close

Вход

Забыли?

вход по аккаунту

?

Тәрбия процессында татар халык педагогикасын куллану программасы

код для вставкиСкачать
Татарстан Республикасы Мөслим муниципаль районы Мөслим лицее
“Раслыйм”
Мөслим лицееның
тәрбия эшләре буенча
директор урынбасары
______________
И. И. Мадъяров
“ ”_________ 2010 ел.
“Тәрбия процессында татар халык
педагогикасын куллану”
программасы.
(9 нчы сыйныф өчен)
Программаның авторы һәм төзүчесе
Мөслим лицееның югары квалификацион
категорияле татар теле һәм әдәбияты
укытучысы Ситдыйкова Чулпан Индус
кызы.
2010 нчы ел
Аңлатма язуы.
Халык педагогикасы – ул тормышта, тәрбия процессында сыналган,
буыннан буынга күчеп камилләшкән, халык тарафыннан киң кулланган
тәҗрибәгә нигезләнгән укыту- тәрбия турындагы тәгълимат. Анда халыкның
даими кулланган тәрбия алымнары, чаралары, ысуллары, тәрбияви
карашлары, идеалы, максатлары- барысы бергә туплана.
Халык педагогикасының өйрәнү предметы булып, балага тәэсир итү
алымнары, чаралары, тәрбия эшенең максаты, чыганагы , эчтәлеге,
закончалыклары җыелмасы тора.
Милли педагогика яшь буынны тәрбияләү җыелмасына түбәндәгеләрне
кертә: ана телен, халык авыз иҗаты әсәрләрен, милләтнең тарихын, динен,
һөнәр кәсебен, тәрбия максатын, идеалларын, тәрбия чараларын, ысул,
алымнарын, уеннарын, гомумән, халыкның матди һәм рухи мәдәниятен,
рухи һәм матди мәдәниятен белми торып, халкыбызның дөнья халыклары
арасында тоткан урынын билгеләп булмый, шөһрәт казанган галимнәрен,
артистларын, спортчыларын, милләт зыялыларын белми торып, милләт белән
горурланып булмый.
Яшь буын гомумкешелек кыйммәтләргә таянып, ирекле, иҗатка
сәләтле, яңа сәнгать технологияләренә яраклы итеп тәрбияләнергә тиеш. Бу
бурычларны фәкать халыкның педагогикасын тәрбия процеессы нигезенә
куеп, киң файдаланып кына хәл итәргә була.
Тәкъдим ителә торган программа милли мәктәптә тәрбия бирүнең
эчтәлеген үз эченә ала. Тәрбия эчтәлеге, хәзерге чордагы дөньякүләм һәм
халыкара интеграция процессларын, илдәге иҗтимагый- икътисади
шартларны исәпкә алып, шәхеснең һәрьяклы үсешен тәэмин итү максатын
күз алдында тота. Бу максат түбәндәге иң әһәмиятле тәрбия бурычларын хәл
итү аша тормышка ашырыла:
- татар халкының милләт буларак яшәешен, рухи чисталыгын саклау һәм
үстерү, дәүләтчелеген һәм бердәмлеген, башка дәүләтләр белән
бәйләнешләрен ныгыту буенча яшь буынга юнәлеш бирү;
- татар халкының теле, тарихы, мәдәнияте, милли традицияләре, ислам
дине аша милли үзаң формалаштыру;
- укучыларның гомумкешелек кыйммәтләрен тануларына ирешү, аларда
гомумкешелек һәм татар милләтенең уңай сыйфатларын тәрбияләү.
Тәрбия эчтәлегенең элек гамәлдә булган тәрбия (хезмәт, эстетик,
физик, экологик, патриотик һ.б.) юнәлешләрен тәкъдим ителгән
программа үз эченә ала.
Программаны тормышка ашыру өчен, сыйныф җитәкчесеннән тыш,
фән укытучыларының да иҗади эшләве таләп ителә. Татар теле һәм
әдәбияты, музыка, тарих, рәсем дәресләрендә программаның аерым
өлешләре тормышка ашырыла. Бу уңайдан сыйныф җитәкчесе белән фән
укытучыларының тыгыз бәйләнештә булуы, мәктәп җитәкчеләренең
тәрбия эшчәнлеген координацияләве сорала. Программаны тормышка
ашыруда , дәресләр белән беррәттән, класстан тыш тәрбия эшчәнлеге зур
урын алып тора. Нигездә, тәрбия эчтәлеге сыйныф сәгатьләре, әңгәмәләр,
түгәрәкләр, лицей һәм сыйныф дәрәҗәсендә үткәрелә торган күп төрле
тәрбия чаралары аша тормышка ашырыла. Тәрбия бирү максатыннан,
лицей педагоглары өстәмә белем бирү учреждениеләре, музыка, сәнгать,
спорт мәктәпләре мөмкинлекләреннән дә нәтиҗәле файдаланалар.
Программа нигезендә укучылар белән 12 бүлектән ( юнәлештән) торган
эш башкарылырга тиеш.
1. Халык педагогикасында гражданлык- патриотик тәрбия.
2. Халык педагогикасында әхлак тәрбиясе.
3. Татар халык педагогикасында физик тәрбия.
4. Экологик тәрбия.
5. Акыл тәрбиясе.
6. Зәвык (эстетик) тәрбия.
7. Гореф- гадәтләрнең, йолалаларның, бәйрәмнәрнең урыны.
8. Хезмәт тәрбиясе.
9. Гаилә тәрбиясе.
10.Сәләтле балалар белән эш.
11.Тәрбиягә авыр бирелүче балалар белән эш.
12. Гаиләдә үзара уңай мөнәсәбәт урнаштыру.
Программа өстендә эшнең төп максаты- шәхесне гармонияле
үстерүгә юнәлтелгән яңа педагогик технологияләр эзләү.
Проблема һәм бурычлар.
Халык педагогикасына һәм милли гореф-гадәтләргә таянып,
иҗади фикерләүче, югары әхлакый кыйммәтләргә ориентлашкан,
җәмгыятьне үстерүдә катнаша алырлык, көндәшлеккә сәләтле шәхес
тәрбияләү
Программаның эчтәлеге.
1. Кешелек җәмгыятенең мораль нигезләре булган гомумкешелек
кыйммәтләре, аларның төрләре.
Тормыш кыйммәте.
Кеше һәм аның тормышы турында төшенчә. Кеше тормышына мөнәсәбәт.
Әти-әниләрнең үз балаларына, аларның тормышына мөнәсәбе. Кеше
тормышына диннең мөнәсәбәте.
Сәламәтлек кыйммәте.
Аның әһәмияте, бүгенге хәле. Укучыларда сәламәт яшәү күнекмәләре
формалаштыру. Халык педагогикасында сәламәт яшәү турында өйрәтүләр.
Гаилә кыйммәте.
Гаиләнең асылы, төрләре һәм вазифалары. Татар гаиләсенең үзенчәлекләре.
Гаиләдә бала тәрбияләү технологияләре. Кешелеклелек мөнәсәбәтләре.
Баланың иҗади үсешенә игътибар. Әти- әни үрнәге. Халык педагогикасында
гаилә тәрбиясе. Әти-әниләрнең мәктәп белән бәйләнеше.
Милли кыйммәтләр.
Милли кыйммәтләрнең асылы һәм төрләре. Әдәби әсәрләр, музыка, сынлы
сәнгать, туклану, киенү, йорт-җир һ.б. Милләтне барлыкка китергән халык,
туган җир, табигый байлыклар, күренекле шәхесләр, туган тел, тарих, милли
традицияләр. Эстетик тәрбия бирүдә милли кыйммәтләрне файдалану.
Бәйсезлек кыйммәте.
Бәйсезлек- бу күренешнең җир йөзендәге чагылышы. Шәхси бәйсезлек, аның
кеше тормышында әһәмияте. Татар халкының яшәеше- бәйсезлек өчен көрәш
тарихы.
Белем кыйммәте.
Кешелек тарихында белем кыйммәтенең барлыкка килүе. Татар халкында
белем-тәрбия бирү. Мәгарифтә дөньякүләм бара торган үзгәрешләр. Заманча
укыту технологияләре. Укучыларда уку хезмәтен формалаштыру алымнары.
Белем бирүнең сыйфаты.
Талант һәм сәләт кыйммәте.
Сәләт һәм талант төшенчәләренең асылы. Балаларның сәләтен ачыклау.
Сәләтнең шәхес эшчәнлеге һәм танып-белү процесслары белән бәйләнеше.
Һөнәр сайлауга хәзерлек. Татар халкында һөнәрчелек һәм һөнәр сайлау
тәрбиясе.
Милләтара һәм халыкара бәйләнешләр кыйммәте.
Халыкара һәм милләтара татулык, аның хәзерге чордагы хәле. Бүгенге
шартларда халыкара һәм милләтара татулык тәрбияләү үзенчәлекләре. Чит
телләрне өйрәнүнең әһәмияте. Милләтләр һәм төрле дин тотучылар арасында
татулык. Ислам диненең функцияләре.
2. Җәмгыятьтә мөнәсәбәт нормалары буларак гомумкешелек
сыйфатлары, аларның төрләре, укучыларда формалаштыру
юллары.
Әхлак тәрбиясенең асылы.
Намуслылык.
Аның асылы, үзенчәлекләре, укучыларда формалаштыру алымнары. Ислам
дине һәм намуслылык.
Кайгыртучанлык.
Кайгыртучанлык төшенчәсенең асылы. Күренекле мәгърифәтчеләр иҗатында
кайгыртучанлык. Укучыларның кайгыртучанлык сыйфатына мөнәсәбәтен
өйрәнү.
Кешелеклелек.
Кешелеклелек сыйфатының асылы. Укучыларда кешелеклелек сыйфатларын
формалаштыру шартлары. Ислам дине һәм кешелеклелек.
Хезмәт ярату.
Хезмәт һәм хезмәт ярату төшенчәсенең мәгънәсе. Хезмәт тәрбиясе һәм аның
хәзерге чордагы үзнечәлекләре. Акыл хезмәте һәм физик хезмәт. Иҗтимагый
файдалы хезмәт. Үз-үзеңә хезмәт күрсәтү һәм йорт хезмәте. Җитештерүчән
хезмәт. Хезмәт тәрбиясенең нәтиҗәсен билгеләү алымнары.
Үз бурычларыңа җаваплы караш.
Укучыларның төп бурычлары. Педагогик этика, аның состав өлешләре. Атаананың бер-берсенә бәйле вазифалары. Ата-ананың балалары алдындагы
вазифалары. Кан-кардәшләрнең, туган- тумачаларның бер-берсенә бәйле
вазифалары.
Милләтпәрвәрлек.
Ватан һәм туган ил төшенчәләренең асылы. Балаларны туган якның
үзенчәлекләре белән таныштыру. Яшьләрдә туган илне ярату хисләре
формалаштыру. Туган як табигатен саклау һәм яңарту.
3. Милләт буларак яшәүнең төп шарты булган милли үзаң
формалаштыру.
Милләт төшенчәсенең асылы, татар милләте һәм аның
үзенчәлекләре.
Бәйсезлеккә, мәгърифәткә омтылу. Моң ярату. Татар халык педагогикасында
үзенчәлекле хезмәт һәм һөнәрчелек төрләре.
Милли үзаң, миллият тойгысы һәи милли горурлык хисе
формалаштыру.
Милли шәхеснең билгеләре, милли үзаң һәм аның состав өлешләре. Үзеңне
милләт вәкиле итеп тану. Миллият тойгысы һәм милли горурлык хисе.
Татар халкының күренекле шәхесләре. Укучыларны татар халкының
күренекле шәхесләре белән таныштыру алымнары, аларны нәтиҗәле
куллану.
Туган телне белү.
Милләт өчен туган телнең әһәмияте. Мәктәптә татар телен өйрәнү һәм аны
укыту- тәрбия процессында куллану. Туган телнең дәрәҗәсен күтәрү
шартлары.
Милли мәдәният.
Милли культура һәм милли мәдәниятнең асылы. Рухи һәм матди мәдәният.
Иҗатлары кабаттан кайтарылган шәхесләр. Укучыларны мәдәни мирас белән
таныштыру, кызыксыну уяту.
Милли традицияләр.
Милли традицияләрнең асылы һәм төрләре. Ел фасылларына бәйле элекке
бәйрәмнәр һәм йолалар. Татар халкының яңа бәйрәмнәре. Зур эшләрне
күмәкләп башкару йолалары. Бәйрәмнәр һәм гореф-гадәтләрне яшьләргә
тәрбия бирүдә файдалану. Мәктәп сабантуйлары, Көзге бал, Сөмбелә
бәйрәме һ.б. Элекке хәрәкәтле уеннар һәм аларның әһәмияте.
Үз милләтеңнең тарихы.
Татар халкының тарихы. Татарларның хәзерге чорда таралышы. Киләчәк
буынга үз тарихың турында мәгълүмат бирү юллары. Музейлар белән
бәйләнеш. Мәктәп, авыл музейларының әһәмияте.
Үз халкың кабул иткән диннең үзнечәлекләре.
Татарларның ислам динен кабул итүе. Ислам дине йолалары һәм бәйрәмнәре.
Исламда әхлакый нормалар һәм тыюлар. Хәзерге чорда Татарстанда ислам
дине үсеше үзенчәлекләре.
4. Милли үзенчәлекләрне саклау шарты буларак, үз милләтеңнең
уңай сыйфатларын үзләштерү.
Җыр-музыка ярату.
Җыр, музыка тарихы, жанрлары. Музыка уен кораллары. Татар халкының
күренекле композиторлары һәм җырчылыры. Музыка сәнгатенә мәхәббәт
тәрбияләү.
Өлкәннәрне хөрмәтләү.
Өлкәннәрне хөрмәтләү-татарларда борынгы чордан бүгенге көнгә кадәр
сакланган күркәм сыйфатларның берсе. Гаиләдә, авылда, күршеләр арасында
өлкәннәргә хөрмәт традицияләре. Өлкәннәр киңәше һәм тәҗрибәсе.
Өлкәннәр көне һәм аларга карата кайгыртучанлык күрсәтү.
Кунакчыллык.
Аның үзенчәлекләре, чагылышы, камилләшүе. Ул үзара мөнәсәбәтләрне,
милләтара дуслыкны җайга салу чарасы. Яшьләрдә бу сыйфатны
формалаштыру алымнары.
Чисталык ярату.
Чисталык-сәламәтлекнең нигезе. Татар халкында торак, кием, ашау-эчү, тән
гигиенасы. Сәламәт яшәү рәвешен гамәлгә кертү һәм укучыларга өйрәтү
алымнары.
Кануннарны хөрмәтләү, хуҗалык итә белү, ярдәмчеллек һ.б. уңай
сыйфатларның әһәмияте һәм аларны үзләштерү алымнары.
Татар халык педагогикасында гражданлык- патриотик ( Туган илгә,
халыкка, телебезгә мәхәббәт) тәрбия.
Т/с Сыйныфтан тыш
чара
1
Мәкаль-күңел
көзгесе
Үткәрү
вакыты
сентябрь
2
Татарстан-туган
җирем!
Һәр
атнаның
сишәмбе
көне
ноябрь
3
Милли
символларыбыз
4
Татар телем- иркә февраль
гөлем, киңдер сиңа
күңел түрем
5
Музейга кунакка.
декабрь
6
Үткән тарихыбыз
ни сөйли ?
февраль
7
Туган җирем,
рәхмәт сиңа!
март
8
Чәчәк ат,
Татарстаным!
апрель
Максаты
Формасы
Туган ил, туган тел
турында халык авыз
иҗатын өйрәнү;
халкыбызның күңел
бизәкләре белән
якыннан танышу,
әхлакый-эстетик
тәрбия бирү.
Ил-көн яңалыклары
белән даими
танышып бару,
хәбәрдар булу.
Милли
символларыбызның
җәмгыятьтә тоткан
урынын күрсәтү;
милли горурлык
хисе тәрбияләү
Туган телебезнең
матурлыгына
соклану хисләре
уяту, горурлык хисе
тәрбияләү.
Туган як тарихын
өйрәнү, милли
горурлык хисләре
тәрбияләү.
Мөслим төбәге
тарихын өйрәнү;
милли хис
тәрбияләү.
Туган җирне,
туганнарны ихтирам
итү хисе, милли
горурлык хисе
формалаштыру.
Туган ил язмышы
турында
кайгыртучанлык
Бәйге
Әңгәмә.
Аралашу, фикер
алышу.
Әдәби-музыкаль
кичә
Экскурсия
Тарихи
эзләнүләр
Милли ядкярләр
кичәсе.
Шаяннар,
тапкырлар
кичәсе.
9
Казанның тарихи
урыннары
май
10
Төбәгебезнең
танылган
кешеләре
март
11
Батыр иле өчен
үләр
май
12
Туган телен
кадерләгән халык
кадерле булыр.
Апрель
13
Алар Ватан өчен
көрәштеләр
май
14
Мәктәбебезнең
фронтовик
укытучылары
май
хисе тәрбияләү; тел
байлыгын үстерү.
Милләтебезнең
үткәне, тарихы
белән кызыксыну
уяту; мәдәниятле,
һәрьяктан камил
шәхес тәрбияләү.
Төбәктә туган
танылган
кешеләрнең
тормышын өйрәнү
Сугыш ветераннары
үрнәгендә батыр,
кыю, Туган илеңә,
үз халкыңа тугры
шәхес
формалаштыру.
Туган тел
язмышына
игътибарлылык
тәрбияләү;
халкыбызның тел
байлыгы турында
тулы мәгълүмат
бирү.
Бөек Ватан
сугышында
катнашучыларга ,
тылда хезмәт
итүчеләргә
ихтирамлы
мөнәсәбәт
тәрбияләү; сугыш
кырында ятып
калган
якташларыбызны
искә алу.
Сугыш ветераннары
үрнәгендә батыр,
кыю, Туган илеңә,
үз халкыңа тугры
шәхес
формалаштыру
Экскурсия
М. Әхмәтҗанов,
Ф. Садриев һ. б.
белән очрашу
кичәсе
“Түгәрәк” өстәл
янында
сөйләшү.
Әңгәмә-диалог
Батырлык
дәресе
Иҗади проект
Халык педагогикасында әхлак тәрбиясе
Сыйныфтан тыш
чара
Изгелек җирдә
ятмый.
Үткәрү
вакыты
сентябрь
2
Кешегә булган
мәрхәмәт, үзеңә
кайткан дәрәҗә.
сентябрь
3
Безнең игелекле
эшләр.
Уку елы
дәвамында
4
Әдәплелек иленә
сәяхәт
ноябрь
5
Шәфкатьлелек
октябрь
7
Әдәпленең күлмәге
сәдәпле, үзе матур
гадәтле.
декабрь
1
Максаты
Формасы
Кешелекле,
мәрхәмәтле
шәхес тәрбияләү
Укучыларның
рухи дөньясын
баету; аларда
гуманистик
караш
формалаштыру.
Укучыларны
бердәм, дус, тату
коллективка
туплау; әхлак
сыйфатлары
тәрбияләү,
хезмәт
ветеранына
шефлыкка йөрү.
Халкыбызның
әхлак
кагыйдәләре һәм
нормалары белән
таныштыру;
әхлакый- эстетик
тәрбия бирү.
Шәфкатьле, киң
күңелле, эчкерсез
шәхес тәрбияләү
(Картлар һәм
инвалидлар
йортына
күчтәнәч илтү,
пенсионер
укытучыларны
“Өлкәннәр көне”
белән тәбрикләү
һ.б.)
Әхлакый тәрбия
бирү;
укучыларның үзүзләрен дөрес
Диспут
Сыйныф сәгате
Акция
Сыйныф сәгате
Акция
Сыйныф сәгате
8
Күркәм холык- изге
юлдаш
январь
9
Әдәп төбе-матур
гадәт
февраль
10 Чын батырлык- илгә май
тугрылык
11 Халык әйтсә, хак
әйтә!
декабрь
12 Бәйрәмең белән
дустым!
Уку елы
дәвамында
13 Исемең матур,
кемнәр куйган?
март
тотуларына
ирешү.
Әхлыклылык
принципларына
омтылыш
формалаштыру;
изге күңелле
шәхес тәрбияләү.
Милләтебезнең
күркәм
гадәтләрен
көндәлек
тормышта
кулланырга
өйрәтү;
әдәплелек,
инсафлылык
тәрбияләү.
Әхлак
сыйфатларына ия
булу сәләтен
үстерү;
батырлык,
кыюлык, кылган
гамәлләр өчен
җаваплылык
хисе тәрбияләү
Укучыларның
дөньяга карашын
киңәйтү; әхлак,
кешелеклелек
сыйфатлары
тәрбияләү
Укучыларны
туган көннәре
белән тәбрикләү
Исемнәрнең
асылына
төшендерү; әхлак
тәрбиясе бирү.
Диспут
Сыйныф сәгате
Конференция
Зиһен сынаш
уеннары.
Акция
Иҗади- тарихи
эзләнү.
Татар халык педагогикасында физик тәрбия
Т/с Сыйныфтан
чара
1
Сәламәт
рәвеше
һава-
тыш Үткәрү
вакыты
яшәү сентябрь
2
Саф
дәва
тәнгә октябрь
3
Эш беткәч, уйнарга ноябрь
ярый
4
Әти, әни һәм мин- март
сәламәт гаилә
5
Сәламәт
тәндә- ноябрь
сәламәт акыл.
6
Тәмәке белән бергә декабрь
тартучы да яна
7
Саулык- зур байлык Январь
Максаты
Формасы
Үз-үзеңне дөрес
тоту
күнекмәләре
булдыру; спорт
белән
шөгыльләнү
теләге тудыру.
Сәламәт
яшәү
күнекмәләре
булдыру
Тырышлык,
өлгерлек
сыйфатлары
тәрбияләү;
җитезлекне
арттыру
Ныклы характер,
бердәмлеккә
омтылу
хисе;
сәламәт тормыш
рәвеше
формалаштыру.
Сәламәтлекне
ныгыту,
көч,
җитезлек,
тапкырлык кебек
сыйфатлар
тәрбияләү
сәламәт тормыш
рәвеше
формалаштыру
Тормышка
оптимистик
караш тәрбияләү;
максатка
омтылучанлык,
кыюлык,
ныклык,
тәвәкәллек
позициясе
диспут
Әңгәмә
Татар халкының
хәрәкәтле
уеннары кичәсе
Эстафета
Әңгәмә
диспут
Сыйныф сәгате
8
Исәнлеккәсаулыкка,
тазалыккабайлыкка.
Февраль
9
Сәламәт
дисәң
10
Яшүсмерләр
апрель
11
Җиңел атлетика
май
12
Сәламәтлек көне
май
булыйм март
формалаштыру.
Укучыларның
сәламәтлеген
ныгыту, сәламәт
яшәү
рәвешен
пропагандалау.
Рухи
чистарынуның
асылын
ачу;
ихтыяр,
активлык,
тиз
ориетлашу,
чыдамлылык
тәрбияләү.
сәламәт
яшәү
рәвешен
пропагандалау
сәламәт
яшәү
рәвешен
пропагандалау.
Сәламәтлек сәгате
Әңгәмә
Табиб-гинеколог,
табиб-нарколог
белән очрашу.
Җиңел атлетика
буенча
мәктәп
беренчелегендә
катнашу
активлык,
тиз Табигатькә
ориентлашу,
экскурсияләр,
чыдамлылык
спорт уеннары.
тәрбияләү.
Татар халык педагогикасында экологик тәрбия
Т/с Сыйныфтан тыш
чара
1
Хәзерге заманда
табигать
2
Кеше һәм
чишмәләр
Үткәрү
вакыты
сентябрь
сентябрь
3
Татарстан табигате октябрь
4
Гөлләрдән күчкән Уку елы
шатлык
дәвамында
Кеше һәм табигать ноябрь
5
Экология һәм
сәламәтлек
(Халыкпедагогикасында )
Төбәгемнең
“Кызыл китабы”
декабрь
7
Кошлар –безнең
дусларыбыз
март
8
Табигатьне саклау март
турында халкыбыз
кисәтүләре
6
январь
Максаты
Формасы
Табигатькә сак
караш тәрбияләү
Табигатькә
сакчыл караш
тәрбияләү; туган
як турындагы
белемнәрне
тирәнәйтү
Табигатькә
сакчыл караш
тәрбияләү; туган
як турындагы
белемнәрне
тирәнәйтү
Экологик тәрбия
бирү
Табигатькә
сакчыл караш
тәрбияләү; туган
як турындагы
белемнәрне
тирәнәйтү
Экологик тәрбия
бирү
Тематик кичә
Экологик тәрбия
бирү; әйләнәтирә турында
мәгълүмат
җиткерү
“Кошлар
көне”ндә
катнашу;
табигатькә сак
караш тәрбияләү
Табигатькә
сакчыл караш
тәрбияләү; туган
як турындагы
Телдән журнал
Практикум
(“Дуслык
чишмәсе”нә бару)
Бәйге
Бүлмә гөлләре
үстерү
Сыйныф сәгате
Сыйныф сәгате
Кичә
Сыйныф сәгате
9
Экология
атналыгы
10
Туган ягым – яшел Апрель
бишек.
11
Чисталык айлыгы
Апрельмай
белемнәрне
тирәнәйтү
Экологик тәрбия
бирү; әйләнәтирә турында
мәгълүмат
җиткерү
Экологик тәрбия
бирү; әйләнәтирә турында
мәгълүмат
җиткерү
Мәктәп
территориясен
яшелләндерү һәм
аны җыештыруда
катнашу;
Район
җирлегендә
оештырылган
өмәләрдә
катнашу
Атналыкта
катнашу
Брейн-ринг
Өмәләр
Татар халык педагогикасында акыл тәрбиясе
Т/с Сыйныфтан тыш
чара
1
Белем бәйрәме
Үткәрү
вакыты
сентябрь
2
Күп укыган күп
белер
октябрь
3
Китап-галим,
телсез мөгаллим
ноябрь
4
Кем тапкыр һәм
зирәк?
декабрь
5
Нәселем
зыялылары
январь
6
Татар галимнәре
февраль
7
Татар халкының
күренекле
мәгърифәтчеләре
март
Максаты
Формасы
Белемнең кеше
тормышында
тоткан әһәмиятен
аңлату
Сөйләм әдәбе
тәрбияләү; әйләнәтирә дөнья белән
дөрес мөнәсәбәт
урнаштыру
күнекмәсе
формалаштыру
Шәхес үсеше өчен
мөмкинлекләрдән
тулысынча
файдалану;
мөстәкыйль
карарлар кабул
итәргә өйрәтү.
Уулау сәләтен
активлаштыру;
тапкырлык,
зирәклек
сыйфатлары
тәрбияләү.
Милләтебезнең
тырыш, эзләнүчән,
мәгърифәтле халык
булуын исбатлау;
гыйлемгә,
камиллеккә
омтылыш
тәрбияләү.
Бөек шәхесләр
белән таныштыру;
дөньяга фәнни
караш тәрбияләү.
Һәрьяктан белемле,
мәдәниятле шәхес
тәрбияләү; атаклы
мәгърифәтчеләрнең
Сыйныф сәгате
Диспут
Район үзәк
китапханәсенә
экскурсия
Зиһен сынаш
уеннары
Иҗади проект
Телдән журнал
Иҗади проект
8
Акылның кадере
әдәп белән,
куәтнең кадере
сәләт белән
9
Белем- бәхет
ачкычы.
10
Зиһен сынау
бәйгеләре
11
Мәкальәйтемнәрдә,
табышмакларда
халык
зирәклегенең
чагылышы
12
Тизәйткечләр
хезмәте белән
кызыксыну
тудыру.
апрель
Шәхес үсеше өчен
уңай шартлар
тудыру; аның үзенә
генә хас
сыйфатларын
үстерү, акыл
тәрбиясе бирү.
Уку елы
Һәр укучының
дәвамында иҗадиинтеллектуаль
түгәрәкләргә
йөрүен оештыру,
акыл тәрбиясе бирү
Уку елы
Укучыларның фән
дәвамында атналыкларында,
олимпиадаларда,
төрле конкурсбәйгеләрдә
катнашуларына
ирешү; һәрьяктан
белемле,
мәдәниятле шәхес
тәрбияләү
май
Шәхес үсеше өчен
уңай шартлар
тудыру; аның үзенә
генә хас
сыйфатларын
үстерү, акыл
тәрбиясе бирү.
май
Бер-береңне
хөрмәт һәм
ихтирам итү хисе
тәрбияләү; тел
байлыгын, зиһенне
үстерү
Диспут
Түгәрәкләргә
йөрү
Олимпиадаларда,
конкурсбәйгеләрдә
катнашу.
Зиһен сынаш
уеннары
Бәйге
Татар халык педагогикасында зәвык ( эстетик) тәрбия
Т/с Сыйныфтан тыш
чара
Үткәрү
вакыты
Максаты
Формасы
Укучыларны
милли традицияләр
белән таныштыру,
эстетик
ихтыяҗларны
канәгатьләндерү
Халкыбызның
күңел бизәкләре
белән якыннан
танышу; әхлакый,
эстетик тәрбия
бирү.
Бәйрәм кичәсе
өчен концерт
номерлары
әзерләү, эстетик
зәвык тәрбияләү
Танылган
рәссамнарыбызның
иҗаты белән
таныштыру; рәсем
сәнгатенең бай
тарихы белән
кызыксыну хисе
тәрбияләү
Сәнгать әһелләре
тормышы һәм
язмышы белән
таныштыру;
эстетик тәрбия
бирү.
Бәйрәм кичәсе
өчен концерт
номерлары
әзерләү, стена
газетасы чыгару,
эстетик зәвык
тәрбияләү
Боздан фигуралар
ясау, эстетик зәвык
Сыйныф сәгате
1
Киемеңә карап
каршы алалар...
сентябрь
2
Такмазалар
әйтешү
октябрь
3
Көзге бал
октябрь
4
Татар
рәссамнары
ноябрь
5
Татар эстрадасы
йолдызлары
декабрь
6
Кышкы
нардуган.
Яңа ел бәйрәме
декабрь
7
Кыш бабай
остаханәсендә
декабрь
Бәйге
Кичә
Телдән журнал
Телдән журнал
Кичә
Бәйге
6
Халкым моңы
январь
7
Татар егете- ил
бөркете
февраль
8
Татар гүзәле
март
9
Театраль
очрашулар
март
10
Без Тукайлы
халык
апрель
11
Батыр үзе үлсә
дә, исеме үлмәс!
май
12
Милли киемнәр
тарихы
май
тәрбияләү
Халкыбызның
тарихын, горефгадәтләрен ,
тормышкөнкүрешен, рухи
тормышын бәян
итү; рухлану,
матурлыкка
соклану кебек
сыйфатлар
тәрбияләү.
Укучыларны
милли традицияләр
белән таныштыру
Яшьләрдә күркәм
холык- фигыль
тәрбияләү;
укучының шәхси
сәләтен, иҗади
мөмкинлеген ачу.
Театр сәнгате
белән кызыксыну
хисе уяту; уңай
хисләр тудыру,
укучыларга рухи
азык бирү.
Туган телебез
белән горурлану
хисләре тәрбияләү;
эстетик тәрбия
бирү.
Милли
батырларыбызны
ихтирам итү хисе
тәрбияләү;
чынбарлыкны
танып белергә
өйрәтү, эстетик
тәрбия бирү
Татар халкының
милли киемнәре
турында аңлатма
бирү
Ретро концерты
Бәйге
Бәйге
Театрга сәяхәт
Әдәби- музыкаль
кичәдә катнашу.
Әдәби- музыкаль
кичәдә катнашу
Сыйныф сәгате
Татар халык педагогикасында гореф- гадәтләрнең, йолаларның,
бәйрәмнәрнең урыны ( иҗади- сәнгать эшчәнлеге)
Т/с Сыйныфтан тыш
чара
1
Милли йолалар.
Татар
халкының яшәеш
дәверендә
ныгыган,
урнашкан горефгадәтләре,
йолалары;
Хезмәт
бәйрәмнәре;
Ял итү
бәйрәмнәре.
2
Милли
ризыкларыбыз
Үткәрү
вакыты
Уку елы
дәвамында
Максаты
сентябрь
Милли
ризыкларыбызның
табын түрендә
булуын исбатлау;
ризыкка, азыктөлеккә сакчыл
караш булдыру.
Милләтебезнең
йолаларын өйрәнү,
милли үзаң
тәрбияләү.
Халкыбызның
буыннардан
килгән милли –
йола гадәтләренең
сакланышы һәм
яшәеше өчен
җаваплылык хисе
тәрбияләү
Милләтебезнең
йолаларын өйрәнү,
милли үзаң
тәрбияләү.
3
Сөмбеләне кем
белә?
октябрь
4
Нәүрүз
март
5
Сабантуй
май
Формасы
Милләтебезнең
Йолалар архивы
йолаларын өйрәнү,
милли үзаң
тәрбияләү.
Практикум- кичә
Викторина
Милли бәйрәмдә
катнашу
Милли бәйрәм
Халык педагогикасында хезмәт тәрбиясе
Т/с Сыйныфтан тыш
чара
1
Гади хезмәт
кешесенә хөрмәт
Үткәрү
вакыты
сентябрь
2
Минем
гаиләмнең
шөгыле
ноябрь
3
Үзең тапкан мал
кадерле вә
бәрәкәтле
декабрь
4
Агач- җимеше
белән, кешехезмәте белән.
январь
5
Һөнәрле үлмәс,
һөнәрсез көн
күрмәс !
февраль
6
Татар халкының
кәсепчелеге
март
7
Нәселемдә
кәсепчелек
Апрель
май
Максаты
Формасы
Хезмәт кешесенә
ихтирам
тәрбияләү; тырыш,
хезмәт сөючән
булырга өндәү
Укучыларны
һәркөнне файдалы
эшкә тарту;
кылган гамәлләр
өчен җаваплылык
хисе тәрбияләү.
Матди
байлыкларга һәм
хезмәткә хөрмәт
тәрбияләү
Халкыбызының
хезмәткә
мөнәсәбәте
турында сөйләү;
хезмәт һәм акыл
тәрбиясе бирү
Тормышта үз
алдыңа максат
куеп яшәргә
өйрәтү; һөнәри
юнәлеш бирү.
Милләтнең төп
кәсебен саклау,
аны алга таба
камилләштерү;
яшь буынны
милләт эшен, аның
яшәешен дәвам
итәрлек итәрлек
тәрбияләү
Халкыбызның
кәсепчелеген
саклауга өндәү
Сыйныф сәгате
Иҗади отчет
Эшлекле уен
Сыйныф сәгате
Әти-әниләрнең эш
урыннарына
экскурсияләр
Тарихи эзләнүләр
Иҗади отчет
Татар халык педагогикасында гаилә тәрбиясе
Т/с Сыйныфтан тыш Үткәрү
чара
вакыты
1
Гаиләм портреты сентябрь
2
Фамилиям
тарихы
Уку елы
дәвамында
3
Гаилә иҗаты
февраль
4
Гаилә бенефисы
март
5
Нәселем
шәҗәрәсе
март
6
Гаиләм гадәтләре апрель
7
Минем гаиләм
май
Максаты
Формасы
Игелекле,
миһербанлы,
тәүфиклы бала
тәрбияләү; балада
үз гаиләсе өчен
горурлык хисләре
тудыру.
Нәселнең тарихи
тамыры белән
танышу; әхлакый,
эстетик тәрбия
бирү
Гаиләнең иң яхшы
традицияләрен
саклау һәм үстерү
омтылышы
тәрбияләү; уртак
эшчәнлек,
хезмәттәшлек хисе
формалаштыру
Гаиләне
берләштерү;
өлкәннәр һәм
балалар арасында
ихтирамлы һәм
ышанычлы
мөнәсәбәтләр
урнаштыру
Нәселнең тамырын
тирәнтен өйрәнү;
туганлык хисе
тәрбияләү.
Гаиләдә һәркемне
ихтирам итү, бербереңә игътибарлы
булу хисе
тәрбияләү
Рәсемнәр
конкурсы
Фотокүргәзмә
Проект яклау
Аукцион
Очрашу кичәсе
(8 март-халыкара
хатын-кызлар
көне)
Иҗади проект
“ Түгәрәк өстәл”
янында сөйләшү
Бәйге
Бала тәрбияләүдә халык кайгыртучанлыгы (сәләтле балалар белән эш)
Т/с Сыйныфтан тыш
чара
1
Белем-бәхет
ачкычы
Үткәрү
вакыты
Уку елы
дәвамында
2
Әти-әни белән
индивидуаль эш
Уку елы
дәвамында
3
Интеллектуаллар Уку елы
дәвамында
Максаты
Формасы
Фән укытучылары
белән сәләтле
укучыларның
мөмкинлекләрен
ачыклау
Балаларның сәләтмөмкинлекләрен
ачыклау, иҗатка
тарту.
Балаларның сәләтмөмкинлекләрен
ачыклау, иҗатка
тарту.
Әңгәмәләр
Диалог
Факультативларга,
түгәрәкләргә
язылу. Әдәби
кичәләрдә,
викториналарда,
бәйгеолимпиадаларда
катнашу.
Сәләтле балалар
Т/с Укучының
Кайсы түгәрәккә йөри Кайда үткәрелә
фамилиясе,
исеме
1
Сабирова Алсу
гимнастика
ДЮСШ
2
Сабирова Ләйсән хореография
Балалар сәнгать мәктәбе
3
4
5
Мирзагитов
Айнур
Ханнанова
Айзирә
Хасанова Юлия
хореография
Балалар сәнгать мәктәбе
гимнастика
ДЮСШ
гимнастика
ДЮСШ
Авыр үзләштерүче һәм тәртибендә үзгәрешләр булган укучылар белән
эш.
Т/с Сыйныфтан тыш
чара
1
Белемгә юл
Үткәрү
вакыты
Уку елы
дәвамында
2
Әти-әни белән
индивидуаль эш
Уку елы
дәвамында
3
Гаиләләрдә булу
Уку елы
дәвамында
4
Тәүфиклы балабәхетле бала.
Уку елы
дәвамында
Максаты
Формасы
Фән укытучылары
белән авыр
үзләштерүче
укучыларның
мөмкинлекләрен
ачыклау; фикер
алышулар,
дәресләрдә булу.
Балаларның сәләтмөмкинлекләрен
ачыклау, иҗатка
тарту. Әтиәниләрне
балаларга ярдәм
итәргә өйрәтү.
Балаларның сәләтмөмкинлекләрен
ачыклау. Авыр
үзләштерүче һәм
тәртибендә
үзгәрешләр булган
укучыларның
өйләрендә булу.
Авыр
үзләштерүче,
тәртибендә
үзгәрешләр булган
укучылар белән
индивидуаль
әңгәмәләр үткәрү
Әңгәмәләр
Диалог
Факультативларга,
түгәрәкләргә
язылу. Әдәби
кичәләрдә,
викториналарда,
бәйгеләрдә
катнашуга ирешү.
Диалог
Гаиләдә үзара уңай мөнәсәбәт формалаштыру
Т/с Сыйныфтан тыш чара
1
Әти-әниләр белән шәхси
әңгәмәләр
2
“Үз балаңның күзләренә кара”
3
Әти-әниләр җыелышлары
4
5
6
7
8
Әти-әниләр комитетының яңа
составын сайлау
Әти-әниләр
университетларында катнашу
Татар халык педагогикасында
әти-әниләрнең гаиләдә тоткан
урыны. Аларга хөрмәт.
“Уңышка юл” программасы
белән эш
Гаилә көне
Үткәрү вакыты
даими
Формасы
Диалог
сентябрь
Чирек саен
акция
Түгәрәк өстәл,
конференция,
форум һ.б.
Түгәрәк өстәл
октябрь
Уку елы
дәвамында
декабрь
конференция
Уку елы
дәвамында
Уку елы
дәвамында
акция
лекция
Гаиләләрдә булу
Әти-әниләр комитеты:
1. Гиздуллина Гөлназ Фәнтимер кызы- әти-әниләр комитеты рәисе
2. Билалов Эрдуль Зиннур улы
3. Сабирова Лариса Сергеевна
4. Садертдинова Резеда Раисовна-әти-әниләр комитеты секретаре
Кулланылган әдәбият.
1. Әдәплелек дәресләре. Көч һәм рух тамырлары. Казан. Мәгариф, 2000
2. Әхмәтҗанов М. Гаиләнең тәрбия алымнары.// Мәгариф, 1995.
3. Әгъләмҗанов Р. Четерекле сорауларга да җавап табыла.// Мәгариф,
1993.
4. Балаларга үгет-нәсихәт. Казан. 2001.
5. Баязитова Ф. Халык йолалары// Мәгариф, 1993, №2,3, 6,11.
6. Булатов В. Гореф-гадәт, йолаларыбыз.// Казан утлары, 1992, №8.
7. Җәләлиев Ш.Ш. Татар халык педагогикасы. Казан “Мәгариф”
нәшрияты, 2000.
8. Җәмил хәзрәт Фазлыев. Иманлы бала. Тәрбия турында. Казан. 2003.
9. Исмәгыйлова С.Г. Исмәгыйлова Ф.М. Тәрбия хәзинәләре. Яр Чаллы,
1992
10. Казыйханов В.С. Әхлак дәресләре. Яр Чаллы, 1998.
11. Казыйханов В. Тәрбияле бала. Казан. 2006.
12. Камалов Б. Хак хаклау// Мәгариф, 1992, №5.
13. Мәхмүтов Х. Ел тәүлеге-12 ай. Казан: Тат.кит.,нәшр., 1991
14. Мәшһүр мәгърифәтче-галим, педагог Ризаэттдин Фәхреддин мирасын
укыту-тәрбия эшендә файдалану. Казан, 2006.
15. Низамов Р. Халык педагогикасы- тәрбиянең нигезе. Мәгариф, 1992,
№9.
16. Низамов А.М. Милли мәктәп. Тәрбия нигезләре. Казан, “Мәгариф”
нәшрияты, 2005
17. Сәхипова Р.Ә. Халык педагогикасы нигезендә укыту һәм тәрбия
бирү.-Казан: Татар. кит. нәшр., 2005.
18. Татар халык педагогикасы. Шәймәрданов Р.Х., Сибгатуллина Ә.Т.,
Алабуга, 1997.
19. Таһиров И. Милләтебезнең төп сыйфатлары.// Мәгариф, 1993, № 7, 8
20. Уразман Р. Татар халкының йолалары һәм бәйрәмнәре.- Казан:
Тат.,кит. нәшр., 1992.
21.Уразманова Р.К. Народные обряды и праздники татар: Историкоэтнографическое исследование.-Казань: Татар.кн. издательство. 1984.
22. Ханбиков Я.И. Из истории педагогической мысли татарского народа.Казань : Татар.кн. издательство. 1967
23. Хәсәнов А. Акыллы гыйбарәләр, зирәк кисәтүләр.// Мәгариф, 1992,
№2.
24. Шиһапова Д. Балам тәрбияле булсын, яхшы укысын дисәң. Мәгариф,
1993
25. 5-11 сыйныфлар өчен әдәплелек дәресләренең программасы. Төзүче
Р.А. Низамов. Казан: Мәгариф, 1995.
Хокук бозуларны кисәтү буенча 9а сыйныфында эш
планы.
т/с
Сыйныфтан тыш чара
Үткәрү
вакыты
сентябрь
1
Яхшы ният- эш башы
2
Кеше холкын күзәт,
үзеңнекен төзәт.
сентябрь
3
Закон кайда туа?
октябрь
3
Начар гадәтләр –
начар юлдашлар.
октябрь
4
Яхшы гадәт адәм
итәр, яман гадәт әрәм
итәр.
ноябрь
Максаты
Формасы
Хокук
бозуларны
профилактикалау
һәм кисәтү
Укучыларны
бердәм, дус, тату
коллективка
туплау; әхлак
сыйфатлары
тәрбияләү.
Хокук
бозуларны
профилактикалау
һәм кисәтү;
Мөслим
муниципаль
районы халык
суды судьясы
белән очрашуда
катнашу
Тәмәке тарту,
аракы эчү,
наркоманиянең
аяныч
нәтиҗәләргә
китерүен
төшендерү;.
Деструктив
яшьләр
оешмалары,
балалар һәм
яшүсмерләрнең
төрле
ситуацияләрдә
үз-үзләрен
саклау чаралары
турында аңлату,
бәхетсезлекләрне
Инструктаж
үтү
Сыйныф
сәгате
Очрашу
Телдән
журнал
Әңгәмә
5
Административ хокук
бозулар һәм яшүсмер
декабрь
6
Наркотик бәйлелек
һәм аның төрләре
январь
7
Әгәр мин прокурор
булсам...
февраль
8
Тәрбияле бала
Март-май
9
Уңышка юл!
Уку елы
дәвамында
10
Гадәтне сәләт җиңә
Уку елы
булдырмау
чараларын күрү
Мөслим район
суды рәисе
Э.З.Билалов
белән очрашу,
хокук бозуларны
профилактикалау
һәм кисәтү
Наркотик
бәйлелек һәм
аның төрләре
турында аңлату,
аяныч
нәтиҗәләргә
китерүен
төшендерү.
Балалар һәм
яшүсмерләрнең
төрле
ситуацияләрдә
үз-үзләрен
саклау чаралары
турында аңлату,
бәхетсезлекләрне
булдырмау
чараларын күрү
Әдәп, әхлак
кагыйдәләрен
өйрәнүне дәвам
итү, җәмәгать
урыннарында үзүзеңне дөрес
тоту
күнекмәләре
булдыру
Наркотикларга
каршы
программа белән
эшләүне дәвам
итү, хокук
бозуларны
профилактикалау
һәм кисәтү
Төрле
Очрашу
Әңгәмәфикер
алышу
Ситуативпрактикум
Телдән
журнал
Акция
Түгәрәкләр
дәвамында
11
Киңәшле эш
таркалмас
Уку елы
дәвамында
12
Яшүсмерләргә карата апрель
суд практикасы
үзенчәлекләре
13
Секталардан саклан!
май
14
Имин үтсен җәйге
каникуллар!
май
түгәрәкләргә һәм
секцияләргә
язылу, йөрү; буш
вакытны
файдалы итеп
уздырырга
өйрәнү
Хокук
бозуларны
профилактикалау
һәм кисәтү
максатында әтиәниләр белән
индивидуаль эш
Район судына
экскурсиягә
бару; хокук
бозуларны
профилактикалау
Секталарның
төрләре турында
аңлату, секталар
кармагына
эләгүнең нинди
аяныч
нәтиҗәләргә
китерүен
төшендерү.
Җәйге каникул
көннәренә
инстуктаж
үткәрү; хокук
бозуларны
профилактикалау
эшчәнлеге
әңгәмә
Юридик
практикумэкскурсия
Сыйныф
сәгате
инструктаж
Автор
sitdicova
Документ
Категория
Филология
Просмотров
6 899
Размер файла
228 Кб
Теги
программасы, рбия, процессында, халык, педагогикасын, куллану, татар
1/--страниц
Пожаловаться на содержимое документа