close

Вход

Забыли?

вход по аккаунту

?

YASTAKI ÇOCUKLARA YARDIM

код для вставкиСкачать
YASTAK� �OCUKLARA YARDIM ���N ��RETMENLERE �NER�LER
��retmenler ve s�n�f arkada�lar�, �ocu�un ikinci ailesidir. Bu ailenin bir �yesi �l�mle kars�la�t���nda onlar da �ok g��l� duygular yasarlar. Bu bro��r, bir yak�n�n� ya da s�n�f arkada��n� kaybeden �ocuklara yardim etmek isteyen ��retmenler i�in yol g�sterici olarak haz�rlanm��t�r. �ocuklar�n Yas� �ocuklar yaslar�n� kendi y�ntemleri ile ifade etme e�ilimindedirler. Onlar�n ne d���nd�klerini ve ne hissettiklerini her zaman anlayamay�z. Bu nedenle davran��lar�ndan ipu�lar� ��karmaya �al�s�n. Her �ocuk farkl� tepkiler g�sterir. Geri �ekilme, sald�rganl�k, panik, kayg�, �fke, su�luluk, korku ve bedensel stres tepkilerinin t�m� yasin belirtileridir. Sab�rl� ve anlay��l� olun. Yasta olan �ocuklar�n dikkat s�relerinde k�salma ve konsantrasyonlar�nda bozulma g�r�lebilir. Okul basarisi etkilenebilir. Bir �ocuk �fke, ac� ve korku duygular�n� bast�rarak inkar etmeye �al��abilir. Bu nedenle yas uzayabilir. Bir �ocu�un, �l�m�n etkisiyle ilgili belirtilerin t�m�n� g�stermesi bazen aylar hatta y�llar s�rebilir. Yastaki �ocuklar, kendi kimliklerini yeniden olu�turmak zorundad�rlar. "Ben kimim?" sorusu en �nemli tema haline gelir. Onlara kendilerini ara�t�rma y�n�ndeki bu �abalar�nda yard�mc� olun. �l�m Alg�s� Bir �ocu�un �l�mle ilgili alg�lar� yas�na ve ya�ant�lar�na g�re de�i�ir. Okul �ncesi d�nemdeki �ocuk �l�m� ge�ici bir s�re� olarak g�r�r. 6 - 10 ya� aras�nda �l�m�n ger�ekli�inin ve sonucunun fark�na var�r. �l�m ve cenaze t�reni hakk�nda merak duyabilir. 11 yas�ndan itibaren �ocuk, �l�m�, bir yeti�kin gibi alg�lamaya baslar. Duygular�n�zda a��k ve d�r�st olun. Sevgi ve g�venden olu�an bir kabul atmosferi olu�turun. �ocuklar� yaslar�n� kendi tarzlar�yla ifade etmeleri i�in cesaretlendirin. Yas ac�s�n�n ger�ekli�ini kabul edin. �ocu�u (s�n�f�n�z� ya da kendinizi de) bu ac�dan kurtarmaya kalk��may�n. Destekleyici ve gerekti�inde ula��labilir olun. ��rencinin, istedi�i zaman yaln�z kalabilece�i sessiz ve �zel bir yer sa�lay�n (rehberlik servisi veya revir gibi). Hemen hersek g�zya�lar�n� tetikleyici olabilir. ��rencinizin yas tutma ihtiyac�na sayg� g�sterin. ��rencilerinizin, bir kay�p kars�s�nda yas tutman�n do�al ve normal bir tepki oldu�unu anlamalar�na yard�mc� olun. �ocuklar� �l�mden soyutlamay�n. �l�m�n, hayatin do�al bir par�as� oldu�unu ��rencilere a��klay�n. Bir b�cek veya kusun �l�m�n�, solmu� bir �i�e�i ya da d�k�len yapraklar� yasam d�ng�s�n�n bir par�as� olarak �l�m�n tart���lmas� i�in f�rsat olarak kullan�n. s�n�f ��inde Yas S�n�f�n bir grup olarak i�lev g�rd���n� ve yasin payla��lmas�n�n t�m s�n�f i�in yararl� olabilece�ini unutmay�n. Yasin payla��lmas�, yastaki �ocuklar�n s�kl�kla yasad��� d��lanm��l�k hissinin ve okul sorunlar�n�n ortadan kalkmas�na yard�mc� olabilir. Yastaki �ocu�u farkl� muamele ya da �zel haklarla ay�rmaya �al��may�n. �ocu�un her �eye ra�men akran grubunun bir par�as� oldu�unu hissetmeye ihtiyac� vard�r. G�revlerini yerine getirmesi konusunda beklentilerinizi azalt�n ama s�rd�r�n. E�er m�mk�nse, yastaki ��rencinizin arkada�lar�ndan birka��yla g�r��erek ona destek olmalar� konusunda yard�mc� olun. ��nk�, arkada�lar ili�ki kurmaya �al���rken rahats�z edici ve kaba olabilirler. �l�m�n Kabul� ��rencilerden birisi �ld���nde, s�n�f�n�zda, �iirler veya resimler arac�l���yla yasin ifade edilmesi i�in ortam yarat�n. Ani defteri olu�turmak ya da anma toplant�lar� d�zenlemek gibi etkinliklerle ��rencilerinizin �l�m� kabullenmelerine yard�mc� olmaya �al�s�n. �ocuklar ve gen�ler b�y�y�p olgunla�t�klar� s�rece yasad�klar� kay�ptan etkileneceklerdir. Onlara g�sterdi�iniz ilgiyi ve sa�lad���n�z deste�i s�rd�r�n. YASLA BAS ETMEDE �OCUKLARA YARDIM
SEV�LEN B�R�N�N �L�M�NDE Yeti�kinler gibi �ocuklar da yas tutarlar. Bir yeti�kin ya da �ocuk i�in yas yasamak, sadece anlamak de�il ayni zamanda hissetmek demektir. Sevecek kadar b�y�m�� olan yas tutacak kadar da b�y�m�� demektir. Hen�z konu�maya ba�lamam�� �ocuklar bile sevdikleri birinin kayb�nda yas tutarlar. Bu �l�me ili�kin duygular�, sonsuza kadar ya�amlar�n�n bir par�as� olur. �OCUKLARLA �L�M HAKKINDA konu�mak Yeti�kinlerin kendileri de bazen �l�m ile y�zle�mekte b�y�k sorunlar yasarlar. Bu nedenle �ocuklarla �l�m� a��k, d�r�st bir �ekilde tart��mak �ok g�� olabilir. Ancak �l�mle ilgili ki�isel korkular� �zerinde d���nm��, bunlar� ara�t�rm��, bunlardan bir �eyler ��renerek g���s gerebilmi� Yeti�kinler, �ocuklara sevilen birinin �l�m� halinde yard�mc� olabilirler. B�ylece �ocuk hem yasama hem de �l�me ili�kin sa�l�kl� tutumlar olu�turabilir. Bir �l�m durumunda �ocu�un s�cak duygularla sarmalanmaya, kabul edildi�ini, anla��ld���n� g�rmeye gereksinimi vard�r. �ocu�un bak�m�n� �stlenen Yeti�kinler ona bu deste�i sa�layabilirler. �ocu�un BAKIMINI �STLENEN YET��K�N�N ROL� �ocu�un �l�me kars� g�sterdi�i tepki seklinde, Yeti�kinlerin sevilen birinin �l�m� durumunda sergiledikleri davran�� seklinin �ok belirleyici bir etkisi vard�r. Baz� durumlarda Yeti�kinler �ocu�a duyduklar� ac� ve �z�nt�n�n bula�mas� kayg�s� ile �l�mle ilgili konu�mak istemezler. Ancak ger�ek �ok basittir : �ocuk zaten yas tutacakt�r. �ocukla �l�m hakk�nda a��k�a konu�abilen Yeti�kinler, onun sevilen birinin �l�m�nde yas tutman�n son derece do�al bir duygu oldu�unu anlamas�na yard�mc� olurlar. �ocuklar b�yle bir durumda a�laman�n, �zg�n olman�n Yeti�kinler taraf�ndan kabul edilen bir �ey oldu�unu ve su anda duyulan bu ac�n�n sonsuza kadar s�rmeyece�inin Yeti�kinler taraf�ndan da onayland���n� bilmek isterler. B�yle bir �ey olmam�� gibi davran�ld���nda ise �ocuklar ya�anan �l�m olay�n�n verdi�i ac�dan �ok, yaln�z b�rak�lmaktan, kendilerini izole hissetmekten dolay� ac� �ekerler. Daha k�t�s� de yaslar�nda kendilerini yapayaln�z hissederler. �L�M HAKKINDA SORULAR SORMASI ���N CESARETLEND�R�N Sevilen birinin �l�m�nde Yeti�kinler a��k, d�r�st ve sevgi dolu olmal�d�r. �ocu�un anlayabilece�i bir dille ve sab�rla sorular� yan�tlamalar� gerekmektedir. Yeti�kinler t�m sorular� yan�tlayamayabilirler, bunun i�in kayg� duymamal�d�rlar. Asl�nda verdikleri yan�tlar�n hi� �nemi yoktur. Asil �nemli olan yan�tlamaya �al���rken g�sterdikleri �efkat ve sevgidir. �ocuklar �l�mle ilgili sorular�n� tekrar tekrar sorabilirler. Bu do�ald�r. Tekrarlad�klar� sorular ve ald�klar� yan�tlar Onlar�n sevilen ki�inin kayb�n� anlamalar�na ve bu duruma uyum sa�lamalar�na yard�mc� olur. YARDIM �L��K�S� KURUN �ocu�a hassas ve sevgi dolu bir �ekilde yakla��n. Sesinizin tonuna �zen g�sterin, �l�m hakk�nda konu�urken g�z ili�kisi kurun. �ocuk i�in en az s�ylenenler kadar s�zel olmayan ileti�im de anlaml�d�r. �ocu�un duygular�n�n kabul g�rd���n� anlamas�n� sa�lay�n. Bu stresli d�nemde Baz� uygun olmayan davran��lar g�sterseler de Yeti�kinlerin �ocu�u ele�tirmek ya da yarg�lamak yerine anlamalar� �ok �nemlidir. �ocuk, Yeti�kinlerin kendi bak�� a��s�n� anlamaya �al��t�klar�n� bilmek ister. ��nk� bu onun i�in, "sen �ok de�erlisin, senin duygular�na sayg� duyuyorum" anlam�na gelmektedir. �OCUKLA D�N� �NAN�LARIN PAYLA�ILMASI Yeti�kinler genellikle �l�me ili�kin kendi dini inan�lar�n� payla�ma konusunda teredd�t ederler. Bu �ok karma��k bir konudur ve kolay bir y�nergesi de yoktur. Unutulmamas� gereken Yeti�kinlerin �ocukla payla�acaklar� inan�lar�n sadece kendilerinin de samimiyetle inand�klar� ile sinirli kalmas� gerekti�idir. �l�me ili�kin b�t�n dini inan�lar somut bir �ekilde a��klanmal�d�r, �ocuklar soyut a��klamalar� anlamakta g��l�k �ekerler. Su an i�in anlat�lanlar�n teolojik a��dan do�ru olmas�ndan �ok, anlat�rken sevgi dolu olunmas� �nemlidir. �OCUKLARIN KATILIMINA �Z�N VER�N Sevilen birinin kayb�nda �ocu�a duygular�n�n, korkular�n�n ve isteklerinin anla��laca��n� g�steren bir ortam haz�rlay�n. Bu ortam �ocu�a cenaze t�reni planlar�n�n bir par�as� olma hakkinin da verildi�ini g�sterebilmelidir. Her ne kadar �ocuk bu t�reni tam olarak anlayamasa da t�ren �ocu�un bir �e�it rahatlama hissetmesine ve yasam�n devam etti�ini anlamas�na yard�mc� olur. Burada s�z� edilen t�rene kat�lmas� i�in �ocu�a f�rsat verilmesidir, zorlanmas� de�il. T�renin amac�n� a��klay�n; bunun �len ki�inin an�s�na yap�ld���n�, bu g�nlerin ailenin birbirini rahatlatma, yardim etme ve destek verme zaman� oldu�unu ve yasam�n devam etti�ini g�sterdi�ini anlamas�n� sa�lay�n. YASLA B�Y�MEK Yas �ok karma��kt�r. �ocuktan �ocu�a farkl�l�klar g�sterebilir. �ocukla ilgilenen Yeti�kinler onunla bu duygular�n utan�lacak ya da gizlenecek bir taraf� olmad���, tersine bu duygular�n sevilen bir ki�inin �l�m�nde son derece do�al oldu�u hakk�nda konu�mal�d�rlar. Yeti�kinler �ocu�un kolayl�kla �rselenebilece�i bu d�nemde anlay�� ve sevgi ile ona rehberlik edebilirler. Ve bu deneyimin onun ki�isel geli�iminde de�erli bir katk� olmas�n� sa�layabilirler. �OCUK VE YASA �L��K�N BAZI �NER�LER * Bir yeti�kin olarak iyi bir g�zlemci olun. Her �ocu�un nas�l davrand���na bakin. �ocu�a a��klamalar bombard�man� yapmay�n. Genellikle hemen cevap vermek yerine onu anlamaya yarayacak sorular sormak daha yararl� olabilir. * Sevilen birinin kayb�nda �ocuk hemen beklenen tepkileri vermeyebilir. Sab�rl� davran�n ve onun istedi�i zaman sizden yararlanabilmesi i�in haz�r olun. * �ocuk da ailenin bir par�as�d�r. Sevilen ki�ilerin varl��� �ocukta tekrar g�ven duygular�n�n olu�mas�na yard�mc� olur. Yeti�kinin �efkatli kollar�nda �ocuk kendini g�vende hisseder. * Sevilen bir ki�inin �l�m�n� anlat�rken basit ve net bir dil kullan�n. * D�r�st olun. �l�me ili�kin kendi duygular�n�zdan s�z edin. B�yle yaparak �ocuklar�n kendi duygular�n� anlatabilmeleri i�in bir model olu�turabilirsiniz. Bunu yaparken a�laman�n hi� bir sak�ncas� yoktur. * �ocuklar�n t�m duygular�n� ifade etmelerine olanak sa�lay�n. Sevilen ki�inin �l�m�nde �fke, su�luluk, isyan, keder ve �mitsizlik �ok do�al duygulard�r. * Sadece siz konu�may�n, �ocu�u da dinleyin. * �l�m an�nda ya da sonraki aylarda yasla bas etmede her �ocuk i�in ayni y�ntem uygun olmayabilir. Sab�rl�, esnek ve bireysel gereksinimlere duyarl� olun. * �l�mle ilgili kendi ki�isel duygular�n�z� hat�rlay�n. Kendi ��phelerinizi, korkular�n�z�, d���ncelerinizi bilin�li bir �ekilde ke�fedemedi�iniz zaman sevdi�i birinin �l�m�nde �ocu�a destek olmak sizin i�in �ok g�� olabilir. * Anlay��la ve �efkatle yakla��labildi�inde, �ocu�un sevdi�i bir ki�inin kayb�na ili�kin ilk deneyimi, onun �l�m ve �lmek kadar yasam ve yasamakla ilgili de pek �ok �ey ��renmesine f�rsat verir." Yastaki ergenlere yardim
ERGENLER DE YAS TUTAR Her y�l binlerce ergen sevdi�i birinin �l�m�n� yasar. Bir ebeveyni, karde�i, arkada�� ya da akrabas� �len ergen, kimli�ini olu�turmada ona yard�mc� olan birisini kaybetmenin ac�s�n� hisseder ve �l�mle ilgili bu duygular hayatinin sonuna kadar ya�am�n�n bir par�as� olur. Bu d�nemde, ebeveynleri, ��retmenleri ya da arkada�lar� ergene yard�mc� olabilirler. Yeti�kinler, a��k, d�r�st ve sevecen olurlarsa, bu ac� verici ya�ant� gen� i�in ��retici de olabilir. B�R�OK ERGENE G��L� OLMASI S�YLEN�R Ne yaz�k ki bir�ok yeti�kin, ergenleri yaslar�n� payla�malar� i�in y�reklendirecek anlay��tan yoksundur. Yastaki ergenler, karma��k duygularla bo�u�tuklar�n� g�steren �e�itli sinyaller verirler ve ger�ekte oldu�undan daha iyi bas ediyormu� gibi davranmak zorunda kal�rlar. Bir ebeveyni �ld���nde genellikle ergene g��l� olmas� ve di�er ebeveynine destek olmas� s�ylenir. Oysa ergenler birilerine destek olma konusunda deneyimsizdirler. Bu t�r �at��malar yas s�recini aksat�r. ERGENL�K ZATEN ZOR B�R D�NEMD�R Ergenler art�k �ocuk de�ildir ancak hen�z yeti�kin de de�ildirler. Bebeklik d�nemi d���nda hi�bir geli�imsel d�nem ergenlik kadar de�i�imlerle dolu de�ildir. Ergen, �ocuklu�un g�venli ortam�n� b�rakarak ebeveynlerinden ayr�lma s�recini yasamaya baslar. Bir ebeveyn ya da karde�in �l�m�, zaten g�� olan bu d�nemde harap edici bir ya�ant� olabilir. sevdi�i birisinin �l�m�n� yasayan yastaki ergen, ayni zamanda fiziksel, psikolojik ve akademik bask�larla da kars� kars�ya kal�r. Ergen, bir yeti�kin gibi g�r�nmeye ba�lasa da fiziksel geli�imi duygusal olgunluk d�zeyiyle ayni olmad���ndan yas s�recinde tutarl� ve �efkatli bir deste�e ihtiya� duyar. ERGENLER �o�unlukla ANI �L�MLERLE KARSILA�IRLAR Ergenlerin kars�la�t�klar� �l�mler genellikle ani ve beklenmediktir. Ergenin ebeveyni ani bir kalp krizi ge�irerek, karde�i bir trafik kazas�nda ya da bir arkada�� intihar ederek �lebilir. Bu �l�mler, ergenin uzun s�re, yasad�klar� ger�ek de�ilmi� gibi hissetmesine neden olur. Sevilen birinin �l�m� kars�s�nda ya�anan bu �a�k�nl�k duygusu ya da hi�bir �ey hissetmeme durumu, genellikle ergenin erken yas ya�ant�s�n�n bir par�as�d�r. Bu duygusuzluk hali de�erli bir amaca hizmet etmektedir : ergenin duygular�n�n d���nceleriyle uyum sa�lamas� i�in zaman kazand�r�r. Bu durum inanmak istemedi�i �eyle basa ��kabilece�i zamana kadar onu �l�m ger�e�inden korur. ERGENLER DESTEKS�Z KALAB�L�RLER �o�u insan, ergenlerin ailelerinden ve arkada�lar�ndan s�rekli destek g�rd�klerini d���n�r. Ger�ekte bu t�m�yle do�ru olmayabilir. Ergenler genellikle kendilerine y�klenen sosyal beklentiler nedeniyle desteksiz kal�rlar. Ergenlerin bir an evvel b�y�meleri ve ailenin di�er �yelerine - �zellikle hayatta kalan ebeveyne ve karde�lerine - destek olmalar� beklenir. Bir�ok ergene "art�k sen ailenle ilgilenmek zorundas�n" denir. Ailesiyle ilgilenme sorumlulu�unu y�klenen ergenin art�k yas tutma f�rsat� yoktur. Bazen, ergenlerin arkada�lar�ndan teselli bulacaklar�n� d���n�r�z. Fakat �l�m s�z konusu oldu�unu bu do�ru olmayabilir. Yastaki gen�lere �o�unlukla akranlar� ilgisiz kal�rlar. �yle g�r�n�yor ki, b�yle bir yas ya�ant�s� olmayan akranlar, gencin kayb�n� t�m�yle yok sayarak, �aresizlik duygular�n� yans�tmaktad�rlar. Yastaki bir gence yardim etmek istiyorsak, duygusal destekten yoksun bir �evrede yas�yor olabilece�ini akl�m�zdan ��karmamal�y�z. �L��K� �ATI�MALARI OLAB�L�R Ergenler ba��ms�zl�klar�n� kazanmaya �al���rken s�k s�k aileleriyle �at��malar yasarlar. Ebeveynlerinden fiziksel ve duygusal olarak uzakla�t��� bu d�nemde bir ebeveynini kaybeden ergenler s�kl�kla su�luluk ve ba��ms�zla�ma isinin yarim kald��� hissini yasarlar. Bu uzakla�ma gereksinimi son derece do�al oldu�u halde yas ya�ant�s�n� karma��kla�t�rmaktad�r. �o�u ergenin aileleri ve karde�leriyle ili�kilerinde zor anlar yasad�klar�n� biliyoruz. Bu �at��malar, aileden ayr� bir kimlik olu�turma s�recinin sonucudur. Ergen - ebeveyn ve karde� ili�kilerinin kar���k d�neminde ya�anan �l�m, ergenin �len ki�iyle olan ili�kisi hakk�nda konu�ma gereksinimi duymas�na neden olabilir. ERGENLER�N FARKLI B�R YARDIMA GEREKS�N�M DUYDU�UNU G�STEREN BEL�RT�LER Daha �nce de belirtti�imiz gibi, ergenin sa�l�kl� bir yas s�reci yasamas�n� zorla�t�ran pek �ok neden vard�r. Yastaki ergenlerin baz�lar� uygun olmayan ya da kayg� verici davran��lar g�sterebilirler. Su belirtilerin olup olmad���n� g�zlemleyin; * Kronik depresyon belirtileri, uyku g��l���, huzursuzluk, d���k benlik sayg�s�, * Akademik basarisizlik, okulla ilgili etkinliklere ilgisizlik, * Aile ve arkada� ili�kilerinde bozulma, * �la� ve alkol kullan�m�, kavga gibi riskli davran��larda bulunma, * Ola�an�st� g��l� ve olgun g�r�nme, ac�y� inkar etme. yasad��� kay�p nedeniyle zor g�nler ge�iren bir ergene yard�mc� olmak i�in, �evredeki t�m olanaklar ara�t�r�lmal�d�r. Baz� ergenler i�in sizin gibi destekleyici bir Yeti�kinin zaman ay�rmas� ve ilgi g�stermesi yeterli olurken baz�lar� i�in okul dan��manlar� (rehberlik servisleri) ve �zel terapistler uygun yardim kaynaklar� olabilirler. Yasta olan ergene yardim ederken �nemli olan ergenin kendisini g�venli ve destekleyici bir ortamda hissetmesidir. DESTEK VEREN YET��K�N�N ROL� Yeti�kinlerin sevilen birinin �l�m� kars�s�ndaki tepkileri, gencin �l�me g�sterdi�i tepki �zerinde �nemli bir etkiye sahiptir. Bazen, Yeti�kinler �l�m hakk�nda konu�mak istemezler. ��nk�, b�yle yaparak genci ac� ve �z�nt�den koruyacaklar�n� d���n�rler. Oysa ger�ekte gen� zaten bu Yas� yas�yordur. sevdi�i birini kaybeden ergen, yasad��� �z�nt� ve karma��k duygular�n kendisiyle ilgilenen yeti�kin taraf�ndan onayland���n� ve do�al bulundu�unu bilme ihtiyac�ndad�r. Ayr�ca, gencin yasad��� bu ac�n�n sonsuza dek s�rmeyece�ini anlamas� i�in de yard�ma ihtiyac� vard�r. �hmal edildi�inde ise gencin hissedece�i yaln�zl�k �l�m�n kendisinden daha fazla ac� verici olabilir. Daha da k�t�s� gen� kendisini ac�s�yla basmasa hisseder. KAYBIN �NEM�N� ANLAMAYA �ALISIN unutmay�n ki, sevilen birinin �l�m� ergen i�in �ok zor ve �nemli bir ya�ant�d�r. Kayb�n �nemini anlamaya �al�s�n ve t�m yardim �abalar�n�zda �efkatli ve duyarl� olun. Yas karma��k bir s�re�tir. Ergenden ergene farkl�l�k g�sterir. Ergene yard�mc� olmaya �al��an Yeti�kinin, yasin saklanacak ya da utan�lacak bir �ey de�il, �len ki�i i�in duyulan sevginin do�al bir ifadesi oldu�unu belirtmesi gerekir. Yeti�kinler, sevgi ve Anlay��la, ergenleri bu zor zamanlar�nda destekleyebilir ve Onlar�n ki�isel geli�imlerine yard�mc� olabilirler. 
Автор
OLE-club
Документ
Категория
Без категории
Просмотров
13
Размер файла
60 Кб
Теги
yastaki, yardim, çocuklara
1/--страниц
Пожаловаться на содержимое документа