close

Вход

Забыли?

вход по аккаунту

?

газета 6 Жанаарка газеті (2)

код для вставки
“Адамзаттың
рухына
керектің үлкені - газет, журнал, кітап оқу”
С. Сейфуллин
e-mail:
janaarkagazeti@mail.ru
Газет 1938 жылғы 24 сәуірден шығады
№6 (9795), 4 ақпан, 2017 жыл
«Қазақстанның үшінші жаңғыруы: жаһандық бәсекеге қабілеттілік»
Мемлекет басшысы Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы
Құрметті қазақстандықтар! Мен Қазақстан халқына жаңа дәуір
қарсаңында сөз арнап отырмын. Еліміз өзінің 25 жылдық даму
кезеңінен абыроймен өтті. Біз елімізді мақтан тұтамыз. Табыстарымыз бен жетістіктеріміз туралы Тәуелсіздігіміздің 25 жылдық мерейтойында атап өттік. Оларды бүкіл әлем біледі және жоғары
бағалайды. 2017 жылдың басынан бастап Қазақстан Біріккен Ұлттар
Ұйымы Қауіпсіздік Кеңесінің мүшесі болды. Биыл Астанада
«ЭКСПО-2017» халықаралық көрмесі өтеді. Мұндай өте маңызды
әлемдік деңгейдегі іс-шараны біз ТМД және Орталық Азия елдерінің
арасында бірінші болып өткіземіз. Алматыда Универсиада-2017
спорт ойындары өтіп жатыр. Оған 57 мемлекеттен 2 мыңнан астам
спортшы мен делегация мүшелері қатысуда. Осының барлығы
Қазақстанның халықаралық аренада жоғары беделге ие болғанын
және саясатымыздың дұрыстығын көрсетеді. Қазақстан 2050 жылға
қарай әлемдегі ең алдыңғы қатарлы 30 мемлекеттің қатарына
қосылуға тиіс. Біз осы мақсатқа қарай табандылықпен ілгерілей береміз. Жаһандық бәсекелестіктің өсуі және әлемдегі тұрақсыздық
жағдайында, 2012 жылы халқыма ұсынған «Қазақстан-2050»
стратегиясының өзектілігі арта түседі. Біз қиындықтарды уақтылы
болжай алдық. «Нұрлы жол» экономикалық саясатының және «100
нақты қадам» Ұлт жоспарының нәтижесінде осынау қиын, жаһандық
трансформацияның алғашқы кезеңінен лайықты өтіп келеміз. Тек
2014-2016 жылдар аралығында біз экономиканы қолдауға қосымша
1,7 триллион теңге жұмсадық. Мұның барлығы экономикалық өсімді
және бизнесті қолдауға, 200 мыңнан астам жаңа жұмыс орындарын
ашуға мүмкіндік берді. Нәтижесінде, 2016 жылы біз ішкі жалпы
өнімнің 1% өсімін қамтамасыз еттік. Бұл қазіргі күрделі жағдайда
айтарлықтай маңызды. Әлем қарқынды түрде өзгеріп келеді. Бұл –
жаңа жаһандық болмыс, оны біз қабылдауға тиіспіз.
Қымбатты отандастар! Болашағын айқындап, сын-қатерлерді күтіп
отырмастан, оған табанды түрде қарсы тұра алатын халық қана
жеңіске жетеді. Әлемде кезекті, Төртінші өнеркәсіптік революция басталды. Экономиканы жаппай цифрландыру тұтас саланың жойылуына және мүлде жаңа саланың пайда болуына алып келеді. Біздің
көз алдымызда болып жатқан ұлы өзгерістер – әрі тарихи сын-қатер,
әрі Ұлтқа берілген мүмкіндік. Бүгін мен Қазақстанды Үшінші
жаңғырту жөнінде міндет қойып отырмын. Елдің жаһандық бәсекеге
қабілеттілігін қамтамасыз ететін экономикалық өсімнің жаңа моделін
құру қажет. Қазіргі кезде көптеген елдер осындай міндетті орындауға
ұмтылуда. Өсімнің жаңа моделіне көшу тәсілі әр жерде әр түрлі екеніне сенімдімін. Біз өзіміздің мықты тұстарымызды пайдаланып,
Тәуелсіздігіміздің 25 жылында бірге қалыптастырған әлеуетімізді
жоғалтып алмауымыз керек қой.
Қазақстанның Бірінші жаңғыруы бәріміздің есімізде. 25 жыл
бұрын КСРО-ның қирандысынан шығып, өз жолымызды қалай
бастағанымыз жадымызда тұр. Сол кезде біздің буын іргетасынан бастап қолға алып, әлем картасында болмаған жаңа мемлекет құрды.
Жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға көшу жүзеге асырылды. Біздің бәріміз бірлесіп, сол кезде елімізді күйреуге, азамат
соғысына, экономикалық күйзеліске ұшыратпағанымыз мен үшін өте
маңызды. Қазақстан бұл кезеңде аз шығын шығарып, зор жетістіктерге қол жеткізді.
Екінші
жаңғыру
«Қазақстан-2030»
стратегиясының
қабылдануымен және жаңа елорда – Астананың салынумен басталды. Оның нәтижелі болғаны дау тудырмайды. Еліміз
экономикалық тұрғыдан артта қалған аймақтан шығып, әлемдегі экономикасы бәсекеге қабілетті 50 мемлекеттің қатарына кірді. Табысты
өткен екі жаңғыру арқылы баға жетпес тәжірибе жинақтадық.
Біз енді алға батыл қадам басып, Үшінші жаңғыруды бастауға тиіспіз. Бұл жаңғыру – қазіргі жаһандық сын-қатерлермен күрес жоспары емес, болашаққа, «Қазақстан-2050» стратегиясы мақсаттарына
бастайтын сенімді көпір болмақ. Ол Ұлт жоспары – «100 нақты
қадам» базасында өткізіледі.
Мен оның бес негізгі басымдығын көріп отырмын. Олар
экономиканың әлемдік өсімінің орта деңгейден жоғары қарқынын
қамтамасыз етуге және 30 озық елдің қатарына қарай тұрақты түрде
ілгерілеуге лайықталған.
Бірінші басымдық – экономиканың жеделдетілген
технологиялық жаңғыртылуы. Біз цифрлық технологияны
қолдану арқылы құрылатын жаңа индустрияларды өркендетуге тиіспіз. Бұл – маңызды кешенді міндет. Елде 3D-принтинг, онлайнсауда, мобильді банкинг, цифрлық қызмет көрсету секілді денсаулық
сақтау, білім беру ісінде қолданылатын және басқа да перспективалы
салаларды дамыту керек. Бұл индустриялар қазірдің өзінде дамыған
елдердің экономикаларының құрылымын өзгертіп, дәстүрлі
салаларға жаңа сапа дарытты. Осыған орай, Үкіметке «Цифрлық
Қазақстан» жеке бағдарламасын әзірлеуді және қабылдауды тапсырамын. Біздің заңнамамызды жаңа жағдайға бейімдеу керек.
Коммуникацияның
дамуы
мен
оптикалық-талшықты
инфрақұрылымға жаппай қолжетімділікті де қамтамасыз ету керек.
Цифрлық индустрияны дамыту басқа барлық салаларға серпін береді. Сондықтан Үкімет ІТ саласын дамыту мәселесін ерекше
бақылауда ұстауға тиіс. Жаңа индустриялар қалыптастырудың
маңызды шарты инновацияны қолдау және оларды өндіріске тезірек
енгізу болып саналады. Үкіметке «ЭКСПО-2017» нысандарының
бірінің базасында IT-стартаптар халықаралық технопаркін құруды
тапсырамын. Ол әлемнің барлық елінен кәсіпкерлер мен инвесторлар
тартудың платформасы болуға тиіс. Бұл үшін тиісті инфрақұрылым
және салық жеңілдіктерін, оңайлатылған виза мен еңбек режімін қоса
алғанда, қолайлы жағдай керек. Біз жоғары оқу орындары, Назарбаев
Университеті және «Алатау» иннновациялық технологиялар паркі
базасында өзіміздің ғылыми және инновациялық әлеуетімізді дамытуымыз керек.
Екінші кешенді міндет. Жаңа индустриялар құрумен қатар дәстүрлі
базалық салаларды дамытуға серпін беруіміз керек. Бұл – өнеркәсіп,
агроөнеркәсіптік кешен, көлік пен логистика, құрылыс секторы және
басқа салалар.
Бірінші. Еңбек өнімділігін айтарлықтай арттыру керек. Бұл жердегі
негізгі фактор Төртінші өнеркәсіптік революция элементтерін жаппай енгізу болуға тиіс. Бұл – автоматтандыру, роботтандыру, жасанды
интеллект, «ауқымды мәліметтер» алмасу, тағы басқа міндеттер.
Үкіметке бизнес өкілдерімен бірге 2025 жылға дейін базалық салаларды технологиялық тұрғыдан қайта жарақтандырудың кешенді шараларын әзірлеуді тапсырамын.
Екінші. Басымдығы бар салалардағы бәсекеге қабілетті экспорттық
өндірісті дамытуды көздейтін индустрияландыруды жалғастыру
керек. Үкімет алдында қазірдің өзінде 2025 жылға қарай шикізаттық
емес экспортты 2 есе ұлғайту міндеті тұр. Бұл бағыттағы жұмысты
жандандыру үшін экспортты дамыту мен ілгерілету тетіктерін бір
ведомстоваға шоғырландыру қажет. Экспорттаушыларға «бір терезе»
қағидаты бойынша өңірлерде де қолдау көрсету керек. Үкімет жанынан Экспорт саясаты жөніндегі кеңес құруды тапсырамын. Оған бизнес қоғамдастығының өкілдері кіруге тиіс. Биылғы 1 қыркүйекке
дейін Үкімет әкімдермен және бизнес өкілдерімен бірлесіп, Бірыңғай
экспорт стретегиясын әзірлеуі керек. Қазақстан шетел инвестицияларын тарту ісіндегі көшбасшылығын сақтап қалуы қажет.«Астана»
халықаралық қаржы орталығы ел экономикасына қаржы ресурстарын тартуда маңызды рөл атқаруға тиіс. Біз тауар өндіру мен өткізу,
қызмет көрсету ісін жаһандық желіге бейімдеуіміз керек. Мұны, ең
алдымен, трансұлттық компанияларды тарту арқылы жасаған жөн.
Қазақстанда өндірістер ашу жөніндегі Қытаймен бірлескен
инвестициялық бағдарламаны тиімді жүзеге асыру керек. Қытай тарапымен уағдаластыққа қол жеткізілді. Нысандар белгіленді. Нақты
жұмыс істеу қажет. Бұл қазақстандықтар үшін 20 мың жаңа жұмыс
орнын ашатын заманауи өндіріс болмақ. Қазір 6 жоба жүзеге асырыла бастады, ал 2 жоба іске қосылды. Соның бірі – гибридтік және
толықтай электрлі JAC автомобильдерін ірі құрылғылардан
құрастыратын зауыт. Қажетті инфрақұрылым қалыптастыру жайын
ескеріп, экспортқа бағдарланған электромобиль өндірісін одан әрі дамыту мәселесін пысықтауды тапсырамын. Тұтастай алғанда,
Қазақстанның өз Инвестициялық стратегиясы болуға тиіс. Үкімет
оны биылғы 1 қыркүйекке дейін әзірлеуі керек. Халықаралық
ынтымақтастық аясында ұлттық экономикалық мүдделерді қорғап,
ілгерілету қажет. Бұл, ең алдымен, ЕАЭО, ШЫҰ ішінде Жібек жолы
Экономикалық белдеуімен ұштасатын жұмыстарға қатысты. Ол үшін
экономикалық дипломатия жұмысын қайта құрып, жандандыра түсу
қажет.
Үшінші. Экономикалық өсімнің тұрақтылығы үшін елдің тау-кен
металлургиясы мен мұнай-газ кешендері өзінің стратегиялық
маңызын сақтауға тиіс. Әлемдік сұраныс бәсеңдеп кеткен кезде жаңа
нарықтарға шығып, өнім жеткізу аумағын кеңейту керек.
Минералдық-шикізаттық базаны кеңейтуге баса назар аударылуға
тиіс. Геологиялық барлау жұмыстарын белсенді жүргізу керек. Бұл
салаларды одан әрі дамыту ісі шикізатты кешенді түрде қайта өңдеуді
тереңдете түсумен берік ұштастырылуы тиіс. Жыл соңына дейін Жер
қойнауы туралы жаңа кодексті қабылдап, салық заңнамаларына
қажетті өзгерістер енгізуді тапсырамын.
*****
Төртінші. Аграрлық сектор экономиканың жаңа драйверіне айналуы
керек. Қазақстанның агроөнеркәсіп кешенінің болашағы зор.
Көптеген позициялар бойынша біз әлемде ірі аграрлық экспорттық
өнім өндірушілердің бірі бола аламыз. Бұл, әсіресе, экологиялық таза
тағамдарға қатысты. «Made in Kazakhstan» бренді сондай өнімдердің
эталоны болуға тиіс. Сонымен қатар, астық өнімдері бойынша біз
Еуразияда «нан кәрзеңкесі» болуымыз керек. Шикізат өндірісінен сапалы өңделген өнім шығаруға көшу қажет. Тек сонда ғана біз
халықаралық нарықтарда бәсекеге қабілетті бола аламыз. Осы
мақсаттарға қол жеткізу үшін Үкімет пен әкімдерге мынадай тапсырмалар беремін:
біріншіден, субсидияларды бөлу қағидаларын қайта қарастырып,
біртіндеп өнімді сақтандыруға көшу қажет;
екіншіден, бес жыл ішінде 500 мыңнан астам жеке үй
шаруашылықтары мен шағын фермерлерді кооперативтерге тартуға
мүмкіндік беретін жағдай жасау керек;
үшіншіден, өнімнің өңдеу сапасын жақсартып, тауарларды
сақтаудың, тасымалдаудың және өткізудің тиімді жүйесін құру қажет;
төртіншіден, еңбек өнімділігін белсенді түрде арттырып, өндіріс
шығындарын төмендету керек;
бесіншіден, жерді пайдалану тиімділігін арттыруға тиіспіз. Суармалы егіс алаңын 5 жыл ішінде 40%-ға кеңейтіп, 2 миллион
гектарға жеткізу қажет;
алтыншыдан, өндірісте сұранысқа ие аграрлық ғылыми зерттеулерге салынатын инвестиция көлемін арттыру керек.
Ауыл шаруашылығын әртараптандырып, 2021 жылға қарай азықтүлік тауары экспортын 40%-ға көбейтуді тапсырамын. Бұл міндеттер агроөнеркәсіп кешенін дамытудың жаңа мемлекеттік
бағдарламасы аясында іске асырылуы қажет.
*****
Бесінші. Жаңа еуразиялық логистикалық инфрақұрылымды дамыту
– маңызды басымдықтардың бірі. Оған қазірдің өзінде қомақты инвестиция жұмсалды. Енді одан экономикалық қайтарым ала бастау
қажет. Үкіметке 2020 жылға қарай транзиттік тасымалдың жылдық
көлемін:
- контейнерлермен тасымалданатын жүктер үшін 7 есе – 2 миллион
контейнерге дейін;
- жолаушыларды әуе көлігімен тасымалдауды 4 есе – 1,6 миллион
транзиттік жолаушыға дейін арттыруды тапсырамын.
Транзиттік тасымалдаудан түсетін табысты 5,5 есе – жылына 4 миллиард долларға дейін көбейту қажет.
2015 жылы мен «Нұрлы жол» инфрақұрылымдық даму
бағдарламасын ұсындым. Өткен 2 жыл ішінде бағдарлама өзін толық
ақтады. Биыл республикалық маңызы бар 4400 шақырым автожол
құрылысы мен қайта жаңғырту жұмыстары жүргізіледі. Жыл соңына
дейін соның кем дегенде 600 шақырымы пайдалануға беріліп, кезеңкезеңімен ақылы жүйе енгізіледі. Еліміздің көлік және транзит
әлеуетін толық ашу үшін көрші елдермен үйлесімді іс-қимыл қажет.
Жүктердің еркін транзитін, көлік дәліздерін құру мен оларды
жаңғырту ісін қамтамасыз ету керек. Көлік инфрақұрылымын
басқаруға, қызмет көрсету деңгейін арттыруға және әкімшілік кедергілерді жоюға ерекше көңіл аудару қажет. Транскаспий дәлізі бойынша тасымалдау көлемінің ұлғаюына байланысты Құрық портын
салудың екінші кезеңі – автомобиль өткелі құрылысын іске асыруға
кірісу қажет.
Алтыншы. Урбанизация үдерісі құрылыс секторын дамыту
қажеттігін алға тартып отыр. Ол отандық экономиканың толыққанды
драйверіне айналуға тиіс. Жол, тұрғын үй және басқа да
инфрақұрылым құрылысына инвестиция сала отырып, біз
қалаларымыздың ұзақ жылдарға дейін сыртқы және технологиялық
келбетін айқындайтынымызды ұмытпағанымыз жөн. Сондықтан
құрылысқа да, құрылыс материалдарын өндіру саласына да жаңа технологияларды енгізу керек. Ол үшін бізде қазір жақсы мүмкіндіктер
бар. Менің тапсырмам бойынша биыл «Нұрлы жер» тұрғын үй
бағдарламасы іске асырыла бастайды. Ол аса маңызды міндетті
орындауға – алдағы 15 жылда 1,5 миллион отбасын тұрғын үймен
қамтамасыз етуге бағытталған. Бағдарламада тұрғын үй нарығын
дамытудың кешенді шаралары көрініс тапқан. Соның бірі – «Даму»
акционерлік қоғамы арқылы мемлекеттің субсидия беруі есебінен
құрылыс салушылар үшін банк несиесін арзандату. Тұрғындар үшін
«Қазақстан ипотекалық компаниясы» акционерлік қоғамы арқылы
банктер беретін ипотекалық несиені субсидиялау жүзеге асырылады.
«Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» салымшылары үшін
әкімдіктердің несиелік тұрғын үй салуы жалғасады. Оған ілгеріде
бөлінген қаржы «револьвер» қағидаты бойынша қайта пайдаланылады. Әкімдіктер халықтың әлеуметтік әлсіз топтары үшін сатып алу
құқығынсыз арендалық тұрғын үй бөлу ісін дамыта беретін болады.
Жаппай тұрғын үй құрылысы үшін әкімдер тиісті жер телімдерін
бөлуге тиіс.
Біз қалаларда жеке тұрғын үйлердің бірыңғай сәулет стилінде салынуына мән беретін боламыз. Бұл үшін мемлекет қажетті
инфрақұрылым тұрғысынан көмек көрсетеді. Үкімет әкімдермен бірлесіп, үлкен қалалардың іргелес орналасқан елді мекендермен көлік
байланысын дамыту жөнінде шаралар қабылдауы қажет.
Үшінші кешенді міндет – еңбек нарығын жаңғырту.
Жаңа технологиялардың енгізілуіне байланысты дәстүрлі салаларда
еңбек ресурстары босап қалатын болады. Сонымен бірге, жаңа индустрия құрып, дамыту жұмыспен қамтудың және азаматтардың
нақты табысын өсірудің қосымша мүмкіндігі болуға тиіс. Үкімет пен
әкімдерге еңбеккерлердің басқа салаларға басқару аясында ауысуы
үшін жағдай жасауды тапсырамын.
(жалғасы келесі бетте)
2
4 ақпан 2017 жыл
«Қазақстанның үшінші жаңғыруы: жаһандық бәсекеге қабілеттілік»
(жалғасы. Басы 1-бетте)
Мемлекет басшысы Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы
фБіздің ірі кәсіпорындар әкімдіктермен бірлесе отырып, тиісті жол карталарын әзірлеуі керек. Онда қысқартылатын жұмысшыларды қайта даярлау, оларды әрі қарай жұмыспен қамту үшін бірлесіп инвестиция салу
жайы қарастырылуы қажет. Басы артық жұмыс күші бар өңірлерден
басқа жерлерге, сондай-ақ, ауылдардан қалаларға жұмыс күшін
ұтымдылықпен тартуға қолдау көрсету керек. Үкімет жұмыспен қамту
орталықтарын реформалап, барлық бос жұмыс орындары мен бүкіл елді
мекендерде бірыңғай онлайн платформа қалыптастыруы қажет.
Екінші басымдық – бизнес-ортаны түбегейлі жақсарту және
кеңейту. Біздің стратегиялық мақсатымыздың бірі – елдің ішкі жалпы
өніміндегі шағын және орта бизнестің үлесі 2050 жылға қарай кем дегенде 50% болуын қамтамасыз ету. Бұл – өте өршіл мақсат, бірақ оған
қол жеткізуге болады. Оны орындау үшін қазіргі кезеңде мынадай
қадамдар жасалуы қажет.
Бірінші. Менің тапсырмам бойынша Үкімет биылдан бастап Нәтижелі
жұмыспен қамту және жаппай кәсіпкерлікті дамыту бағдарламасын іске
асыруға кірісіп кетті. Бұдан былай Қазақстан азаматтары өз бизнесін
жүргізу үшін ауылда да, қалада да 16 миллион теңгеге дейін шағын
несие ала алады. Шағын несие беру аясын кеңейтіп, кәсіпкерлерге кепілдік жасау және қызмет көрсету тетіктерін белсенді пайдалану керек.
Бұл шараларды бизнес жүргізу және қаржылық сауаттылыққа үйрету
ісін ұйымдастырумен қатар атқару керек. Жаппай кәсіпкерлікті қолдау
тетіктерін одан әрі жетілдіру керек. Қазақстанның әр өңірі жаппай
кәсіпкерлікті, соның ішінде отбасылық кәсіпкерлікті дамыту бағытында
кешенді шаралар ұсынуға тиіс. Жаңадан ашылған жұмыс орындарының
саны – бұрынғыша Үкімет пен әкімдер қызметінің тиімділігін
бағалаудың негізгі критерийінің бірі болмақ.
Екінші. Үкімет «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасымен (ҰКП)
бірлесіп, бизнестің барлық шығынын жаппай азайту жөнінде шаралар
қабылдауы қажет. Бұл әсіресе энергетика, көлік және логистика, сондай-ақ, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық салаларындағы қызмет
көрсету құнына қатысты. Мемлекеттік қызметтер көрсету үдерісі мейлінше оңтайландырылуға тиіс. Құжаттардың мерзімі мен тізбесін
қысқартып, қайталанатын рәсімдерді жою керек. Бұл орайда адамның
өзінің баруын қажетсінбейтін толық электрондық форматқа көшіру
керек. Сондай-ақ, бизнестің қазіргі қолданыстағы реттеушілік
жүктемесі өсімнің жаңа моделін жасау міндетімен үйлеспейді.
Үкімет пен әкімдерге биылғы 1 шілдеге дейін бизнесті қайта реттеу
жөніндегі жүйелі шаралар әзірлеу міндетін жүктеймін. Дамыған
елдердің озық стандарттары мен тәжірибесін енгізу керек. Бұл жұмысты
әсіресе өңірлік деңгейде атқару маңызды. Әкімдер Үкіметпен бірлесіп,
Дүниежүзілік банк рейтингі негізінде өңірлерде бизнес жүргізу үшін
жағдайды жақсарту жөнінде нақты жоспарлар әзірлеу керек. Елімізде
бизнес жүргізуді жеңілдету жөнінен өңірлер мен қалалар рейтингін енгізу қажет. Біз үздіктер үшін арнаулы сыйлық тағайындаймыз. Оны жылына бір рет, Индустрияландыру күнінде табыс етеміз.
Үшінші. Мемлекеттің экономикадағы үлесін ішкі жалпы өнімнің 15%ына дейін, Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы (ЭЫДҰ)
елдері деңгейіне дейін төмендету экономикалық өсімге тың серпін беруге тиіс.Бұдан бұрын 2020 жылға дейін жекешелендірілетін 800-ге
жуық кәсіпорынды қамтитын тізбе жасалған болатын. Тиісті жұмыстар
атқарылуда. Үкіметке сол тізбедегі кәсіпорындарды жекешелендіруді
тездетіп, оны 2018 жылдың соңына дейін аяқтауды тапсырамын. Ірі
компанияларымызды ІРО-ға дайындау және оған бейімдеу ісін де жеделдету керек. Yellow Pages қағидаттарын енгізу мемлекет үшін
экономикадағы қызмет түрлерін 47%-ға (652-ден 346-ға) қысқартуға
мүмкіндік берді. Келесі кезеңде осы қағидаттарға сай келмейтін мемлекет меншігіндегі барлық кәсіпорындар мен ұйымдарды 2020 жылға
дейін жеке секторға беру немесе жою қажет. Ал ондай кәсіпорындар
саны бірнеше мың болады. Әрбір бағдарлама немесе тапсырмаға орай
заңды тұлғалар құру тәжірибесі бұдан былай тоқтатылуға тиіс.
Жекешелендірудің жариялылығы мен тиімділігін қамтамасыз ету қажет.
Сондай-ақ мемлекеттік холдингтер рөлін қайта қарастыру керек.
Үкіметке «Самұрық-Қазына» холдингін сапалы түрде трансформациялау ісін жүзеге асыруды тапсырамын.
Басқарушылық және өндірістік бизнес үдерістерін толық ревизия мен
оңтайландырудан өткізу қажет. Нәтижесінде ол тиімділігі жоғары,
жинақы және кәсіби холдингке айналуға тиіс. Менеджмент пен корпоративті басқару сапасын халықаралық деңгейге жеткізу керек. Мемлекетке қандай маңызды секторларда, қатысу үлесінің қандай мөлшерімен
және не қалдыратынымызды нақты анықтап алуымыз керек. Табиғи монополияларды және стратегиялық маңызы бар, соның ішінде
Трансұлттық компаниялар қатысатын жобаларды іске асыру міндетін
мемлекетке қалдыру керек. Бұл жобалар мультипликативті нәтиже беруге тиіс. «Бәйтерек» және «ҚазАгро» холдингтерін де қайта құру
қажет. Олар мемлекеттік даму бағдарламаларын іске асыру жөніндегі
операторлар болуға тиіс. Соған орай олардың функцияларын
оңтайландыру керек. Жеке сектор жүзеге асыра алатын нәрсенің
барлығы бизнеске берілуі қажет.
Сондай-ақ, оларға бағдарламаларды іске асыру үшін мемлекеттік емес
қаржы көздері арқылы қор қалыптастырумен айналысу керек.
Төртінші. Кәсіпкерлікті дамытуға мемлекет-жекеменшік серіктестігі
аясын кеңейту зор мүмкіндік береді. Бұл жерде әңгіме бірқатар мемлекеттік қызметтер көрсету міндетін бизнеске беру ісіне қатысты болып
отыр. Бізде қазірдің өзінде оларды мектепке дейінгі білім беру ісіне
тарту саласында жақсы нәтижелер бар. Өткен 3 жылда мемлекет 40 мың
орынға арналған 189 балабақша салса, жекеменшік сектор 100 мың
орынға арналған 1300 балабақша ашты. Жекеменшік балабақшалардың
ең көбі Оңтүстік Қазақстан (397), Алматы (221), Қызылорда (181) облыстарында ашылды.
Мен үшін осы сектордағы мемлекет-жекеменшік серіктестігінің үлгісі
өте маңызды. Бұл аса маңызды жалпыұлттық міндеттердің бірі – 3-6
жас аралығындағы балаларды мектепке дейінгі білім берумен 2020
жылға қарай жүз пайыз қамту мәселесін мемлекет пен бизнес бірлесе
шешіп отырғанын көрсетеді. Мемлекет-жекеменшік серіктестігін дамыту әкімдердің нақты және кәсіби жұмысына байланысты.
Жекеменшік капитал тарту үшін мемлекет-жекеменшік серіктестігінің
ықтимал барлық түрі мен нысанын пайдалану қажет. Олар – мемлекеттік мүлікті сенімді басқару, қызмет көрсету келісімшарттары, тағы
басқалар. Бұл ретте келісімнің барлық рәсімдерін, әсіресе шағын
жобаларға қатысты рәсімдерді мейлінше жеңілдету және жеделдету
қажет.
Мемлекет-жекеменшік серіктестігі инфрақұрылымды, соның ішінде
әлеуметтік инфрақұрылымды дамытудың негізгі тетігіне айналуға тиіс.
Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық нысандарын жаңғырту үшін
бұдан әрі жекешелендіру мүмкіндігін қарастыра отырып, басқаруға
және концессияға беру қажет. Үкімет бір орынды шиырлай беруді
доғарсын. Бұл бағытта жұмысты жандандыра түсу керек.
Бесінші. Баға мен тариф бойынша ымыраласуға жол бермеу қажет.
Үкіметке «Атамекен» ҰКП-мен бірлесіп, бәсекелестікке кедергі келті-
ретін нормаларды анықтауға қатысты барлық заңнамаға «ревизия» жасауды тапсырамын.
Үшінші басымдық – макроэкономикалық тұрақтылық.
Мұндағы басты міндет – ақша-несие саясатының ынталандырушы
рөлін қалыпқа келтіру және экономиканы қаржыландыруға жекеменшік
капитал тарту.
Бірінші. Бүгінде Ұлттық банк алдында инфляциялық таргеттеу режімін дамыту жөніндегі маңызды міндет тұр. Орта мерзім ішінде инфляция деңгейін кезең-кезеңмен 3-4%-ға дейін төмендетуге қол жеткізуіміз
керек.
Екінші. Еліміздің қаржы секторын «қайта жаңғырту» қажет. Ұлттық
банкке банк секторын қалыпқа келтіру жөнінде шаралар кешенін
әзірлеуді тапсырамын. Банктердің балансын тиімсіз несиелерден
арылту жұмысын жеделдетіп, қажет болған жағдайда олардың капиталын акционерлер тарапынан арттыруды қамтамасыз ету керек.
Банктердің ахуалына жедел бақылау орнату үшін Ұлттық банкке
көбірек құқық берген жөн. Ұлттық банк банктердің қателік жіберуін
күтпей, оларға ықпал ететін шаралар қабылдау үшін формальді
көзқарастан ықтимал қатерлерге жол бермейтін қадамдарға көшуге тиіс.
Сондай-ақ, аудиторлық компаниялардың жауапкершілігін арттырып,
акционерлердің ашықтығын қамтамасыз ету, ұжымдық басқаруды
жақсарту қажет. Осының бәрін заңнамалық деңгейде бекіту керек.
Экономикадағы қаражат жетіспеушілігі және несиелер бойынша
жоғары мөлшерлеме түйткілдерін шешу мақсатымен Ұлттық банк пен
Үкіметке теңге түрінде қолжетімді орта және ұзақ мерзімге арналған
қор қалыптастыруды қамтамасыз ету жөнінде кешенді шаралар
қабылдауды тапсырамын. Ұлттық банк инфляция ғана емес, сонымен
қатар Үкіметпен бірге экономиканың өсуі үшін де жауапты болуға тиіс.
Үшінші. Қор нарығын одан әрі дамыту.
Жекешелендіру оның дамуына серпін беруге тиіс. Мен жоғарыда айтып
өткендей, қор нарығына «Самұрық-Қазына» қоры компанияларының
акцияларын орналастыру керек. Халықтың жинаған өз қаражатын ең
алдымен түрлі бағалы қағаздарға инвестициялау мүмкіндігін одан әрі
арттыру қажет. Біз 2016 жылдың соңында заңдастыру науқанын
аяқтадық. Оған еліміздің 140 мыңнан астам азаматы қатысты.
Нәтижесінде 5,7 триллион теңге, оның ішінде қаражат түрінде 4,1 триллион теңге заңдастырылды. Үкіметтің міндеті – бұл қаражаттың
экономикаға, соның ішінде жекешелендіруге қатысу арқылы пайда беруін қамтамасыз ету. Сонымен бірге, Қазақстанның жекеменшік
кәсіпорындарының облигация шығарылымдарын субсидиялау
мәселесін пысықтау қажет. Үкіметке Ұлттық банкпен бірлесіп, отандық
қор нарығын жандандыруға бағытталған шаралар қабылдауды тапсырамын. Келесі шешуші міндет – салық-бюджет саясатын жаңа
экономикалық жағдайға бейімдеу.
Бірінші. Бюджет шығыстарының тиімділігін түбегейлі арттыру қажет.
Біз 2017 жылы мемлекеттік даму бағдарламаларын қажетті ресурстармен толықтай қамтамасыз еттік. Министрліктер мен ведомстволардың
қаражатты игеруінің тиімділігін тексеру қажет.
Республикалық бюджеттің 40%-дан астамын құрайтын Денсаулық
сақтау, Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау, Білім және ғылым министрліктерінен бастау керек. Оның қорытындысы бойынша маған баяндалсын. Тиімсіз бағдарламалардың қаражатын Үшінші жаңғырту
міндеттерін іске асыруды қамтамасыз ететін бағдарламаларға қайта
бөлу қажет. Сондай-ақ, қаражатты нақты экономикаға неғұрлым тезірек
әрі тиімдірек жеткізу үшін бюджеттік рәсімдерді жеңілдеткен жөн. Біз
фискалдық орталықсыздандыру саясатын жалғастыруымыз керек.
Өткен жылдарда орталықтан жергілікті жерлерге көптеген функциялар
мен өкілеттіктер берілді. Енді олардың жеткілікті қаржылық дербестігін
бекемдей түсу қажет. Сонымен бірге, қаржы шығысы жөніндегі
өкілеттіктердің облыстық деңгейде шоғырлануына жол бермеу
маңызды. Оларды әрі қарай аудандық және ауылдық жерлерге беру
керек. Әкімдер өңірлік және жергілікті маңызы бар мәселерді шешуге
тиіс, ал Үкімет жалпымемлекеттік мәселелерге ден қоюы қажет.
Екінші. Ұлттық қор қаражатын пайдалануға ұтымдылық тұрғысынан
қараған жөн. Ұлттық қордан алынған кепілдендірілген трансферт
көлемі 2020 жылға қарай кезең-кезең бойынша 2 триллион теңгеге
қысқартылуға тиіс. Салық саясатын бизнестің «көлеңкеден» шығуына
бейімдеп, шикізаттық емес сектордағы салықтық базаны кеңейтуге
бағыттау керек. Қазіргі салық жеңілдіктерін оңтайландыру қажет.
Жалпыға ортақ декларациялау қарсаңында арнаулы салық режімін
жаңаша қарастыру керек. Салықтық әкімшілендіру тетіктері жетілдіруді
талап етеді. Ең алдымен, мұның қосымша құн салығын жинауға қатысы
бар.
Үшінші. Үкімет квазимемлекеттік сектордың сыртқы және ішкі
қарыздарына мониторинг жүргізу мен бақылау жасау жүйесін
қалыптастырып, онда тәртіп орнату керек.
*****
Төртінші басымдық – адами капитал сапасын жақсарту.
Бірінші. Ең алдымен, білім беру жүйесінің рөлі өзгеруге тиіс. Біздің
міндетіміз – білім беруді экономикалық өсудің жаңа моделінің орталық
буынына айналдыру. Оқыту бағдарламаларын сыни ойлау қабілетін
және өз бетімен іздену дағдыларын дамытуға бағыттау қажет. Сонымен
бірге, IT-білімді, қаржылық сауаттылықты қалыптастыруға,
ұлтжандылықты дамытуға баса көңіл бөлу керек. Қала мен ауыл мектептері арасындағы білім беру сапасының алшақтығын азайту қажет.
Үкіметке тиісті ұсыныстар беруді тапсырамын. Атап айтқанда, үш тілді
оқуға кезең-кезеңмен көшу мәселесі бойынша ұсыныстар әзірленсін.
Қазақ тілінің басымдығы сақталады. Оның әрі қарай дамуына зор көңіл
бөлінеді. Сонымен қатар, бүгінде ағылшын тілі – жаңа технология, жаңа
индустрия, жаңа экономика тілі. Қазіргі кезде 90% ақпарат ағылшын тілінде жарияланады. Әрбір екі жыл сайын олардың көлемі 2 есе ұлғайып
отырады. Ағылшын тілін меңгермей, Қазақстан жалпы ұлттық прогреске жете алмайды.
2019 жылдан бастап 10-11 сыныптарда кейбір пәндерді ағылшын тілінде оқытатын боламыз. Бұл мәселені тиянақты ойланып, ақылмен
шешу қажет. Мектептердің және мұғалімдердің деңгейі, әсіресе ауыл
мен қалада әртүрлі. Білікті педагогтардың жетіспеу проблемасы да бар.
Сондықтан, осының барлығын ескеріп, ағылшын тілін кезең-кезеңмен
енгізуіміз керек. Тиісті ұсыныстар беруді тапсырамын.
Менің бастамам бойынша биыл «Баршаға арналған тегін кәсіптіктехникалық білім беру» жобасы іске асырыла бастады.
Тегін оқытумен ең әуелі жұмыссыз және өзін өзі тиімсіз жұмыспен
қамтыған жастар, сондай-ақ кәсіптік білімі жоқ ересек адамдар
қамтылуы тиіс. Кәсіптік білім беру жүйесінде, мен айтқандай,
экономикадағы жаңа өндірістер үшін мамандар дайындауға ден қою
керек. Ол үшін кәсіптік стандарттар еңбек нарығының талаптарына
және ең үздік әлемдік оқу-өндірістік тәжірибелерге сәйкес жаңартылуы
қажет. Сонымен қатар, жоғары білім беру жүйесі сапасына ерекше назар
аударылады. Жоғары оқу орындарының кадрлық құрамына,
материалдық-техникалық жабдықталу деңгейіне, білім беру
бағдарламаларына қатысты бақылау мен талап күшейтілуі қажет.
*****
Екінші. Білім беру жүйесімен қатар денсаулық сақтау жүйесі де
өзгеруге тиіс. Биылғы 1 шілдеден мемлекеттің, жұмыс берушілердің,
азаматтардың ортақ жауапкершілігіне негізделген міндетті
медициналық сақтандыру жүйесі (ММСЖ) енгізіле бастайды. Бұл
жүйенің тиімділігі әлемдік тәжірибе арқылы дәлелденген.
Медициналық сақтандыру жүйесіне қатысушыларға кең ауқымдағы
медициналық қызметтер ұсынылады. Оған халықтың әлеуметтік әлсіз
топтарының қатысуына мемлекеттік қолдау көрсетіледі. Үкімет қажетті
деңгейде денсаулық сақтау саласын ақпараттандыруы керек.
Бәсекелестікті дамыту үшін жеке меншіктегі медицина мекемелеріне
ММСЖ жүйесі аясында тең жағдай туғызу керек. Үкіметке және
әкімдерге кең ауқымды ақпараттық-түсіндіру жұмысын жүргізуді тапсырамын. Сондай-ақ, заңнамалық тұрғыдан барлық дәрі-дәрмектің
бағасын реттеуді енгізу қажет.
Үшінші. Әлеуметтік қамтамасыз ету саласына қатысты. Менің тапсырмам бойынша 2017 жылғы 1 шілдеден бастап 2,1 миллион зейнеткер
үшін зейнетақы 2016 жылғы деңгейден 20%-ға дейін арттырылады.
Бұдан бөлек, базалық зейнетақы тағайындау 2018 жылғы 1 шілдеден
бастап жаңа әдістеме бойынша жүзеге асырылады. Оның көлемі
зейнетақы жүйесіне қатысу өтіліне байланысты белгіленеді. Осы
өсімнің барлығы 2018 жылы базалық зейнетақының жаңа мөлшерін
2017 жылмен салыстырғанда 1,8 есе арттыруға мүмкіндік береді. Елімізде жыл сайын 400 мыңға жуық бала туады, бұл – 1999 жылғы
деңгейден 2 есе дерлік жоғары. Мұндай жақсы үрдісті алдағы уақытта
да сақтау керек. Менің тапсырмам бойынша 2017 жылғы 1 шілдеден бастап бала туғанда берілетін бір реттік жәрдемақы көлемі 20%-ға
өсіріледі.
Ең төменгі күнкөріс шегін де қайта қарастыру керек. Ол
қазақстандықтардың нақты тұтынушылық шығыстарына сәйкес келуге
тиіс. Бұл қадам 2018 жылғы 1 қаңтардан бастап базалық зейнетақы,
мүгедектерге және асыраушысынан айрылған отбасыларға арналған
жәрдемақы, мүгедек бала тәрбиелеп отырғандарға берілетін атаулы
көмек пен жәрдемақы көлемін 3 миллион адам үшін өсіруге мүмкіндік
береді.
2018 жылғы 1 қаңтардан бастап атаулы әлеуметтік көмек көрсету шегін
ең төменгі күнкөріс шегінің 40%-ынан 50%-ға дейін өсіріп, оның жаңа
форматын енгізу керек. Бұл ретте жұмыс істеуге қабілетті адамның бәрі
тек жұмыспен қамту бағдарламасына қатысу шарты арқылы ғана
қолдауға ие болуға тиіс.
Бесінші басымдық – институционалдық өзгерістерге, қауіпсіздікке
және сыбайлас жемқорлықпен күреске қатысты.
Бірінші. Үкімет үшінші жаңғырту аясында ЭЫДҰ-ның озық
тәжірибелері мен ұсынымдарын имплементациялау жұмысын
қамтамасыз етуге тиіс.
Екінші. Біз жеке меншікті қорғауға, құқық үстемдігіне және баршаның
заң алдында теңдігін қамтамасыз етуге бағытталған реформалар
жүргізудеміз. Бұл жұмысты жалғастыру керек.
Үкіметке «Атамекен» ҰКП-мен және азаматтық қоғамдастықпен бірлесіп, жеке меншік құқығын қорғауды күшейтуге қатысты бүкіл
заңнама ревизиясын жүргізуді тапсырамын. Сонымен қатар, әкімшілік
және қылмыстық заңнаманы ізгілендірген жөн. Әкімшілік айыппұлдар
әділетті және құқық бұзу деңгейіне сәйкес болуға тиіс.
Кәсіпкерлік саласында құқық бұзғаны үшін салынатын санкцияны
төмендету жұмысын одан әрі жүргізе беру керек. Қоғамға қауіптілігі
жоғары емес экономикалық қылмыс құрамын криминалдық сипаттан
арылту керек. Сот жүйесіне деген сенімнің артуына қол жеткізу қажет.
Судьялардың жұмысына заңнан тыс кез келген ықпалды жою маңызды.
Үшінші. Қауіпсіздік ахуалы қуатты және әрекет ете алатын мемлекеттің
өлшеміне айналып келеді. Қазіргі заманда адамзат терроризмнің белең
алуымен бетпе-бет келіп отыр. Бұл ретте деструктивті күштерді
қаржыландыратындарға, шетелдік террористік ұйымдармен байланыс
жасайтындарға қарсы күрес жүргізу ісі негізгі мәселе болып саналады.
Діни экстремизмді насихаттаудың алдын алу, әсіресе интернет пен
әлеуметтік желіде оның жолын кесу жұмысын жүргізу керек. Қоғамда,
әсіресе, діни қарым-қатынас саласындағы радикалды көзқарасқа байланысты кез келген әрекетке «мүлде төзбеушілікті» қалыптастыру
керек. Бас бостандығынан айыру орындарында сотталғандарды
теологиялық тұрғыдан сауаттандыру қызметтерінің мақсатты жұмысы
ұйымдастырылуға тиіс. Өскелең ұрпақты рухани-адамгершілік рухында
тәрбиелеу үшін қосымша қадамдар жасау керек. Бұл іске мемлекеттік
емес секторды және діни бірлестіктерді белсенді түрде тарту қажет. Осы
шараның бәрі менің тапсырмам бойынша әзірленіп жатқан, 2017-2020
жылдарға арналған Діни экстремизм мен терроризмге қарсы әрекет
жөніндегі мемлекеттік бағдарламада ескерілуге тиіс. Киберқылмыспен
күрестің өзектілігі барған сайын арта түсуде. Үкімет пен Ұлттық
қауіпсіздік комитетіне «Қазақстан киберқалқаны» жүйесін
қалыптастыру шараларын қабылдауды тапсырамын.
Төртінші. Біз елдегі сыбайлас жемқорлық деңгейін төмендету
бағытында елеулі қадамдар жасадық. Алайда, басты назар көбіне сыбайлас жемқорлықтың салдарларымен күресуге аударылып отыр. Сыбайлас жемқорлықтың себептері мен алғышарттарын анықтап, оларды
жою жұмысын күшейту қажет. Маңызды мәселенің бірі – сатып алу саласын жетілдіру. Үкіметке мемлекеттік сатып алу жүйесін
орталықтандырылған қызмет қағидаты бойынша енгізуді тапсырамын.
Квазимемлекеттік секторда, табиғи монополия және жер қойнауын пайдалану салаларында да сатып алу шараларын өткізу әдістерін түбегейлі
қайта қарастыру керек. Сыбайлас жемқорлықпен күресте көп нәрсе
бүкіл қоғамның белсене атсалысуына байланысты. Әлеуметтік желінің,
өзге де медиа-ресурстардың дамуы жағдайында, сыбайлас
жемқорлыққа қарсы іс-әрекет барысында оны жалпы жұртшылықтың
жек көруі күрестің қуатты құралына айналуға тиіс.
Құрметті қазақстандықтар! Осы Жолдау арқылы еліміздің әр азаматына
жаңа жағдайдағы даму бағытымыз жөніндегі өз көзқарасымды жеткізгім келді. Үкіметке «Қазақстанның ұлттық технологиялық бастамасы»
деп аталатын Елді үшінші жаңғырту жөніндегі 2025 жылға дейінгі
дамудың стратегиялық жоспарын әзірлеуді тапсырамын. Бізде уақыт талабын лайықты қабыл алып, елімізді одан әрі жаңғырту жөніндегі міндеттерді орындаудан басқа жол жоқ. Біздің ұлы халқымыз бірегей
тарихи мүмкіндікті толықтай пайдалана алатынына сенемін.
Қымбатты достар! Қазақстан – жас, көп ұлтты, болашағына сенімді
және қарқынды дамып келе жатқан мемлекет! Біз тәуелсіз
Қазақстанның 25 жылдық даму жолынан өттік. Алдағы 25 жылда бұдан
да биік белестер күтіп тұр. Мемлекет құру жолында теңдессіз, мол
тәжірибе жинап, жаңа кезеңге қадам басып отырмыз. Алдымызда
қандай қиындықтар кездессе де, оларды еңсере алатынымызға сенімдімін. Біздің басты күшіміз – бірлікте.
Қазақстанды кейінгі ұрпақ үшін бұдан да өсіп-өркендеген елге айналдырамыз!
4 ақпан 2017 жыл
Конституциялық реформа
Саяси жаңашылдыққа
бағытталған Үндеу
Қазақстан өз Тәуелсіздігін алып, Егемен Ел
атанған 25 жылда бейбітшілік пен келісім салтанат
құрған көпұлтты халықтың алтын бесігіне айналды. Елбасымыздың жүргізіп отырған салиқалы
саясатының арқасында еліміздің әлемдік
аренадағы абырой-беделі артып отыр. Оның бір
дәлелі Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік
Кеңесіне мүше болуымыз.
Елбасы еліміздегі елеулі мәселелерді шешумен
қатар мемлекеттік басқарудың заманауи, тұрақты, ұтымды үлгісін
қалыптастыруды да қарқынды жүргізуде. Еліміздің өркениетті елдер
қатарына қосылуы, саяси-экономикалық, әлеуметтік дамуы жолында
жүргізілетін аса күрделі және сан-салалы жұмысты басқаратын елдің
саяси билігі. Саяси билікте шешуші тұлға Президент болғандықтан осы
күнге дейін бар салмақ, құзыреттілік Президент еншісінде болды.
Баршамызға белгілі болғандай, Мемлекет басшысы Нұрсұлтан
Әбішұлы Назарбаев Президент, Үкімет және Парламент арасында
өкілеттіктерді қайта бөлу мақсатында Конституцияға өзгерістер енгізу
мәселесі бойынша Қазақстан азаматтарына арнайы үндеу жасады.
Конституцияға өзгерістер енгізу еліміздегі демократиялық процестерді
жетілдіруде жаңа кезең болмақ. Ұсынылып отырған шаралар
демократиялық процестің ары қарай жалғасын табатындығын
көрсетеді. Саяси биліктегі екі негізгі тармақтың, яғни, Үкімет пен
Парламенттің тепе-теңдігін қамтамасыз етеді. Сонымен қатар екі
тармақтың кәсібилігін арттырып, елдің саяси-экономикалық
дамуындағы зор жауапкершілікті жүктейді. Бұл реформаның бәрі
сайып келгенде, билік пен халықтың тұтастығын нығайтады деп
түсінемін. Елбасының 25 қаңтарда Қазақстан халқына жолдаған
Үндеуінде бірнеше маңызды мәселелер қозғалды. Соның бірі - жаңа
саяси реформа аясында Парламенттің рөлінің күшейтілуі. Парламент
сайлауында жеңген партия Үкімет құрамын анықтауға ықпал етпек.
Үндеуде айтылғандай, Үкіметтің және атқарушы биліктің Парламент
пен жергілікті өкілдік органдар алдында есеп беруін күшейту – бұл
Қазақстанның демократия жолындағы одан әрі орнықты да бұлжымас
жаңа қадамы.
Президент Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың
қабылдаған шешімі - аса пәрменді саяси жаңашылдық және қоғамдағы
әлеуметтік үдерістердің күрделенуіне, әлемдік саяси процестің жаңа
үрдістеріне жауап болары анық. Өкілеттіктермен бөлісу Президенттің
баршаға белгілі саяси қолтаңбасының, бүкіл әлем мойындаған
«қазақстандық жолдың» жарқын көрінісі.
Ең бастысы, Президент ұсынған өзгерістер, яғни, «Қазақстан
Республикасының Конституциясына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы бір ай бойы бүкілхалықтық талқылауға түсіп,
сараланбақ. «Келісіп пішкен тон келте болмайды»- дегендей ел болып
пікір білдіріп, ұсыныс-тілек айтсақ, бұл реформа оңтайлы жүзеге асады
деп ойлаймын. Елімізде жаңа мазмұндағы саяси жүйе қалыптасып, ол
ел игілігі, мемлекет мүддесі үшін тиімді жұмыс атқарады деп сенемін.
Қ.А.Имантүсіпов, Жаңаарқа аудандық мәслихатының хатшысы
Болашаққа батыл қадам
Президенттің үндеуі - еліміздегі демократиялық
мәселелерді дамыту жолдары бойынша қолға
алынған маңызды шара. Үндеуде конституция мен
заңдарға өзгерістер енгізу, сондай-ақ, мемлекет алдында билік тармақтарының өкілеттіліктерін
қайта бөлу міндеті тұрғаны атап өтілді. Әркім өз
ісін шебер меңгерген қоғамда ешқандай тапсырма
орта жолда қалмайды. Жең ұшынан жалғасу,
парақорлық мәселелерінің жолы қиылады. Себебі,
әркім өзі үшін, өзінің ісі үшін толық жауапты болады. Бұл жерде Елбасы Үкімет пен Парламентке өкілеттік беріп қана
отырған жоқ, үлкен жауапкершілік жүктеп отыр. Түптей келгенде,
билік тармақтары арасында өкілеттіктерді қайта бөлу мәселесінің артында ел мүддесі тұр. Еліміздің ілгері қарай қарышты түрде дамуы 5
институттық реформа табиғатына сай келетіні белгілі. Осы реформалар
арқылы елді демократияландырудың жаңа беттері мен парақтары ашылады. Елбасы әркез ел болашағы үшін маңызы зор жоспарларды,
бағдарламаларды жариялағанда қашанда ел тұрғындарының мүддесін
алдыңғы орынға қояды. Президент өкілеттігінің бірқатар функцияларын Үкіметке, Парламентке бөліп беру туралы айтқан ұсыныстары ең
алдымен атқарушы биліктің халықты әлеуметтік қолдау, жұмыс тиімділігін арттыру министрліктердің заң алдындағы жауапкершілігін, Парламент депутаттарының беделін көтеру сияқты өзекті мәселелермен
тығыз үндес. Сонымен қатар, заң шығарушы органдар тарапынан
атқарушы биліктің жұмысын бақылауды күшейту туралы айтқан ойлары да кең қолдау тауып отыр. Президент өзінің үндеуінде атап
көрсеткендей, ұсынылып отырған реформаның мәні тұтастай саяси
жүйені демократияландыруға бағыт ұстау болмақ. Жұртшылықтың
мақсат-мүддесімен, көкейкесті тілегімен бір арнада тоғысып отырған
мұндай түбегейлі бетбұрыс барша қазақстандықтардың игілігі,
еліміздің өркендеп, дамуы, оның жарқын болашағы үшін жасалып
отырған батыл қадам екені даусыз.
А,Жылқыбаев,
аудандық қаржы және экономика бөлімінің басшысы
Жауапкершілікті еселеген үндеу
Президентіміз Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына арнаған
үндеуінің халықты елең еткізер басты баяны - көптеген атқарылар іске
тек Президент қана басқаруға пәрмен етпей, министрлер мен әкімдер
де күш салатындығында, әрі осындай лауазымда отырған тұлғаларға
деген жауапкершіліктің, сенімнің күшеюінде.
Ел басқарған
тұлғалардың қалың бұқараға жақын болып, көппен бірге атқарар
істерінің де еселенгендігінен «Әкім бол, халқыңа жақын бол» деген
ұстанымның аясында атқарылар істердің мол екендігіне саяды. Өзінің
көшбасшылығын, ел басқару ісіне деген мүддесін саралар тұста ел тізгінін ұстаған басшы тұлғаларымыз сыналар шақ бұл.«Жақсы жоспаржартылай біткен іс» дегендей, үлгілі үндеу аясында қалың бұқараның
игілігіне тер төгер тұлғалар осы жолда пәрменді еңбек қылса нұр
үстіне нұр емес пе?! Қашанда, ел ертеңін ойлар тұлғалар аман
,бақытымыз баянды болғай...
Н.Тоқбергенова,
«Талдыбұлақ ЖОББМ КММ»-нің
қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі
3
Кент және ауыл әкімдерінің есебі мәреге жетті
Аудан әкімінің барлық деңгейдегі әкімдердің халыққа есеп беру
кездесулерін өткізу туралы өкіміне сәйкес, кездесулер кесте
бойынша М.Жұмажанов, Байдалы би, Целинный, Бидайық
ауылдық округтері мен Атасу кентінде жалғасты. Әдеттегідей
бұл кездесулерге аудан әкімі Ғ.И.Омаров, мәслихат хатшысы
Қ.Имантүсіпов, қоғамдық кеңес төрағасы Х.Сәтжанов,
мекемелер мен бөлім басшылары қатысып отырды.
М.Жұмажанов ауылдық округінің әкімі Д.Бүкірбаевтың баяндамасында мақтанышпен айтарлықтай жүзеге асқан бір шаруа, ол
облыстық бюджеттен бөлінген қомақты қаржыға жобаланған 150
орындық екі қабатты жаңа мектептің құрылыс жұмыстары аяқталып,
өткен оқу жылында пайдалануға берілді. Апатты жағдайдағы ескі барақ
типтес мектепте білім алып келген ауыл балалары мен ұстаздары, атааналары үшін бұл үлкен қуаныш болды. Заман талабына сай шаруа
қожалықтары мал тұқымын асылдандыруды қолға алып, дамытып келеді. Шағын кәсіпкерлік нысандары бойынша ауылда екі азық-түлік
дүкені, екі монша, бір жеңіл автокөлік шеберханасы қызмет көрсетуде.
Биылғы жылы шаштараз ашу жоспарлануда. Сондай-ақ, жастар аллеясы мен жазғы сахна салып, футбол алаңын қоршау да қолға алынбақ.
Осы жиында сөз сөйлеген еңбек ардагері Кенбай Бейсенбаев бастаған ауыл тұрғындары өз әкімдерінің әлі тәжірибесінің аздығын, дегенмен көптеген шаруалар тындырылғандығын тілге тиек етіп, алға қойған мақсаттарды жүзеге асыратынына сенім білдірісті.
Байдалы би ауылдық округінің әкімі Ж.Тәжитов өз баяндамасында
ауыл шаруашылығы саласындағы қол жеткен табыстарға басымдық берді.
Ауылдағы 134 шаруа қожалығының негізгі бағыты егін және мал
шаруашылығы. Өткен жылы 13 шаруа қожалығы 3906 га жерге дәнді
дақылдар егіп, жақсы нәтижеге қол жеткізді. Мал басы жылдан жылға
көбейіп, оларды асылдандыру мәселесі де жақсы жолға қойылуда. 2 шаруа
қожалығы “Қазагрофинанс” АҚ лизингтік жүйесі арқылы 2 дана МТЗ-82
тракторын алды. “Жол картасы 2020” бағдарламасы аясында ауыл
сыртындағы стадионның айналасы қоршалып, жастардың демалыс саябағы
салынды. Ал өңірлерді дамыту бағдарламасы бойынша ауылдың кіре беріс
тас жолына асфальт төселді. Жалпы, бұл ауылда қай салада болмасын үлкен
өзгерістер мен қол жеткізген табыстар, ауыз толтырып айтар жетістіктер
баршылық. Ауыл әкімінің іскерлігі атқарған істерімен қатар
ауылдастарының сөйлеген сөздерінен де белгілі болды. Мәселен, ауыл жастары атынан сөз алған Дәулетхан Адасбеков, ел ағалары Төлеубай Ахметжанов, Аманкелді Тұрсынов ауыл әкіміне қолдау білдіретіндіктерін айтып,
сәттілік тіледі.
Целинный ауылдық округінің әкімі М.Сәдуақасовтың есебінде ауылда атқарылған жұмыстар жан-жақты қамтылды. Мал басында
елеулі өсім байқалады. Басқаға үлгі ретінде айтатын бір жақсы бастама, “Бекарыс” шаруа
қожалығының жетекшісі Өмірзақ Балажанов жаз айларында маңайындағы елді мекендерден сүт
жинап, Теміртау қаласындағы сүт фирмасына апарып өткізеді. Ол үшін сүт суытатын қондырғы мен
таситын автокөлік алған. “Өрлеу” пилоттық жобасы бойынша 1 адам наубайхана ашыпты.
“Жұмыспен қамту - 2020” бағдарламасы бойынша Көктал орта мектебінің терезелері ауыстырылып,
шатыры жөнделді. “Өңірлерді дамыту” бағдарламасы бойынша аудандық бюджеттен қаржы бөлініп,
балалар ойын алаңы салынды.
Бидайық ауылдық округінің әкімі С.Баязитовтің айтуынша ауылдағы шаруа қожалықтары мен
жеке тұрғындарының мал
басының саны өсуі байқалады.
Шаруа
қожалықтары
“Сыбаға”, “Алтын асық”
бағдарламалары
бойынша
асыл тұқымды ірі қара мен
қойлар
сатып
алыпты.
“Жұмыспен қамту 2020”
бағдарламасы
бойынша
Бидайық орта мектебіне 9 млн
теңгеге ағымдағы жөндеу жұмыстары жүргізіліпті. Ал, Ақтайлақ негізгі мектебіне осы бағдардарлама бойынша бөлінген 4 млн теңгеге
қосымша кабинеттер салынды. Ендігі міндет, ауыл халқымен бірлесіп, ауылды көркейтуге, ауыл шаруашылығы саласын дамытуға атсалысу.
Атасу кентінің әкімі Р.Түсіпов өткен 2016 жылы Атасу кенті бо-
йынша бюджет тарапынан және жергілікті өзін өзі басқару органы бойынша бөлінген қаржыны игерудің жылдық жоспары толығымен
орындалғанын айтты. Әрине, 16 мыңнан артық тұрғыны бар, аудан
орталығы болып есептелетін Атасу кентінде атқарылған жұмыстардың
саны өте көп. Кент әкімінің есебі газетіміздің өткен санында толық
жарияланғандықтан қайталауды жөн көрмедік.
Есептік кездесу өткен кент пен ауылдарда тұрғындар тарапынан
сын-ескертулер, өтініштер, пікірлер айтылмай қалған жоқ. Аудан
әкімі Ғ.Омаров соның бәріне жан-жақты, толық жауаптар беріп отырды. Мәселен, М.Жұмажанов және Целинный ауылдарының
тұрғындары ауыз су тарту мәселесін көтерген еді. Осыған ұқсас, Целинный ауылының жолын жөндеу де назардан тыс қалмады. Бұл
ауылдарды таза ауыз сумен қамтамасыз ету мәселесі облыстық,
республикалық деңгейде көтерілген. Таяу жылдары жүзеге асады
деген үміт бар. Ал, Целинный және С.Сейфуллин
ауылдарының жолын жөндеу үшін сұраныс берілген, биыл
қолға алынуы мүмкін. Бұл мәселелер күн тәртібінен түскен
жоқ, аудан әкімдігінің тұрақты бақылауында.
Аудан әкімінің кездсеу сайын көтеріп жүрген бір мәселесі ветеринария саласы. Әр ауылда мал соятын орынның болуы
заман талабы. Сонымен қатар, мал етін саудалайтын орынға
жеткізу үшін арнайы жарақталған көлік болуы керек.
Бұрыңғыдай малды көрінген аулада сойып, етін кез келген
көлікпен тасымалдауға бұдан былай жол берілмейді,
бақылаушы органдар қадағалауды күшейтіп, қомақты
айыппұл салады.
Атасу кентінде шаруа қожалықтары болмағанымен, жеке
аулаларда мал басы баршылық. Тұрғындарға күнкөріс көзі
болып отырған осы мал бастарын асылдандырып, ет және
сүт бағытында кооперативтер құру үшін халық арасында
түсінік жұмыстарын жүргізіп, оның пайдалы екендігіне көздерін жеткізу керек.
Ауылдарда электр жарығының әлсіздігі немесе жиі сөнетіндігі айтылады. Бұрын тоқ көзін тасымалдайтын “Жезқазған энергосбыт”
ЖШС былтырғы жылдың мамыр айында өз жұмысын тоқтатып, оның орнына “Қазэнерго” ЖШС келген болатын. Тоқты аудан
көлеміне таратушы “Сәкен” ЖШС-ның “Қазэнергодан” алатын қаржысының тарифы төмен болғандықтан жөндеу жұмыстарын
жүргізуге қаражаттары жоқ. Тіптен, жұмыскерлерімен есеп айырысу да үлкен қиындық туғызып отыр. Осыған орай, бұл мекеме
алдағы уақытта тарифын көтеруге құлшыныс жасауда. Осы тақырып бойынша көтеретін тағы бір мәселе уақытылы төлем төлеу.
“Қазэнерго” ЖШС-ның хабарлауынша қазіргі таңда аудан бойынша пайдаланған электр энергиясына берешек шамадан тыс көбейіп
барады. Осы мәселеге барлық кент, ауыл әкімдері болып, барлық тұрғындар атсалысып берешек қаражатты жақын арада төлеу
қажет. Бұрыңғы тоқ жеткізуші мекеменің бағасын қымбатсынып, соттасып жүріп арзан төлемақылы серіктестікке қол жеткізіп
қуанып отырғанымызда, пайдаланған тоғымыздың қаржысын төлемей, салғырттық танытқанымыз азаматтығымызға сын екенін
естен шығармайық. Тазалық мәселесіне тоқталсақ, Атасу кенті орталық болғандықтан ауданымыздың айнасы іспетті. Яғни, көше
тазалығын бір сәт те көзден таса қылмауымыз керек. Ал, бізде бұл шаруаның әлі ақсап жатқан тұстары бар. Мәселен, жазды күні
бағусыз жылқы, сиыр малдары аудан көшелерінде, саябақтарда, гүлзарларда жайылымда жүргендей еркін жүре береді. Оны
қайырып жатқан не малдың иесі, не жауапты адамдар жоқ. Аудан шетінде арнайы қатты қалдықтар төгетін полигон бар. Меншік
иелері үйлерінен шыққан қоқыстарын сол орынға жеткізбей, орта жолда, өзен арнасына төге салуды әдетке айналдырған. Тіптен,
үйден шыққан қоқыстарды, тамақ қалдықтарын қапшықтарға салып көшеге қойып кетеді. Әзірге көшедегі мәдениетіміздің түрі
осы болып тұр. Қоқыс салатын жәшіктерді сатып алып, әр үйдің, әр сауда орындарының ауласына орнату міндеттелген болса да
бұл іс дамымай отыр. Сол контейнерлер қымбат та емес, тіптен 2-3 көрші бірігіп, алуларына болады.
Барлық айтылған сын-ескертпелердің, өтініштердің, талаптардың бірде бірінің назардан тыс қалмайтындығын, бұл жөнінде арнайы хаттама толтырылып, орындалысы жөнінде хабардар етілетіндігін айтқан аудан әкімі кемшіліктерді бірлесіп жоюды тапсырды. Осылайша, кент және ауыл әкімдерінің тұрғындар алдындағы есептік кездесуі өз мәресіне жетті. Енді, осы кездесулердің
қорытындысы іспетті, аудан әкімі Ғ.Омаровтың тұрғындар алдындағы есебі 10-ақпан күні аудандық мәдениет үйінде өтеді.
Өз тілшіміз
4
Қарағанды облысы әкімдігінің қаулысы
Қарағанды облысы әкімдігінің 2016 жылғы 26 қаңтардағы № 05/01 «Жеке
қосалқы шаруашылықтарда ірі қара малдың аналық мал басын қолдан
ұрықтандыру жөніндегі шығындарды 100 %-ға дейін өтеуге арналған субсидиялар нормативін ,қолдан ұрықтандыру жөніндегі қызметтерді жеткізушіге қойылатын өлшемдер мен талаптарды,сондай-ақ асыл тұқымды мал
шаруашылығын дамытуды, мал шаруашылығының өнімділігін және өнім
сапасын арттыруды субсидиялау бағыттары бойынша субсидиялар
көлемдерін бекіту туралы» қаулысына өзгеріс енгізу туралы
Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2014 жылғы 19 қарашадағы «Асыл тұқымды
мал шаруашылығын дамытуды, мал шаруашылығының өнімділігін және өнім сапасын арттыруды субсидиялау қағидаттарын бекіту туралы» № 3-1/600 (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу
тізілімінде №9987 болып тіркелген)бұйрығына сәйкес Қарағанды облысының әкімдігі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:
1.Қарағанды облысының әкімдігінің әкімдігінің 2016 жылғы 26 қаңтардағы № 05/01 «Жеке қосалқы
шаруашылықтарда ірі қара малдың аналық мал басын қолдан ұрықтандыру жөніндегі шығындарды 100
%-ға дейін өтеуге арналған субсидиялар нормативін ,қолдан ұрықтандыру жөніндегі қызметтерді жеткізушіге қойылатын өлшемдер мен талаптарды,сондай-ақ асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытуды,
мал шаруашылығының өнімділігін және өнім сапасын арттыруды субсидиялау бағыттары бойынша
субсидиялар көлемдерін бекіту туралы» қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде №3654 болып тіркелген, 2016 жылғы 16 ақпандағы № 30(22 133) «Орталық қазақстан»
және 2016 жылғы 16 ақпандағы № 20(21 965) «Индустралная Караганда» газеттерінде , 2016 жылғы 12
ақпандағы «Әділет» ақпаратық-құқықтық жүйесінде жарияланған) келесі өзгеріс енгізілсін:
көрсетілген қаулының 3 қосымшасы осы қаулының қосымшасына сәйкес жаңа редакцияда
мазмұндалсын.
2.«Қарағанды облысының ауыл шаруашылығы басқармасы» мемлекеттік мекемесі заңнамада белгіленген тәртіпте осы қаулыдан туындайтын шараларды қабылдасын.
3.Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.
4.Осы қаулының орындалуын бақылау облыс әкімінің жетекшілік жасайтын орынбасарларына
жүктелсін.
Қарағанды облысының әкімі
Н.Әбдібеков
Қарағанды облысы әкімдігінің 2016 жылғы 27 желтоқсандағы №94/01 қаулысына қосымша
Қарағанды облысы әкімдігінің 2016 жылғы 26-қаңтардағы №05/01 қаулысына 3-қосымша
Асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытуды, мал шаруашылығының
өнімділігін және өнім сапасын арттыруды субсидиялау бағыттары бойынша
субсидиялар көлемдері
Сала атауы
Субсидиядау бағыты
Өлшем
бірлігі
шаруа (фермерлік), жеке қосалқы
шаруашылықтарда және өндірістік кооператвтерде ірі қара малдың аналық басын қолдан
ұрықтандыруды ұйымдастыру
бас
Асыл тұқымды ірі қара малдың аналық мал басымен асыл тұқымдық және селекциялық
жұмысын жүргізу
бас
Тұқымдық түрлендірумен қамтылған ірі қара
малдың аналық мал басымен асыл тұқымдық
және селекциялық жұмыс жүргіз
бас
Отандық асыл тұқымды ірі қара мал сатып алу бас
Импортталған асыл тұқымды және селекциялық
ірі қара мал сатып алу
бас
Етті
Жалпы табындарда етті бағыттағы тұқымдық
бағыттағы
бұқаларды күтіп-бағу
бас
мал
Бұқашықтарды бірінші өндіріс деңгейіндегі
шаруашылы
бордақылау алаңдарына өткізу
бас
ғы
Барлық
сома
Асыл тұқымды ірі қара малдың аналық мал басымен селекциялық және асыл тұқымдық жұмыс
жүргізу
бас
Сүт өндірісінің құнын арзандату:
тонна
Сүтті
2 деңгей
тонна
бағыттағы
3 деңгей
тонна
Отандық асыл тұқымды ірі қара мал сатып алу бас
мал
Импортталған
асыл
тұқымды
ірі
қара
мал
сатып
шаруашылы
алу
ғы
бас
Мал
шаруашылы
ғы
Барлық
сома
Етті
бағыттағы
құс шаруашылығы
Барлық
сома
тонна
Асыл тұқымды жылқыларды сатып алу
Жылқы еті өндірісінің құнын арзандату
бас
тонна
Субсидиялар
Субсидия- сомасы, мың
лау көлемі
теңге
4004
13053
52264,3
20000
7279
145580
18000
154000
54880
2273
987831,4
350015,4
104000
161
16744
118000
802
2190
20000
1000
7300
1300
7448
200
20000
93977,2
19500
74477,2
30800
3151
208851
207956,3
66000
3151
207956,3
3 000
239757
239757
120
34 700
15000
10000
154000
118000
543
52560
1699631
64074
207956,3
719270,4
719270,4
4164
723434,4
1500
107375
161062,5
200000
100000
702,6
250
165529,5
140529,5
25000
40000
651
341824
26040
8000
1904
92000
1555,6
98000
2763
Шошқа еті өндірісінің құнын арзандату
тонна
94636
24000
Құс еті өндірісінің құнын арзандату
2 деңгей
Тағамдық жұмыртқа өндірісінің құнын арзандату
1 деңгей
мы
ң
дан
Жұмыртқа
а
бағытындағ Отандық және шетелдік асыл тұқымды репродукторлардан ата-енелік нысандағы асыл
ы құс шаруатұқымды тәуліктік балапанын сатып алу
шылығы
бас
Барлық
сома
Тұқымдық түрлендірумен қамтылған қойлардың
аналық басымен селекциялық және асыл
тұқымдық жұмыс жүргізу
бас
Асыл тұқымды еркек тоқтылар мен тұсақтар
сатып алу
бас
Қой еті мен (қозы еті) өндірісінің құнын арзандату
Қой
1 деңгей
тонна
шаруашылы
2 деңгей
ғы
тонна
Барлық
сома
Жылқы
шаруашылы
ғы
Барлық
сома
Шошқа
шаруашылы
ғы
Барлық
сома
ЖИЫНЫ
Субсидиялау
нормативі,
теңге
15232
143113,2
169153,2
270791,9
270791,9
3621642
4 ақпан 2017 жыл
Постановление акимата Карагандинской области
О внесении изменения к постановление акимата Карагандинской области От
26 января 2016 года №05/01 «Об утверждении норматива субсидии на
возмещение до 100% затрат по искусственному осеменению маточного
поголовья крупного рогатого скота в личных подсобных хозяйствах, критериев и требований к поставщикам услуг по искусственному осеменению, а
также обьемов субсидии по направлениям субсидирования развития
племенного животноводства и повышения продуктивности и качества
продукции животноводства»
В соответствии приказом Министра сельского хозяйства Республики Казахстан от 19 ноября 2014 года
№ 3-1/600 «Об утверждении Правил субсидироавания развития племенного животноводства, повышение продуктивности и качества продукции животноводства» (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов за №9987), акимат Карагандинской области
ПОСТАНОВЛЯЕТ:
1.Внести в постановление акимата Карагандинской области от 26 января 2016 года №05/01 «Об утверждении норматива субсидий на возмещение до 100% затрат по искусственному осеменению маточного
поголовья крупного рогатого скота в личных подсобных хозяйствах, критериев и требований к поставщикам услуг по искусственному осеменению , а также обьемов субсидиий по направлениям субсидирования развития племенного животноводства и повышения продуктивности и качества продукции
животноводства» (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых
актов за №3654, опубликовано в газетах «Орталық Қазақстан» от 16 февраля 2016 года за № 30 (22133),
«Индустриальная Караганда» от 16 февраля 2016 года за №20 (21965), в информационно-правовой системе «Әділет» 12 февраля 2016 года) следующее изменение:
приложение 3 к указанному постановлению изложить в новой редакции согласно приложению настоящему постановлению.
2.Государственному учреждению «Управление сельского хозяйства Карагандинской области» в установленном законодательством порядке принять меры, вытекающие из настоящего постановления.
3.Настоящее постановление вводится в действие по истечению десяти календарных дней после дня его
первого официального опубликования.
4.Контроль за исполнением данного постановления возложить на курирующего заместителя акима
области.
Аким Карагандинской области
Н.Абдибеков
Приложение к постановлению акимата Карагандинской области от 27 декабря 2016 года №94/01
Приложение 3 к постановдению акимта Карагандинской области от 26 января 2016 года №05/01
Объемы субсидий по направлениям субсидирования развития племенного
животновоства и повышения продктивности и качества продукции
животноводства
Наименова- Наименование субсидирования Единица Норматив субсид- Субсидируемый Сумма субсидий,
ние отрасли
объем
тысяч тенге
измерения рования, тенге
4 004
13 053
52 264,3
Организация искусственного осеменения маточного поголовья
крупного рогатого скота в крестьянских (фермерских), личных подсобных хозяйствах и
скотоводство производственных кооперативах голов
20 000
7 279
145 580,0
Ведение селекционной и племенной работы с маточным поголовьем племенного крупного
голов
рогатого скота
18 000
54 880
987 831,4
Ведение селекционной и племенной работы с маточным поголовьем крупного рогатого скота,
охваченного породным преоброзованием
голов
154 000
2 273
350 015,4
Приобретение отечественного племенного крупного рогатого скота голов
голов
118 000
802
94 636,0
Приобретение импортированного
племенного и селекционного крупного рогатого скота
голов
104 000
161
16 744,0
Содержание племенных быковпроизводителей мясных пород в
общественных стадах
голов
24 000
2 190
52 560,0
Реализация бычков на откормочмясное ското- ные площадки первого уровня
водство
производства
1 699 631,0
Всего сумма
20 000
1 000
20 000,0
Ведение селекционной и племенной работы с маточным поголовьем племенного крупного
рогатого скота
голов
7300
93 977,2
Удешевление стоимости производство молока
тонн
15 000
1300
19 500,0
2 уровень
тонн
10 000
7 448
74 447,2
3 уровень
тонн
154 000
200
30 800,0
Приобретение отечественного племенного крупного рогатого скота голов
118 000
543
64 074,0
Приобретение импортированного
молочное племенного крупного рогатого
скотоводство скота
голов
208 851,2
Всего сумма
Удешевление стоимости производмясное пти- ства мяса птицы:
цеводство
2 уровень
тонн
Всего сумма
Удешевление стоимости производства пищевого яйца:
тысяч
штук
1 уровень
Приобретение племенного суточного молодняка яичного направления родительской формы у
яичное пти- отечественных и зарубежных плецеводство
менных репродукторов
голов
Всего сумма
Ведение селекционной и племенной работы с маточным поголовьем овец, охваченного
породным преобразованием
голов
Приобретение племенных баранчиков и ярок
голов
Удешевление стоимости производства баранины (ягнятины):
1 уровень
тонн
овцеводство 2 уровень
тонн
Всего сумма
Приобретение племенных лошаконеводство дей
голов
Удешевление стоимости производства конины
тонн
Всего сумма
свиноводУдешевление стоимости производтонн
ство
ства свинины
Всего сумма
ИТОГО
66 000
3 000
120
3151
207 956,3
3 151
239 757
207 956,3
207 956,3
719 270,4
34 700
4 164,0
239 757
719 270,4
1 500
107 375
723 434,4
161 062,5
8 000
1 904
15 232,0
200 000
100 000
702,6
250
165 529,5
92 000
651
1555,6
140 529,5
25 000,0
341 824,0
26 040,0
98 000
2 763
169 153,2
270 791,9
40 000
143,113,2
270 791,9
3 621 642,0
4 ақпан 2017 жыл
Аудандық мәслихат хатшысының заңды және жеке тұлғаларды
қабылдау КЕСТЕСІ
№
1
Тегі, аты – жөні
Имантүсіпов Қуат
Анасұлы
Атқаратын қызметі Қабылдау күні
Уақыты
Аудандық мәслихат
Сағ. 15.00 –
хатшысы
18.00
Сейсенбі
Қабылдау орны
Аудандық мәслихат, Атасу кенті,
Тәуелсіздік даңғылы, 4,
Жаңаарқа алтыншы шақырылымдағы аудандық Мәслихат депутаттарының
өз сайлау округтарында 2017 жылдың 31 желтоқсанына дейін заңды және
жеке тұлғаларды қабылдау КЕСТЕСІ
Сайлау оругінің
атауы мен
номері
Қабылдау орны, елді мекеннің атауы
Аудандық мәслихат,Атасу кенті, Тәуелсіздік
даңғылы,4, 13 кабинет
№1 Сәдуақасов Рахимов Рысқали
сайлау округі
Серікбайұлы
Атасу кенті, Тәуелсіздік даңғылы, 4, 13 каб.
№2 Сарысу сайАудандық кәсіпкерлер палатасы,
Рымбеков Сәулет
лау округі
Атасу кенті, Тәуелсіздік даңғылы, 22
№3 Орталық
Орынбасарова
Аудандық мәслихат,Атасу кенті,Тәуелсіздік
сайлау оуругі Нұргүл Охасқызы
даңғылы, 4, 13 кабинет
№4 Абай сайлау Әбілдинов Мейір«Жаңаарқа- жылу» КМК, Атасу
округі
жан Хәмзеұлы
кенті,Тәуелсіздік даңғылы, 8
№5 Теміржол Рахманқұлова Әлия
Атасу кенті, А.Сейдімбек көшесі,
сайлау округі
Сахытқызы
49«Аудандық орталық аурухана» КМК,
№6 Қызылжар
сайлау
округі
Тегі, аты-жөні
Әр айдың төртінші
сәрсенбісі
Әр айдың
сәрсенбісі
Әр айдың бейсенбісі
Әр айдың бейсенбісі
Әр айдың төртінші
сәрсенбісі
Әр айдың бірінші
Қызылжар кенті,мәдениет үйінің
аптасының
ғимараты,№263,№280 разьездері
сәрсенбісі
Әр айдың екінші
аптасының
Түгіскен ауылдық округіндегі Кенжебайбейсенбісі
Самай елді мекені
Ақтүбек ауылдық округіндегі Манадыр бе- Әр айдың үшінші
кеті, мектеп ғимараты,№152,163 разьедері аптасының жұмасы
Әр айдың бірінші
аптасының
М.Жұмажанов ауылдық округіндегі Байғұл
дүйсенбісі
бекеті, №40 разъезді
Мусаев Төлеубай Ералиев ауылдық округіндегі №201,189 раз- Әр айдың екінші
Қадырұлы
ьездері,Жомарт бекеті, Ақбастау елді мекені аптасының сенбісі
Әр айдың екінші
Ақтау ауылы, мәдениет үйінің ғимараты
аптасының
Қылыш, Айшырақ елді мекендері
сәрсенбісі
Целинный ауылдық округіндегі Орынбай Әр айдың бірінші
ауылы, мектеп ғимараты Ақшағат, Бидайық 2
аптасының
елді мекендері
сәрсенбісі
М.Жұмажанов ауылы, мектеп ғимараты
Күйгенбаз елді мекені
№7 Ақтау
сайлау округі
Рыспеков Жәнібек
Сайлаубекұлы
Бағдат
№8 Байдалы би Шәкарбайқызы
Бекежанова
сайлау округі
№9 Ералиев
сайлау округі
Атасу кентінің Орманбаев көшесі,
«Жаңаарқа- жылу» КМК, Тәуелсіздік
даңғылы, 8
№12 Түгіскен
сайлау округі
15.00-17.00
15.00-17.00
15.00-17.00
15.00-17.00
15.00-17.00
10.00-12.00
10.00-12.00
15.00-18.00
10.00-12.00
10.00-12.00
10.00-12.00
15.00-17.200
10.00-12.00
15.00-17.00
15.00-17.00
Әр айдың
екінші аптасының
бейсенбісі
Әр айдың үшінші
аптасының
сәрсенбісі
15.00-16.00
С.Сейфуллин ауылдық округіндегі Алғабас Әр айдың төртінші
елді мекені
аптасының жұмасы
11.00-12.00
Атасу бекеті, мектеп ғимараты, №128 раз.
№11
С.Сейфуллин
сайлау округі
Әр айдың үшінші
аптасының
сәрсенбісі
Уақыты
Әр айдың бірінші
аптасының жұмасы 15.00-17.00
15.00-17.00
Аудандық Мәслихат, Тәуелсіздік даңғылы , Әр айдың бейсен4,13 кабинет
бісі
Ақтүбек ауылы, мектеп ғимараты, Сарысу Әр айдың бірінші
елді мекені
аптасының жұмасы 10.00-12.00
Ералиев ауылы, мектеп ғимараты, Аралтөбе,
Әр айдың бірінші 10.00-12.00
Кезен елді мекендері
Жуанышбаев Жан- Ақтүбек ауылдық округіндегі Өркендеу Әр айдың бірінші
болат Ондыбайұлы
елді мекені
аптаның сәрсенбісі 10.00-12.00
Қараағаш ауылдық округіндегі Ынталы
Әр айдың бірінші
ауылы, мәдениет үйінің ғимараты
аптасының жұмасы 10.00-12.00
Қараағаш ауылы, Қараағаш орманшылығы
кеңсесі
15.00-17.00
Ақтасты ауылы,мәдениет үйінің
ғимараты
№10 Қараағаш
сайлау округі
Қабылдау күні
Қуат Анасұлы
Имантүсіпов
Байдалы би ауылдық округіндегі Атасу ауылы,
мәдениет үйінің ғимараты,
Әр айдың үшінші 10.00-12.00
№117, 105 разъездері
аптасының жұмасы 14.00-15.00
Ынтымақ ауылы, мектеп ғимараты,
Жанаталап , Бестоған елді мекендері
Бидайық ауылдық округіндегі Оросительное
ауылы,мәдениет үйінің ғимараты, Қарамола,
Ақтайлақ елді мекендері,69 разьезі.
Айтжанов Өмірбек
Түгіскен ауылы,мектеп ғимараты №214,236
разьездері
Әбүйіров
Жұмаділдә
Елеусізұлы
10.00-11.00
Айнабұлақ ауылы,мәдениет үйінің ғимараты,
Белқараған елді мекені
Ескене ауылы,мәдениет үйінің
ғимараты,Талдыбұлақ елді мекені мәдениет
үйінің ғимараты,Талдыбұлақ елді мекені
Әр айдың бірінші
аптасының
дүйсенбісі
Әр айдың екінші
аптасының
дүйсенбісі
Әр айдың бірінші
аптасының
сәрсенбісі
Әр айдың үшінші
аптасының бейсенбісі
Әр айдың екінші
аптасының
дүйсенбісі
10.00-12.00
10.00-12.00
10.00-12.00
10.00-12.00
5
Жерді пайдалану құқығы туралы не білеміз?
Аудан орталығы –Атасу кенті жыл санап құрылыс қарқыны өсіп, көлемі ұлғайып, тез дамып келе
жатқан елді мекен. Жыл сайын кентте жекеменшік үйлер салуға жер телімдері берілуде. Өткен 2016
жылы кент әкімі аппаратына осы мәселе бойынша 119 тұрғын өтінішпен келіп оның 87іне сол жылы
құрылыс жүргізу үшін жер телімдері берілді.Сонымен қатар кентте жерді пайдалану мәселесінде
көптеген заң бұзушылықтар орын алуда.
Жер Кодексінің 164-1 бабының 2 тармағына сәйкес Мемлекет меншігіндегі және жер пайдалануға
берілмеген жер құрамынан өз бетінше иеленіп алынған жер учаскесін қайтаруды талап етуді жер
учаскесі орналасқан жер бойынша жергілікті атқарушы органдар жүзеге асырады.
Заңсыз иеленуші өз бетінше иеленіп алған жер учаскесін Қазақстан Республикасының әкімшілік
құқық бұзушылық туралы заңнамасында көзделген әкімшілік жазалар қолданылған кезден бастап
күнтізбелік отыз күн ішінде босатуға және өз бетінше иеленіп алған жер учаскесінде салынған (салынып жатқан) құрылысты, Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасында көзделген
жағдайларды қоспағанда, өзі немесе өз есебінен бұзуды жүзеге асыруға міндетті.
Заңсыз иеленушінің өз бетінше иеленіп алған жер учаскесін босату және мұндай учаскеде салынған
(салынып жатқан) құрылысты бұзу жөніндегі міндеттерді орындамауына байланысты даулар сот
тәртібімен шешіледі.
Өз бетінше салынған құрылыс коммуналдық меншікке берілген жағдайда құрылысты жүзеге асырған
тұлғаға сот айқындаған мөлшерде құрылысқа жұмсалған шығыстар өтеледі.
ҚР «Әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы» Кодексінің 136-бабына сәйкес ( Жерге мемлекеттiк
меншiк құқығын бұзу)
Мемлекеттiк жер учаскелерiн заңсыз иеленіп алу немесе айырбастау не жерге мемлекеттiк меншiк
құқығын тiкелей немесе жанама нысанда бұзатын басқа да мәмiлелер жасау, сондай-ақ уақытша иеленген мемлекеттiк жердi уақтылы қайтармау - жеке тұлғаларға – жетпіс бес, лауазымды адамдарға,
шағын кәсiпкерлiк субъектiлерiне немесе коммерциялық емес ұйымдарға – бір жүз, орта кәсiпкерлiк
субъектiлерiне – бір жүз елу, iрi кәсiпкерлiк субъектiлерiне жеті жүз айлық есептік көрсеткіш
мөлшерiнде айыппұл салуға әкеп соғады.
Елді мекенде заңсыз жер пайдалану, жеке және көппәтерлі үйлердің аулаларына рұқсатсыз гараждар
мен сарайлар салу, көшеаралық жаяулар жүретін өткел жолдарды жабу фактілерін анықтап , тиісті
шаралар қабылдау мақсатында жыл сайын кент әкімінің «Кенттегі заңсыз жер пайдалану және
рұқсатсыз құрылыс жүргізу фактілерін анықтау комиссиясын құру туралы» өкімі шығарылып, осы
құжатқа сәйкес 2011 жылдан бастап кентте аталған фактілерді анықтау бойынша жұмыстар
жүргізілуде . Тексерістер нәтижесі бойынша кенттің 185 тұрғынына – үй иелеріне жазбаша түрде
ескертулер берілді, онда заңсыз пайдаланылып отырған жер көлемдері мен аталған заң бұзушылықты
жою мерзімі көрсетілді. Қайтадан тексеру барысында 80 үйдің жер учаскесіндегі ауытқушылықтың
жойылғаны және мемлекеттік жер пайдалану актісіне сәйкестендірілгені анықталды, 30 тұрғын атынан жер учаскелерінің көлемін сатып алу арқылы өзгерту жөнінде кент әкімі атына өтініш жазған.
Мұнан басқа аталған комиссия кентте тұрғын үй салуға екі жылға жалға берілген жер телімдерін
пайдалану барысын тексеріп , көптеген жер телімдері бойынша құрылыстың аяқталмағанын , ал 7
жерде құрылыстың басталмағанын анықтап отыр.
2013 жылыдан бастап ҚР Жер Кодексінің және ҚР «Әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы»
Кодексінің талаптарына сәйкес анықталған тәртіп бұзушылықтарды жою және кінәлілерді
әкімішілік жауапқа тарту жөнінде тиісті құжаттар облыстық жер инспекциясына жіберіледі. Аталған
құзырлы орган өткен жылдары көрсетілген тұлғалар бойынша құжаттарды қарау үшін Жаңаарқа
аудандық сотына жіберген. Сот шешімімен 5 жер учаскесі мемлекет меншігіне қайтарылды. Ал 2
талап бойынша сот шешімімен жерді қайтарудан бас тартылды.
2013 жылдың сәуір айында кенттің екі тұрғыны бойынша Қарағанды облысы бойынша аумақтық
жер инспекциясына заңсыз жер иеленген және заңсыз құрылыс салу фактілері бойынша кенттің екі
тұрғынын әкімшілік жауапкершілікке тарту жөніндегі құжаттар жіберілген болатын. Аталған
тұлғалар бойынша аумақтық жер инспекциясы тиісті тексеріс жүргізіп. Оның барысында
орналасқан жер учаскесінің шекарасының мемлекеттік актіге сәйкестендірілгенін анықтады. Ал, бір
жер учаскесінің шекарасы сәйкестендіру құжатына сәйкес емес екені анықталып , ҚР әкімшілік
құқықбұзушылық туралы Кодексінің 118 бабы бойынша әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс
қозғалды.
2012 жылы К.Абжанов к. №22 үй мекенжайы бойынша жерді заңсыз пайдалану фактісі анықталып
,тиісті құжаттар аумақтық жер инспекциясына жіберіліп, тиісті шара қабылданды .
2013 жылдың маусым айында заңсыз пайдаланып отырған жер телімінде рұқсатсыз, құжатсыз
дүкен ғимаратына жапсарлас құрылыс салу фактісі бойынша іс аумақтық жер инспекциясына жіберіліп , аталған тұлғаға әкімшілік айыппұл салынып, жерді қайта рәсімдеу жұмыстары атқарылды.
2015 жылы атқарылған жұмыстар бойынша 2016 жылдың қаңтарында кент бойынша 13 жер
телімінің пайдаланушылары жер учаскелерін ұзақ уақыт тиісті мақсатқа пайдаланбай , ҚР Жер
Кодексінің 92 бабының талаптарын бұзу фактілері бойынша аумақтық жер инспекциясына жіберілді. Қабылданған шаралардың нәтижесінде аталған 13 жер телімінің 6- ын жерді құрылыс салуға
алған адамдар қайтарды , қалған бесеуі бойынша материалдар сот қарауына жіберуге дайындалу
үстінде.
Өткен жылдың сәуір айында аудандық прокурорының өкімімен аудан бойынша арнайы топ құрылып
елді мекендерде жерді заңсыз пайдалану фактілерін анықтау жұмыстары жүргізілді.
Барлығы 65 аула тексеріліп, нәтижесінде 26 аулада жер телімінің шекараларының сақталмау фактілері анықталып , олар бойынша акт жасалып, жер иелеріне жазбаша ескертулер берілді. Олардың 6
– ы шекараларын сәйкестендірді, қалған 20 бойынша материалдар тиісті шара қолдану үшін жерді
қорғау және тиімді пайдалануды бақылау басқармасының қарауына дайындалып жатыр.
Аталған жұмыстар жөніндегі ақпараттар кент әкімінің халық алдындағы есеп беру кездесулеріндегі
баяндамасында толық айтылып, түсіндіру жұмыстары жүргізілуде.
Үстіміздегі жылы кенттегі тұрғынүйлерге ,мекемелер мен кәсіпорындарға берілген жер телімдерінің
мемлекеттік актілерге сәйкестігін тексеру жұмыстары әрі қарай жүргізілетін болады.
Р.Түсіпов, Атасу кентінің әкімі
Гендерлік теңдік стратегиясы іске асырылуда
Гендерлік саясат дегенде адамдардың түсінігі әр түрлі. Гендер мәселесіне жан-жақты қарау қажет. Көбі гендерлік
саясатты әйелден еркек жасау деп түсінеді. Гендерлік саясат дегеніміз, әйелдерді ерлермен тең дәрежеде билікке
тарту, ана мен балаға айрықша әлеуметтік жағдай жасау, отбасындағы зорлық-зомбықтың алдын алу сияқты
мәселелерді шешу болып табылады. Гендерлік теңдік деңгейі жоғары болған сайын, отбасы мүшелерінің
өздерінің тұрмыстық, экономикалық, адамгершілік-тәрбиелік, қорғаушылық функцияларын орындауда жауапкершілігі, тепе-теңдігі жоғары болады. «Елбасымыздың «гендерлік теңдікке қол жеткізудің 2006-2016 жылдарға
арналған стратегиясы» яғни, Жарлығы бойынша ерлер мен әйелдердің құқықтары мен мүмкіндіктеріне қоғамның
барлық саласында теңестіруді қарастырған. Әйел аналарымызға олардың балаларына деген қамқорлық жылдан
жылға артып келеді. Ең бастысы – әйел қоғамның тең құқылы мүшесі. Әлемдегі озық 50 елдің қатарына кіру
үшін гендерлік саясат қажет. Осындай гендерлік саясатты қазақ елінде дамып, жандандыруға күш салып жүрген
құзырлы орын, яғни Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы әйелдер істері және отбасылықдемографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссияның гендерлік саясатқа қатысты бағдарламасы жүргізілуде.
Қазақстан Республикасы Президентінің 2016 жылғы 6 желтоқсандағы №384 Жарлығымен бекітілген «Қазақстан
Республикасындағы 2030 жылға дейінгі отбасылық және гендерлік теңдік тұжырымдамасы» бекітілді.
Тұжырымдама Қазақстан Республикасының Конституциясы, «Қазақстан 2050 Стратегиясы», «100 нақты қадам»
Ұлт жоспары, Қазақстан әлемнің дамыған 30 мемлекетінің қатарына кіру жөніндегі тұжырымдамасы, Бірікен
Ұлттар Ұйымының Әйелдерді кемсітушіліктің барлық нысандарын жою туралы конвенциясы негізінде әзірленді.
Тұжырымдама Қазақстандағы гендерлік саясаттың негізгі қағидаттарын, отбасы және гендерлік саясат
саласындағы жетістіктер мен өзекті мәселелер, гендерлік саясатты іске асыру стратегиясы басымдықтары мен
міндеттерін белгілейді. Қазақстан Республикасында отбасы саясат іске асыру мынадай қағидаттарда жүзеге асырылады: 1) отбасы функцияларын орындауда ерлі-зайыптылар құқықтарының, мүмкіндіктері мен міндеттерінің
теңдігі; 2) өзі өміріне қатысты шешім қабылдауда отбасының дербестігі; 3) баланы тәрбиелеуге, оған білім беруге
және баланың жеке басын дамытуға отбасының жауапкершілігі; 4)тұрмыстық зорлық-зомбылықтың барлық
түрлеріне мүлдем төзбеушілік; 5) қоғамдағы жат қылықтарға төзбеушілік. Отбасын қолдау, нығайту және қорғау,
отбасы мен олардың мүшелеріне тән, рухани, адамгершілік дамуына қажетті жағдайларды жасау, ананы, әкені
және баланы қорғау мемлекеттік отбасылық саясаттың мақсаты болып табылады. Қоғам өмірінің барлық салаларында ерлер мен әйелдердің тепе-тең құқықтарға, пайдаға, міндеттер мен мүмкіндіктерге қол жеткізу, жыныс
белгісі бойынша кемсітушіліктің барлық нысандары мен көріністерін еңсеру мемлекеттік гендерлік саясаттың
мақсаты болып табылады. Гендерлік саясаттың негізгі қағидаттары Қазақстан Республиксаның Конституциясы-
мен кепілдік берілген әйелдер мен ерлердің тең құқығы мен еркіндігін белгілейді. Қазақстандағы гендерлік
саясаттың міндеттеріне әйелдер мен ерлердің билік құрылымдарында теңдестірілген қатысуына қол жеткізу,
экономикалық тәуелсіздіктің барлық тең мүмкіндіктерін қамтамасыз ету, өз бизнесін дамыту және қызмет бабында ілгерілеу, отбасында құқықтар мен міндеттерді тең жүзеге асыру үшін жағдайлар жасау, жыныстық белгісі
бойынша зорлықтан еркін болу жатқызылады. Ал, гендерлік саясат – қоғамдық өмірдің барлық салаларында
ерлер мен әйелдердің теңдігіне қол жеткізуге бағытталған мемлекеттік және қоғамдық қызмет. Гендерлік стратегияны іске асырылған жылдары отбасылық-неке қатынастарында тұрған ерлер мен әйелдердің құқықтар мен
мүмкіндіктерінің кеңеюінде оң нәтижеге қол жеткізілді. Тегін-медициналық әлеуметтік, құқықтық және
әлеуеттік-психологиялық қызметтер мүмкіндігі бар отбасы мүшелеріне, әлеуметтік мәні бар ауруға
ұшырағандарға, бас бостандығынан айыру орындарынан босап шыққан адамдарға, зорлық-зомбылық
құрбандарына көрсетіледі. Тұрмыстық зорлық-зомбылық профилактикасында белгілі бір прогреске қол жеткізді.
«Тұрмыстық зорлық-зомбылық профилактикасы туралы» 2009 жылғы 4 желтоқсанындағы Қазақстан
Республикасының Заңы 2010 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді. Осы мақсатта аудандық ішкі істер
құрылымында әйелдерді зорлық-зомбылықтан қорғау жөніндегі арнайы бөлімшелер құрылып әйелдер мен балалар істері жөніндегі инспектор лауазымы штатқа енгізілген. Үйдегі зорлық-зомбылық құрбандары пайдаланған
қорғау ұйғарымдарының саны жылдан-жылға өсуде. Қыз алып қашу және оларды күштеп тұрмысқа беру
оқиғалары орын алуда, бұл өз кезегінде ұлттық салт-дәстүрді қайта жаңғырту емес, құқықтық зайырлы мемлекетте қылмыс болып табылады. Қоғамда отбасындағы зорлық-зомбылық және қатыгездік жағдайлары жиілеп
кетті. Отбасымен, өмірлік қиын жағдайға тап болу фактісі орын алған жағдайда профилактикалық шаралар
қолданылуда. Отбасында құқық бұзушылық жасағаны үшін құқықбұзушы тұлғалар әкімшілік жауапкершілікке
тартылып, оларға қатысты әкімшілік қамауға алу түрінде жазалау шарасы қолданылады. Бүгінгі қоғамда
әйелдерге еңбек міндеттерін орындау кезінде ерлермен бірдей талаптар қойылады. Алайда, отбасылықтұрмыстық қатынастарда ерлер басымдығының гендерлік жағдайының сақталуы байқалады. Сонымен қатар,
қазіргі заманғы жағдайда, ата-ананың екеуі де бала тәрбиесі мен үй шаруашылығын жүргізуге бірдей жауапты
болуға тиіс. Бұл ретте, этно мәдени бірегейлікті де сипаттайтын отбасы дәстүрлері мен адамгершілік рухани
құндылықтарды сақтау өте маңызды
А.А.Иргебаева,
Жанаарқа ауданының ІІБ ЖПҚ Әйелдерді зорлық-зомбылықтан қорғау жөніндегі инспекторы,
полиция капитаны
Қалыптасқан дәстүрлерді сақтай отырып
жаңашаландыру
2017 жылдан бастап мектеп бітірушілер білімінің қорытынды бағасы мемлекеттік емтихандармен
анықталады. ҰБТ-ны түлектер ЖОО - на түсетін кезде ғана тапсырады. Кезекті реформа туралы егжейтегжейлі түрде Қарағанды облысы білім басқармасы басшысының орынбасары Әдекенова Бақытгүл
айтып берді.
-Бүгінгі күні 11 сынып оқушылары мен олардың ата-аналарын алаңдатып отырған басты нәрсе —
біз ҰБТ тапсырамыз ба?
-«Білім туралы» Заңға енген өзгерістерге сәйкес Ұлттық бірыңғай тестілеу жоғарғы оқу орнына түсуге арналып таңдалған емтихан формаларының бірі болады. Орта мектеп курсының қорытынды бағасын түлектер
қорытынды аттестаттау бойынша алады.
-Қорытынды аттестаттау деген не, және ол қалай өтеді? Сол туралы түсіндірсеңіз.
-Қорытынды аттестаттау 5 пәннен мемлекеттік емтихан тапсыру формасында өтеді, оның 4- міндетті, 1таңдау бойынша. Бұл емтихандарды барлы түлек тапсырады. Бұл емтихандардың түрлі формалары
қарастырылған: ауызша, жазбаша, тестілеу. Көрсетілген форматта қорытынды емтихандар тапсыру
түлектердің біліктері мен дағдыларын тексеруге және жекелеген пәндер мен сұрақтарды жаттаудан аулақ
болуға мүмкіндік береді. Мысалы, ана тілінен эссе жазу қарастырылса, алгебра және анализ бастамаларынан бақылау жұмысы өткізіледі, Қазақстан тарихынан ауызша жауап қарастырылған. Орыс мектептеріндегі
қазақ тілінен және қазақ мектептеріндегі орыс тілінен, сонымен қатар таңдау пәнінен тестілеу өткізу
қарастырылған.
-Қорытынды аттестаттау қайда өтеді және оны кім ұйымдастырады?
-Мемлекеттік емтиханды түлектер мектептерде тапсырады. Ұйымдастыруға жауапкершілік мектептік,
аудандық, қалалық және облыстық комиссияларға жүктеледі.
- Емтихан материалдарын дайындауға кім жауапты болады?
-Қорытынды аттестаттаудың барлық материалдарын ҚР Білім және ғылым Министрлігі құрастырады. Әрі
қарай білім басқармаларына жіберіледі, білім басқармаларынан қалалық және аудандық білім бөлімдеріне
таратылады.
-Қанша оқушының мемлекеттік бітіру емтихандарын тапсыратыны белгілі болды ма?
-Алдын ала деректер бойынша ағымдағы жылы облыс мектептерін 7058 түлек бітіреді. «Алтын белгі»
төсбелгісіне 281 адам, үздік аттестатқа 150 адам үміткерлер. Осы оқушының барлығы қорытынды аттестаттан өтуі керек.
-«Алтын белгі» төсбелгісіне үміткерлер өз білімдерін мемлекеттік емтиханда дәлелдей ме немесе
ҰБТ-да дәлелдей ме?
-«Алтын белгі» төсбелгісі қорытынды аттестаттауды 5-тік баға алған түлектерге беріледі. ҰБТ-да бұл
мәртебені дәлелдеудің қажеті жоқ. «Алтын белгі» төсбелгісі иегерлерінің тізімін мектеп директоры
бұйрықпен бекітеді.
- Егер түлек қорытынды аттестаттау тапсыру кезінде ауырып қалған болса?
-Ондай жағдайда ол емтиханды емделіп шыққан соң тапсырады.
-Қорытынды аттестаттау тапсырудан босатылатын түлектер категориясы бар ма?
-Білім беру ұйымдарындағы білім алушылардың үлгеріміне ағымдық бақылаудың, оларды аралық және
қорытынды аттестаттау жүргізудің типтік үлгі ережесіне сәйкес Мемлекеттік емтихандардан денсаулық
жағдайына байланысты, бірінші, екінші топ мүгедектері, бала кезінен мүгедектер, мүгедек балалар, жазғы
оқу-жаттығу жиындарына қатысушылар, халықаралық олимпиадаларға (жарыстарға) қатысу үшін
Қазақстан Республикасының құрама командасына үміткерлер босатылады.
-Мемлекеттік емтихандар қай аралықта өтеді?
-Қорытынды аттестаттаудың нақты мерзімі Министрліктің «2016 - 2017 оқу жылының аяқталуы туралы»
бұйрығымен айқындалады. Шамамен 2017 жылдың 29 мамырынан 9 маусым аралығында.
-Енді ҰБТ тапсыру туралы айтып беріңізші.
-Тағы да ескертіп айтамын, Ұлттық бірыңғай тестілеуді жоғарғы оқу орындарына түсуге ниет білдірген
түлектер ғана тапсырады. Бірінші блок – математикалық сауаттылық және оқу сауаттылығы, екінші блок –
екі бейіндік пән. Тапсыру спецификасы да өзгеріске ұшырады. Абитуриенттерді математикалық
сауаттылықтан 20 тапсырма, оқу сауаттылығынан 20 тапсырма және бейіндік пәндерден 40 тапсырма күтіп
тұр. ҰБТ 120 тапырмадан тұрады. Шекті балл 50 өзгеріссіз қалады. Тестілеуге қатысуға өтініш 10 наурыздан
10 мамыр аралығында ҰБТ өтетін пунктер арқылы жүзеге асады. Тестілеу 20 маусымнан 1 шілде
аралығында 15 ҰБТӨП базасында өтеді. ҰБТ-ны алғашқы мүмкіндіктен тапсыра алмағандар ағымдағы
жылдың тамызы мен 2018 жылдың қаңтар айларында ақылы түрде қайта тапсыру мүмкіндігі болатынын
айта кеткен жөн.
Все новое – еще не забытое старое
С 2017 года итоговой оценкой знаний выпускников школ станут государственные экзамены. ЕНТ им предстоит сдавать только при поступлении в ВУЗ. Подробно об очередной реформе рассказала заместитель
руководителя управления образования Карагандинской области Бактыгуль Адекенова.
- На сегодняшний день главное, что волнует учеников 11 классов и их родителей: предстоит ли им
сдача ЕНТ?
-В Закон «Об образовании» было внесено изменение, согласно которому Единое национальное тестирование теперь выступает в роли одной из форм отборочных экзаменов для поступления в высшие учебные заведения. А получить итоговые оценки за курс средней школы выпускники смогут по итоговой аттестации.
- Объясните, что представляет собой итоговая аттестация, и как она будет проходить?
-Итоговая аттестация проводится в форме государственных экзаменов по пяти предметам, из которых четыре – основные, и один – по выбору. Сдавать их будут все выпускники. Предусмотрены разные формы
этих экзаменов: устная, письменная, тестирование. Это разнообразие обусловлено спецификой конкретных
предметов и позволит проверить все умения и навыки выпускников и избежать натаскивания и заучивания
отдельных вопросов. Например, экзамен по родному языку предполагает написание эссе, по алгебре и началу анализа будет проводиться контрольная работа, история Казахстана предусматривает устный ответ.
Казахский язык в русской школе и русский язык в казахской школе, а также предмет по выбору будут сдаваться в форме тестирования.
- Где будет проходить итоговая аттестация, и кем она организовывается?
-Государственные экзамены выпускники будут сдавать в школах. Ответственность за организацию ложится
на школьные, районные, городские и областные комиссии.
- Кто отвечает за подготовку экзаменационного материала?
-Все материалы итоговой аттестации составляются Министерством образования и науки РК. Далее доставляются в управление образования, оттуда – до отделов образования городов и районов.
- Уже известно, сколько одиннадцатиклассников будут сдавать государственные выпускные экзамены?
-По предварительным данным, в этом году школы области оканчивают 7058 выпускников. На знак «Алтын
белгі» претендуют 281 человек, на аттестат с отличием – 150. И все эти учащиеся должны пройти итоговую
аттестацию.
- Претенденты на знак «Алтын белгі» должны подтвердить свои знания на госэкзаменах или на
ЕНТ?
-Знак «Алтын белгі» выдается выпускникам, прошедшим итоговую аттестацию на оценку 5. На ЕНТ подтверждать этот статус не требуется. Списки обладателей знака «Алтын белгі» утверждаются приказом директора школы.
- Если в период проведения итоговой аттестации выпускник заболел?
-В этом случае он сдает экзамены после выздоровления.
- Есть ли категория выпускников, которая освобождается от сдачи итоговой аттестации?
-Согласно Типовых правил проведения текущего контроля успеваемости, промежуточной и итоговой аттестации обучающихся в организациях образования, от сдачи государственных экзаменов освобождаются по
состоянию здоровья, выпускники из числа инвалидов первой и второй групп, инвалиды детства, дети-инвалиды, участники летних учебно-тренировочных сборов, кандидаты в сборную команду РК для участия в
международных олимпиадах.
- В какие сроки пройдут госэкзамены?
-Сроки итоговой аттестации будут устанавливаться приказом Министерства «О завершении 2016-2017 учебного года». Ориентировочно это с 29 мая по 9 июня 2017 года.
-Теперь расскажите о сдаче ЕНТ.
-Еще раз уточню, что Единое национальное тестирование предстоит выпускникам, желающим поступить
в вузы. В этом году тестирование будет состоять из двух блоков. Первый блок – математическая грамотность
и грамотность чтения, второй блок – два профильных предмета. Специфика сдачи также подверглась изменениям. Абитуриентам предстоят 20 заданий на математическую грамотность, 20 заданий на грамотность
чтения и по 40 заданий по профильным предметам. Итого ЕНТ включает в себя 120 заданий. Проходной
балл остался прежним — 50. Прием заявлений на участие в тестировании будет осуществляться через
пункты приема ЕНТ с 10 марта по 10 мая. Тестирование будет проводиться на базе 15 ППЕНТ с 20
июня по 1 июля. Следует также отметить, что тем, кто не сдаст его с первого раза, будет предоставлена
возможность пересдачи на платной основе в августе этого года и в январе 2018-го.
6
4 ақпан 2017 жыл
ПЕНСИИ И ПОСОБИЯ В 2017 ГОДУ
Подразделения Дирекции «Межведомственный центр социальных выплат» - филиала НАО «Государственная корпорация «Правительство для граждан» в декабре месяце завершили перерасчет размеров пенсий и пособий гражданам
ашей страны и с началом нового года производится их выплата в новых размерах. Республиканским бюджетом утверждены базовые показатели, которые используются при расчете социальных выплат. С 1 января 2017 года устанавливаются следующие показатели: Месячный расчетный показатель (МРП) составит 2 269 тенге; Минимальная пенсия
– 28 148 тенге; Прожиточный минимум (ПМ) – 24 459 тенге; Базовая пенсионная выплата – 12 802 тенге; Минимальный размер заработной платы – 24 459 тенге; Максимальный доход, учитываемый для исчисления размеров
вновь назначенных пенсий – 41 МРП (93 029 тенге). Приводим новые размеры пенсий и пособий в 2017 году. Пособия
на рождение детей:
При рождении первого, второго и третьего ребенка – 71270 тенге (31,41 МРП); Четвертого и более ребенка – 118 783
тенге (52,35 МРП); При рождении двойни (тройни и т.д.) единовременное пособие на рождение выплачивается на
каждого ребенка и его размер зависит от очередности рождения. Пособие по уходу за ребенком по достижении им 1
года:
На 1-го – 13 070 тенге (5,76 МРП); На 2-го – 15 452 тенге (6,81 МРП): На 3-го – 17 812 тенге (7,85 МРП); На 4го и более – 20 195 тенге (8,9 МРП). Данное пособие по уходу за ребенком выплачивается неработающей матери (или
отцу) из средств республиканского бюджета. Работающим матерям (отцам) выплачивается ежемесячная социальная
выплата на случай потери дохода в связи с уходом за ребенком по достижении им возраста одного года из Государственного фонда социального страхования и ее размер составляет 40 процентов от среднемесячного дохода, от которого
производились социальные отчисления за последние 24 месяца перед рождением ребенка. Родителям, опекунам, воспитывающим детей-инвалидов выплачивается 25 682 тенге (1.05 МЗП), которое назначается независимо от доходов
семьи ребенка.
Государственные социальные пособия по инвалидности. 1. Инвалидам от общего заболевания, трудового увечья или
профессионального заболевания, инвалидам детства: Инвалидам 1 группы – 43 538 тенге (1,78 ПМ); инвалидам 2
группы – 33 999 тенге (1,39 ПМ);  инвалидам 3 группы – 23 970 тенге (0,98 ПМ); детям-инвалидам до 16 лет – 32
042 тенге (1,31 ПМ); инвалидам с детства 1 группы – 43 538 тенге (1,78 ПМ); инвалидам с детства 2 группы– 35
466 тенге (1,45 ПМ); инвалидам с детства 3 группы– 27 884 тенге (1,14 ПМ); 2. Инвалидам из числа военнослужащих
срочной службы, инвалидность которых наступила вследствие ранения, контузии, увечья, заболевания, полученных
при прохождении воинской службы; лицам, инвалидность которых наступила при ликвидации последствий аварий
на ядерных объектах гражданского или военного назначения либо в результате аварийных ситуаций на ядерных объектах; инвалидам вследствие чрезвычайных экологических ситуаций, в том числе вследствие радиационного воздействия при проведении ядерных взрывов и испытаний и/или их последствий при условии установления
причинно-следственной связи. Инвалидам 1 группы – 51 609 тенге (2,11 ПМ); инвалидам 2 группы – 41 581 тенге
(1,7 ПМ); инвалидам 3 группы – 32 042 тенге (1,31 ПМ). 3. Инвалидам из числа военнослужащих (кроме военнослужащих срочной службы), инвалидность которых наступила вследствие ранения, контузии, увечья, заболевания, полученных при прохождении воинской службы; сотрудникам органов внутренних дел и бывшего Государственного
следственного комитета РК при исполнении служебных обязанностей. Инвалидам 1 группы – 67 018 тенге (2,74 ПМ);
инвалидам 2 группы – 47 696 тенге (1,95 ПМ); инвалидам 3 группы – 32 042 тенге (1,31 ПМ). Пособие по случаю
потери кормильца: при наличии 1 нетрудоспособного –21035 тенге (0,86 ПМ); при 2-х иждивенцах – 36 444 тенге
(1,49 ПМ на всех нетрудоспособных членов семьи); при 3-х иждивенцах – 45 250 тенге (1,85 ПМ на всех нетрудоспособных членов семьи); при 4-х – 47 940 тенге (1,96 ПМ на всех нетрудоспособных членов семьи); при 5 – 49
652 тенге (2,03 ПМ на всех нетрудоспособных членов семьи); при 6 и более нетрудоспособных членов семьи размер
пособия на каждого рассчитывается как равная доля от 2,11 ПМ (от 51609 тенге); в случае потери обоих родителей
детям (круглым сиротам) месячное пособие назначается в размере 28 862 тенге (1,18 ПМ) (на каждого ребенка, остальным нетрудоспособным нетрудоспособным членам семьи – в размере 13208 тенге (0,54 ПМ), но не более 2,56 ПМ
(62 616 тенге) на всех нетрудоспособных членов семьи. Государственное пособие по списку №1 – 21 374 тенге (9,42
МРП); по списку №2 – 19 015 тенге (8,38 МРП).
Пособие на погребение: На погребение получателей пенсий и пособий –- 35 624 тенге (15,7 МРП); На погребение
участника и инвалида ВОВ – 83046 тенге (36,6 МРП). Специальные государственные пособия: участникам ВОВ –
36 304 тенге (16 МРП); инвалидам ВОВ – 36 304 тенге (16 МРП); лицам, приравненным по льготам и гарантиям к
участникам ВОВ – 14 046 тенге (6,19 МРП); лицам, приравненным по льготам и гарантиям к инвалидам ВОВ 17
131 тенге (7,55 МРП); вдовам воинов, погибших (умерших, пропавших без вести) в ВОВ, не вступившим в повторный
брак – 10 166 тенге (4,48 МРП); семьям военнослужащих, погибших (пропавших без вести) или умерших вследствие
ранения, контузии, увечья, заболевания, полученных в период боевых действий в Афганистане или в других государствах, в которых велись боевые действия; семьям военнослужащих, погибших (умерших) при прохождении воинской службы в мирное время; семьям сотрудников органов внутренних дел, погибших при исполнении служебных
обязанностей; семьям погибших при ликвидации последствий катастрофы на Чернобыльской АЭС и других радиационных катастроф и аварий на объектах гражданского или военного назначения; семьям умерших вследствие лучевой
болезни или умерших инвалидов, а также граждан, смерть которых в установленном порядке связана с воздействием
катастрофы на Чернобыльской АЭС и других радиационных катастроф и аварий на объектах гражданского или военного назначения и ядерных испытаний, - 10 415 тенге (4,59 МРП); женам (мужьям) умерших инвалидов войны и
приравненных к ним инвалидов, а также женам (мужьям) умерших участников войны, партизан, подпольщиков, граждан, награжденных медалью «За оборону Ленинграда» или знаком «Жителю блокадного Ленинграда», признававшихся
инвалидами в результате общего заболевания, трудового увечья и других причин (за исключением противоправных),
которые не вступили в повторный брак 5 809 тенге (2,56 МРП); Героям Советского Союза, кавалерам Орденов Славы
3-х степеней, лицам, удостоенным почетного звания «Қазақстанның ғарышкер-ұшкышы» - 314 552 тенге (138,63
МРП);
Героям Социалистического труда из числа участников ВОВ – 169381 тенег (74,65 МРП);Героям Социалистического труда, Кавалерам Орденов Трудовой Славы 3-х степеней – 21 783 тенге (9,6 МРП); 
лицам,
награжденным орденами и медалями бывшего СССР за самоотверженный труд и безупречную воинскую службу в
тылу в годы Великой Отечественной войны, а также лицам, не награжденным государственными наградами, проработавшим (прослужившим) не менее 6 месяцев в период с 22 июня 1941 г. по 9 мая 1945 г. – 4 833 тенге (2,13 МРП);
 ликвидаторам последствий катастрофы на Чернобыльской АЭС в 1988 - 1989 гг., эвакуированным (самостоятельно
выехавшим) из зон отчуждения и отселения в РК, включая детей, которые на день эвакуации находились во внутриутробном состоянии - 4 833 тенге (2,13 МРП); инвалидам 1 и 2 групп – 3 381 тенге (1,49 МРП); инвалидам 3
группы – 1 453 тенге (0,64 МРП); детям - инвалидам до 16 лет – 2 179 тенге (0,96 МРП); детям - инвалидам с 16 до
18 лет: - 1 и 2группы– 3 381 тенге (1,49 МРП); - 3 группы – 1 453 тенге (0,64 МРП); многодетным матерям, награжденным подвесками «Алтын алқа», «Күміcалқа» или получившим ранее звание «Мать – героиня», награжденным орденами «Материнская слава» I и II степени - 14 522 тенге (6,4 МРП);  многодетным семьям, имеющим 4-х и более
совместно проживающих несовершеннолетних детей, в том числе детей, обучающихся по очной форме обучения в
вузах, средних, технических и профессиональных учебных заведениях, после достижения ими совершеннолетия до
окончания ими учебных заведений (но не более чем до 23-летнего возраста) – 9 440 тенге (4,16 МРП); жертвам политических репрессий, лицам, пострадавшим от политических репрессий, имеющим инвалидность или являющимся
пенсионерами – 2 428 тенге (1,07 МРП); 
лицам, которым назначены пенсии за особые заслуги перед Республикой Казахстан –2 428 тенге (1,07 МРП). Размеры трудовых пенсий, назначенные до 2017 года, увеличены на 9%.
Другая часть пенсии – базовая в 2017 г. равна 12 802 тенге, что составляет 52% от прожиточного минимума (ПМ).
В своем выступление на торжественном собрании, посвященном 25-летию Независимости Республики Казахстан 15
декабря 2016 Глава государства – Президент Республики Казахстан Н.А. Назарбаев поручил: «Правительству в следующем году повысить размеры пенсии на 20 процентов к уровню 2016 года. Это повышение охватит 2 миллиона
100 тысяч казахстанцев. Также, с 1 июля 2017 года увеличить размер единовременного государственного пособия в
связи с рождением ребенка на 20 процентов.» Таким образом, с 1 января 2017 года произведено повышение пенсионных выплат на 9%. С 1 июля 2017 года во исполнение поручения Президента Республики Казахстан размеры пенсионных выплат по возрасту и за выслугу лет, размер государственной базовой пенсионной выплаты будут повышены
с целью обеспечения их роста до 20% в сравнении с 2016 годом. Во исполнение поручения Главы государства с 1
июля 2017 года планируется повышение размера пособия на рождение ребенка на 20 % с внесением соответствующих
изменений и дополнений в Закон Республики Казахстан от 28 июня 2005 года «О государственных пособиях семьям,
имеющим детей». Работники Дирекции «МРЦСВ» приложат все усилия для четкого и своевременного исполнения
наказа Главы государства по повышению размеров указанных пенсий и пособий.
А.К.Дарибаева,
Руководитель Жанааркинского РО департамента «МРЦСВ»
Ризашылық
Жолымыз уақытында қардан тазаланып тұрады
Біз Орманбаев көшесінің тұрғындарымыз. Тұратын жеріміз аудан орталығынан шалғайда. Әсіресе қыс
мезгілінде қиындық көреміз. Жолдың барлығын қар басып, екі ортада қатынауымыз қиындап кетеді.
Бірақ өз қызметіне адал, жауапкершілігі мол азаматтардың арқасында бұл мәселеміз де уақытында шешімін тауып отыр. Осы ретте Атасу кентінің әкімі Түсіпов Рахманберліге және кент әкімінің орынбасары
Қуанышбеков Мейрамға алғысымызды білдірсек дейміз. Қай уақытта болмасын хабарласақ, демде шара
қолданып, жолдарымызды аршып береді. Ауданымыздың басында жүрген қызметкерлерге дендеріне
саулық, отбасыларына амандық, еңбектерінің жемісті болуын тілейміз.
Орманбаев көшесінің тұрғындары атынан: Жұмабаевтар әулеті және Шнайдер Лидия
СЕНІМ ТЕЛЕФОНЫ
Жаңаарқа ауданының құрылыс бөлімінде мемлекеттік қызметшілерді қызметтік ар-намыс
кодексін, мемлекеттік қызмет, сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы заңдылықтары
бұзған фактілер жайын хабарлау үшін 2-83-28 нөмірлі сенім телефоны жұмыс істейді.
4 ақпан 2017 жыл
Аудандық сотта баспасөз конференциясы өтті
Жаңаарқа аудандық сотында 2016 жылдың қаңтар айының 27сінде сот төрағасы Б.С. Сергалиевтің төрағалық етуімен
«Жаңаарқа аудандық сотының 2015 жылдың 12 айында және
2016 жылдың 12 айымен салыстырмалы түрде қаралған істер
және атқарылған іс- шаралар» атты тақырыпта аудандық
«Жаңаарқа» газетінің тілшілерімен баспасөз конференциясы
өтті. Төрағалық етуші Б.С. Сергалиев 2016 жылдың 12
айында Жаңаарқа аудандық сотымен істерді қарастыру кезінде заңмен белгіленген мерзімінің өтіп кетпеуіне, сонымен
қатар әуре-сарсаңның яғни, істі кейінге қалдыру немесе
тоқтатуға және сот актілерінің уақытында берілмеуіне, сот ісін
жүргізуді жетілдіру мен жеңілдету, төрешілдікті, судьялармен
заң бұзушылық жағдайлар орын алмағанын, сот билігін
жүзеге асырудың жұмыс сапасының қамтамасыз етілгендігін,
өткен жылмен салыстырмалы түрде түскен және қаралған істер көрсеткіштерін, атқарылған іс шараларды баяндап берді. Сот отырыстарына тараптардың тиісті түрде шақырылуы, уақытылы істерді
алқаға жолдау, судьялардың әрекеттеріне шағымдардың түсуіне әсер ететін жағдайларға жол берілмеу,
судьялармен мамандардың әрекеттеріне шағымдар мониторингі тұрақты түрде жүргізу, шағымдардың
пайда болуына соқтыратын себептерді және кемшіліктерді жоюдың уақытылы шаралары зерттеу
жұмысы жүргізілгендігіне де тоқталып өтті. Жалпы аудандық сот судьяларымен істерді қарау кезінде
материалдық және іс жүргізу заңдылықтары, заң нормалары қатаң сақталғандығын және қылмыстық,
азаматтық, әкімшілік кодекстерінің және қылмыстық, азаматтық процестік кодексінің принциптерінің
сақталғандығын атап өтіп, бірнеше мысалдар келтірді. Төрағалық етуші сот жүйесінде қолданылып
жатқан инновациялық технологиялар және сот жүйесін одан әрі жетілдірудің алдағы жоспарлары туралы хабардар ету жөнінде құқықтық түсіндіру жұмыстары үнемі жүргізіліп келетіндігіне тоқталып,
қазіргі уақытта сотқа түсетін барлық талап арыздар, әкімшілік істер «Сот кабинеті» ақпараттық сервисі
арқылы қабылданып, барлық сот процестері аудио-бейне құрылғысы арқылы қаралып жатқандығын,
оның сот жұмысының ашықтығына, қолжетімділігін қамтамасыз етуде орасан зор үлесін тигізетінін
атап көрсетті. Баспасөз конференциясына осы тақырып төңірегінде төрағалық етушіге бірнеше сауалдар
қойып, қойылған сауалдарына мардымды жауаптар алып, соңы қызу пікірталасқа ұласты. Сөз соңында
төрағалық етуші бүгінгі баспасөз конференциясына қатысып, ой бөліскен тілшілерге алғыс білдіріп,
еңбектеріне толағай табыстар тіледі.
Өз тілшіміз
«Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы»
Республикалық ислами діни бірлестігі мешіттерінің ішкі тәртіп
ЕРЕЖЕСІ
1.1.Осы Ереже Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы (бұдан әрі - ҚМДБ) мешіттерінің ішкі тәртіп
ережелерін (бұдан әрі – Ереже) анықтайтын негізгі нормативті акт. Ереже Қазақстан Республикасының
«Діни қызмет пен діни бірлестіктер туралы» Заңына, Қазақстан Республикасының қолданыстағы басқа
да заңнамаларының нормаларына, инструктивті құжаттарына және еңбекті ұйымдастыру саласындағы
нормативтік актілерге, сонымен қатар ҚМДБ Жарғысына сәйкес дайындалды; 1.2.Мешітке келуші әр
адамның негізгі құқықтары мен міндеттерін анықтауды, діни сенім бостандығы құқығын қорғауды,
сондай-ақ діни қызметке байланысты басқа да мәселелерді реттеуді, халықтың мәдениеті мен рухани
өмірін дамытуда ханафи мазхабының тарихи рөлін мойындауды, Қазақстан Республикасындағы
конфессияаралық келісімнің, діни төзімділіктің және азаматтардың діни нанымдарын құрметтеуді негізге алады; 1.3. ҚМДБ мешіт қызметкерлерінің міндеттерін адал орындалуына негізделеді; 1.4. Мешіт
жамағаты (бес уақыт намазға қатысушы, уағыз тыңдаушы, сауат ашушы, Құран курстарының
шәкірттері, жеке мәселеде келушілер) мешіттің ішкі тәртібінде қарастырылған барлық міндеттемелерге
бойұсынуға міндетті; 1.5. Мешітте бес уақыт, жұма, айт намаздары өз уақытында оқылады және оған
жағдай жасалады; 1.6. Осы Ережені қолдануда мешіт әкімшілігі өзіне берілген құқықтар шегінде ҚМДБ
жарғысы мен Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңдарына сәйкес шешеді; 1.7. Ішкі тәртіп
Ережесінің мәтіні мешіттегі хабарландыру тақтасына ілінеді;
2. МЕШІТКЕ КЕЛУШІНІҢ НЕГІЗГІ ҚҰҚЫҚТАРЫ
Мешітке келуші төмендегі құқықтарға ие: 2.1.Мешітте құлшылық жасауға; 2.2.Құран Кәрім сүрелерін
оқуды үйренуге, діни сауатын ашуға (өтініш негізінде); 2.3.Мешіттегі кітапхана, Құран оқу және ғибадат
бөлмелерін тегін пайдалануға; 2.4. Мешіт аясында өтетін діни және мәдени іс-шараларға, дәрістерге,
мәжілістерге, байқауларға, сондай-ақ үйірмелерге қатысуға; 2.5. Мешіттің ұйымдастыруымен өтетін
спорт секцияларының жұмысына, жарыстарға, денсаулық күніне арналған және т.б. іс шараларға
қатысуға; 2.6.Айтылатын уағыздар мен оқытылатын дәрістер бойынша жауапты қызметкерлерден кеңес
алуға; 2.7. Ерекше жетістіктері мен мешіттегі оқу және қоғамдық жұмыстарға белсенді қатысқаны үшін
марапатталуға; 2.8.Мешіт әкімшілігі ұсынған курстарды таңдауға;
3. МЕШІТКЕ КЕЛУШІНІҢ МІНДЕТТЕРІ
Мешітке келуші төмендегіні жасауға міндетті: 3.1.ҚР заңдарында және ҚМДБ жарғысы мен мешіт ережесінде бекітілген міндеттерді орындауға; 3.2. Ережеге сәйкес нұсқаулық талаптары, қауіпсіздік техникасы, өндірістік санитария, еңбек гигиенасы және өрт қауіпсіздігі қорғанысын ұстануға; 3.3.
Мешіт мүлігін сақтауға, жабдықтар мен техникаларды нәтижелі пайдалануға, интернет желісіндегі
жұмыстарға арналған ресурстарды тек оқу және ғылыми-әдістемелік мақсаттарда пайдалануға, жамағат
пайдаланымына берілген бұйымдарды күтіп ұстауға, энергия, су мен басқа да ресурстарды үнемдеп
шығындауға; 3.4.Мешітке келушілер ханафи мәзхабына сай құлшылық жасауға, намаздағы «Әмин»
дұғасын іштей айтуға; 3.5.Мешітке келушілер мешіт қызметкерлерін құрметтеуге, басқа да тұлғаларға
құрметпен қарауға, сондай-ақ жамағат тыныштығын сақтауға, алауыздық тудырмауға; 3.6.Мешіт ішінде
өзін әдепті ұстауға, өзге де зиян келтіретін істерден алшақ болуға, жалпы адамгершілік және этикалық
нормаларды ұстануға; 3.7.Мешітте тазалық пен тәртіпті сақтауға; 3.8. Ер кісілер әдепке сай бас киіммен,
әйелдер етек-жеңі ұзын киім киіп, орамал тағуы; 3.9.Мешіт қызметкерлері мен уағызшыларын және
мешітке келген ресми қонақтарға құрметпен қарауға; 3.10.Уағыз барысында уағызшының айтқанын
тиянақты тыңдауға, дауыс көтеріп кедергі жасамауға;
4.МЕШІТТЕ ЖАСАУҒА ТЫЙЫМ САЛЫНҒАН ӘРЕКЕТТЕР
4.1.ҚР Конституциялық құрылысын бұзуға бағытталған саяси мазмұндағы әңгімелерді айтуға, қоғам
мүддесіне керағар пікірлерді үгіттеуге, ұлттық және діни алауыздықты қоздыруға; 4.2.Қатты сөйлеуге,
шулауға, музыка тыңдауға, дөрекі сөйлеуге, жүргізіліп жатқан уағыз бен дәріске және құлшылыққа кедергі келтіруге; 4.3. Бірін-бірі балағаттауға, дөрекілік танытуға, шу шығаруға, күш көрсетуге, қауіп
төндіретін істер жасауға; 4.4.Мешітке келушілердің мүліктерін ұрлауға, мешіт мүліктерін қасқана бұзып
сындыруға немесе бұзақы қылықтар көрсетуге; 4.5.Мешіт мінбері мен дәрісхананы рұқсатсыз
пайдалануға; 4.6.Мешіт әкімшілігінің рұқсатынсыз мешіт мүліктерін сыртқа шығаруға; 4.7. Мешіт
аумағында темекі шегуге, насыбай атуға, түкіруге, қоқыс тастауға, спирттік ішімдіктер мен уландыратын құралдарды пайдалануға; 4.8.Суық қару-жарақты, атылғыш заттарды, газ балондарын алып келуге,
таратуға, жарылысқа немесе өртке әкеліп соғатын барлық құралдармен бұйымдарды пайдалануға;4.9.
Құмар ойындарын ойнауға; 4.10. Ғибадат-құлшылық барысында қосылып тұрған ұялы телефондарды пайдалануға, ұялы телефондарды және басқа да жеке техникаларды мешіттің электр желілерінен рұқсатсыз қуаттауға; 4.11. Уағыз айту, дәріс оқу барысын бұзуға, атап айтқанда құлаққап,
плеерлер, МР3, планшет, ұялы телефондарды және т.б қолдануға; 4.12. Қабырғаларға, аудитория
үстелдеріне және басқада орындарда қандайда бір жазу материалдарын жабыстыруға: 4.13.
Қоғамдық тәртіпті бұзатын саяси сипаттағы іс-шараларды өткізуге, Қазақстан Республикасының
заңнамасына қайшы тіркелмеген ұйымдардың атрибутикаларын пайдалануға және ойларын
насихаттауға; 4.14. Мешіттің үлкен залдары мен сатыларында жүгіруге, мешітке келушілерді итеруге, бір-біріне түрлі бұйымдар лақтыруға; 4.15. Намаз кезінде әкелген балаларды жылатуға,
шулатуға; 4.16. Мешітке шортымен және майкамен (жеңі жоқ футболкамен) келуге; 4.17. Мешіт
ішінде сағыз шайнауға; 4.18. Мешітке жануарларды әкелуге; 4.19. Ғибадат-құлшылық, уағыз-насихат
немесе дәріс кезінде кез келген алаңдатушы заттарды қолдануға, құлшылық барысын бұзуға,
дәрісханаларға рұқсатсыз кіріп-шығуға; 4.20. Мешіт қызметкерлерінің беделін төмендететін жалған
мағлұматтарды (деректерді) ауызша немесе жазбаша түрде таратуға; 4.21. Мешіт қызметкерлеріне
және басшылығына түрлі дөрекі әдепсіз қарым-қатынас көрсетуге, адам абыройын түсіретін
бейәдеп сөздерді қолдануға; 4.22. Мешіт ауласында саяси және өзге де теріс пиғылдағы үнпарақтар,
кітаптар, жарнамалар, аудио-видео материалдар таратуға; 4.23. Мешіт ауласында ресми дүкендерден
тыс заңсыз сауда-саттық жасауға;
7
ЕСКЕ АЛУ Ардақты әке, абзал ата, қимас жар Жәркенов Аманай Жәркенұлының
/руы Тоқа/ фәниден бақиға озғанына 40 күн толуына байланысты марқұмды
еске алып, құран бағыштап қырқын береміз.
Қиындық көрдің қайтпадың, Батса да белдің кемдігі,
Адамдықтан айырылмай.
Жұмсақ едің елге тым.
Сене алар бұл жайтқа кім?! Есте қалсын ендігі,
Қарапайым келбетің.
Кете бардың қайырылмай.
Қайратынды күш қылып,
Мәңгіге орнап нұр тағың,
Пырақпен толып жетегің.
Салмақты ауыр тартып ең.
Еңкейіп жүріп іс қылып,
Аман болсын ұрпағың,
Шалқайғандардан артық ең. Пейіштен болсын мекенің.
Еске алушылар: зайыбы- Таңсық, балалары, немерелері, шөбересі, бауырлары
Марқұмның қырқы ақпан айының 10 жұлдызы, сағат 13.00-де Халық мешітінде беріледі
ЕСКЕ АЛУ
Жаңаарқа ауданының тумасы, Қарағанды қаласының тұрғыны болған ардақты
да қамқор бауырымыз, немерелерінің сүйікті атасы, балаларының асқар таудай
әкесі, жұбайына адал жар болған Тәттікенов Қайрулла Нухиұлының
өмірден өткеніне 4-наурыз күні 2 жыл толады. Ардақты азаматымыз тірі
болғанда 7-ақпан күні 60 жасқа толғанын тойлар едік. Алла тағала бізге оны
көруді нәсіп етпепті. Ағамыз Алматы қаласының жоғары оқу орнын
аяқтағаннан кейін Қаражал, Ұлытау, Жәйрем қалаларында басшылық қызмет
атқарған. Еліне елеулі, жұртына қалаулы болған асыл азаматымыздың ашық та
жарқын бейнесі мәңгі есімізде. Бауырымыздың жатқан жері жайлы, топырағы торқа болсын.
Фәни өмір мәңгі емес, ол жалған!
Тіршілікте сыйлы болу бір арман.
Тұяғы едің текті атаның қадірлі,
Жәннат болсын мәңгі орның сен барған.
Сыйлы болдың, бала өсірдің мәпелеп,
Құрмет тұтты сол ұлдарың әкелеп.
Сен тілеген асуларға жетсе екен,
Үш құлының ұрпақтарыңды жетелеп.
Кешір Алла күнәларын пендеңнің,
Тірі жанды бір-бірімен тең көрдің.
Тәубә етеміз жаратқанға жалынып,
Қалғандарға шапағатыңды мол бергін.
Сағына еске алушылар: Орал-Күләйім, Жетпіс-Бақыт, Роза, Өмірзақ, Зураш, Бағдат,
Думан-Мақпал
ЕСКЕ АЛУ
Түгіскен ауылының тұрғыны болған ардақты ана, адал жар Нұртаева Нұрайла
Рахманқызының фәни тірліктен бақиға аттанғанына 40 күннің жүзі болды.
Анамыз Оңтүстік Қазақстан облысы, Түлкібас ауданының тумасы болғанымен,
өзі келін болып түскен Түгіскен ауылының ел-жұртына қадірлі, сыйлы, бауырмал болған жан еді. Жанұямыздың асыл тірегі анамызды арамыздан сұм ажал
алып кетсе де, ақжарқын бейнесі сағыныш болып жүрегімізде мәңгі қала бермек. Аяулы жанды сағына еске ала отырып, жаны жәннатта болып қабіріне
Алланың нұры жаусын деп тілейміз.
Ана деген сезіміміз бұлқынды,
Сағындық-ау нұр жүзің мен күлкіңді.
Бұл дүниеден өз бейнеңді көре алмай,
Шын сезіндік жалған деген шіркінді.
Бір өзіңсіз таңдар атты, күн шығып,
Анасыз да бола ма екен тіршілік.
Анаң енді жоқ дегенге сенбей біз,
Сонау қырға жаутаңдаймыз күрсініп.
Сағына еске алушылар: жұбайы-Әбдіманап, балалары Жарқын, Бауыржан-Айгерім,
Дидар-Марғұлан, Айқын
12-ақпан күні сағат 13.00-де Түгіскен ауылының мешітінде марқұм анамыздың өмірден
өткеніне 40 күн толуына орай құдайы дәм беріліп, құран бағышталады
Фитосанитариялық қауіпсіздік саласындағы
көрсетілетін мемлекеттік қызметтер
Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» 2013 жылғы 15 сәуірдегі
№88 Заңының 6 бабының 3 тармағына сәйкес,Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің
м.а. 2015 жылғы 29 мамырдағы № 4-4/500 бұйрығымен фитосанитариялық қауіпсіздік саласындағы
«Карантинге жатқызылған өнiмдi Қазақстан Республикасының аумағында тасуға карантиндік сертификат
беру, «Карантинге жатқызылған өнiмдi Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге әкетуге
фитосанитариялық сертификат беру» және «Ғылыми-зерттеу мақсатында карантиндік объектілерді (карантиндік зиянды организмдерді) әкелуді келісу» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарттарын бекітті.
Осы Стандартқа сәйкес, мемлекеттік қызметтерді Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы
министрлігінің Агроөнеркәсіптік кешендегі мемлекеттік инспекция комитетінің Жаңаарқа аудандық инспекциясында «электрондық үкіметтің»www.e.gov.kz веб порталы арқылы ішінара автоматтандырылған
түрде көрсетеді. Көрсетілетін қызметті алушы жүгінген кезде құжат қағаз жеткізгіште беріледі.
Фитосанитариялық сертификатты алуға өтінім берілген күннен бастап бес жұмыс күнінен, ал карантиндік сертификат үш жұмыс күнінен аспайтын мерзімде рәсімделеді. Мемлекеттік қызмет ақысыз негізде
көрсетіледі. Демалыс және мереке күндері жұмыс уақыты біткеннен кейін фитосанитарлық құжаттар
берілмейді. Жеке және заңды тұлғалар фитосанитариялық сертификат алу үшін уәкілетті органның
аумақтық бөлімшелеріне мынандай құжаттар береді: 1) осы Ереженің қосымшасына сәйкес нысан бойынша өтінім. Өтінім «электрондық үкіметтің» www.e.gov.kz веп порталы арқылы өтінім берушінң
электрондық цифрлық қолтаңбасымен куәландырылғанэлектрондық сұрау салу түрінде ұсынылуы
мүмкін; 2) Жеке тұлға үшін –өтініш берушінің жеке басын куаландыратын құжат,заңды тұлға үшінзаңды тұлғаныңмемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы анықтама; 3) уәкілетті өкілдің жеке басын куаландыратын құжат және өтінім берушінің атынанөкілдік етуге өкілеттілікті куаландыратын құжат; 4)
импорттаушы елдің фитосанитариялық талаптары болған кезде- импорттаушы елдіңмемлекеттік немесе
орыс тілінде аударылған импорттық карантиндік құжаты не фитосанитариялық талаптар ескертілген
шарттардың көшірмелері. Карантиндік сертификат алу үшін жеке және заңды тұлғалармынандай
құжаттар береді: 1) осы Ереженің қосымшасына сәйкес нысан бойынша өтінім. Өтінім «электрондық
үкіметтің» www.e.gov.kz веп порталы арқылы өтінім берушінң электрондық цифрлық қолтаңбасымен
куәландырылған электрондық сұрау салу түрінде береді, сондайақ карантиндік жай-күйін айқындау үшін
карантинге жатқызылған өнімді өсімдіктер карантині жөніндегі инспекторға ұсынады; 2) Жеке тұлға
үшін –өтініш берушінің жеке басын куаландыратын құжат,заңды тұлға үшін-заңды тұлғаның мемлекеттік
тіркеу (қайта тіркеу) туралы анықтама; 3) уәкілетті өкілдің жеке басын куаландыратын құжат және өтінім
берушінің атынанөкілдік етуге өкілеттілікті куаландыратын құжат;
Б.Р.Динов,
«ҚР АШМ Жаңаарқа аудандық аумақтық инспекциясы» мемлекеттік мекемесінің
бас маманы,өсімдіктер карантині жөніндегі мемлекеттік инспекторы
Отан- отбасынан басталады
Статистикаға сүйенсек, Қазақстандағы әрбір үшінші неке ажырасумен аяқталады екен. Бұл елімізде тірі
жетімдер саны да күн санап артып келе жатқанының айғағы. Жаңаарқа аудандық сотына 2016 жылдың
12 айында некеден айыру/ ерлі- зайыптылықты бұзу/ жөнінде 49 талап арыз келіп түскен. Оның ішінде
27 азаматтық іс бойынша талапкерлердің талап арызы қанағаттандырылып, некеден айыру жөнінде
шешім шығарылса, 2 талап арыз арыз иесінің арызына сәйкес кері қайтарылып, 3 азаматтық іс
өндірісінен қысқартылып, 16 талап арыз қабылдаудан бас тартылған. Ажырасудың негізгі себептері
тұрмыстық жағдайдың төмендігі, өзара түсініспеушілік десек те, отбасын құру атты маңызды қадамға
аяқ басқан әрбір жан өзін алдыда күтіп тұрған кез келген қиындыққа дайындауы керек емес пе?!
Сондықтан да, ажырасудың негізгі себебі әрбір адамның өзінде жатыр. Алла Тағалаға рұқсат етілген
амалдардың ішіндегі ең ұнамсызы ажырасу екен. Бұл-мәселенің ең соңғы шегі, басқа жол мүлдем
табылмағанда қабылданатын амалсыз шешім. Қазақта: «Отан - отбасынан басталады», деген дана сөз
бар. Шынында да, адам баласы үшін Отаннан кейінгі қасиетті ұғым отбасы болса керек. ОтбасыОтанның әрбір мүшесін дүниеге әкеліп, қанатын қатайтып, қатарға қосатын маңызды мекеме.
Данышпанның да, ғалымның да ең алғашқы тәлімі мен тәрбиесі осы мекемеде қаланған. Мемлекеттің
мықты болмағы оның дана басшысына байланысты болғаны сияқты, отбасының берекесі- ері мен әйеліне
байланысты екені даусыз. «Үйлену оңай, үй болу қиын» десек те, отбасын құрған әрбір жан үйленерде
бақытты боламын деп емес, жарымды бақытты етемін деген мақсатпен үйленсе, көп қиындықтың басы
шешілер еді. Қазіргі қоғамымыздағы ажырасу дерегінің күн санап өсіп келе жатқандығы көңіл
алаңдатады. Отанымыздың тұғыры мықты болу үшін Отанды құрайтын отбасы мықты болуы керек. Осы
ретте тігілген отаудың түтіні неге түзу ұшпай жатқандығы барша қазақты ойландырыды. Бәлкім,
жастардың ерте үй болып, балалығы мен өмірдің қызығынан ерте қағылғандығы әсер етіп жүр ме? Әлде,
ата-анасының тәлім-тәрбиесі мен соларға арқа сүйеп үйреніп қалған жастардың өзінен бе? Себебі, қазіргі
кезде, тіпті, кәмелет жасына толмаған жасөспірімдер де үлкен өмір табалдырығын ерте аттап
жатқандығын жасыра алмаймыз. Оған қоғам болып жауап беруге, қоғам болып әр жастың бойына тәрбие
сіңіруге тура келеді. Қызылорда облыстық Әділет департаментінің мәліметіне сүйенсек, некеге тұруға
өтініш берушілер арасында кәмелетке толмағандар да кездеседі. Оларды неке және отбасы туралы
кодексінің 10-бабына сәйкес жүкті болған жағдайда және ортақ бала туған кезде неке қиюды мемлекеттік
тіреку орны бойынша тіркеуші органдар неке жасын екі жылдан аспайтын мерзімге төмендетеді. Мұндай
жағдайлар қазіргі қоғамда таңсық емес. Бастысы, екі жақтың келісімі болса жеткілікті. Дегенмен, сол
келісім күшінің көпке бармауына іштей қынжылып келеміз. Некенің бұзылуы- отбасы өміріне ғана емес,
қоғам өміріне де кері ықпалын тигізетін жағымсыз әрекет. Сондықтан, ажырасудың залалын, кері әсерін
отбасында үнемі ескертіп, баланың жауакершілігін көтеруге тырысқан жөн.
А.О.Баубеков, Жаңаарқа аудандық сотының судьясы
“Шырмауық” - ауыл сахнасында
Мәдениет
Ынтымақ ауылының мәдениет үйінде аудандық мәдени-сауық орталығының С.Ысқақов атындағы
халық театры келіп, Бек Рамазанның «Шырмауық» драмасын көрерменге ұсынды. Спектакльдің
қоюшы режиссері Б.Оспанов .Бұл спектакльде қазіргі замандағы ең маңызды мәселе діни экстремизммен күресу.Спектакльдің негізгі оқиғасы теріс ағымға шырмалған жас жігіттің басынан кешкендерін
бейнелейді.Жігіттің әкесі баласын осы теріс жолдан құтқару үшін полицияға өзі хабарлайды.Жас жігіт
түрмеде өзінің жасаған қателіктерін түсініп,мойындайды.Қылмысы жеңілдеп,үйіне оралып, ата-анасынан кешірім сұрайды.Әр образды сомдаған актерлар өз образдарын шынайы бейнеледі.Спектакль
көрермендердің көңілінен шығып,ауылымыздың көп жылдар ұстаздық еткен,зейнеткер М.Әліпова
театр әртістеріне көрермендердің атынан алғыс айтты.
К.Құмарханова, Ынтымақ ауылы
Мамандық таңдау кеші
М.Жұмажанов ауылындағы
Жаңаарқа жалпы орта білім
беретін мектебінде 20-шы
қаңтар күні «Мен мамандық
әлеміндемін»
атты
тақырыпта әр түрлі сала
мамандарының қатысуымен
9-10 сынып оқушыларының
арасында
мамандық
таңдауға
бағыт
беру
мақсатында кездесу кеші
өтілді. Кездесу кеші мектеп
психологы Елеусизова Жазира мен Мұқажан Жұмажан
ауылындағы мәдениет үйінің
меңгерушісі
Шегіров
Ж а н г е л д і н і ң
ұйымдастыруымен
өткізілді.Кездесу кешіне әр түрлі салада қызмет етіп жүрген 15 маман келіп қатысты.Келген маман иелері мектеп оқушыларының сұрақтарына жауап бере отырып, өз мамандықтарының қыр-сыры туралы
ойларымен бөлісіп, ақыл-кеңестерін берді.Сонымен қоса, жүргізушілер оқушыларға мамандық таңдау
туралы бағыт –бағдар беру мақсатында ой тастайтын бейне баян көрсетті. Келген қонақтарды ойын
түрлерімен және ән-биден шашу шашып көңілдерін көтере отырды. Кездесу соңында маман иелері
және оқушылар алған әсерлерімен бөлісіп, өз алғыстарын білдірді. «Мен мамандық әлеміндемін» атты
кездесу кешінің соңғы кезеңінде мектеп директоры Бимендина Күлшат Жәкенқызы келген мамандарға
ризашылығын білдіріп, осы кездесудің түлектер үшін маңыздылығына тоқталып, жоғары деңгейде
өткенін айтып өтті.
Ж.Ә.Елеусизова, мектеп психологы
Демеу білдіргендеріне рахмет
Алғыс
Бұл өмірде дегенің бола бермейді екен. Ақ пен қара қатар жүреді демекші, біздің отбасымыздың басына
қиын күндер туды. Көз қуанышымыз, кішкентай ғана немереміз Жанаруымыз ауыр науқасқа шалдықты.
Тиісті емімізді алып жатырмыз. Баламыздың беті бері қарады. Алла шипасын бере көр деп тілеуін тілеудеміз. Осындай қиындық болғанда айналаңдағы адамдардың ниетімен қиындық сейілгендей болады
екен. Құлыншағымыз Жанарудың барып жүрген “Балдырған” балабақшасының ұжымы және өрт
сөндіру мекемесінің ұжымына айтар алғысымыз мол. Қол көмектерін беріп, жанымызға демеу білдіргендері үшін көп рахмет! Әрқайсыларыңызға амандық, істеріңізге сәттілік тілейміз.
Сүлейменовтер әулеті
Жарамсыз
Төлеухан Райымбектің атына 2011 жылы Қызылжар орта мектебінен берілген негізгі орта білімі туралы
№0522415 куәліктің жоғалуына байланысты жарамсыз деп саналсын
*****
Мехенбай Кашейдің атына 13.06.2005 жылы берілген жекешендіру келісім шарты жоғалуына жоғалуына
байланысты жарамсыз деп саналсын
“Аудандық “Жаңаарқа” газеті редакциясы”
ЖШС басшысы - бас редактор
ЖҰМАСЕЙІТОВ Дүйсенбай
МЕНШІК ИЕСІ: аудандық ”Жаңаарқа“ газеті ЖШС
Мекен-жайымыз: 100500, Қарағанды облысы, Жаңаарқа ауданы, Атасу кенті,
Тәуелсіздік даңғылы, №2 -үй. Телефондар: 2-85-45, бухгалтер 2-80-52,
тілшілер бөлімі 2-71-01
ИИК KZ889261201186721004, БИН 010340002761, БИК KZKОКZKX, КОД 17,
РНН 240400001948, АО “Казкоммерцбанк”
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы тұру - заман талабы
Бүгінгі таңда сыбайлас жемқорлықпен күрес барлық мемлекеттік органдар алдындағы басты
міндеттердің бірі болып отыр. Жемқорлықтың қоғамымыздың барлық саласында тамыр жайып кеткені
жасырын емес. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекет шараларының ғылыми танымдары мен өзекті
мәселелері Қазақстандағы қоғамдық қатынастарды реформалаудың барлық кешенді мәселелерімен
тығыз байланыста. Сондықтан да қоғам бойындағы бұл кесапат кеселмен күреске мемлекетіміз
айрықша мән беріп отыр.Қазақстан Республикасының әділет органдары жеке және заңды тұлғаларға
мемлекеттік қызмет көрсетуші орган болып табылады. Мемлекеттік қызмет көрсету барысында әділет
органдары Қазақстан Республикасының Заңдарын басшылыққа алады, соның ішінде «Мемлекеттік
көрсетілетін қызметтер туралы» Заңы ерекше орын алады. Осы заңнамалардың аясында мемлекеттік
көрсетілетін қызметтер: көрсетілетін қызметті берушілер, халыққа қызмет көрсету орталығы және
«электрондық үкіметтік» веб-порталы арқылы көрсетіледі. Мемлекеттік қызметті көрсету барысында
сыбайлас жемқорлыққа жол бермеу, алдын алуға бағытталған нақты шаралар қабылданған. Осы бағытта
мемлекеттік көрсетілетін қызметті берушілер арқылы көрсетілетін қызмет түрлерін азайту, мемлекеттік
қызмет көрсету мерзімін қысқарту және электронды нысанда қызмет көрсету сияқты шаралар іске
асырылған. Жаңа қоғамда өмір сүріп жатқан ел ретінде мемлекеттік көрсетілетін қызмет түрлерін электронды нысанға аудару сыбайлас жемқорлыққа жол бермеудің бағыттарының бірі ретінде нақты қолға
алатын шара. Бүгінгі таңда еліміздің азаматтарының көпшілігі көрсетілетін қызметтің электрондық
үлгісін таңдайды. Алайда, көптеген азаматтарымыз мемлекеттік қызметті алу кезінде еріксіз Халыққа
Қызмет Көрсету Орталығына барады, себебі көптеген шаруа қожалықтарының қыстақтарына және кейбір елді мекендерге электр қуаты жетпеген немесе электр желілерінің ескеруіне байланысты дұрыс
пайдалана алмай отыр және не ол елді мекен интернет жүйесіне қосылмаған. Бұл мәселелерді шешуде
жергілікті атқарушы органдар жұмыс атқаруда, бірақ көптеген шараларды шешуде қаржы тапшылығы
көп әсер етеді. Тағы бір фактор көптеген азаматтарымыздың компьютермен жұмыс жасаудағы
сауатсыздығы. Сондай – ақ, сыбайлас жемқорлыққа жол бермеудің немесе оның алдын алу үшін
қолданыста жүрген кейбір заңнамаларды сыбайлас жемқорлыққа байланысты қайта қарау қажеттілігі
кәзіргі заман талабы. Қайта қарауға немесе оның күшін жоятын заңнамалардың бірі «Мемлекеттік
сатып-алу туралы» Заңы. Осы заңнаманы қолдану, іске асыру барысында көптеген тұлғалармен жіберілген заңбұзушылық деректер туралы күнделікті ақпарат беттерінен оқуға болады. Осы заңның аясында мемлекеттік тапсырыс берушілер тендерлерді электронды түрде ойнатады және оған көптеген
ойыншылар қатысады. Аяғында бір ойыншы ұтып алады, ал «жеңімпаз» алаяқ болып шығады.
Сондайлардың салдарынан қысты күні көшені асфальттап жатады. Сондықтан, Кеңес Одағы кезіндегі
«Косыгиннің жоспарлы экономикасының» жақсы жақтарын тәжірибеге алып, құқықтық мәртебесін
айқындау қажет. Бұрынғының жақсысын алудан қорықпау керек, ол Кеңес Үкімет аңсағандық емес екенін дұрыс түсіну керек. Бүгінгі таңда сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес саясатын насихаттау,
құқықтық жалпылама оқуды өткізу бойынша жұмысты ұйымдастыру шегінде сыбайлас жемқорлыққа
қарсы күрес заңнамалары, Қазақстан Республикасы заңдарын қатаң сақтау және құқықтық тәртіпті
көтеру бойынша құқықтық түсіндірме жұмыстары жан-жақты жүргізу басты талаптардың бірі болуы
керек. Менің ойымша жоғарыда айтылған пікірлер сыбайлас жемқорлыққа қарсы тұруда бір тетік болуы
мүмкін.
Ә.Әбдіразақов,
Жаңаарқа ауданының әділет басқармасының басшысы
Ұлагатты ұстаз бейнесі
Қасиетті Жаңаарқа елінің ардақты азаматы, жаны жайсаң, рухы асқақ,
өиірден көрген-білгені көп ұлағатты ұстаз, әріптес агамыз – Бозмағамбетов
Шынар Амантайұлының есімі бұқараға кең танымал. Адамгершілігімен, білімділігімен, еңбек ету жолында өз ісімен қадірлі болған, кісілік
пен кішілік нұры тұла бойынан төгіліп тұратын Шынар Амантайұлы
Петропавл индустриялық-педагогикалық техникумын 1982 жылы,
Жезқазған педагогикалық институтын 1990 жылы бітіріген. 1978 жылдан 1993 жылға дейін СПТУ № 178 оқушылар кәсіподақ ұйымының
төрағалық қызметін атқара жүріп, кәсіподақ ұйымы 1979 жылдың
қорытындысы бойынша ВЦСПС сыйлығының лауреаты болды. 1993
жылдан бастап Ғ.Жарылғапов атындағы аграрлық колледжінің
өндірістік оқу шебері болып қызмет атқаруда.
Мұғалімнің еңбегі неде? Мұғалім – өскелең ұрпақты саналы етіп
тәрбиелеп, оны болашаққа бағыттаушы Ы.Алтынсарин: «Маған
мұғалім бәрінен қымбат, өйткені мұғалім мектептің жүрегі» деген.
Жақсылықтың жаршысына, әріптестердің сый-құрметіне айналған Шынар Амантайұлы «ҚР білім беру
ісінің үздігі» (1993), Кәсіптік білім беру саласында «Өз мамандығының үздігі» (2007), «Ыбырай Алтынсарин» төс белгісінің иегері (2009), ҚР Құрмет грамотасы, «Кәсіптік-техникалық білімге 75 жыл»
төс белгісінің және түрлі аудандық, облыстық Алғыс хаттардың иегері. Әр студенттің маздап жана
бастаған таным-түйсігіне бағыт-бағдар беріп, жаңа технологияларды сабаққа тиімді пайдалана жүріп,
ғибратты еңбектің биік тұғырына көтерілген, білімді, талапшыл ұстаздың түлектері әр салада қызмет
атқаруда. Студенттердің бірі Төлегенов Самат 2003 жылы облыстық «Өз мамандығының шебері»
байқауында І орын алды.
Батыр бабамыз Б.Момышұлы «Ұстаздық – ұлы құрмет, себебі, ұрпақты ұстаз тірбиелейді. Өмірге ұрпақ
әкелген аналарды қалай ардақтаса, сол ұрпақты тәрбиелейтін ұстаздарды сондай ардақтауға міндеттіміз» деген. Ақын Фариза апамыз да ұстаздар туралы өлеңінде: «Ал сенің еңбек жемісің өзгеше тіпті
басқадан, ол өзін арнап, ел үшін жүрген жақсы адам. Жақсы адам – елдің тірегі, байлығы туған
халықтың, шапағын шашар үнемі көгінде тұрған жарық күн. Жүректе тұрар жалқы үнің, жанымнан
жалын жігер күт. Ұстазым, сенің әр күнің, әр сәтің тұрған бір ерлік!», дегендей, бар ғұмырын еңбек
жолына арнаған Шынар Амантайұлы 29-қаңтарда зейнеткерлік жасқа жетіп отыр. Бүгінгі
мақаламыздың кейіпкері – Шынар Амантйұлының жетпістің желкенін көтеріп, сексеннің сеңгірінен
асып, әрі қарай осы қалпымен өмірі шуақты, денсаулығы қуатты болып, білімді де салауатты тұлғаны
қалыптастыру жолындағы еңбегінің жемісін көріп, биік шыңдарды бағдындыруын қалаймыз.
Ғ.Жарылғапов атындағы аграрлық колледж ұжымы
Спорт - өмір көркі
28 қаңтар күні аудандық мәдениет үйінің және «Демалыс саябақтары және стадионды басқару» КМК
«Модуль» спорт кешенінің қолдауымен, «Жастар ресурстық орталығы» КММ мен Б.Амалбеков
атындағы ЖОББ мектебінің бірлесуімен О.Баубеков атындағы саябақта аудан жастарына арналған мұз
айдынының ашылу салтанаты өтті. Бұл шараға аудан әкімінің орынбасары Қ.Қожықаев, Атасу кентінің
әкімі Р.Түсіпов, мекеме басшылары және барлық мектеп директорлары қатысты. Аудан әкімінің орынбасары Қ.Қожықаев құттықтау сөз сөйлеп, мұз айдынының ашылғанын жариялады.
Эстафета алауын Б.Амалбеков ЖОББ мектебінің 11 сынып оқушсы, оқу озаты Әбілқасым Мартбек
тұтатты.
Іс-шара мектептер арасындағы «Спорт – өмір көркі» атты көңілді спорттық ойындарының жарысымен
жалғасын тапты. Көңілді старт ойындарында жастар ресурстық орталығының мамандары әділ қазылық
етті.
«Жүрдек пойыз», «Шайбамен эстафета», «Қызықты математика», «Таяқпен эстафета» ойындарына
қызу қатысқан командалар арасында жеңімпаздар анықталып, жүлделі орын иеленген командаларға
«Жастар ресурстық орталығы» КММ-нің арнайы дайындаған жеңімпаз кубогі мен аудан әкімі
орынбасарының грамоталарымен, ал басқа қатысушыларға сыйлықтар мен алғыс хаттар табысталды.
Барлық қатушыларымыз ризашылықпен тарқасты.
Жастар ресурстық орталығы
Құрылтайшысы: Жаңаарқа ауданының әкімдігі
Газет Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат
министрлігінде 18.06.2012 жылы тіркеліп,№12845 - Г куәлік
берілген.
Жарияланған мақала авторының пікірі редакция көзқарасын
білдірмейді
Жарнамалар мен хабарламалардың мазмұнына жарнама
беруші жауап береді
Газет “Арко” ЖШС баспаханасында басылады: Қарағанды
қаласы, Сәтбаев көшесі,15
Офсеттік басылым
Индекс 66282
Көлемі бір баспа табақ
Аптасына бір рет шығады
Таралымы 1360 дана
Тапсырыс №6
Автор
1988-1986
Документ
Категория
Без категории
Просмотров
94
Размер файла
9 219 Кб
Теги
газета
1/--страниц
Пожаловаться на содержимое документа