close

Вход

Забыли?

вход по аккаунту

?

Программа по развитию татарской речи в подготовительном классе.

код для вставкиСкачать
Занятия проводятся 1 раз в неделю с октября по май.
Татар теле программасы.
Аңлатма язуы.
“Телдән әзерлек чоры”нда, татар здәби тел нормаларына өйрәтү өчен, 28 тема бирелде. Алар буенча әңгәмәләр оештыру – бик җаваплы
эш, чөнки балаларның күбесе беренче тапкыр тематик принөип нигезендә системалы рәвештә татарча сөйләшү күнекмәләре булдыра
башлый. “Телдән әзерлек чоры” өчен сүзләр үрнәк буларак тәкъдим ителә. Кайсы дәрестә ничә һәм нинди сүз өйрәнүне укытучы үзе хәл
итә. “Телдән әзерлек чоры”нда татар һәм рус телләрендә бердәй әйтелешле авазлар кергән сүзләрне дөрес әйтү, алар белән иҗекләр,
сүзләр, сүзтезмәләр һәм җөмләләр төзетү күз уңында тотыла. Әйтелешнең үзенчәлекләрен балаларга күрсәтүдә техник чаралардан
файдалану, дәресләрдә төрле уеннар уйнау да уңай нәтиҗәләргә китерә. “Телдән әзерлек чоры”нда укучылар аваз белән хәрефне аерырга
өйрәнәләр, җөмләләр төзәргә өйрәнәләр.
Барысы 28 дәрес.
№
1.
2.
Апралашу
темалары.
Танышу.
Актив үзләштерелергә тиешле сүзләр, текстлар.
Уку.
Дата
Исәнмесез, сау булыгыз, хуш, сәлам. Хәерле көн, кич,юл. Тыныч йокы.
[а] авазы, А,а
хәрефләре. А,а
хәрефләрен язу.
2.10.2010
Уеннар.
Уенчыклар.
Уенчык, курчак, аю, куян, бүре, туп һ.б.
Аю идәнгә егылган,
Шунда бер аягы сынган.
Барыбер ташламыйм аюны,
Бик яратам шул мин аны.
[у] авазы, У,у
хәрефләре. У, у
хәрефләрен язу.
9.10.10
Ау, уа сүзләрен
уку, язу.
16.10.10
[л] авазы.
Л,л хәрефләре.
23.10.10
Тышта яңгыр ява коеп,
Утыра куян боегып.
Өйгә кермичә калган,
Бөтен җире чыланган.
3.
Уеннар.
4.
Безнең гаилә.
Әминә елый үкереп,
Тубым суга төште дип.
-- Чү, Әминә, елама,
Туп батмый ул елгада.
Күрсәт әле, үскәнем.
Кәрия, Зәкәрия.
Очты, очты...
Сатучы, нинди төс?
Әти, әни, бабай, мин, апа, абый, әби, бәби, гаилә.
Гаилә. Семья.
Бабай,
әби,
әти,
әни,
малай,
сеңел,
эне,
бәби.
Дедушка, бабушка, папа,
мама, мальчик,
сестрёнка, братишка ребёнок
кыз,
апа,
абый,
девочка,
тётя,
дядя,
сестра брат
Бу кем?
Это кто?
Бу малай.
Это мальчик.
Малай нишли?
Мальчик что делает?
Малай басып тора.
Мальчик стоит.
Уен. Игра
Бу бармак – бабай,
Бу бармак – әби,
Бу бармак – әти,
Бу бармак – әни,
Бу бармак – бәби
Аның исеме – Чәнти.
Мин – малай.
Я
мальчик.
Син кем?
Ты кто?
Мин кыз.
Я
девочка.
Син нинди кыз?
Ты какая девочка?
Мин зур,
матур
кыз.
Я
большая, красивая девочка.
5.
“Шалкан” әкияте.
Бабай шалкан утырткан.
Аны кояш җылыткан.
Аңа яңгыр су сипкән, су сипкән,
Шуңа шалкан зур үскән, зур үскән.(хор)
[н]авазы, Н, н
хәрефләре.
30.10.10
[с]авазы, С,с
хәрефләре.
13.11.10
Бабай/2/ кил әле,
Син шалканны күр әле:
Шалкан нинди зур үскән, зур үскән,
Алырга вакыт җиткән, вакыт җиткән.(хор)
Автор:
--Бабай тарта, тарта, тартып чыгара алмый.
-Әби, әби, кил әле,
Син миңа булыш әле.(бабай)
-Хәзер, хәзер мин киләм, мин киләм,
Хәзер,хәзер булышам, булышам.(әби)
Автор:
-Тарталар, тарталар, тартып чыгара алмыйлар.
-Кызым, кызым, кил әле,
Син безгә булыш әле.(бабай , хор, әби)
-Хәзер, хәзер мин киләм, мин киләм,
Хәзер,хәзер булышам, булышам.(кыз)
Автор:
-Тарталар, тарталар, тартып чыгара алмыйлар.
-Акбай, Акбай, , кил әле,
Син безгә булыш әле.(хор, бабай, әби, кыз)
-Хәзер, хәзер мин киләм, мин киләм,
Хәзер,хәзер булышам, булышам.(эт)
Автор:
-Тарталар, тарталар, тартып чыгара алмыйлар.
-Песи, песи, кил әле,
Син безгә булыш әле.(хор, бабай, әби, кыз, Акбай)
-Хәзер, хәзер мин киләм, мин киләм,
Хәзер,хәзер булышам, булышам.(песи)
Автор:
-Тарталар, тарталар, тартып чыгара алмыйлар.
-Тычкан, тычкан,, кил әле,
Син безгә булыш әле.( хор, бабай, әби, кыз, Акбай, песи)
-Хәзер, хәзер мин киләм, мин киләм,
Хәзер,хәзер булышам, булышам.(тычкан)
Автор:
-Тарталар, тарталар, тартып чыгардылар шалканны һәм бүлеп ашадылар.
6.
Ел фасыллары.
Көз.
Көз, кыш, яз,
җәй.
Осень, зима, весна, лето.
Яфрак
Лист
Көн
День
ята, коела.
лежит, падает.
салкынча
прохладно
Гөмбә
Гриб
Яңгыр
Дождь
Үлән
Трава
үсә
растёт
ява
идёт
саргайды, шиңде
пожелтели, повяли
Көз җитте. Үләннәр
Наступила осень. Травы
Саргайды, шиңде.
пожелтели, повяли
Сап-сары яфраклар
Жёлтые-жёлтые листья
Җиргә сибелде.
По земле посыпались.
Көз җитте. Көн салкынча. Яңгыр ява. Җил исә. Үләннәр саргайды, шиңде.
Яфраклар саргаялар, коелалар, яталар. Гөмбә үсә.
Мин көзне яратам.
Я люблю осень.
7.
Саннар.
8.
Кеше.
Бер, ике, өч, дүрт, биш, алты, җиде, сигез, тугыз, ун.
1.
2.
3.
Авыз,
чәч,
Рот,
волос,
Кул,
муен,
Рука
шея,
9.
Хайваннар.
10.
Кошлар.
Бер кул, ике кул,
Хлоп-хлоп-хлоп.
Бер аяк, ике аяк,
Топ-топ-топ.
Миндә – борын, синдә – борын,
У меня
у тебя
Миндә – авыз, синдә – авыз,
Миндә – бит, синдә – бит,
Миндә – күз, синдә – күз,
Мин сиңа дус, син миңа дус.
Я
тебе друг, ты мне
друг.
Мин сине яратам, син мине яратасың.
Я
тебя люблю,
ты меня любишь.
[м]авазы, М,м
хәрефләре.
[ш]авазы, Ш,ш
хәрефләре.
20.11.10
[ә]авазы, Ә,ә
хәрефләре.
[и]авазы, И,и
хәрефләре.
4.12.10
27.11.10
Исәнмесез, күзләр!
Исәнмесез, колаклар!
Исәнмесез, куллар!
Исәнмесез, аяклар!
Күзләр карый!
Колаклар тыңлый!
Куллар чәбәкли!
Аяклар тыпырдый!
борын,
тел,
нос,
язык,
бит,
каш,
лицо,
бровь
аяк,
бармак,
ирен,
чиста,
маңгай
нога,
палец,
губа,
чистый,
лоб
күз,
колак,
баш,
глаз,
ухо,
голова,
керфек,
ресница,
теш,
зуб,
гәүдә,
тело,
Тиен, куян, керпе, аю, бүре, тычкан, сарык, сыер, кәҗә, төлке, поши, болан.
ЯБАЛАК,ЯБАЛАК,
ЙӨРМӘ ЧЕБИ САГАЛАП.
ЧЕБИЕМНЕ БИРМӘМ.
КҮЗЕМӘ КҮРЕНМӘ, КЫШ!
ЧЫПЧЫК, ЧЫПЧЫК,
ТӘРӘЗӘДӘН ОЧЫП ЧЫК.
АЛИЯНЕҢ ӨСТЕНӘ
МАТУР КҮЛМӘК БИРЕП ЧЫК.
Тук, тук, тукран,
Тукылдатып утырам,
Агачтагы кортларның
Барсын чүпләп бетерәм!
КАРГА КИЛӘ, КАЗАН АСА,
ТОРНА КИЛӘ, ТОЗ САЛА.
ПЕСНӘК КИЛӘ, ПЕШЕРӘ.
ЧЫПЧЫК КИЛӘ, ТИКШЕРӘ.
ӘДИП АШАП БЕТЕРӘ.
КАП ТА КОП!
Карга әйтә: “Кар-кар,
Мичтә бәлеш бар, бар.
Мичтән бәлеш алыр идем,
Өйдә кунак бар, бар”.
11.12.10
ИСӘНМЕСЕЗ, САУМЫСЫЗ,
НИГӘ КӘҖӘ САУМЫЙСЫЗ.
ӘТӘЧЕГЕЗ КҮКӘЙ САЛГАН,
НИГӘ ЧЫГЫП АЛМЫЙСЫЗ?
11.
Ашамлыклар.
Ипи, су, чәй, ит, аш, ботка, сөт, күкәй, май, эремчек, бәлеш, чынаяк, тәлинкә,
кашык,, тоз, шикәр, бал, өчпочмак, пычак.
Салават күпере, ак, кара, зәңгәр, кызыл, сары, соры, күк, көрән, яшел.
[ч]авазы, Ч,ч
хәрефләре.
[р]авазы, Р,р
хәрефләре.
[ы]авазы, Ы,ы
хәрефләре.
18.12.10
12.
Төсләр.
13.
Ел фасыллары.
Кыш.
Кыш, җил, салкын, кар,
14.
Агачлар.
Имән, юкә, каен, өрәңге, усак, чыршы, нарат, миләш.
[о]авазы, О,о
хәрефләре.
[т]авазы, Т,т
хәрефләре.
[з]авазы, З,з
хәрефләре.
15.01.11
15.
Безнең мәктәп.
Укучы, укытучы, бур, такта, өстәл, урындык, сыйеыф, дәрес, кыңгырау.
16.
Нишли? соравына
җавап биреп,
предметның эше
турында хәбәр итү.
Яза, укый, эшли, ясый, казый, йоклый, бара, йөзә, йөгерә, саный, уйный, чаба,
сикерә, тарый, карый, ашый, тора, тота, үтүкли, юа, пешерә.
17.
Урманда.
Агачлар, чәчәкләр, хайваннар, куян, тиен, үлән, алан, гөмбә, җиләк, керпе.
[къ]авазы, К,к
хәрефләре.
[к]авазы, К,к
хәрефләре.
5.02.11
18.
Режим.
Малай уянды.
Аннары зарядка ясый.
Малай ашый.
Мәктәпкә бара.
Малай мәктәптә укый, яза,
кул күтәрә, такта сөртә.
Өйгә кайта.
Тагын ашый.
Урамга чыга.
Чаңгыда шуа.
Дәрес хәзерли.
Хоккей уйный.
Китап укый.
Йокларга ята.
19.
20.
Нинди? соравына
җавап биреп,
предметның эше
турында хәбәр итү.
Киемнәр.
Зур, кечкенә, матур, озын, кыска, тирән, сай, биек, тәбәнәк, җылы, салкын, карт,
яшь, киң, чиста, тар, яхшы, начар.
[д]авазы, Д,д
хәрефләре.
19.02.11
Чалбар, итәк, күлмәк, тун, яулык, бүрек, кием, бияләй, итек, шәл, сал, ки.
[г]авазы, Г,г
хәрефләре.
[э]авазы, Э,э
хәрефләре.
[б]авазы, Б,б
хәрефләре.
26.02.11
21.
Һөнәрләр.
Укытучы, сатучы, рәссам, очучы, табиб, пешекче,
22.
Ел фасыллары. Яз.
Яз килде.-Весна пришла.
Кар эри.-Снег тает.
Гөрләвекләр ага.- Ручьи текут.
Бөреләр уяна.- Почки просыпаются.
Умырзаялар үсә.- Подснежники растут.
Көньяктан кошлар кайта.-С юга вернулись птицы.
Түбәдән тамчылар тама.- С крыш падают капли.
Йомшак кына кар яуды,
Бөтен җирне каплады.
Ап-ак булды болыннар,
Ап-ак булды киң кырлар.
25.12.10
8.01.11
22.01.11
29.01.11
12.02.11
5.03.11
12.03.11
Яңгыр ява.- Дождик льёт.
Күк күкри.- Гром гремит.
Яшен яшьни.- Молния сверкает.
Яз килә! Яз килә!
Сыерчыклар килә,
Гөрләшеп, сайрашып,
Җырчы кошлар килә!
23.
Бакчада.
Яшелчә. Яшелчә бакчасы.
Овощ. Огород.
Помидор, карбыз, кавын,
Помидор арбуз,
дыня,
Бәрәңге, чөгендер,
Картофель, свекла,
горький,кислый
суган,
лук,
шалкан,
репа,
сарымсак,
чеснок,
кыяр,
огурец,
19.03.11
[ө]авазы, Ө,ө
хәрефләре.
[й]авазы, Й,й
хәрефләре.
2.04.11
[я]авазы, Я,я
хәрефләре.
16.04.11
[ю]авазы, Ю,ю
хәрефләре.
[е]авазы, Е,е
хәрефләре.
23.04.11
кишер,
морковь,
кәбестә, төсле кәбестә,
капуста, цветная капуста,
Баллы, тәмле,
кабак, борыч,
Сладкий, вкусный, тыква, перец,
[ү]авазы, Ү,ү
хәрефләре.
әче,
түтәл, үсә,
җыя,
ашый
грядка, растёт, собирает, кушает.
Түтәлдә нәрсә үсә?
На грядке что
растёт?
Түтәлдә кыяр үсә.
На грядке огурец растёт.
Бу нәрсә? – Бу кишер.
Это что? – Это морковь.
Кишер нинди? -- Кишер тәмле.
Морковь какая? – Морковь вкусная.
Кишер кайда үсә? –
Кишер түтәлдә үсә.
Морковь где растёт? – Морковь на грядке растёт.
Кишер кайда үсә? – Кишер яшелчә бакчасында үсә.
Морковь где растёт? –Морковь в огороде
растёт.
24.
Шәһәрдә.
Урам, шәһәр, һәйкәл, йорт, кибет, юл, китапханә
25.
Казан.
Казан – Татарстанның башкаласы.
Казанга мең яшь.
Казан зур һәм матур шәһәр.
Казанда порт, вокзал, аэропорт, метро бар.
Казанда Кремль бар.
Казанда мәчетләр, театрлар, парклар бик күп.
Казанда цирк бар.
26.
Җырлар.
Тыпыр-тыпыр биергә
Тимер идәннәр кирәк.
Тимер идәннәр өстенә
Хәтфә паласлар кирәк.
9.04.11
Хәтфә паласлар өстенә
Имән өстәлләр кирәк.
Имән өстәлләр өстенә
Көмеш табаклар кирәк.
Көмеш табаклар эченә
Хөрмә-җимешләр кирәк.
Хөрмә-җимешләр ашарга
Алтын кашыклар кирәк.
Алтын кашыклар тотарга
Кара кашлы кыз кирәк.
Кара кашлы кыз каршына
Батыр егетләр кирәк.
Песня”Бу бик яхшы укучы”.
27.
28.
Ел фасыллары.
Җәй.
Бәйрәмнәр.
Эссе, җәй, яңгыр, яшел, чәчәкләр, кояш, елга, күл, балык, җиләк.
Бүләк, җыр, шигырь, котлау, бәхет, гомер, сәламәтлек, телим,
30.04.11
Автор
zubog
zubog25   документов Отправить письмо
Документ
Категория
Школьные материалы
Просмотров
626
Размер файла
3 470 Кб
Теги
программасы, теле, татар
1/--страниц
Пожаловаться на содержимое документа