close

Вход

Забыли?

вход по аккаунту

?

Shashashna shan zhukpagan Shashaken

код для вставкиСкачать
Кез?нде б?р ?асырлы? тойы - 100 жылды?ы да ?з д?режес?нде ?тпеген?н жа?сы б?лем?з. 1965 жылы Бал?ашта ?алалы? музейд? ? ?йымдасты-
руымен металлургтерд? ? М?дениет сарайын-
да атап ?туге ?ана м?мк?нд? к болды. ?лы Отан со?ысы кез?нен бастап, Шашеке?н? ? к?з? т?р?с?нде хатшысы м?ндет?н ат?ар?ан ?б?жан Омарбаев ?атысып, а?ынды ??рмет т?татын жандарды? б?р? б?р жинал?ан ед?. Бектауатада? ы бей?т?н ж?ндеуде н ?тк?з?п, оны пионер лагер? ндег ? о?ушыларды? ?ам?орлы?ына тапсырып, еске ал?аннан бас?а шаралар жасалынбады. ?Жезта?дай мен ?аза?ты? Шашубайы?, -
деп а?ын ?з? жыр?а ?ос?андай, Шашубай ?ош-
?арбаевты? 1991 жылы 125 жылды? тор?алы тойы жыр с?йер ?алы? ?ауым а?сап к?ткен ха-
лы? тойы д?режес?нде ?ткен? б?зд? д?н риза етт?. Бал?аш ?аласында? ы музыка мектеб? не Шашубай ?ош?арбаевты? ес?м? бер?л?п, к?кш?л м?рм?рдан салын?ан а?ын ескертк?ш? ашылды. ?алада?ы е? ?сем де к?р?кт? ша?ын ауданды ?Шашубай ауданы? атап, к?п ?абатты сары ?йд?? ?абыр?асына ескертк? ш та?та орнатылды. Бал-
?аш ?аласында?ы М?дениет сарайында Шаше-
ке? ??рмет?не салтанатты жиын болып, а?ын-
дар айтысы ?йымдастырылды. Б?к?л аудан е?беккерлер? Озерное село-
сына Шашубай аты бер?лген? н зор ?уанышпен ?арсы алды. Шашеке жо? ?ой арманы?, Ес?м?? к?кте ?ал?ыды. Бал?аш к?л шарлап аума?ын, Ша?ала-?н? ? шал?ыды. ?аламмен ?нс?з сырласып, Ж?рет? н ыл?и жыр т?леп. Жа?сы?а жаны шын ?ашы?, Хал?ы? да ?алды б?р т?леп. ?арсы алып шатты? н?ур та?ын, Жа??ыртып ?айта с?з??д?. Шашеке, ?скен ?рпа?ы?, К?терд? к?кке ?з??д? Жо? шы?ар с?зде арман да, Ба?ыт?а б?леп ?м?рд?. ?н??е хал?ым сал?анда, ??лпыртты байта? ???рд?. ?н болып кетт? далам да, К?й т?кт? Бал?аш ?алам да. Жыр с?йер хал?ы? аманда, Ата?ы? кетер ?алам?а, -
деп мен де ж?рег?мд? жарып шы??ан жыр жолдарын шашу етт?м. Кей?н б?рын?ы То?ырауын ауданы орталы-
?ында? ы кинотеат р алдында Шашубай? а ескертк? ш орнатылды. ???ашубайды? ту?ан жер? - Ортадерес?нг е бара жат?ан жолда?ы ?ызыл шо?ы. Сол ?ызыл шо?ы би?г?не б?р-б?р?не с?йен?п т?р?ан тоты?-
пайтын болаттан жасал?ан к?с? бойынан асатын ?ш домбыраны? шектер? жел ?рлесе болды, сырнайлы ?н шы?арады. Б?л Шашубайды? ту-
?ан жер?не деген зор ?лтипат екен? с?зс?з. - Шашеке?н?? к?з? т?р? кез?нде ж?ртты? к?рсеткен ??рмет? н ?з к?з?ммен к?р?п ед? м. ?к?мет пен партия а?ынды? ?нер?н жо?ары ба-
?алап ??аза? ССР-?н? ? ?нер?не е?бек с???рген ?айраткер? (1941) деген ??рметт? ата?ын бер?п, 1945 жылы ???рмет Белг?с?? орден?мен наград-
тады. К?птеген медальдары ж?не болатын. ССРО Жазушылар ода?ыны? м?шел?г?не ?абыл-
данды. Осындай ??рметке ие бол?ан а?ынны? ес?м? кей?ндер? ?мытыла бастап ед?. Хал?ыма, ?к?метке к?п рахмет. Шашеке?н? ? аруа?ын ас-
пан?а б?р к?тер? п тастады емес пе! - деп Ша-
шубайды? кел?н? Р?узия Тайт?леу?ызы той?а риза бол?ан к???лмен к?з?ндег? ?уаныш жасын жаулы?ыны? ?шымен с?рткен? ?л? к?з алдым-
да. Шашубай сег? з ?ырлы талант. Жазушы С?бит М??ановты?: ?... ол Сарыар?аны дала театрына айналдырды, ?з? де артист ед?? - деу? орынды. ?йткен? Шашеке?н? ? т?ла бойы т?н?ан ?нер болатын. Ол - суырып салма а?ын, ол -
?нш?, композитор, ол - спортшы, ат сайысыны? майталманы, дойбышы, то?ыз??мала?шы, ол-
?рт?с, си?ыршы, акробат, ол- сал сер?, тауып айт?ыш шешен ?р? а?шы ед?. Сонды?тан ж?ртты?: ?Жор? а Шашубай?, ?Жыр-думанны? дию-пер?с??, ?Алмас т?лд? Ша-
шубай?, ?Сер? Шашубай?, ?Пер? Шашубай? атауы тег?н емес. Осындай ?нерд? ? сан т?р?н б?р бойына сый?ыза б?лген Шашубайды осы к?нге шей?н жан-жа?ты зерттеп, лайы?ты ба?асын берд? к деп айта алмаймыз. Б?рындары жары? к?рген ек? жина?тан бас?а ?олымызда еште?е жо?. А?ынны? 125 жылды? тор?алы тойы ?ар-
са?ында орыс ж?не ?аза? т?лдер?нде ?Шашу-
бай? деген к?тапша шы?ар?ан ед?. Бал?аш ?ала-
сында жары? к?рген осы к?тапшаны ??расты-
рып, ал?ы с?з?н жаз?ан а?ын ?р? журналист Жан-
болат Башаровты? е?бег? ?шан-те??з. Бал?аш ?аласы мен Приозерный ауданында ?ткен Шашубай тойында т?с-т?стан келген за-
мандастарыны?, а?ынды к?рген адамдарды? естел?ктер? мен ты? деректер? айтылды. К?пте-
ген а?ын-жазушылар арнау ?ле?дер? н о?ыды. Осыны? б?р? Шашеке?н? ? толы? бейнес?н сом-
дап, хал?ына б?рын?ыдан да жа?ындата т?ст?. ?згеден ?нер? мен арты? с?з?, Цирк те, театр да, архив та ?з?. К?п?рдей ек? заман арасында, Б?йыр?ан б?г?нг?ге сар?ыт та ?з?, -
деген ?айырбек Садуа?асовты? ?ле??н?? осы шума?тары Шашеке? бейнес?н д?л басып, жа?а ?ырын аша б?лгендей. ...Елу?нш? жылдарды? со?ы болатын. Ол кезде ел жайлау?а шы?ып, к?корай шал?ын?а ки?з ?й т?г?п, бие байлайтын. Суы б?ла?ты? су-
ындай м?п-м?лд?р, ?ара?аты ?алы?, б?йра тал-
д?ст?р-салтын жан-жа?ты б?лу? оны? а?ынды? ?р? ?нш?л?к аспаныны? к?кжиег? н ке??тт?. Осы елде Майк?т, Жамбыл, ?уанды?, Сарбас си-
я?ты а?ындармен б?рге болып, с?з сайысына т?скен. ?ай елд? араламасын ?з жанына жа?ын адам-
мен б?рге сапар?а шы?ады. Онда?ы ойы ?з?н?? б?лмейт? н ж?йттер? н сол к?с?ден ест? п б?лг?с? келед?. Таби?аты с?лу ?арт Алатау - ?ыр?ыз бен ?аза?ты? орта? анасы сия?ты. ?асиетт? ана-
ны? ?ос анарын ег?з ?озыдай тел ем?п жат?ан-
дай. ?йткен?, б?р жа?ын ?аза?тар, ал ек?нш? беткей? н ?ыр?ыздар жайла?ан. ?ашаннан дос халы? б?р-б?р?н ??ша? жая ?арсы алып, а?алы-
?н?дей болып кеткен? н тарихтан жа?сы б?лем?з. Алатауды? м?лд? р б?ла?ындай мы? б?ра-
лып, сы??ыр ?а?ып, бар дене?д? ?ор?асындай бал?ытып кетет? н ?ыр?ыз ?н? ?андай десе??зш?! Шыршасы мен ?ара?айы, ?айы?ы мен ?р?мталы сал?ын самалмен тербел?п, ?н т?г? п т?р?андай ?ыр?ыз ел? н Ш?же а?ынмен аралауы Ша-
шубайды жа?а б? р ?нер ?лем?не енг?згендей ?сер етт?. Ол тек ?ана ?се м таби?ат к?р?н?стер? н тамашалап ?оймай, ?ыр?ыз хал?ы-
ны? жыршылы?, ?нш?л?к ?нер?не т?нт? болып ?айт?ан. Осы сапар кез?нде Шашеке? ?з аузы-
нан Кемп?рбай а?ынмен айтысын жаттап алып, б?к?л елге таратты. - Ол ?айда ж?рсе де айналасы думан, ойын-
к?лк?ге толы к?с? екен?н бай?атты. ?нерл? тар-
ланны? ?аба?ын ??лпырта ?а??аны да, б?рк?н басына ойна?ы тулат?аны да ?ызы?-тын. Гар-
монын сауса?ымен сыр етк?з?п: ?С?йле, Шаше-
ке!? - деп сарнай ж?нелген? де б?р ?нер. Ата?ты Ш?же боп ек? к?з?н тарс ж?мып домбырасынан жыр т?г?п, т?зерлей ж?нелген? де к?лк?. - Расында оны? сег?з ?ырлы ?нер иес?, ?йг?л? адам екен?не к?з? м жетт?, - дейд? ???ашеке?н? ? ?асында к?п жылдар б?рге ж?р?п, ?нш?-а?ын-
ды? сырына ?аны? бол?ан Т??ырлы ?ойшыма-
нов. Жет? су, ?ыр?ыз елдер? н аралап, Ар?а?а оралуы Шашубайды? ?нш?л?к, орындаушылы? ?нер?не ?з?нд?к ?рнег?н салды. Ол Ар?аны? арын-
ды ас?а? ?нш?лер? А?ан Сер?, Б?ржан Сал, Ба-
луан Шола?, Майра мен ?алия, М?ди, ?азиз, ?сет сия?ты ?нш?, сал-сер?лер?мен кездес? п, олардан т?л? м алады. ?ндер? н ?йып ты?дайды. ?с? ресе Б?ржан Сал ?ндер? ерекше ?сер етт?. ?Сал Б?ржан б?к?л елд? ?нмен ?ырды? де-
гендей, Б?ржанны? алдында ?з ?нер?н к?рсету? Шашубайды? ?нш?л?к ?рес?н?? ке??п, ?ркен жа-
юына ерекше ы?пал етт?. Оны? ?нш?л?к, орын-
даушылы? ?аб?лет? н жо?ары ба?ала?ан Б?ржан Сал: - Ар?ада к?м тума?ан ?нер кернеп, Сайрады? сырнайы?ды к?кке сермеп. Тартынба, талабы?а тары?тырма, Айта бер, ?р?стет? п ?ннен ?рнек,-
деп Шашубай?а а? батасын берген. Сал Б?ржан аты кеткен алты алаш?а, Осылай бата берген жас талап?а. Бата ал?ан Б?ржан Салдан бала б?рк?т, ?згеше кенелген-ау шапа?ат?а. Тулады бойда ?аны ие бермей, Сам?ады би?ктерге ?анат сермей. Ата?ты Б?ржан Салды? а? батасы, ?ткендей ?м?р бойы дамыл бермей. Жал?ызды? ?н? шы?пайтыны белг?л?. Алдын-
да?ы ас?ар таудай а?аларын арда? т?тып Ш?же, Кемп?рбай, Б?ржан Салдарды Шашубай ?стаз санады. ?з?мен ?атар шы??ан Жамбыл, ?сет, Ажар, Доскей, ?а?пан, Н?рпей?с, Естайлармен талай ?н мен жыр сайысында ?зе?г? ?а?ысты-
рып, ?нер айдынында ?атар ж?зген, халы?ты? ?ошемет?не б?ленген замандасы ед?. Жезта?дай мен ?аза?ты? Шашубайы, К?ред? с?йлеп кетсем с?з шырайы. Жамбылмен ?зе?г?лес с???ыламын, Са?ыла? деп ?к?леген ел шынайы, -
деп а?ынан жарылуы сонды?тан. Ал Нартай мен Кенендер Шашубайды ?стаз т?тып, ?здер? н жыр д?лд?л?н? ? ш?к?рт?м? з деп б?лген. Сол кездег? ?лкен ?нерд? ? ордасы санал?ан Абай ауылына баруы Шашубай?а ?з?н?? ?шпес ?з?н ?алдырды. Абай?а жолы?ып ?ле?-жырын, ас?а? ?н?н ты?дау, оны? айналасында?ы ?рт?л? ?нер адамдарыме н б? рге болу Шашубай? а ?лкен б?р мектептен ?ткендей ?сер етт?. Абай-
ды? ??рдасы ата?ты балуан Бай??дамен, ?йг?л? Балуан Шола?пен а??а шыгып, саят ??руы ?з алдына б?р ??г?ме. Шашубай Балуан Шола?пен ?ш жыл б?рге ж?ред?. Балуан Шола?ты? ??алия? ?н?н ?з аузы-
нан ты?дап, ?нш?мен ер?п ?алия ауылына бара-
ды. Балуан Шола?тан ?нш?л?к, си?ыршылы? ?нерд? де ?йренед?. ?айда ж?рсе ?олда си?ыр тая?ы, ?алма?ан ?ой боз балалы? бая?ы. Жетп?с?нде ?ызыл желек ?сынып, ?ызды к?рсе билеп кетер ая?ы, - деп Жап пар ?м?рбеков ?Шашубай? поэмасында а?ын бейнес?н жа?сы к?рсеткен.Шашеке? дойбы то?ыз??мала? ойнап отырып та арасында сыр-
найын ?олына алып: Орысты? ?девка? деген ?ыз деген?, Осы ?ой Шашубайды? ?здеген?, -
деп б?р ?а?пайларды айтып, ж?ртт ы ?ары? ?ылып отыр?ан. К?рнект? ?алым Рахман??л Берд?баев: ?Х?Х ?асырме н XX ?асырды? басында? ы ?аза? ?дебиет ? мен ?нер?н? ? ке? айдын, т???иы? тере?д?г?н, шыр?ау би?г?н барлау ?ш?н ерекше ?лшемдер керек. Осы атал?ан д?у? рде ?аза? ?дебиет? сан ?асырлы? дамуында?ы классика-
лы? белес?не к?тер?лген? м?л?м. На? осындай жа?дайда саз (музыка) ?нер?нен де к?рем? з. ?аза? сахарасында с?лу ?нн?? туын т?ккен Б?ржан, А?ан, Балуан Шола?, ?к?л? Ыбырай, М?хит, Жарыл?апберд?ден бастап, со?ы Шашубай Ке-
нен, Нартайлармен жал?асатын ?лылар шо?ы-
ры те?дес? жо? к?ркемд? к ?лем жаратты дей аламыз?, - деп ба?а берген. Тарлан а?ынымыз ?бд? лда Т?ж?баев ?Жыл-
дар, ойлар? дейт? н к?табында: ??рб? р дыбы-
сына дей?н т?б?ттен бе, ?ауырсыннан ба жарал-
?андай, жеп-же?? л, м?п-м?лд?р?, - деп шубайды? а?ынды? ?р? ?нш?л?к ?нер?н ысты? сез?ммен бер?ле суреттейд?. ??с атып, а? аулаймын Саршы?аннан, А?т?й?ын ж?г?т ед? м ?аршы?а ал?ан. К?н?не отыз ?йрек, он ?аз алсам, Емес ем т?с?н ш??ып ?ан шы?ар?ан. ?ия?а ?я сал?ан ?ыран ед?м, А??уды? т?с?не ?йы?тап талшы? ал?ан, -
деп т?г?лед? ?Майда ?о?ыр? ?н?нде Шашубай. Шашубайды? ?Майда ?о?ыр?, ?Ы?ыма-
сыр?ыма?, ?Мамы? ?ыз?а?, ?А? ?айы??, ?Сыр-
лы ?айы??, ?Сыр? а ?т ы?, ?Жет ? м ?ыз ?, ?Кедейл?к?, ?Бес Бал?аш?, ?Жамал?а?, ?Кер-
без? сия?ты к?птеген ?ндер? к?пш?л?кке аян. Ол енд? орындап ?ана ?оймай, ?н с?з?н жа-
зып, музыкасын шы?арып, ?аз а? а?ын-
?нш?лер?н?? д?ст?р? н жал?астыр?ан санаулы тар-
ландарыны? б?р?. Огинскийд? ? ?Полонез? ? сия?ты оны? ?А? ?айы?? ?н?н?? осы уа?ыт?а дей? н ?рпа?тан-
?рпа??а жал?асып, орындалып келу?н?? ?з?нд?к сыры бар. Б?л ?н, Шашубай шы?армаларыны? би?к шо?ты?ы. Б?л ?н, оны? аппа? а? к???л?мен а? ?айы? сия?ты сырлы ?лемд? к?з алдынан елест ет у?. Б?л ?н, ?аза? хал?ыны? а?ын-
?нш?лерге деген ?лылы?ыны? а? ?айы?дай та-
би?ат с?лулы?ыны? символы! Осындай ??д?ретт? енд? Романовтар т??ы-
мыны? ?ш ж?з жыл бил?к ??руына байланысты б?рын?ы Верныйда (?аз?рг? Алматы) ?ткен той-
да Шашубайды? ?з? орында?ан. Сол ?А? ?айы?? ?н? кез?нде грамофон?а жазыл?аны, оны со?ыс жылдары ?йг?л? енш? Манарбек Ержанов ?з ?олында са?та?аны жайлы да ест?ген?м? з бар. ?алай бол?анда да Шашубай ?ош?арбаев-
ты? ?ндер?, оны? ?ш?нде ?А? ?айы?? ?н? жал?ыз ?нш?н?? ?ана емес, б?к? л ?аза? хал?ыны? алтын ?азынасы. ?И?, ?А? ?айы?? арман ?н. Шашу-
байдан кей?нг? ?рпа?ына сар?ыт болып ?ал?ан ?н? дег? м келед?. Ер жетт? ? жа?асында таза к?лд??, Атанды? д?лд?л а?ын базары елд??. Есенин де ?з??е те? келмейт?н, А? ?айы?ды жырла?ан ?аза? ед??. ?й?астарды т?збектеп ?ай-?айда?ы, Кей жыршыны? ?ле?? ай?ай б?р?. Шашасына ша? ж??пас д?лд?л?м-ай, Сия?тысы? а?ындар пай?амбары. Ты?да?ан ж?рт ж?з?не к?лк? ?й?рген, Гармоньда да ойнады? си?ыр ?нмен. ?алы? ж?рты? арда?тап т?к к?терген, Шатты?ында тотыдай ??лпырып е?. Со?ыс жылы жайдары жайды ?мытты?, Хал?ы?менен ?ай?ырып ?ай?ы ж?тты?. Си?ырлы ?нер к?рсет? п си?ыршыдай, Жотасында билед? ? с?йг?л?кт??. Жа?сы менен жаманды айырамын, ?аулап ?скен ?з??е сай ?ланы?. ?алта? тес?к а?ын е?, ал б?г?нде, ?рпа?ы?мен Шашеке, байы?аны?. Баласы ?ош?арбайды? Шашубайсы?, Хал?ы?а мол ?азына асылдайсы?. ?ле?н? ? аспанында к?рк?реген, ?л? де жары?-ж?р? еткен жасындайсы?, Баласы ?ош?арбайды? Шашубайсы?! ?орыта айт?анда, - С?йле, Шашеке! ?рле, Шашеке! ?лме, Шашеке!,- деп ?з?мд?-?з? м ж?герге ша?ырамын. 1999 жылы к?зде Бал?аш ?аласында бол-
дым. Б?л жыл - ??рпа?тар б?рл?г? мен саба?-
тасты?ы жылы? аталып, ел ?ш?нде иг? шаралар ат?арыла баста?ан ед?. Осы жайлы Бал?аш ?аласыны? ?к?м? ?асым-
хан Ахметовке айт?анымда: - Б?зд?? ?ала хал?ы - батырлары мен а?ын-
дарын, д?лд?лдер? мен б?лб?лдарын арда? т?татын, зиялы ?ауым. Б?р?н т?з?п жатпайын. Шашубай ?ош?арбай?лына байланыстысын ?ана айтайын. Шашубайды? Бектауатада? ы бей?т? басына, Шашубай селосында, музыка мектеб? алдында ескертк?штер? орнатыл?ан. ?р мере-
ке мен салтанатта халы? а?ын?а та?зым ет?п, г?л шо?тарын ?ояды. ?ыз ыл шо?ы би? г? ндег ? ескертк? ш белг? де ?мытылмайды. ?алада?ы Шашубай ша?ын ауданы аума?ы г?л желектер-
мен безенд?р?л?п, к?т?мге алын?ан. Б?л белг?л? б?р дата?а байланысты ат?ары-
латын шаралар емес. ?р уа?ытта осылай бола-
ды. Шашеке?д? ?м?р бойы к?кке к?тер?п, атын ас?а?татып ?тем? з, - дед? ?к?м ?з кезег?нде. Осындай а?ынын арда?та?ан ?к?м?н халы? та сыйлап, ??рмет т?татыны орынды. ды, т?рл?-т?ст? хош и?ст? г?лдер ?скен, ш?б? ат бауырынан келет? н То?ырауын ?зен? жа?асына б?зд?? ?уаныш ауылы ?он?ан ед?. Осындай жаймашуа? жадыра?ан к?ндерд? ? б?р?нде Ж?н? с а?са?алды? ?й?не ата?ты ?нш? Манарбек Ержанов Алматыдан демалыс?а келе ?алды. ?н ??мар ?ауым кешк?с?н сол ?йге жи-
налды. КазГУ-д? ? бес?нш? курсында о?итын мен? ?кем Рахметолла сол ?йге б?рге ерте бар?ан. Манарбек Ержановты? ?н?н радио ар?ылы ест?ген? м болмаса, т???ыш к?ру? м. Толы?ша келген, а???ба ж?зд? енш? т?р алдында отыр екен. Б?р кезде Манарбек домбырасын ?олына алып, ж?ртты? ?т?н?ш? бойынша ?нге басты. Б?рнеше ?н шыр?а?ан со?: - Енд? Шашубайды? ?А? ?айы?? ?н?не сал-
шы, Манарбек, - деп ?т?нд? Сма??л а?са?ал. - Шыр?ап ж?берш? Манарбек, - деп ?ол-
паштап жатыр отыр?андар. Манарбект? ? домбырасын жайлап ?а?ып, сабырмен шыр-
?айтын м?нер? мен ашы? дауы-
сы жинал?андард ы б? рден ?й?р?п алды. Баласы ?ош?арбайды? Шашубаймын, Болсам да ?йде кедей, т?зде баймын. К?н?не ж?зд? бер?п, мы?ды алсам да, ?алтамны? т?б? тес?к, байымаймын. А? ?айы?, жал?ан-ау, салдым сайран, Хал?ымны? ортасында ж?рд? м жайран! Ас?а?тай ж?нелген ??д? ретт? ?сем ?уен д?й?м ж?ртты ?з?не баурап, ж?ректер? н ?н ?лди-
леп ?кеткен. К?ндел?кт? к?йк? т?рл?ктен кей?н б?р с?т сырлы ?лем ??ша?ына енген ауыл адамда-
ры ?йып ты?дап ?алыпты. - Ш?рк?н, Шашеке?! - деп ?нс?зд?кт? ?сет а?са?ал б?зды. Сонау жылдары ?о?ырат кен?ш?нде ж?мыс жасайтынмын. Б?рде демалыс к?н? Бектауата?а бара ?алдым. ?аздай т?з?лген ки?з ?йлер ?зен жа?асына т?г?лген. Анадайдан т?рт-бес салт атты к?р?н?п ед?: - Мыналар алыстан келе жат?ан?а ??сай-
ды. А? ки?мд? а? боз ат?а м?нген ортада?ысы ?аз? рет С?лтаннан аумайды ?ой, - дед? ауыл адамдарыны? б?р? ?з?лдеп. - Б?л ?з?м?зд?? сер?, ?р? си?ыршы, пер? Шашубай ?ой. Жа?сылап ?арсы алайы?, - деп а?са?алдар ж? г? ттер мен ?ыз-кел? ншектерд ? ?она?ты ?арсы алу р?с?м?не ?амдандырды. Сол к?н? ?А? ?айы?? ?н?нен бастал?ан Ша-
шубай ?нер?не б?р?м? з де т?нт? болды?. Б?рындары ?А? ?айы?? ?н?н ест?ген?м? з бол-
маса, Шашеке? жайлы к?п б?ле бермейт?нб?з. ?р адамны?, соны? ?ш?нде ?нер адамыны? ?з? ж?р? п ?ткен жолы, шы??ан би?г? болады. Ек? ?асырды? ку?гер? 1865 жылы д?ниеге кел?п, 1952 жылы ?л? де ?ырандай т??ырдан тайма?ан ша-
?ында, я?ни 87 жасында к?з ж?м?ан Шашубай ?ош?арбаев кей?нг? ?рпа?ына мол м?ра ?алды-
рып кетт?. К?н? кешег е дей?н Шашубай ?ош?арбаев Жез?аз?ан облысы, А?то?ай ауданы, ?о?ырат селосында туды деп жа?са? жазылып келд?. Ал шынында Бал?аш к?л?н?? ма?ында?ы ?ызыл шо?ы деген жерде ?м?рге келген. ?кес? ерте д?ниеден ?т?п, жасынан жет? м ?ал?ан Шашубай жарымжан шешес?не ?ол?а-
нат болып, бар ?иыншылы?ты басынан ?ткеред?. Жо?шылы? тау?ымет? н ерте сез?нген баланы? к?к?рег? ерте оянып, айналасына ж?т? к?з тастай-
ды. Жыршылы? ?нерге делебес? ?озып, ?ле? шы?ару?а машы?танады. Он ек? жасында А?са? шалмен, он ?ште Жа?ай, Кенжебала сия?ты ж?рт к?з?не т?с? п ж?рген а?ын ?ыздармен ?а?ты?ысады. ?А?ын бала? атан?ан Шашубай жиырма жас?а келгенде талай д?лд?лдерд? ? сапына ?осылады. Жасынан домбыра, сырнай тартып, ?н салу?а, ?ле? шы?арып айту?а, сер?л?к ??ру?а ?уестену? ел аралап, иг? жа?сылармен кездесу?нен деп б?лем?з. Он ?ш жас?а келгенде Шашубай ?ыстыг?н? т?йел? к?рекештермен Бал?аш м?з айдыны ар?-
ылы Жалайыр ?т?п кетед?. ?Он ?ш жаста жел сезд? пер? со?ып, Жасылды? суын ?шт?м ??ды-
?ынан? - дейт?н? содан. Оны? м?н?с? он ?ш жа-
сында Жалайырда ?лде б?р байды? бау-ба?-
шасын к?зет? п ж?ргенде б?р адам т?с?не аян беред?: ?Шашубай серп?л?п т?р, сен?? бойы? тол?ан ?нер, шы?ар сырт?а, ешк?мнен ?ор-кем болмайсы??. Сонда ?ндет е, ек? лене т?ра келд?м. Осыдан кей?н б?р тойда айтыс?а ?ыз-
дармен т?ст?м. ?нер?мн? ? бастау к?з? осы ед??, - деп Шашубаймен ек? арада?ы ??г? мес? н естел? к ет?п жаз?ан ед? а?ынны? хатшысы бол-
?ан ?б?жан Омарбаев. ?Же р ж?ннат ы Жет? су ? атан?ан жасыл желект? айма? нелер жыр са?ыла?тарын, ?уезд? ?нш?лерд? шы?ар?ан ??тты мекен. Ал, Жет? су ел?н?? тамылжыт а шыр?а?ан ?ндер? Алатау тескей?нен со??ан сал?ын самалдай к?к?рег?не б?рден ?ялап ?алмай ма! Тарихтан б?лет?н?м? з Шашубай А?ыбай ба-
тырды? Софы дейт?н баласымен Жет? су?а ер?п кел?п, елд?? ?ад?рл?, сыйлы адамдарымен таны-
с?ан. Отырыстард а халы? ?ндер? н ты?дап, Орталы? ?аза?стан. - 2001. - 4 ш?лде. (?102-103).- 4 б. 
Документ
Категория
Без категории
Просмотров
330
Размер файла
191 Кб
Теги
shashashna, shan, zhukpagan, shashaken
1/--страниц
Пожаловаться на содержимое документа