close

Вход

Забыли?

вход по аккаунту

?

Аманат. 08 (813), Август, 2011

код для вставкиСкачать
1 сентябрь ИХЛАСЛЫХТАН ТЫУА ЙЫЛЫЛЫХ Ас1<ын районынын, l<артки<;ак мактабе эреле-ва1<лы бер ниса aFac йорттан торFан у1<ыу йорто булhа ла, 1 сентябр~а yFa 1<ыуанып килеусе у1<ыусылар~ы ул шау сас?
каларга кумелеп 1<аршы ала. Мак?
тап директоры Лидия Fалишан 1<ы~ы Харисова айтеуенса, 87 гена бала у"КыFан был мактапта у~ эшен ихлас ярат1<ан коллектив эшлай, шуFа ла куркам ба1<са ла, ихата ла, зеке булмалар ~а ку~ яуын алыр?
лыl< булып, балаларFа тыуFан йорт ЙЫЛЫЛЫFЫ биреn ТОра. 8-се синыф укыусыhы Айгел Меха?
матнурова-"Аманат" журналынын, йаw хабарсеhе. Сахналар~еt\ аf;ыл курке улар Кугарсен районынын, Мора~ым тарлауыFын?
даFы "Урман акиате" ял лагерында "Байых" 111 республика башхорт бейеуе телевизион кон?
курсынын, Гала-концерты утте. Хозур табиFат хосаFына йыйылып, республиканын, 4 йаштан 15 йашка тиклемге hалатле балапары бейеу о<;;талыFында кес hынашты. Улар менан арала?
шыу hам у~~арен курhатеу есен Чечен, l<абар?
~ы-Балхар республикаларынан, l<а~аFстандан hам Тверь елкаhенан да тин,даштаре килгай не. Биш кен буйына Оло Эйек буй~ары балалар~ын, шат тауыштарынан, улар~ын, е~~ера ба<;;ыу?
~арынанян,Fыраптор~о. Байге булFас, албитта, унда ен,еусе ла була. Ул -
"Заhи~а"не башхарыусы, Благовар hы?
лыуы Индира СибаFатуллина. Егеттар~ан 8фе?
нен, Рами Fарипов исемендаге 1-се Башхорт республика гимназия-интернатынын, 10-сы синыф ухыусыhы Айназ Низаметдинов "l<apac сасан" ян,Fы~ бейеуе менан ен,еусе булды. ~=!12811~ ~ Уны he~ журналыбы~~ын, тышлыFында ку?
раhеге~. Кумак бейеуселар араhында асхындар ен,де. Парлы бейеу~ар~а иhа Камила Fе?
байева менан Линар Насибуллин ал?
" дынFылыхты бирмане. hалатле балалар таFы ла бик куп номинация?
пар буйынса баhаланып, химметле булактар менан булакланде. Гала?
концерны Башхортастан Рес?
публикаhы Президенты Реетам итов та табриклане. Малауезда велосипед буйынса дрэг-рей?
синг (хы<;;ха арауыхха ярышыу) ярыштары утте. Унда те~ек велосипеды булFан hap малай hам хы~ 402 метр арауыхты ти~ерак утеу бу?
йынса ярыша ала ине. Турнир~ы "Айых Ма?
лауез" йамаFат ойошмаhы ойоштор~о. 8 йаштан алып у~ышыусылар у~ ти<;;тер~аре N&~lill менан ярышты. Ин, ете~е тип табылFан 12 йаш?
лек Сергей Михайлов спорт велосипеды менан булакланде. Бындай "олимпиада" Баш-
МаFлумат "Арыf;лан" бо~Fа сыFа "Салауат Юлаев" хоккей командаhы 2011-12 йылFы сезонды 7 сентябр~а у~енен, бо~онда уткан финалдаFы алтын ми~алFа дaFyacehe -
Мытищи халаhынын, "Атлант" клубы менан башлаясак Быйыл КХЛ-да уйнаясах 24 команда араhында Словакиянын, Попрада ха?
лаhынан "Лев" клубы ла бар. "Ары<;;лан"дар менан "Салауат"тар 18 сентябр~а осрашасах. е Нефтекама халаhынын, юFары лигала уй?
наусь.l "Торос" командаhынын, "Батыр" исемле йаштар хоккей командаhы барлыхха килде. Кендалегеt\ асых торасах Ухытыусылар, ата-асалар hам ухыусылар~ы берга байлау есен Маскау маFариф департа?
менты "МТС менан ухы" тиган проект баш?
ланы. Ха~ер Интернет селтарендаге маFариф порталына инеп, электрон китаптар, дарестар те~маhе, ейга эштар~е. хатта у~ен,ден, кенда?
леген,де ла табырFа мемкин. Был порталFа ком ?
пьютер~ан Fына тугел, ке<;;а телефонынан да, планшеттан да керерга була. БалаFа hам ата?
асаларга е~лекhе~ килеп торFан СМС-хабар?
~ар улар~ы терле осрахтар~а и<;;картасак та. Был проект буйынса киласекта ухыусылар есен бетен каракле программапар индерелган "электрон китап" сыFарыу харала. l<ай~а барырын.ды самала Республика ухыусыларынын, яртыhынан ку?
бераге БДИ-ны тапшырFанда йамFиат хоро?
лошо предметынан имтихан тапшырыу~ы hайлаFан. Аттестат алыу есен мотлах булFан математика hам рус теленан тыш, был предмет юрист hам экономист hенарен hайлаусыларFа юFары ухыу йортона инеу есен кара к. Тик бы на шуныhы бар: Хе~мат hам халыхты социаль яхлау министрлыFы маFлуматтарена хара?
Fанда, был hенар~арга hopay юх -
але ухып сыххандар талап ителгандар~ан ете тапхырFа куберак булып киткан. Тимак, артабан да был hенар~е hайларFа телаусепар у~~арен алдан ух эшhе~лекка дусар итмаксе. е бына техник белемле кешелар бер хасан да эшhе~ халмая?
сак уларFа хе~мат ба~арында hap вахыт хыт-
О<;:та Кен-тен эшлап тук та тук, Яhаным бер урындык. Атайым карап торFан, Йылмайып, мыйык борFан. -
hай, улым, ун,Fанhын,,-
ти,?
Бик о<;:та буЛFанhын,,- ти. 8сайем да шак капы, hокланып, тел сартлатты. У~ема ла бик ярай, асайга ла шап, ун,ай. Ултырып hыйыр haya, Мин.а рахматтар яуа. Ильяс ХаЙРУЛЛИН. Белоретрайоныны~ Манышты мактабе. ТыуFан кен Их, тыуFан кен, тыуFан кен?
hаFындырып килген кен. Йылына бер килген кен, Йырлап-бейеп келган кен. hапалак та уйнайбы~. Кем сос, ете~. ай~а. тот! 8<;:талда- тамлекастар, Ин. уртала- баллы торт. Лилиа СОЛТАНОВА. абйалилрайоныны~ Рауил мактабе. Болот -
акбу~атым Ташып-ташып йе~ган болот Акбу~атка окшаFан. Теке ба<;:ып, урапсена, 8йтерhен, да, тышаЛFан. Тышау~ар~ы ташлап китеп, Кук йе~ен дер hелкетер, Кешней-кешней сапсыныр ~а Ер~а койон уйнатыр. Илмир 38ЙНУЛЛИН. Белоретрайоныны~ Серман ауылы. ТыуFан ауылым ТыуFан ауылым-
Сама~ы. hы~ылып ата тан,ы. Оло тауына менеп, Ку~атам уны таFы. Йайрап ята болондары, Унда-
емеш-елаге. Йай~ен. матур кендаренда Бе~га килеге~ еле! йылFалар~а. колас ташл а п, hыу~ар инеуе рахат. а болондон. саф hayahы Т ан га у~е бер сихат. Йамила И~РИСОВА. Ейансурарайоныны~ Башхорт Сама~ыhы ауылы. Яратам йамле йай~ен. И<;: киткес ма т урлыFын. Бесанга йереhам да, hи~~ермай арыFаным. ТабиFат косаFында Яратам мин йерерга Йай Елак-емешка кумелган ТуFайы-яландары. Елактарга байып киткан Бе~~ен. як урмандары. Йайге кенда бергалашеп hыу тешеп шаярабы~. hун,ынанкему~ар~ан l<омлокта кы~ынабы~. Елак йыйып, hыу~ар инеп, l<айтырFа ку~Fалабы~. Йайгелектен. hap бер кенен Фай~алы у~Fарабы~. Гелназ хджиахматовд. Масетле районыньщ Дыуан-Масетле мактабе. А к бай Минен. ауылда этем бар, Унын. исеме- Акбай. Ду<;:ымды бик яратам, Сенки ул ей~е hаклай. Ситкешелар килhа агар, Абалап ера Акбай. У<;:ал эттар юлFа сыкhа, Ду<;:ым минела яклай. Ду<;:ым буЛFанFа ауылда, Ялдарым унда ута. Сенки белам: ауылда м и не Акба й hа F ынып к ета. Азамат УТ8ШЕВ. Сибай халаhы. hакмар буйына тешам Гузаллек т е курерга. Йылайыр районыны hабыр макта,бе. к ере к? екиат Офо-к буйлап, hы~ылып ТаFы алhыу тан, атты. Яйлап -кына, hу~ылып Кукка l<ояш-кай -кал-кты. Тира-я-к-ка ку~ hалып, Ул яFымлы ендаште: "Маге~. барыFы~Fа", -тип, Йылы нур~ар елаште. "БарыFы~ ~а тороFО~!"-
тип етаскай hеран hалды. l<ояш бындай тауыш-ка Аптырап, туктап -калды: "Бай, даньяла бар халы-кты Минуятам тугелме? 8 у л НИН,8 l<ЫСl<Ыра hун,, Дыу килтереп кугемде?" Шул са-к кемден,дер ейенда Мейеста ут то-канды. Был халдела курган l<ояш Тамам аптырап -калды: Минен, ду<;:ым бик шаян, YFa ышанып таян. l<apa, ниндай матур ул! Кур hин, ниндай батыр ул! Ду<;:тар hap ва-кыт карак, Улар hap ер~а терак. Ду<;:лы-к яЛFан булмаhын, Ку~~арга йаш тулмаhын! Ысын ду<;: hатмаяса-к, ЯЛFан ду<;: тартмаяса-к. Ду<;:ЛЫFЫН, ЫСЫН булhын, Кун,елга шатлы-к тулhын! А Нурзила FеЛИУЛЛИНА. ебйалил раЙОНЫНЫI-\ ? Ис;:ке Балапан ауылы. "8тас иртан уятhа, Мейес ей~е йылытhа, е ай тышты я-ктыртhа, .. Мин нимага каракмен? Саска ер~е би~аhа, Йондо~ кукте нурлаhа, Мин нимага теракмен?" Шул hy~~ap~e айта-айта, l<ояш -каты уйланды, Яуап табылма<;: микан, тип, Ул Йыhанды буйланы. Бара торFас, бер заман Ай-ду<;:-кайы тап булды: "Нима булды, -кор~аш?-
тиеп, Ул аптырап hораны. "8й, -кор~аш-кай, -кор~аш-кай, l<айFы теште башыма: Купме гена уйлаhам да, Яуап ю-к hорауыма ... " l<ояш, уфтана-уфтана, l<айFыhын hейлап hалды. Бары н да тын,лап беткас, Ай ~а уйланып алды. Ан;ла, йерагемдаге хыялды Кем гена бела ала? Кун,елемдаге хистар~е Зинhар, йанем, hин ан,ла: l<ояшлы матур кендар~а hин гена уй~арымда, l<оштар hайрай hинен, есен Тик hин хыялдарымда. Йондо~ло, айлы тендар~а hин кун,елем туренда, hинен, янда буЛFанда мин Шатланам тештаремда. l<араштарын, дин,ге ~ hыма-к Бер а~ ва-кыт шым ултырFас, Ул урынынан тор~о. Сабыр а~ымдар менан l<ояш алдына бар~ы: "Тын,ла, ду<;:-кай, яуабымды?
hин донъяFа бик карак. Барлы-к йан эйаhена ла Ю-ктыр hиндай ~ур терак: атас, ирта уянhа ла, йылылы-к бит елашмай; Мейес ей~е йылытhа ла, Тышты йылыта алмай; Йондо~. тенен я-ктыртhа ла, Кенде~ я-ктылы-к бирмай; Саска, ер~е би~аhа ла, Кукка бер-касан менмай .. " l<ояш, Ай~ы тын,лап беткас, Рахатланеп -кыуанды. АйFа мен,-мен, рахмат ай теп, Эше на у л юл алды. ТаFы матур тан, атты ... Гелфина l<АРАСУРИНА. Ейансурарайоныны11 Ypre Мамбатша ауылы. йенем ... И<;:тарема улар тewha, Тендер ута йо-коhо~. Йылма й ыуын,-
-кояш нуры, Саса шатлы-к, я-ктылы-к. Йылмайhан, бер мин,а -карап, hис та онотолма<;:лы-к. hине курhам, йерак тиба Дартлерак hам шабер ак. "hейам", -
тиеп ай там hин,а ... Ан,ла, йанем, ти~ерак. Лайсан FеСИМОВА, "Аманат"ТЫI-\ йаш хабарсеhе . t: L hvм "∙ 1iм ч ~ [ ю .... с Ji, Япарhа~ ауылында йашаусе еласа?
йем Фатима Валиулла кы~ы Муллагилдина?
нын, бер йаше туЛFас, Бейек Ватан hуFышы башлана. Валиулла картатай~ы беренсе?
лар~ан булып hуFышка о~аталар. 1958 йылда еласайем И<;:ке Якуп ауылын?
даFы мулла Fаилаhе йангилдиндарга килен булып теша. О~аl<Ламай йаш Fаила Япарhа~ ауылына кусеп сыFа hам у~ ниге~~арен кора. l<арта?
тайым, балта ос;таhы, ha тигансе, матур hам ~УР ей hала. Улар ун,Fан-тырыш булыу~ары менан ауыл халкынын, херметен ти~ яулай. елгеле Fаила булып, 3 кы~ hам 3 ул ус;тера?
лар. 38 йыл берга тормош кеткандан hун,, кар?
татайым мархум булып кала. 8мма еласа?
йем был кайFы алдында бегелеп тешмай, балапар хакына тик алFа ынтыла. hap ба?
лаhын у~ аллы аякка бас;тыра ул. Ха~ер еласайема 71 йаш. АуылдаFы аб?
руйлы инай~ар~ен, береhе ул. "Сасанден, теле уртак, егарленен, кулы уртак", тиган макал бар халыкта. Был юлдар еласайема тап килеп тора, сенки ул барыhына ла кул?
дан килганса яр~ам итерга тырыша. Оло йашта булыуына карамас;тан, унын, ейе hap сак бехта, ес;таленан бер вакытта ла тамле икмаге, кэйнар ашы е~елмай. 8леге вакытта унын, 4 ейане hам 11 ейан?
саре бар. Куптан тугел еласайем у~енен, атаhы яFы?
нан туFандарын Шажара байрамына йыйып алды. Унда бе~ белмаган куп кена инай?
олатай~арыбы~, апай-аFай~арыбы~, hен,ле?
кустыларыбы~ менан тэныштык еласайебе~га именлек-hаулык, о~он Fумер hам кыуаныстар телайбе~! Филиа АТАНFОЛОВА. Йылайыр районыны11 Шайехзада Бабич исемендаге А Синыфташтарым "Дус;лык булhа арала, эштар гел аЛFа бара!" -
Борондан килган был айтем бе:;~:;~ен, Vll синыф укыусыларынын, кендалек девизына айланде. 7 малай hам 12 кы~ белем алабы~. Мактапта уткан барлык саралар:;~а ла актив катнашабы:;~, ен,еу:;~ар яулайбы:;~. Арабы:;~:;~а hалатле укыусылар куп. Зелфиа Ибатуллина, Гелгиза Дауытова, Гелсасак l<а?
симова, Наила Fалина, Сын,FЫ:;! Яхин, Тан,сул?
пан Шарипова, Айбулат Селайманов ен,ел атлетика, шахмат, шашка буйынса район, рес?
публика ярыштарына барып, призлы урындар яуланы. Укыу:;~а ла hынатмайбы:;~, терле олимпиада?
лар:;~а катнашабы:;~. Расай куламенда уткареп?
ген "Инфобелерман", "Крит", "Кенгара" конкурстарында у:;~ кесебе:;~:;~е hынап каранык hам якшы ун,ыштарFа елгаштек. ЙырFа, бейеуга ос;талар :;~а етерлек. Куптар Мин,нур Мехаматйан кы:;~ы етаклаган "Герел?
дак" ансамбленда шеFеллана. "Ос;та кулдар", бейеу, шахмат hам ижад тун,арактарена йе?
рейбе:;~. "Йыл синыфы-
2011" байгеhенда ла ен,еусе булдык. Укыу йылын тик якшы билдаларга тамам?
лаFас, синыф етаксебе:;~ Рамила Fабделхай кы:;~ы менан бета донъяFа билдале данлы Шулганташ мамерйаhена бар:;~ык Сайахате?
бе:;~ таы;;ораттарFа бик бай булды. ТабиFат ко?
саFында ял итеп, тыуFан яFыбы:;~:;~ын, матурлыFына hокланып, кес-дарт алып кайт?
тык. 8леге вакытта синыфташтарым йайге ялда, о:;~аl<Ламай осрашырбы:;~, Алла бирhа! Нурзила УСМАНОВА. Берйан районыньщ абделмамбат ауылы. Баш7<ортостан тыуъан ерем Башкортостан! ТыуFан ерем менан бик FОрурланам. l<абатланма<;: табиFате, батыр hам эшсан халкы hap кемден, кун,еленда бетма<;: шатлык, илhам уята. ~ ''" ,...... ,...... о N 00 о z ~ :I: "" . .. Ре Ь публикабы~~а Fopyp, бейек тау~ар, каялар ~а бик куп. Шулар~ын, береhе -
Урал тауы. Урал тауы тураhында даньяла белмаган кеше юктыр. Ниндай гена ер щ:ты байлыктары юк унда! Саф hыулы фай~алы шишмалар, зан,гар йышалар hам кулдарга ла бай бе~~ен, ил. Мин шул кулдар~ен, береhе- l<андра?
кул буйында тыуып уr;еуем менан юрур?
ланам. hap йай l<андракотой ауылына еласайема кунакка барам. l<андракулда hыу инерга, балык тоторFа яратам. Ба?
лыктар~ын, ниндайе гена юк унда! Кулден, тап уртаhында утрау бар. Ул, кескай гена булhа ла, унда "l<ы~ыл китап"ка индерелган уr;емлектар бик куп. Ай~ар Х3ЙРЕТДИНОВ. Туймазы районынын, l<андра 1<асабаhы. Афарин, Ай~ар! Журнал укыусыларын шап бер уr;мер менан таныштырам. Ул- Ай~ар Fайнет?
динов. 6-сы синыфты тик "бишле"га та?
мамланы ул. Ай~ар мактапта уткан бетен саралар~а ла ау~ем катнаша. Мактап му?
зейында экскурсовод булhынмы, КВН-да команда капитаны булhынмы -
барыhын да ерена еткереп, оr;та башкара. Район hам республика куламенда уткан терле конкурстар~а катнашып, ен,еу яуланы. Былтыр "hаумы, hаумы, акиат!" район конкурсында Гран-при яулап, 8фела 11 даража дипломFа лайык булды, "Урал батыр " эпосын яттан hейлауселар бай?
геhенен, 1 турында курhаткан hайбат hе~емталаре есен Мактау каFы~ы менан булакланде. Ишембай калаhында "8х?
матзаки Валиди~ен, тарихи Ватаны" исемле фанни эше менан сыFыш яhап, "Ин, йаш э~ланеусе" номинацияhында ен,еусе булды. "Аманат" журналынын, "Я~ыл да, булак от!" конкурсында ен,еп, Маюау билдаhе менан булакланде. Ай~ар былтыр 8фелаге Президент шыр?
шыhы байрамында ла катнашты. YFa ки?
ласакта ун,ыштар телайем! Лиана ЙОМАFУЖИНА. ~ Салауат районынын, Тирмен ауылы. vv∙ ~ 5 ~ р·У · 1-f\ " . . " 4-AJIP orN ' Опатайым менан ъорурпанам Олатайым, Рейес Fаффар улы Солтанов, 1928 йылда Макар ауылында ярлы кре<;:тиен Fаи?
леhенде тыуFан. Улар Fаилеле ике кы~ hем ике малай у<;:е. Олатайымдын, бала саFы бик ауыр була. 8cehe, белекай гене дурт балаhын калдырып, якты донья менен хушлаша. Шулай итеп, улар~ын, тор?
мошонда у<;:ал угей есе Хелиме барлыкка киле. ''Угей есей~ен Фение hен,лем менен Вильяр энеме hУl<тыртма<;: есен гел улар~ы у~емден, кеу~ем менен каплай торFайным",-
тип елелеилап хете?
рене тешере олатайым. Бейек Ватан hуFышы улар~ын, тормошонда ла э~hе~ утмей. Fаффар олатай~ы 1943 йылда hуFыш?
ка алалар, шул Yl< йылда "кара каFы~" киле. hен,?
леhе менен энеhе алатай кулында кала. Anahы Линира ул вакытта Fумер бабайFа тормошка сыFыn, 8уженге киткен була. 8лкендер~ен, кен,еше буйынса энеhе менен hен,леhен Стерлетамак ка?
лаhындаFы Ленин исемендеге мектепке алып бара. Ул вакытта автобус, ат-фелен булмай, шуFа куре уларFа, арып-талып, йейеу барырFа тура киле. Барып еткес, караусыhы бар тип, балалар~ы алмай~ар. Кире кайтырFа йырак бит инде, олата?
йым улар~ы ишек тебенде калдырырFа межбур була, у~е кайтып ките. АуылFа еткенсе илап кайта ул. Алмаhалар, ниме ашатырмын, нисек карармын икен, тип кайFырFан. Икенсе кенене ук кире бала?
пар йортона барhа, икеhен де ашан булалар. Улар?
~ын, шат йе~ен кургес, алатай ~а тынысланып кайтып киткен. Фение инейем, Уl<ЫП беткес, Уl<Ытыусы hенерен hайлай. О~ак йылдар Макар мектебенде укыта, еле хаклы ялда. 8 Вильяр бабайым куптен гур эйеhе инде. Бала саFы ауыр буЛFас, олатайыма туFы~ синыф кына белем алырFа тура килген. Армияла биш йыл хе~мет итеп кайткас, олата?
йым, еласайемде осратып, Fаиле кора. Ете бала у<;:тереп, илле бер йыл буйы донья кеткендер. 1971 йылда олатайым намы<;:лы хе~мете есен "l<ы~ыл байрак" ордены менен булеклене. 8ласа?
йем бер нисе йыл элек вафат булhа ла, олатайым бирешмей, мал а<;:ырап, донья кете. Олатайыма бахетле картлык hем о~он Fумер те-
~-
:J:~/ if'.u-oP ~j/ lt ,/ р (/' ,. tJI лейем. /~ Зифа ЙОСОПОВА, /!: 1'
1 Ишембай 1<алаhынын, L? республика гимназия-интернаты ухыусыhы. ахматзеки Валиди исемендаге 2-се Баш1<орт ~ v '/)/∙ о г ;/.ttiJ -
1\ \ о ---I."v · ~·~УГ~~ ---~----~~--~----- 1: ,,/1 JfJ ,, А j Я11ы укыу йь1лын 1<аршылап &АШХОРТОСТАН МаFАРИФЬI (hандар теленда) Расай Федерацияhында Башкортостан?
дьщ маFариф системаhы Иl-\ ~ур беле м биреу системаларыньщ береhе hанала. Башкар?
тостан Бета Расай олимпиадаhында е11еусе?
лар hам призер~ар hаны буйынса Расай Федерацияhыньщ Иl-\ якшы ун тебаге и~а?
бена ина. Б ашкортостанда 1787 балалар баксаhы, 1817 мактап, интернат-мактап, лицей, гимназия, 17 киске мактап, 5 даулатl<а-
рамаFында булмаFан учреждение эшлап кила. Улар~а барлыFы 860 мендан ашыу кеше белем hам тарбиа ала. Быйыл 1 сентябр~а республи?
кала беренсе синыф1<а 44 ме~га я1<ын бала Yl<ЫPFa бара. 2010- 2011 Уl<ЫУ ЙЫЛЫНДа туFЫ~ЫНСЫ СИНЫфТЫ -44500, урта мактапте 28500 кеше тамамланы. Бер~ам даулат имтиханы Расай Федера?
цияhында 2009 йылдан штат режимында 14 предмет буйынса уткарелhа, Баш1<ортостанда-
13 предметтан ута (испан теленда бирерга те?
лауселар Юl<), бынан тыш, бе~~а баш1<орт теле буйынса бер~ам тебак имтиханы тапшырыла. 2011 йылды~ апрель-июнь ай~арында БДИ тапшырыу есен таFайенланган теп hам резерв кендар~а бетаhе 27 ме~ 448 кеше 1<атнаш1<ан. Рус теле буйынса Бер~ам даулат имтиханын 27448 кеше тапшырып, шулар~ы~ 660-ы мини?
маль балл йыйыуFа елгашмаган. Математиканан Бер~ам даулат имтиханын тапшырFан 27076 ке?
шене~ 668-е минималь балдар~ы йыя алмаFан. hайлау буйынса и~ популяр имтихан булып элек?
кеса йамFиатте ейранеу предметы 1<ала кила, унан hy~- физика, тарих hам биология.11 пред?
мет буйынса эштарен 100 баЛFа утауселар~е~ hаны быйыл 19-Fa ета. Б елем биреу уса1<тарын оптималлаште?
реу дауам ита. БылтырFы у1<ыу йылы менан саFыштырFанда, мактаптар~е~ hаны 112-га l<Ы<;:l<артылып, филиалдар hаны 61-
га арт1<ан. Былтыр республика бюджетынан 54 автобус hатып алыуFа а1<са буленган. "Башl<ор?
тостан Республикаhыны~ 2010-2012 йылдарFа педагогик кадр~ары" Республика ма1<сатлы про?
граммаhы сиктаренда былтыр 664 у1<ытыусы шифаханалар~а дауаланыу курсы уткан. Республикала hалатле йаштар~е у<;:тереу йаhатенан да куп эштар баш1<арыла. "hалатле балалар" ма1<сатлы, "Баш1<ортостан Республи-
каhы балалары" Президент программапары у~ышлы тормош1<а ашырыла. Йыл hайын 100 у1<ыусы, 335 студент, аспирант hам докторант Президент стипендияhына лайы1< була, М. Аl<?
мулла, М. Карим кеуек шахестар~е~ исемле сти?
пендияларыбирела. Иннавациан белем биреу учреждениепа?
рында Уl<Ыусылар hаны арт1<андан-арта бара. Ха~ерге ва1<ытта 82 гимназия, 50 лицей, 2 кадет учреждениеhы эшлап кила. Милли гимназия, мактаптар~а 14 туFан тел Уl<Ытыла. Рус миллате?
нан булмаFандар~ы~ 73 проценты республикала у~ теленда беле м ала йаки предмет булараl< ей?
рана. Республика олимпиадапары 6 тел буйынса уткарела. Мактаптар~е~ 90 проценты юFары ти~лекле Интернет ресурстары менан таьмин ителган. 2011 йылда 519 мактапте ике мегабиттан да кам булмаFан юFары ти~лекле Интернет ресурстары менан таьмин итеу l<аралFан. Физик я1<тан мемкинлеге сикланган балалар есен да белем биреу учреждениепары селтаре hа1<лап 1<алынды. Беген 37 махсус (коррекцион) мактап бар, былтыр улар~а 4 ме~га я1<ын Уl<Ыусы белем алды. Б
алалар йорттарыны~ камеуе ла l<Ы?
уаныслы хал. 2009 йылда улар~ы~ hаны 29 булhа, быйыл - 27. 8<;:тама беле м биреу елкаhена килганда, бе~~а терле йуналеш?
таге 288 учреждение эшлап кила. Балалар~ы hа?
уыl<тырыу~ы~ да бета формаhы hа1<лап 1<алынды. hауы1<тырыу лагер~арында, кенде~ге у~актар~а Уl<Ыусылар рахатланеп ял ита. Беген "Инвалид балалар~ы~ дистанцион бе?
лемен у<;:тереу" йуналеше буйынса 197 бала, дистанцион Технологиялар 1<улланылып, ей шарпарында Уl<Ытыла. 8фелаге 13 ~ се мактап?
интернат базаhында инвалид балалар~ы ей~а Уl<ЫТыу~ы~дистанцион белем биреу республика у~аге эшлап кила. Нефтекама, Старлетама1< hам Туймазы 1<алаларында уны~ булекеаларе ла бул?
дырылFан. "МаFариф" е<;:тенлекле милли проектын т ор?
мошl<а ашырыу дауам ита. Проект сиктаренда уткарелган конкурста 1<атнашып, 37 Уl<Ытыусы 200 ме~ар hум a1<caFa лайы1< булды. Е~еуселар?
~е~ 14 - е 1<ала мактаптаренда белем бирhа, 23 - е - ауыл мактабенан. 6 7 Туъаи те.лде яратып ейраиабе:} "Бe:;:;el-j. теркемда 8 ба.ла у1<ый. Бе:; hap дареска а:;ер.ланеп ки.лабе:; h би д vб А~ с: с: h v МИЛЛаТ-АРА ТАТЬIУЛЬil<ТЫ НЬIFЫТЫУ амякшы .л а.ларzа гена укыи ы:;. ,и,dреста ue:; иашкортса eu.лapza, годУКРЕnлениямЕЖндциондпьногосоглАсия я:;ыръа ейранабе:;. Бе.лмаzан hy:;:;ap:;e укытыусы кы:;ык итеп а1j..латып бира. Тер.ле яктан хафа.лы хаба"р:j ар ише?
теп, ки.лаhе йы.лъа рус мактабенан туъан те.л даресе а.лына тип, хафаъа теш тек. Бе:; у:; те.лебе:;:;е яратабы:;. Ошондай бай тарих.лы башкорт те.ле, башкорт и.ле бетер микан?! Бе:;zа яуап я:;ып е ба:. peze:;!? ефе ка.лаhыньщ 129-сы мактабене1j. 6-сы "А" синыфы укыусы.лары." ~== == =~~;:;!;;;::~~;;;;;;~~~~~;:== ~~ ~:: ( Бетаhе 87<J7.лтамъа ). ,: Редакция был хатты Башкар?
тостан Республикаhынын. Маrа?
риф министрлыrына ебар~е hам министр урынба~ары А. Ш. Су?
риндан ошондай яуап алды: "Баш1<ортостан Республикаhыньщ Маrа?
риф министрлыrы баш1<орт телен артабан ейранеу~е ан.латыу~ы hopan утенес менан меражаrат иткан хатыrы~rа яуап итеп ту?
бандагелар~е хабар ита. Расай Федерацияhынын, Конституцияhы (68-се статья, 2-се булек) Расай Федерация?
hынын, бета биламаларенда бер~ам даулат теле буЛFан рус теле мен ан бер раттан у~~аре?
нен, даулат телдарен рщ;лау хоl<уFына эйа. Расай Федерацияhынын, "МаFариф тура?
hында" Законына ярашлы (6-сы статья, 6-сы пункт) Расай Федерацияhы составындаFы республикалар~ын, даулат телдарен ейранеу был республикалар~ын, 1<ануниате менан кей?
лана. Баш1<ортостан Республикаhынын, белем биреу учреждениеларында баш1<орт телен мотла1< ейранеу баш1<орт теле на даулат стату?
сын биреуга ниге~лана. Баш1<орт теле 2005 йылдын, 28 сентябренда БР Даулат Йыйлышы -
l<оролтай тарафынан 1<абул ителган "MaFa-
риф тураhында" Закондын, 7 -се статьяhынын, ян,ы редакцияhына ярашлы ейранела. 2007 йылда 1<абул ителган РФ-нын, "МаFа?
риф тураhында" Законынын, ян,ы редакцияhы бер а~ дере<;: ан,латылмай. Унда "Белем биреу йекматкеhенен, милли-тебак компоненты" тиган тешенса алып ташланFан, белем би?
реу~ен, йекматкеhен федераль hам мактап компоненттары ташкил ита. Лакин был туFан hам баш1<орт телдаре ейранелмайасак ти?
ганде ан,латмай. Ур~а айтелган закондын, граждандарFа белемде у~ теленда hам туFан телде ейранеу хоl<уFын гарантиялаусы 6-сы статьяhы y~rapewhe~ l<алFан. ТуFан телдар ян,ы федераль белем биреу стандартына, мотла1< ейранеласак федераль предметтар те~?
маhена ла индерелган. РФ-нын, "Расай ФедерацияhындаFы халыl<?
тар~ын, теле тураhында" Законы ла Fамалда. Был закон Расай~ен, бета халы1<тарына ла туFан телде терле я1<лап у<;:тереуга, hal<лayFa hам 1<улланыуFа тиге~ хо1<ук биреу~е гарантия?
лай. Ошо Yl< Закондын, 9-сы статьяhы шулай Yl< РФ-нын, граждандары на дейем белемде туFан телда алыуFа хоl<уFын бойомFа ашырыу~ы таь?
мин итеуга йуналтелган". м
онгол-татар яуынан hy11, куп Сары н ад-дин дА- Башкорди тарихи сыFанак-
кене башкорт яугир~ары Мы-
тар::;а куп теАrа аАына. АраАарынан Нас сырrа (Египетка) херби хе~- ретдин аА- На сыри Fарапса гузаА шиFыр::;ар метке барып юлыrа. У л ар бында Мысыр hейАаrан FаАим а мир буАFан. 1322 йычьщ солтандарыньщ гвардияhы булып и~еп-
3 мартында Дамаск каАаhында донъя куйFан. ленген мемлуктер, йеrни кол-яугир~ар си-
МамАуктар::;еrf бейек падишаhы Каратай Ха-
фатында хе~мет ите. Мамлуктер ике зинадар FиАметдин дА- Башкорди::;ы Fайат теркемге булене: беренсеhе-
Кеньяк Урал акыААы дауАат эшмакаре, FаАим hам ахАаки hем Урта Азия халыl<Тарынан (башкорттар, йаhаттан eAre буАырАык шахес тип баhаАай. кыпсактар, теркмендер), икенсеhе-
Кав- FиАметдин Санжар аА-Башкорди- уньщ за-
каз халыктарынан (грузин, черкес, осетин мандаты. FиАметдин Башкорд аА-Насыри-
h. б.) тора. Улар~ы махсус лагер~ар~а мысыр::;ар::;ьщ иАhани::;арFа каршы hуFышы херби эшке ейретер IFr"""""'""""'""""'""""'"~"""'""""'"~"""'""""'""""'""""""""'""""'~~"""'"~ вакытында 1303 йыча булrандар. вафат буАFан бейек амир". Мамлуктер армияhы ее Тарихтан билделе булы-
елештан торFан: солтан- уынса, Fилметдин ал-Баш-
дЫ11 гвардияhы, амир~ар корди l<ылауын солтанды11 отряды hам ирекле ял-
Суриалаге наместнигы бу-
ланма-яугир~ар (улар~ы лып торFан. "халык" тип атаFандар). "Fилметдин Санжар ал-
Fарап солтандары кулы Башкорди~ы11 исеме ел-
ас;;тында хе~мат иткан Факиhи тиган Fарап мамлуктер 1250 йылда, Fалимыны11 "Макка та-
баш кутареп, Мысыр~а рихы"нда 1284 hам 1290 власты у~ кулына ала. Сол- йылдар~аFы вакиFалар тан итеп теркман мамлуге u~~~"""'"""""""'"..J~"""'""""'""""'""""'""""'"~"""'""""'"""'"~ айканлы телга алы на, -тип Айбак hайлана. 1260 йылда Мысыр~ы11 сол- я~а Fалим Решит Шакур. -
Тауге серакта ул: таны булып кыпсак сыFышлы Бейбарс исемле "Макканец башАыFы дбунум r менан Мысыр мамлук власка кила. У л 1260 йылды11 3 сентяб-
амире FиАметдин Санжар аА- Башкорди hy::;ra ренда монгол-татар Fаскарен тар - мар итеп, киАештеыр, шуА аркаАа дбунума Макканец Суриане у~ кулына ала. Урта Азиянан сыккан капкаАарын бикАатте hам берау::;е Ад каАаFа мамлуктер хакимлык иткан осор~а башкорт индермане ... "-
тиелган. Бынан ары китапта мамлуктаре ла кутарела. ошондай ук маFлумат бирела: "Мысыр::;ьщ Б
ейек тарихсы ехматзаки Валиди "Баш-
хажFа киАеусе.лар каруаныньщ башы-
FиАмет-
корттар тарихы" исемле китабында мам- дин Санжар дА- Башкорди ин е". луктарга махсус булек баFЫШЛаFан. У л шулай итеп, XIII-XIV быуаттар~а башкорт "Монголдар хе~матендаге hам Мысыр~аFы халкыны11 уландары я~мыш кушыуы башкорттар" тип атала. Бына ул нима тип я~а: буйынса Мысыриленакал рауешенда барып, "Башкорттар::;ьщ бер еАеше кыпсактар менан унда у~~арене11 табиFаттан бирелган яугирлык берга Мысыр::;а hам СуриаАа мамАуктар сифа - си фаттары менан мамлук даулатенда бейек тында хе::;мат иткандар hам араАарынан куре - амир~ар даражаhена кутарелгандар, кайhы некАе дауАат эшмакар::;аре сыккан. ШуАар::;ан берау~аре харби даирала гена тугел, а Fилем, айырыуса Насретдин аА - Насыри аА-
Баш-
шиFриат елкаhенда л а у~~арене11 машhурлеген корди, Санжар аб-Рукны аА-Башкорди, ААа?
итдин Башкорд дА- Насыри, FиАметдин дА- Беркундар::;ьщ бей е к амир б :лыу::;ары, йана таныткан. АзатЮЛАН, ~ ) ~ ,...., ,...., о N с х ) о z ~-
j 8 Зеhра Салимйан кы~ы l<отлогилдина 1951 йылдьщ 20 авгусында Ке1йеtоr·аз:е районынын. Ялсыкай ауылында тыуrан. Таймас;: урта мак?
' Башкорт даулат университетыньщ филология факультетын тамамлай. Шунан бирле ул "Йаншишма" газитенда тир туга. Ул вакыттар~а а~аби ижадта тауге а~ымдарын яhаrан, ха~ер инде баш?
корт а~абиатенен. урта быуынын ташкил иткан барлык я~ыусылар?
~ын. да тауге ас;:ар~аре Зеhра l<отлогилдина кулы аша утеп, унын. фатихаhын алrан, тип айтhак, hис та хата булмас;:. Ул алела йаш ижадсыларrа бик ихлас яр~ам кулы hy~a. Таrы ла Зеhра l<отлогил?
динаны бе~ бик куп лирик йыр~ар авторы буларак та белабе~. Зеhра l<отлогилдина-
бик куп балалар есен китаптар авторы. Ела к ТурFай башы хатле эре Елактар бешкан бе~~а. Хатта турFай ~урлыFы ла Осрай 1<айhы бер~а. ТурFай ~а елак ярата, СУl<ЫП-СУl<ЫП ашаFан. елла туйFан, алла l<YPl<l<aн, Ашап бетмай ташлаFан. Ба1<са елаге бик ун,Fан, Етер туFандарFа ла. Рахатланеп hыйланырFа l<алыр турFай~арFа ла. Хас акиаттаге hыма1<, Шал1<анды тартам, тартам, Тартып сыFара алмайынса ЙыFылып барып ятам. l<улда- е~елган япраFы, е шалl<ан тороп l<алды. ~ур булып у((канга уны, Атайым 1<а~ып алды. Бындайын да дау шалl<анFа У л да аптырап тора. екиат, тип ышанмаhан,, Кил да hин у~ен. "Кара. Борсак Урелеп у((кан hабаFы Тушалеп ята ерга. Биш-алты бертек борсаFы Кереп бикланган ейга. TYl<-TYl<! Ишек асыFы~! Кипте бит hабаFыFы~. Малай~арFа hы~Fыртмаl< Булыр шап l<абыFыFы~. Тупыр-тупыр, тупырла1<, Тагарлап ята борса1<. hабаFы менан кутареп Алып 1<айтты1< бер l<OCal<. .... ..-.&. "Кабак he~~a нисек, бе~~а у((а А т башындай 1<аба1<Тар. l<аба1<тар~ы тураFайныl<, Тулды бета табаl<Тар. Бер табаFынан яhаныl< Шундай тамле 1<айнатма! е балешен ашап l<УЙ~Ыl< l<ушып 1<ына 1<айма1<1<а. Awaq торFас hаба1<тар~ы, Туй~ь ) бе~~ен. тама1<тар. есай кела: "Ха~ер he~, -
ти -
Хас та тын,1<ыш 1<аба1<тар". "Комапак AFacl<a, картага урлап, У9а ете~ 1<омала1<. l<омала1<тын. емештаре йомша1< 1<ына, тумала1<. Тумала1<тар~ы киптереп, Супра яhай еласай. Супра менан тамле итеп Икмак бешера асай. l<омала1<тан мендар яhап, Олатай hалып ята. Бындай мендар фай~алы, ти, Тыныс, hайбат йо1<лата. hырFанак hары Fына hыpFaнal< У9а бер а~ 1<ыр~ара1<. AFac ботаFы, айтерhен,, Бейалай кейган hыма1<. Бал l<Ортонон. айырылFан Кусена ла ol<waFaн. Емештаре-
алтын те((та, Гуйа, ке~ге ут-саFан. hыpFaнal< у~ен яl<Лай, Эналар менан hа1<лай. Аптыраманым мин да?
Йый:?ЫМ, кейеп бирсатка. hырFана"Ктан еласай А-
Шифалы май~ар эшлай. ЯраFа hертерга, ти, Сир~ар~е бетера, ти. Ул витаминдарFа бай, Емеш бира ке~ге ай. Y9ha he~~a hыpFaнal<, Сир~ар йерер 1<ыр~ара1<. Сирень А1< сирень да бар бе~~а. Кук сирень да бар бе~~а. е куршелар баl<Саhында l<ы~ыл сирендар у((а. Уны н. е((таре тарала У~енан йыраl<ТарFа. Саскаhе шифалы, ти~ар, hы~лаFан ая"КтарFа. ШуFа еласайем, йыйып, Тенатма яhап 1<уя. Ке~ге, l<ЫШl<Ы hыуы1<тар~а Ая1<-1<улдарын ыуа. Матур Fына тугел, дауа Саека-улане ер~ен,. hap я~ ба1<са хуш е((ена Кумела сирендар~ен,. Сегелдер Сегелдер~е ашаFайным, Алhыуланды биттарем. Тама1< туй~ы. ары торhон Колбасалар,иттарен,. Сегелдер, сегелдер, hейган ашым тугелдер, Тиеп айтмаге~ берук: Ул тамле, шакар кеуек. ШуFа ла а1< сегелдер~ан Ап-а1< шакар эшлай~ар. l<ы~ылынан терле-терле Салат яhап, ашай~ар. ~-
--
.. ~ i 1 3 ноябрь Лагер~а мин кендалектар~е к и тапханала я~ыр?
Fа яйлашып алдым. Бында 1<а й ~а 1< арама кеше, тик ултырырFа бирмай~ар. 8лбитта, береhе ла мине кендалек я~ып ултыра т ип уйламай. Ха~ерге кешелар есен бит 1<улдан я~ып ултырыу- атавизм куренеше. Тимак, миндала шул атавизм бар, ун туFы~ынсы быуаттаFы l<Ы~~ар~ын. шеFеле hыма1<, у л боронFОЛОl< l<алдыFы м инда атавизм куре н еше булараl< килеп сы1<1<ан. l<ояшлыFа барыр есен та Fа йенланг а н урынFа килhам, унда Илhам тора! Шунда Yl<, албитта, мин унын. асаhен э~лай башланым hам тапманым. Эшталар~ер инде, мин да бит ян,Fы~ Fына килдем вокзаЛFа. Бе~ икебе~ ~а бер-беребе~га бик l<Ы ?
уаныштыl<, сенки был партияла баш1<а таныш ?
белеш Юl< ине. Ба1<тиhан,, Илhамды ла ла г ер~а каникул ва1<ы т ында тик ятып, башына т елаhа нин ?
дай Юl<-бар йыймаhын есен ебаргандар икан. hам ул да -
ку~ алдына килтереп 1<ара -
берай а~на ата-асаhен курмай торор есен гена б а рырFа ризалаш1<ан ... Б е ренсе 1< атты малай~ар F а бир~елар, а ик е н с е 1<а тт а l<Ы~~ар урынлашты. Минен, булм а л а таFы л а Светлана Лубенец -
Рамила менан Зайтуна бар. Тауге тенде бе~ й оl<?
ламай, hейлашеп кена уткар~ек. Тик yFa т и клем ук але беренсе дискотека булды. "Таныш була?
йыl<!" типатала и не у л hам у~ бурысын тулыhынса а1<ланы, шикелле, hap халда, унан hун, бе~ бер?
беребе~~е йе~ йыл буйы белгандай инек. Бе?
ренсе парлы бейеуга ук м и не Илhам саl<ыр~ы. Хайер, ул бит бында минан баш1<а береhен да белмай. 8йткандай, минен. менан йашаган Ра?
мила бик матур l<Ы~. Иртага, я1<тыла, Илhам да yFa иFТибар итер, моFайын, шунhы~ мемкин тугел. Минен, йеракте ут1<а ташлап, ул Ремила менан Зайтуна тураhында минан hорашып та алды Инде. 8 бына мин,а ул бетенлай иFтибар итмай! У~енен. ти<;:тер егеттаре hыма1< кура. Бына, l<ара?
рhын, але, ул шул Р а милаг а хат я~ыр ~а м и нен, аша б ирерга уйлар але ... 4 ноябрь Ысынлап т а,Рамилабарыhыналао l< ша й.О~он буйлы, о~он аяl<Лы ул, сас т аре 1<уйы, бе~раланеп тора. Бе~~ен. Насима hыма1< эрелеге ла, l<упы?
рыl<лыFы ла Юl<, алса1< hам мелайем гена у~е. йомша1< кун,елле ла, шикелле. ШуFа Юl< йомошто бар итеп бе~~ен. булмага егеттар инеуе йыша й ~ы. Рамиламинан у~ е hор а п 1<у й ~ы але: -
Киса h и нен. менан гел бейеган еге т -
у л ке м у л? -
Класташ, -
тиган булдым (таFы кем тип ай ?
таhен,?). -
hе~~ен. арала бер ни ~а ю1<мы?- тип теп с е н де у л. -
Ю1<, -
тинем мин, б ик а лд а ш1< ы килhа ла. -
Улайhа, мин унын. мен ан ... -
т и п кина й а ла бир~е. минела и<;:картте булды инде Рамила. Уп?
калама, й анаhе. 8 бына За й туна какере-бекере hейлапторманы,минен,янымакилделатур а нан башланы: -
l<арале, Кенhылыу, мин,а hинен. к л ас ташын. О l< шай. М ин yFa х а т я~ F айным, ил т еп к ена бир але. -
Бирмайем, ул хаттар~ы яратмай, -т ип 1<ырт ки<;:тем мин.- У1<ып та тор м ай, йырта ла бара. -
8ha, т им ак ... hин у~ен. yFa Fawиl< буЛFанhын, ... -
тиган hы F ымта яhаны За й тун а hам 1<ырт б оро-
лап кипе л а бар~ы. Т а Fы бер ду<;: Юl<l<a с ы1<ты шул а й. До ш м а н Fа ай л а нм а hа а л е ... 10 11 9 ноябрь Я~ы дафтар башланым. Иртага- мактап ка. Тик yra тиклем мин, тене буйына ултырып булhа ла, hy~rы кендар~а булrан вакиrалар~ы теркап 1<уйырrа тейешмен. Шунан hy~ кендалектар я~мам, моrайын. Ха~ер мин бета 1<ыпарrа ла шундай ка~аш бирерлекмен: "l<ыпар, бер1<асан да кендалектар я~маrы~. ул эш бер йунле намага ла килтермай!" Лагер~а малай~ар "Таныу тене" уткар~е. Бер дискотекала ми~а Илhам менан берга йашаган Айсыуа1< килде ла: -
Беген тенда бе~~е~ булмала "Таныу тене" була. Бе~. булмалаге ее кеше, унда hap кемебе~ есар кеше са1<ырабы~. Мин hи~а ла ендашам. Тик унда тенге саrат ун икела баш1<алар таныма((льп< итеп кейенеп килерга карак, -тине. Баш1<а бала гена булды ул "Таныу тене"! Нисек барырrа, и~ меhиме- кемдар унда барыуы ихти?
мал? Тик l<Ы~~ар са1<ырыламы унда, алла малай?
~ар ~а буламы? Таrы ла- бе~~е~ l<Ы~~ар, Зайтуна менан Рамила ла са1<ырылrанмы? .Унан, ни есен мине Илhам са1<ырманы але? 8лл.а мине былай ~а танып тороуына hылтанамы? Саrатун икене мин шебhаланеп кеттем. Булма?
лаш l<Ы~~ар бер ни hи~~ерманелар, ун бер ти?
раhенда ятты ла йо1<ланылар. 8лла кетеп яталармы? Мин да юрrан аvтына сумдым. Йо1<о 1<айrыhы Юl<, албитта, кетеп ятам. Бы на, унике ти?
раhенда, Рамила тор~о ла, 1<ара~rыла ни~ер l<ы?
ландырып, шым rына сыrып тай~ы. Унан hy~ Зайтуна hикереп тор ~. Бай, ул сисенмай ~а яТ"Кан икан! Мине~ яныма килде, ты~ап тор~о: йо1<лайыммы, йанаhе. Унан -ни rажап -
мине~ сумкаrа тыrылып, унан ни~ер hейрап сыrар~ы! Ны1< hыуы1< булhа, кейермен, тип hалып алrан свитер булды, шикелле. Унан шым rына сыrып китте. Артынан мин да тор~ом да нисек у~емде таны?
ма((лыl< итеу тураhында уйлай башланым. Баш1<а юл Юl< и не: та~ранан о~он l<Орrанды ыс1<ындырып алдым да, hинд l<Ы~~ары hымаl<, сари итеп тере?
неп алдым. l<алтырана-l<алтырана a((l<a тешhам, малай~ар булмаhенда 1<ап-1<ара~rы, бер ниса майшам гена яна. Килеуселар, ту~арак яhап, и~анга ултырrан. -Ун есенсе кеше килде, -тип шыбырланы бер шаула. -
Уйын шарты буйынса бында hap бере?
бе~ есар кеше са1<ыр~ы1<. Тимак, ун ике кеше бу?
лырrа тейеш инек. Ун есенсе -
ул шпион! Уны нисек асы1<ларrа? -
Асайы1< та 1<арайы1<, -
тиган таl<Дим индер~е таrы бер шаула. -
Улай бармай, -
тип 1<аршы теште кемдер. -
Балки, ул са1<ырылмаrан 1<уна1< куптан бында ул?
тыралыр? -
Ултырhын, ай~а. ун икеме, ун есме- бе~га ба?
рыбер тугелме ни? -тип барыhын да ризалаш?
тыр~ы кемдер. Шулай килештек. Уйын шарты буйынса беркеше икенсеhен ее hopay биреп кена hам уларrа "эйе" йа "ю1<" тиган яуаптар алып 1<ына И((аплап сыrарырrа hам танырrа тейеш икан. Был ял йортонда есенсе тап1<ыр булып, гел ошо бул?
мала йашаган Айсыуа1< ти~ арала Рамилане и((ап?
лап сыrар:;~ы. Уны танымау мемкинме hy~? Унан Рамила куршеhен танырrа кереште: -
hине~ бында класташы~ бармы? -Эйе. Ултер~е был! Бында Илhам менан мин гена класташтарбы~. Тимак, ул бер hорау~ан у1< Илhамды таныны ла инде. Тик ул, шарттарrа ярашлы, hopay алыуын дауам итте: -
hи~а Рамила тиган l<Ы~ о1<шаймы? -Эйе. -
Тимак, hин-
Илhам! -Эйе. Халы1< есенсе кешене танырrа маташыуына ау?
раганда, мин шым rына ситка шылыштым да сыrып киттем. Бында 1<алыу~ы~ 1<ы~ыrы Юl< ине инде: Илhам Рамилане~ у~ена 01<шауын барыhы алдында айтеп hалды бит. Унан hy~ тене буйы йо1<лай алмай ятырмын инде, тип уйлаrайным, бик "Каты йо"КЛаrанмын икан. Мине кемдемерасе итеп l<ЫСl<ырыуы уятты. Рамила икан. -
Ни булды? -тип уны~ янына йугереп бар~ы Зайтуна. Уны~ ах та ух кила башлауына мин да hикереп тор~ом. Бай, Рамилане~ барыhы ла hоl<?
ланrан 1<уйы бе~ра састаре менталеп ташланrан! Бе~ бик о~а1< баш ватты1<: кем эшлай алrан был хаяhы~ эште? -
Белаhеге~ме, -тине Зайтуна. -
Быны 13-се эшлаган! У л кереп сы1<1<андыр тенда ... -
Ниндай ун есенсе?-
тип белмамешка hалыш?
тым мин. -
Бе~ тенда уйын уйнаrайныl<, шунда саl<ырыл?
маrан ун есенсе кеше килеп сы1<ты ла а~а1< шым rына rайеп буJ,Jды, -тип а~атты l<Ы~~ар ми~а мине~ уйламай эшланган 1<ылыrымды. -
Нишлап ми~а кила ул, мине~ бит бында бе?
реhена л а зыяным тейгане ю1<! -тип hы1<таны Ра?
м ила. Ул арала, бе~~е~ hаман ашарrа тешмауебепе белеп, вожатыйыбы:? Самара Жауатовна килеп кер:?е. Рамилане нисектер ты?
нысландырып, курше базалаFы таныш парик?
махерына алып кипе ул. Унан hун, бе:?:?ен. Зайтуна менан "Каты ан,лашыу башланды. -
8 мин бит белам! -
тип алдыма у1< килеп ба9ты Зайтуна кинат кена. -Теге ун есенсе hин и не н,! -
Мин тугел инем, -тип мемкин тиклем тыны?
сыраl< "КалырFа тырыштым мин. -
Эйе, булдым мин унда, тик саl<ырылFайным. -
Улай булFаС, НИШЛаП СЫFЫП l<аСТЫН,? -
ТИП тепсена бир:?е теге. -
Ял1<ыпы ла сыFып кипем! Мин бит але таныл?
маFайным, нима тип l<ЫСl<ырырFа тейеш инем але? -
Шунда Yl< мин яуап hежумен да онотма?
ным.-
8 бына hин нишлап минен, сумкаFа кереп, кейемдаремде алып кейеп кипен, унда? -
hун,, минен, бит кейелмаган кейемем l<ал?
маFайны! 8 танылма9 есен быFаса кеймаган кейем карак та. 8 hин ул свитерын,ды бер 1<асан да кейманен,, кур:?ем да инде ... Кур:?ем, тигас, минен, баш1<а хатар шом йугер:?е -сумка! .. hелкета тартып сыFар:?ым да айбер:?ар?
:?е барлай башланым -
кендалегем ю1<! Тумбоч?
каны, карауат тираhен тикшер:?ем, 1<ай:?а ТЫFЫрFа мемкин ул 1<алын Fына дафтар:?е? l<Ы:?Ыl<, мине иFТибар менан КУ:?атеп торFан Зайтуна "нима Э:??
лайhен," тип hораманы ла хапа. Тимак, ул алFан? .. 8 унда- нима гена Я:?ЫЛМаFан! .. йашен ти:?легенда ИлhамFа Я:?Fан хапар менан булFан тарих баштан утеп кипе. Рамила бе:?рахананан кун,еле кутарелеп 1<айпы. Ян,ы прическа ла ны1< килеша ине yFa. Матур кешега hap намала килеша инде ул. -
8 белаhен,ме? -тип ендаште Зайтуна hаман ке:?ге алдында борюланFан Рамилага. -
hине бит Кенhылыу тунаFан! -
Нисек? -
КУ:?:?аре тауырайып киткан Рамила мин,а кила башланы. -
Нин,а? -
Ышанма yFa, ышанма! Минен, hин,а бер упкам ю1<! -
тип яр hалып l<ЫСl<ЫрFанымды hи:?май :?а l<аЛДЫМ. -
Ана бит, тана ла башланы, -тип 1<абаланып тателдане Зайтуна. -
8 сабабе, белаhен,ме ни?
мала? Ул да, hинен, кеуек, Илhамды ярата! 89-
тауена, Илhамдын, да hине Оl<шатыуын тенда У:?е ишеткан ул! -
Шулаймы ни? .. -
шул Fына булды аптырап hам албырFап l<алFан Рамиланен, яуабы. -
Ышанмаhан,, бына "Кара! -
Зайтунанен, 1<у-
лында минен, кендалектарем пай:?а булды. Ана l<ай:?а бороп ебар:?е ул! Тимак, мин Рамиланан Илhамды кенлашеп ус алFан булып сыFам? .. -
Бир! Бир бында! -
тип кукле-йашелле тауыш менан дафтарга ташланыуым Рамилагала 1<еуат е9тане- у л дафтар:?е элактереп алды. Шунда б е:? ысын маFанаhенда hуFышып кипек. Мин ен,ел?
дем, Рамиладафтар менан сыFып йугер:?е, а мин сыйылFан бит, купкан ирен менан ултырып "Кал?
дым ... Тешке аш1<а ла бармай 1<апланып ят1<анымда, булмага Самара килеп кер:?е. -
Кенhылыу, -тип l<ЫРЫ9 1<ына ендаште ул. -
l<Ы:?:?ар айта ... барыhына hин Fайепле, ти:?ар. Да?
лилдаре ла бар, имеш. У:?ен.де я1<лап, ни айта алырhын,? -
Бер ни :?а, -тип кена айта алдым мин. Унан ту:?а алманым, l<Ы:?ЫП кипем. -
l<ан,FыртмаFЫ:? але, зинhар! Эйе, мин тунаным уны, мин! Баш1<а бер ни :?а ишетмауhеге:?! -Мин алега, ярай, ышанып торам,-
тине Са?
мара апай. -Тик hин тынысланFансы Fына. hей?
лашеу дауам итер, тип ышанам ... Ул сыFып киткас, мин шул турала уйланып япым: Самара апай Рамилане нисегерак йаллап, У:? а1<саhына прическа л а эшлатеп йерене, а мине тын,лап та торманы, сы1<ты ла кипе. Кем йал?
лаhен мине? Кендалек ха:?ер 1<улдан l<YЛFa китер, ИлhамFа ла барып етер. Шунда ул и9лар асаhе?
нен, минен, турала ни:?ар hейлаганен, минен, ар1<ала Fына уны ошо лагерFа ебареу:?арен, хапа унда ла килеп табып, бета тормошон бо:?ОУ?
:?арымды ... Ата-асайема л а l<Ы:?:?арынын, лагер:?а кендаш куршеларене н, састарен тунап йереуе ту?
раhында хабар итер:?ар инде. Утканда Илhамдын, acahe hымаl<, кендалегемде л а 1<улдарына килте?
реп топорор:?ар- куреге:? l<Ы:?ЫFЫ:?:?Ы! Улар уны, теге хапар hыма1<, кинанеп йырт1<ыслар ... Минулар алдында аl<Ланып маташмам. Бындай йунhе:? l<Ы:?:?арынан бар Fам алдында баш тарт?
hындар :?а l<УЙhындар, ай:?а! 10 ноябрь Шешек танау, йырты1< ирен менан ашханала килеп куренеу менан, мин У:?ем есен гена l<алды?
рылFан бер буш е9талде КУР:?ем. Яныма шунда Yl< Самара апай :?а килеп епе. -
Кенhылыу, минен, менан hейлашеп тормаhан, да була, -
тип барыhы ла ишетерлек итеп ен?
даште ул. -
8 бы на лагерь директорына барырFа ! 12 тура кил ер. У л ал е hине кетеп ултыра ... -
БармаQ, тиhеге~ме алла? -тип hикереп тор?
~ом мин. -l<уркмаFы~, юлды у~ем табырмын! -
8-а, Кенhылыу, ут ай~а,-
тип шундай яFымлы ендаште ла директор Fилман аFай, мине!i бар ярhыу а~ерлекте юкка сыFар~ы. УлтырFыска лып ултырFанымды hи~май ~а калдым. -
Mиtia ун биш йаш буЛFан сакта, -
тип дауам итте Fилман аFай, MO!ihoy йылмайып, -
мин бер кы~Fа Fашик булдым, аул МИ!i8 караманы ла. Ул икенсе малай менан йерей ине. 8 ул малай~Ы!i шундай шап курткаhы бар ине -
сит илдеке! Бе?
лаhе!iме, ул куртканы мин ни эшлаттем? -
Белмайем, -
тинем мин, уны!i hy~~e Рамила?
не!i сеетарена бороуын тойоп. -
hин, Рамилане!i сеетарена бер кыQылышым да юк, тимаксеhе!iме? -
Эйе,-
тинем мин. -
Белаhе!iме, мин да шулай уйлаFайным у л ... -
Fилман аFай уйFа калды.-
8 мин уны!i курткаhын тураклап ташлаFайным ... -
Начальник еQталга мине!i дафтар~е сыFарып hалды. Нисама кулдар аша утеп, теткеланеп беткан дафтаремде кургас, мин шым Fына илап ебар~ем. -
Был я~малар баFышланFан малай~ан кенла?
шам мин, -тине капыл Fилман аFай. -
Fафу ит, МИ!i8 уны укып сыFырFа тура килде. Ана шунда а!iланым hинeli Рамилане ранйета алмауымы. hиtia х а~ер кыйын, албитта, барыhы ла hине сей?
ней, сенки дафтареме кем гена укымаFан ... Тик шулай ~а куптар hиtia hокланып карай ... Мине!i ку~~аремде!i таQырая башлауын куреп (бында hокланырлык нима бар?), ул ти~ерак айтеп бетерерга ашыкты: -
Ысын - ысын, Кенhылыу, hap йеракта бындай оло Мехаббат булмай. Барыhы ла кета уны, тик б а рыhын а л а килмай шул. Мин айтте, тиepheti: квндалектер килаhе йылды!i модаhы буласак! Начальник булмаhенан, тетелган кендалегемде косаклап, сыFып киттем. Исмаhам, ул Илhамды!i acahe йа минек r ар кулына элакмайасак. Йыр?
тhам да, у~ем гe Ft a йыртып ташлармын. З а йтуна менан Рамила мине т ашлап киткас, яланд а й к а ЛFан булмала ин гл из детективы н укып ултырFанда, ишек шакынылар. l<ы~ык, быFаса береhе ла шакып йеремай ине ла. Ишектан ... Илhам килеп инде! l<иафатена караFанда, aйтep?
heti, быFа тиклем мине тугел, а уны тупалагандар. Ул шым Fына ялан F ас карау а тка ултыр~ы. -
Hиti a килде!i? - Мин hинeli кендалегеме укыным ... Руссанан Салауат абузар таржемаhе. -
Ха! Уны барыhы ла укып сыккан! Аптырат?
ТЫ!i! .. -
Кенhылыу, мине!i менан Fилман аFай hей?
лаште ... -
Нисек? l<от оскос! Был бит ... -
l<от оскос бер нема ла юк, -
тип булдер~е мине Илhам.-
У л айтте ... мине шундай кы~ ярата алыуына hокланам, тине ... Тик ул ... ундай мехаб-
батка лайык була алыу хакында ла hейлане. 8 мине!i лайыклы булFым кила! -
Юк, Илhам, hин Fилман аFай кушкан есен килганhе!i ми!iа. ШуFа мин бер ни айта алмайым. 8лега! Беген хушлашыу кисаhенда, маскарад ке?
йеменда мине таный aлhati, балки ... -
Кенhылыу, таFы ниндай уйын уйлап тапты!i? hаманакиатдонъяhындайашайhе!iме? -
Эйе, йашайем! Сенки тормош шундай быс?
рак! Унда мин бер у~ем калдым. l<ыпар ~а, ана, касып киткан! Ашханала бер у~ем ултырам! 8 бына hин беген мине!i янFа килеп ултыра алаhЫ!iМЫ? -
Алам, -тине ла ул, СЫFЫП кипе. Шунан hyti бе~ Илhам менан башкаса а й ыры?
лышманык. (А~аFы. Башы-
6-7-се hандар~а.) l АК.Ш-та ла булдык бе:j ... hap кемде11 ниндай ~а булhа хыялы була. Уны ку~ алдына килтера, канатлана, пландар кора. амма куп осракта ул беркасан да тop?
~~!afi,,tJ, мошка ашма~ булып тойола, hам кеше хыялы есен керашеу~ан туктай. Ысынлап та, улар~ьщ кайhы бер~аре бигерак ысынбар-
1/Е-._''"Т'::"'' лы1<1<а окшамаrан шул! Мин да, Англияrа барrым кила, тип тыры?
шып-тырмашып инглиз телен ейранеп йере?
нем. Был телагема барыберкасан да булhа елгашерема ышана инем, лакин былай ти~ булыр тип уйламаrайным. Бе~ бер терле уй-
- -~'"""'""' лаhах та, тормош хал-вакиFалар~ы куп 1 вакытта у~енса короп куя шул. Кетмаганда ~~,,.;;;,- -, FLEX программаhын утеп, бер йылrа Амери?
каrа сыrып киттем ... Был программала мин у~емден, ин гл из теле ки?
мален hынап 1<арар есен 1<атнаштым. Ул конкурс?
l<а ниге~ланган. ее тур~а тестар утерга, иншалар я~ырFа, психалогик hopay~apFa яуап бирерга hам анкета тултырырFа карак. Эштар Америка l<ушма Штаттарынын, у~енда, баш 1<алаhы Ва?
шингтонда тикшерела, сенки программа Al<W хекумате тарафынан ат1<арыла. Ул 1992 йылда элекке Совепар Союзы илдаре кешеларе менан американдар араhында ан,лашыу булдырыу есен "-""'"'""" ... "' ойоштороЛFан. Шул ва1<ыттан бирле БДБ илда?
ренан йыл hайын 1100 у1<ыусы Америкала бер йыл буйына укыу hам йашау бахетена эйа була. Шулар~ын, араhына мин да злактем hам 2009 -2010 укыу йылын l<ушма Штаттар~а уткар~ем. ~~~~ Кубеhе, 1<ур1<манын,мы, ата-асайен, нисек ебар?
~е. тип hорай. Мин у~ем 1<ур1<ыу тойFоhон бетен- ~'lli ~"'-" лай кисерманем, 1<ы~ы1<hыныу Fына булды, сенки мин, агар ~а о1<шамаhа, телаган ва1<ытта кире ~~~!IW!~a~ 1<айта алырымды бела инем. 8 атайым менан. асайема килганда, улар, албитта, минен, есен борсолдо, Интернет булмаhа, кен да халдарен,де ==!:;:ir:=:t"' белептораалмаhаl<, ебармастаинек,ти~ар.8 Америкала буЛFан са1<та Яl<ШЫ Fаилага урынла-.,~~~~ шыуым тынысландыр~ы. Шулай у1< минен, Fаи-
;." лала бер бертек бала булмауым, hен,лем барлыFы ла роль уйнаFандыр, тип уйлайым. Мин китканда ямFыр я уа ин е ... Дин,ге~ а ша 10 саFат осоп ВашингтонFа килеп тешкас, битка эсе haya барелде. Кенден, бында ни сек иканен само- c::::::;Jf~~Ь;::~ леттан сыFып елгермас ук hи~~ем. Белhаге~ икан минен, тул1<ынланыуымды! Алда мине тик теле- fi~e~~=f'J визор~ан Fына куреп белган ер кета, а ин, l<УРl<Ы?
нысы -
аэропортта сит ил кешеларен тикшереу процедураhы. Шунда Fына башыма "кешелар =~~:i.i менан нисек аралашырмын hун,?" тиган уй килде. Шулай ~а: "АрТl<а барыу ю1<!"- тинем да, алFа ат-
ланым. Паспортты тикшереусе кеше, у~е l<aп?
l<apa булыуFа 1<арамастан, 1<ояш hыма1< бал1<ып ултыра ине. Минан нисек килеп етеуемде hора?
~t\ilii~!'C A~ шып, йылмайып, бета буЛFан борсолоу~арымды t:-~1:1!\1"1\111,
8 юй~ы. Шулай башланды минен, сайахатем. Шул кенде ук, кинолаFы hыма1<, hары мактап автобу?
сында 1<ала буйлап l<yнal<XaнaFa хатлем бар~ык БыFаса хатта Баш1<ортостандан ситка сы1<1<аным ~~~~ булмаFанFамы, юлда осраFан hap нама мин,а 1<ы~ы1< ине: ул hаленеп торFан светофор~ар, ма?
шиналар hам эсендаге кешелар ... Барыhы л а, тауга курамме мин улар~ы. Юl<МЫ -
иFтиба?
рымды йалеп итте. F.orgus-' ~ · stщ ~ ~:to ~~ ~~~ ~~ ~~ ~~::~::~~~ Vi ~~~ ~~ngз)!J'~ Вашингтондан инде "Fаилама" -
Бейек Кулдар А i 1 u менан уратып алынFан Мичиган штатынын, Ист-
, st !lx"F , i ? Лансинг -калаhына юлландым. УндаFы Fаилане ' 1 ~ у~ем hайламаным, улар мине анкета буйынса ~ епшrs У ∙ ? сн у:;~:;~аре hайлап алFан. ШуFа кура, 8фенан сыFып i: ' китер:;~ан бер ниса а:;~на элек кена Американын, ? J;;s Лl-кайhы тебагена барырым билдале булFайны. Бe-
rr ~ б ~ ~ ренсе тап-кыр МичиганFа барырымды елгас, ~?tte 0
.:~;:-n -кай:;~а икан hун, ул, тип баш ваттым, а инде Интер?
IJ* ~" неттан -карап унын, Бейек Кулдар:;~ен, -кап yp-
oВcatrJ ~ф~ таhында урынлашыуын белгас, шатлыFымдын, ? 'A.'";;'blзon сиге булманы. Сенки мактапта Американы eй-
~
r;ro.o,..ol"t~ ранганда минен, уйымда шул кулдарга барып ~.os~d ~ -кайтыу телаге тыуFайны. ~~-: "'SStt Fаилам менан таныш-кас, бер ниндай :;~а кун,ел :). . тешенкелеге барлы-к-ка килмане, сенки улар У~ мин,а бик ны-к о-кшаны. "8сайем" Магелона hам ∙ ~el~\ "атайым" Георг булды. Береhе -
фандар док-
1 1 Раrзо ,о\ : ? ? --торы, икенсеhе профессор булFас, Fаилаларе \ v tao бик тартипле hам елгеле. Балалары инде у<;еп i'l .. ".. ? бетеп, айырым йашай:;~ар. Куптар улар:;~ы -карт 1
11
t~~ee ~тип уйлаFандыр, тик ысынында улар бик актив "..._~.. hам тиктормщ:. Гел да йа велосипедта, йа ка-
.~:'<' ~ ,) мала йерерга, йа урманFа сыFып кита инек. l<ыш-кыhын хатта бергалашеп сноубордта ла йе -
8 Atoka ∙ ренек. 1
? riз~ Георг менан Магелона американдар тугел, а ~о ~Вoulw немецтар. Ун йыл элек АмерикаFа эшка са-кыр-
.ь.., ~ Fac, кусеп килгандар hам кире ГерманияFа -кай?
~ тыу тураhында але уйламай:;~ар. Был сит ер:;~а /З .cf ~ улар:;~ын, бер бертек Мария исемле апай:;~ары ~~-~ 0 \ илден, икенсе ситенда -
Нью-Мексико штатында ~ ~ S йашай. Рахмат айте ~ кенена (День Благодаре-
'~ ния) бе:;~ унын, янына киттек. Унда барFас, минен, 1 и<;ем-а-кылым китте, сенки Мичигандын, табиFате ~ c-d'l:!r.:r.
0
;;.i:вc бе:;~:;~ен, Баш-кортостанды-кына о-кшаш булhа, ? бында иhа бетенлай икенсе куренеш асылды: тира - я-кта тик бейек-бейек тау:;~ар hам бетма<; -ком ... Мин тау:;~ар:;~а суллек була ала и ка н тип ба ?
шыма ла килтера алмай торFайным. Шуныhы 'L ~ lv ,... l UNITED S'J!ATES -кы:;~ы-клы: бында теп халы-к -
индеецтар:;~ын, ей:;~аренен, hам йола баш-карыу урындарынын, калды-ктары hам таштарFа тешерган hураттаре ' hа-кланып -калFан. Шулай у-к ха:;~ерге резервация?
пар куп, шуFа казинолар :;~а етерлек, сенки Аме?
рика законы буйынса индеецтар у:;~:;~арена килем булдырыу есен биламаларенда налог туламай _._~:м· g?_v.;t.~lt! казино бизнесын алып бара ала. Кешеларга килганда, американдар бик ихлас .n
1
1!1
1
'16'1'>1"'"" халы-к. Гел да хал hорашып, йылмайып, у:;~:;~аре-
нен, хабар:;~арен hейлап, бер-береhена ихтирам-
~~ ~~~о ~ лы менасабатта. Куптар:;~ен, "американдар:;~ын, йылмайыу:;~ары ысын тугел" тиганде ишеткане бар:;~ыр. Был стереотип -кына, ысынында улар о-к- пи ?? ., .. , .......... шат-кан кешеларе менан ду<;лашырFа тырыша. Бик ихлас волонтерлы-к (буш-ка эшлау, яр:;~ам итеу) менан шеFелланалар. Мин да -карттар йор?
тонда волонтер булып йеренем. Курhаге:;~ икан -карт кешелар:;~ен, мине куреп шатланыу:;~арын! Кешеларга яр:;~ам ита алыуымды, уларFа шатлы-к килтереуемде куреп, у:;~ема ларахат булып кита и не. 8йга-кайт-кас, бында ла волонтерлы-к менан шеFелланерга ниатемде тин,даштарема белдер?
гас, "буш-ка эшлау hин,а нимага карак?" тиган hopay бира башланылар. Расай:;~ар Америкала йашаган Fаилама мине -караFан есен бер ниндай :;~а а-кса туланмауена,ташламалар бирелмауена ла ышанып етмай. Быны ишеткан hайын хал-кы?
бы:;~ есен ауыр булып кита. Бе:;~:;~ен, баштарFа, шул кейе ла кешеларга яр:;~ам итерга була бит але, тиган уй бик hирак кила шул. Ысынлап та, а-кса артынды -кыуып, кешелеклелек тураhында оно-' топ барабы:;~ тугелме? Аl<Ш--ка кун,ел асыу есен гена барманым мин. "' Баш-ка американдар менан берга мактапка йе?
рерга тура килде. Улар:;~ын, белем биреу систе-
~ маhы бе:;~:;~екенан бик ны-к айырыла. БашланFыс ∙ (1-6-сы синыфтар), урта (7-8-се синыфтар) hам елкан (9-12-се синыфтар) кластар айырым бина?
лар:;~а у-кый. Мин у-кыFан мактапта 1200 у-кыусы ине, был -
уртаса :;~урлы-кта Fына. У-кыусыFа купме йыл математика, биология, сит тел hам баш-ка 1 N~~~ ,).t(r.," "- -- - --+-_:_:_ ~ - ~ \9 (_()!.._ ""\..... фендер укырFа кереклеген ейтелер ~е, бала, he-
t h - -
·- р--·-- летене карап, дерес ауырлыFын у~е аилаи. t.Affs!щь -
б Шулаи ук дерестер те~меhе ле унын, телеге у-
д йынса те~еле. Мин инде, инглиз телен ейренеусе буларак, ен,елерек дерестер~е hайланым: Аме?
рика тарихы, инглиз е~ебиете, алгебра, театр, ер фене hем компьютер дересе. Укыуы ауыр булды, тип ейте алмайым: эште вакытында тапшыра l!i~g c tes l a.e Lt ~ барFас, бер ауырлык та тыуманы. ngs ~· Теуге кендер~е кун,елhе~ ~е булып ките ине, . е '~' ду<;:тарым барлыкка килеу менен, барыhы ла у~-
' о ~ · (~ ф ∙-
гер~е. Улар мин,е Американы яйлап астылар ~а ""/ ""_... ! w?t()fl.c .~ инде. Дерестер~ен hун, мектепте терле R/( . ~ ~ ~ кы~ыкhыныу буйынса клубтар hем спорт коман-
; далары барлыFын белдер~елер. Я~ еткес, йуге?
. Л( реу менен шеFеллене ле башланык. Спорттын, oщier ниндейе гене юк ине унда: Америка футболы ~~ (малай~арFа) hем бе~ белген футбол (кы~~арFа), Рtиг -
теннис, баскетбол, йе~еу h.б. Иенен, телегенде .nawiJnso hайла. k~ p ringз Хеллоуин бик кы~ыклы утте. Ул йыл hайын 31 октябрь кене уткереле. Балалар терлесе кейе?
r ~-~-.!1 неп, урам буйлап токсай тотоп, hep бер ейге г---ш! шакып, ишек асырFа сыккан кешене "Trick or Sp,rhJgl! ? treat" ("Кенфитме, елле Fумерен,ме?") тип кap?
ff' eud JJ шылап, йугереп йерей. Ду<;:тарым, упере у<;:еп ."~ .t бетhелер ~е. мин,е был байрамды курhетерге .OIIetl т:1; 8
,. тип, кейенеп сыFырFа булды. Урам буйындаFы r ~ ? балалар араhында бе~ ин, елкене булFанбы~~ыр 4. if 41 S A~ ул. Ин, КЫ~ЫКЛЫ елеше- би~енеу h8M ТЫШТаFЫ ~$ , кендер~ен, де еу~ем катнашыуы hокландыр~ы. :( кешелер~ен, котон алыу. Белекестер~ен, де, ел-
ston Март айында Вашингтон калаhында семинар .SA ТА. 1 уткерелде. Тик унын, есен де АмерикалаFы 1100 ri FLEX студенты араhынан инша конкурсында Al' ен,ген 104 кешене гене hайлап ала инелер. Мин - -~-.,с~ у~емде был конкурстала hынап карарFа булдым. hем уттем! Бер а~на буйына баш калала йешеу ~ бехете тей~е мин,е. Ул инде, елбитте, онотолма<;: и<;:телек калдыр~ы: терле-терле биналары, и<;:те-
лекле урындары ... ~:Q ~ ~ r..".:. 'i. Капитолий у~е ни тора! Унда Американын, бете ~ закондары кабул ителе ле инде! Тыштан Fына o.-yoCi. ~ о'~>~ '!'о\'\ u . булhа ла, Ак йортто ла кур~ем, укенескекаршы, ~F\.I.n~ ?. ~ -
Ns:G{ v ИГе~8К башнялар~аFЫ терракттан hун, ЭСеН8 ИН-
i)etro. ';>" дермей~ер. Шулай ук Линкольн hем Джеффер-
t?QI ""' сон мемориалдары, Ен,еу hейкеле hем терле ' ~ 1 J.l музей~ар~а ла булдык. .....~sa.n u ,. о'РО!? Вашингтонда уткерген кистер~ен, береhенде 1
.,:?~.
1
_.!.!-yd"' бе~~е хоккейFа ла алып бар~ылар. "Washiпgton о MJШI'"c. Capitals" менен "Caroline Hurricanes" команда- ~.llfВ ? лары уйнай ине. ШундаFы атмосфераны белhе- ~,-wn ге~! Fумер~е беренсе тапкыр караhам да, бик с.~ёi" J? окшаттым. Бе~ унда Овечкин менен Семиндын, .... ро\'\ ~ о о~ фамилияларын ишетеп, Ресеи~ен икендерен ∙ ;ll?л.ъ~>? ?J<'O.R белгес, бигерек те кыуанып киттек. Русса кы- ~~J? ;, скырып, улар~ын, ен,еу~ерен теленек. Нимеhе ~li
011 кы~ыклы: шунда ултырFан кешелер уйын {i Jt~ а~аFына, у~~ере телде белмеу~ерене карама<;:- ~ ~-t тан, бе~гекушылып, кыскыра башланы. - ·-j"~,- · Вашингтонда бер а~на Fына булыуFа карама<;:-
E.Jt х ro тан, кун,елде елле купме и<;:телекле мелдер hак- ~ 1 ланып калды. ∙ ev. а 8йге кайткас, был уткан йыл меFжизеле екиет (1 ° 1 1 кеуек и<;:те тороп калды hем унан hун, мин,е канат _
0
~
0 Ф у<;:кендей булды. Телектер~ен, ниндей~ере ле ~~1~ тормошка ашыуына ышана башланым, бынын, ';t.t·~~A есен тырышырFа, у~ен, е<;:тенде эшлерге hем ~ rit1i 0
" укырFа Fына керек. Алдыма куйFан максапары м . 1i мо? араhында елеге мелде укыу hем килесекте йене ""·'~
1 б '1: ~"' у~ем телеген бер ни се илге барып кайтыу ~а ар. .! Кун,еленде бойомFа ашма<;:тай тойолFан хыял ~ -!лn йереткен тин,дештереме шуны ейткем киле: у~е- ~ ... ге~ге ышаныFы~! егер, ысынлап та, телегеге~ге t -g ~ елгешерге телеhеге~. барыhы ла нек he~ теле-
L f.~ генсе килеп сыFасак! ~-~.....--,_. i\ ~r}i о Лилиа МОСТАФИНА, .io ~i · ~-
J 8фе калаhынын, ~>.,. z 't~ 158-се лицейы укыусыhы. .... сО oj L ~ \и .с \ 16 UNITED S'E.A TES Урал тау~ары -кыс;:ымынан иркен да?
лаларFа килеп сыFыр алдынан Оло Эйек йылFаhы, ап-а-к -каялар~ы ярып, меFжизале тарлауы-к барлык-ка кил?
терган. Кугарсен районы менан Йыла?
йыр районы сигенда урынлаш-кан был урын 1998 йылда табиFат паркы тип иFлан ителган. Урал тау~арынын, у~ен-
t,. салекле урыны бында -
бер парк ,~ эсенда эреле-ва-клы 46 мамерйа табылFан. Шулар араhынан ин, билда?
леhе, албитта, Мора~ым мамерйаhе тип аталFаны. Кугарсен районы у~аге Мора-к ауы?
лынан 18 са-кырымда, Мора~ым ауылы (3-се Юлдыбай) янында урынлаш-кан Мора~ым паркында илебе~~ен, терле я-ктарынан е~лекhе~ аFылFа н бихисап туристар есен ун,айлы шарпар булды?
рылFан: йашар есен aFac йорттар hа?
лынFан, йылFа буй~арында ял, уса-к урындары йыhазландырылFан, ма?
мерйаларга Экскурсиялар ойошто?
рола. Мора~ым тарлауыFы -
бе~~а экотуризмды дерес;: ойоштороу мем-
" J. ~ . ' Dacia Duster (Рено Дастер) Бер ер~а "Рено", икенсе урындар~а "Дасия" тип йеретелган был француз ма?
шинаhы халы-кта "сандау" тиган кушамат аЛFан. Бе~~а ул "Шевроле Нива"ны алыш?
тыра, йаrни -
юлhы~ ер~ар~ан куркмай йерей торrан арзанлы автомобиль. Якшы яктары куп, бер~ан-бер етешhе~леге -
<: герметикаhы херт булыу сабапле, юлhы~ . :∙ ер~ар~ан йереганда кабинаhына сан, йыя. ..... ∙∙ .. ,..~;. Машина биш терле комплектацияла йы-
"-
; йыла: алды, арты hам тулыhынса hей-
. ,,~ раусе, бензин hам дизель моторлыhы бар. Бензинды куп "а шамай", 100 сакырымrа 6,5 литр rына. Кабинаhы hам багажнигы иркен, биш кеше иркен ултырып йерей ала. Аппаратура hам электроникаhын хакына торошло тип haнapra карак, ни тиhан, да, "Дастер" бюджет автомобиле hанала hам унда тик ута меhим ун,айлык-
зенит-пушка комплексы 1995 йылда таулап курhателган был комп?
лексты "киласак коралы" тип атай~ар. Унын, бурысы -кора ер rаскар~арен якын арауыкта haya hежуменан hаклау. Идара ителеусе зенит ракетапары hам пушкапар менан ко?
ралланrан комплекс хатта китеп барrанда ла 12 сакырым арауыкта куренган самолеттар?
~ы. вертолеттар~ы hам канатлы ракеталар~ы аулап, 4-6 секундта бареп тешера ала. "Урал"-"Камаз" машинаhына королrан комп?
лексты ее кеше гена хе~матландера, ул мо?
дуль системаhы буйынса королrан, комплекты ен,ел тер ландерепа ала. Бата ?
реяла эшлаганда машиналар~ын, береhе команда пунктына айлана. Карак сакта комп?
лекс ер~аге дошманrа ла ут аса ала. Бынын, есен минутына 2500 тапкыр атыусы 30 мм-лы пушкапар кулланыла. J , Тулы исем-шарифе: Селайманов Данил , , абузарулы. J Тыуrан кене: 1987 йылдьщ 5 ноябре. Яраткан ми~геле: йай. ) , Яраткан аш-hыуы: терек кухняhы. Популяр йыр~ары: "Матур, сибар hылыу-
, , ~ар", "hин гена", "Бергалап", "hине11 есен", J "Осрашырбы~, ышанам", "8фе". 'Ка~анышьi: "Йашлек-шоу" -
2010" кон?
курсында "И11 яхшы "R&B" проекты" номи?
нацияhы лауреаты. Йаш йырсы Данил Селайманов DANY буларак билдале. Псевдонимы унын. у~ исеменан алынhа ла, йырсынын. айтеуе буйынса, куптар уны ни есендер Денис тип уйлай. Беген ул "Аманат" йондо~лою"нда 1<унакта. hе~~ен. иFТибарFа унын. менан булFан ан,гамане таl<Дим итабе~. -Данил, у~е11 менан яхынданырак таныш?
тырып утhа11 ине. -
8бйалил районынын. Йангел ауылынан бу?
лам. 6-сы синыф1<а тиклем у~ебе~~аге мактапта укыным. 7 -9-сыны иhа- Сибай~аFы Башl<орт-те?
рек лицейында, а 10-11-се синыфтар~ы 8фела, шулай у1< Баш1<орт-терек лицейында тамам?
ланым. ТуFы~ынсыFа тиклем гел "бишле"га гена елгашhам да, сыFарылыш синыфын ике "дуртле" менан (алгебра hам геометрия) тамамларFа тура килде. hун,ынан Баш?
l<орт даулат университетынын. роман-герман филологияhы факуль?
тетына инглиз теле буйынса yl<ыpFa индем, ее йыл укыFандан hун, ситтан тороп укыу булегена кустем. -
алеге вахытта ни~ар менан машrулhе11? -
2010 йылдан "Мон," студияhында эшлайем. Ошо ва1<ыт эсенда сту?
дия "Баш1<орт йыры", "Мон.даръя", "ТуFан тел" фестивалдарен ут?
кар~е, "Йондо~ло фут?
бол" тиган концерт ойоштор~о. Унда фут?
бол hам йыр-мон. йа?
наш алып барылды. Бе~~ен. уй-ма1<саттар бик куп: баFыусы табып, йаш йырсылар есен баш?
l<Ор';' йаштаре булеген булдырырFа телайбе~. -
Сенки 1<айhы берау~ар~а hалат бар, а а1<са юк ТаFы ла бер хыялыбы~ -
тау башлап йырлаусы?
лар~ы берай ~УР концерт, фестивалдарга сыFа?
рып, ало йаштаге тамашасыларFа ла курhатеу. Fемуман, бе~ ололар есен да, йаштар есен да бер~а й канцерпар эшлайбе~, клиптар тешера?
бе~, вокал hам хореографияFа ла иFТибар бу?
лена. 8фела йаштар есен "Кайефле тен", "Айлы-мехаббатле тен" дискотекалары, "Comedy club" уткарелде. "ТуFан тел" телеканалы менан хе~матташлек итабе~. Киласекта Расай ки ма?
ленда ла эшларга уй бар. -
Буш вакытты нисек уткараhе11? -
Ду<;:тарым менан футбол уйнайым, l<ЫШ -
l<ыhын -
сан,Fыла, а йайгеhен велосипедта йере?
йем. Мин саламат тормош Яl<ЛЫ. -
Тормош девизьщ? -
Тормаш 'Кануны шулай: нима эшлаhан,да, Яl<-
шылыl<мы, яманлы1<мы-
барыhы ла кире унлата ==- ~~ = 1 айланеп 1<айта. -
Йыр~ары11а hy~~e, кейен кем я~а? -
l<айhы бер~арена у~ем я~hам, кубеhе на Радик Юлъя1<шин ижад ита. Ин, яратып башl<ар?
Fан йырым -
"hинен, есен". -
Бала сакта кем булырrа хыяллана тор?
F'айньщ? -
Космонавт (кела). Бала са1<та кеше ниндай?
~ер бер у~енсалекле эш аТl<арыу ма1<саты мен ан яна бит. Мин да шулай инем. -
Холко11даrы у~е11а охшаrан hам окша-
маrан hы~аттар? -
Оl<шамаFаны: кешега бик ышанып барма-
~п ~~ ~ йым. -
Журнал ухыусыларына телактар? -
Тормаш бит ул о~он коридор~ар буйлап китеп барFан кеуек: унда hap терле ишектар куп. l<айhы са1<та шунын. биклеhена шаl<ыйhын,?
шаl<ыйhын,, а hин,а асмай~ар. 8гар асмай~ар икан- икенсеhена бар. Тап икенсе асылFан ишек аша hин барыбер у~ен. бая аса алмай интеккан ишектен. булмаhена юлыFыуын, мемкин. Кешега бик куп мемкинлектар бирелган, шуFа у~ен.де терле я1<лап у<;:т ерер есен ынтылырFа карак. Бер ва1<ытта ла тешенкелекка бирелмаг е~. hе~га минан келамас: ТуFы~ынсы 1<аттан пессимист hам оптимист ырFыFан. Пессимист: "А-а-а, 1<олайым!" ... Оп тимист: "А -а-а, осам!"- тип 1<Ыс1<ыра икан. Бер 1<асан да йе~еге~~ан йылмайыу китмаhен, оптимист булыFы~, ду<;:тар! Зарина БАFЫШАЕВА а11,гамалаште. , , J , а ха~ер hе~га тап ауылса табышмак та"КДим итабе~. Дерес; яуапты кем беренсе белер hам iа бар итеп елгерер -
шул ен.еусе! hе~~ан хат-хабар кетабе~! сме-хабар ебарер есен кеС(а телефонынан 3443 номерын hам ?Малай? префиксын йыйырrа карак булыр. Фамилияrы~~ы hам адресыrы~~ы я~ырrа онотмаrы~! Ни гене тиме, малай~ар туп уйнарrа ярата- быны бе~~ен, июнде сьгккан та-
бышмакка яуаптар~ын, куп булыуы ла рас;лай. hе~емтеле, бына улар -
телефон, интернет hем почта аша беренсе булып килген дере<; яуаптар~ын, автор~ары: Баймак районынын. Ис;ке Сибай ауылынан Айгиз Рестамов, 8фе калаhынан Арыс;лан Юлан hам Масетле районынын. ~ айуп ауылынан Рама~ан ИсмаFилев. l<отлайбы~! Ен,еуселер?
ге "Аманат"тын, Мактау билделере еберелесек. яуаптар (06-2011 ): 1. Волейбол; 2. Баскетбол; 3. Футбол; 4. Теннис; 5.Tyn менан хоккей; 6. Гольф; 7. 8<;:тал теннисы (пинг-понг); 8. Американ футбол. Бe~~eti hыу~ар~ьщ Иti эре балыrы тип айтеп булмай уны, амма халык теленда, фольклор?
~а, макалдар~а, акиаттар~а ул Иti йыш телга алынrан балыктыр, моrайын. Быrа уньщ донъя буйлап K~ti таралыуы ла, шул сабапле башка халыктар фольклорына ла куп инеуе hам улар аша бе~га элагеуе ла яр~ам италер. емма был йырТ'Кыс балы'к тураhында тарих?
тар~ы бapлahati, ысынынан акиате куберак булыуы асы'КЛана. Ул турала тотош китаптар я~ылrан инде. Шуrа башта суртандьщ биоло?
гик у~енсалектарен нисек бар -
шулай ка рап сыrьlу дерес;: булыр. Fа:;~атта, суртан 1 метр о:;~онлоюа hам 8 кг ауыр?
лыl<та була. Ирландияла 40 кг самаhы суртан тот?
l<андары билдале, амма, Fа:;~атта, 30 кг суртан тураhындаFы хебар:;~ар hap ва1<ыт акиат булып сыFа. Яhалма кулдар:;~а махсус рауешта урсет?
канда (Францияла, мщ:алан, купселек кулдер:;~а тик суртан урсетела), ул 25 йыл йашай, табиFатта ул тиклем Fумер бирелмай. Тарихта бер осра1<-
33 йашлек суртан тотолоуы билделе. Суртан- сесе hыу яТl<ылыl<тарында, йылFалар:;~а hем кулдер:;~а йашаусе йырТl<ыс балы1<. Ина суртан, бо:;~ кит?
касте hай урындарFа сыFып, ыуылды?
рыl< саса. WyFa hыу кинет 1<айт1<ан осра1<тар:;~а унын, ыуылдырыl<тарынын, куплап улеуе ку:;~атела. ЫуылдырыFы эре, бер ина 3 мм диаметрлы1< 215 мен,ге тиклем йоморТl<а hала. Улар:;~ан ике а:;~нала CЫl<l<aH 7 ММ О:;!ОНЛОl<ТаFЫ ЙОТl<ОЛОl<Тар 1 ,5 СМ :;~ур?
ЛЫl<Та Yl< у:;~ аллы hунар башлай. Селбаралар, Fа:;~атта, ва1< 1<ы<;:ала, бежактар, баш1<а балы1<тар селбараhе менан туйына. Шуныhы l<Ы:;!Ыl<: суртан?
дын, тебиFатена каннибализм hалынFан, йаFни ел?
канерактаре ваFыраl< суртандар:;~ы ашай. Суртан hыу:;~а у<;:емлектар араhында (1<амыш, о:;~он улан, баТl<ан аFастар h. б.) тик кена тора. йа ?
шаган урынына 1<арап, балы1<тар:;~ын, те<;:е л а терле булыуы ихтимал. l<орбанына ул кинет ташлана hам баш яFынан элактерерга тырыша. 8гар ян,ы ?
лыш 1<апhа, сыFара ла ян,ынан дере<;: итеп йота. Я:;~ын суртандар талмарйендар:;~е ле ашай. Эре суртандар иhа hыyFa тешкан ейрак бапкаларен, hыу сыс1<андарын тата ала. Был йырТl<ыс у:;~енен, кау:;~аhенан яртылаш кесерак 1<орбанын ауларFа hалатле. Бынын, есен унын, тештаре ла у:;~енса?
лекле l<ОроЛFан: бик куп, уткер hам ва1<, улар оса менан эска 1<арап тора, шуFа элаккан 1<орбан ыс1<ына алмай. А<;:1<ы тештаре Fумер эсенда бер ниса тап1<ыр алышына. Баш1<орттеленда суртандын,, :;~урлыFына 1<арап, терле исемдаре бар. Балакайереге "сураFай" тип атала. Барма1< о:;~онлоFондай Fынаhын балыl<сы?
лар "сертей" тип йерета. УраFай hылыуы -
Элина Шакирова. 8фелаге 140-сы Башкорт гимназияhыньщ 10-сы синыфын тамамлаFан. Гимназия пре?
зиденты булыу~ан тыш, ул о~та бейеусе ла. "Май~ан" халык бейеу~аре ансамбленда шеFеллана. "Бейеуhе~ тормошомдо ку~ алдына кил?
терала алмайым. Бигерак та башкорт бе?
йеу~арен у~ иттем: улар~а халкыбы~~ын. рухы саFыла",- ти ун.Fан кы~. Буш вакытта Элина байларга ярата. У~ кулдары менан байлаган матур кофталары, саFыу сумка?
пары бик куп. Хыялы-
кун.еле яткан hенарга эйа булып, у~ эшенен. о~таhы булыу, ба-
Дилафруз Ларымбаева.' алшай районыньщ Сурай ауылынан: Алhыу АллаFолова. ефе районынын, НуFай ауылынан: "Белекей~енhурет тешерерге яратам, Наркас Сирбаева.' Баймак калаhынан: "ЙырларFа, hурет те?
шерерге яратам, мак-. тепте уткан барлы1< 1 ' - - ~~ Гелназ Исхакова. 1 ~ ' Баймак районынын, * СайFафар ауылынан: ....., "Тасуири итеп ш и Fыр hейлер г е еу е с;:мен, ---:! "Бейерге, йырларFа еущ:мен, "Б а ш1<орт фольклоры" тун,ере-
: гене йерейем. "Ама-
? шор т -трек (коньки~а шыуыу спорты) менен, де кун,ел биреп weFeл-
? ленем. Ус;:кес, реесам 1 булырFа телейем." саралар~а ихлас 1<атна -
< спорт менен шеFелле-
- -!'!!--
нат" журналын яратып ' У"J<ЫЙЫМ." шам. Ва1<ытты дерес;: ~ нем. hep ва1<ыт ак т ив буле белhен,, куп не-
булырFа, тормош йемен маге елгереп була, тип тойоп йешерге тыры-
уйлайым." l шам.': llt'-
14 ~ иг:ар. ~ ~ йашлек малай~ар~ан смс?
~ хабар hам хат кетеп калам. Акбалина Розалия. 453810, Хайбулла районы, БайF)'скар ауылы, Шайморатов урамы, 11. т.: 89373281377. 13 йаш. Балык 12-13 йашлек кы~ hам егеттар~ан хат кетеп калам. Fазизова алиа. 453620, абйалил районы, Махмут ауылы, Мактап урамы, 14. т.: 89053561784. Ылак. Китап укыйым, спорт менан шеFелланам. 15-17 ..J йашлек кы~ hам егеттар~ан .. хат кетам. Валиуллин Миллат. 453625, абйалил районы, Амангилде ауылы, У~акурам, 42. 13 йаш. Уксы. Яраткан шеFе?
~ лем -
hурат тешереу, газит?
~ журналдар укыу. Файзуллина Физила. ~ 452892, Аскын районы, ~ Гемба ауылы, -
Беренсе Май ура мы. Балык. Китап укырFа яра?
там. 13-14 йашлек кы~ hам м а?
-
лай~ар менан танышкым кила. 8минева Илуза. 453383,Ейансурарайоны, Аккондо~ ауылы. ~ Иге~актар йондо~лоFонда ~ тыуFанмын. ~ур куламле а<;ар-
~ар укырFа, байларга ауа<;?
:5 -
мен. 15-16 йашлек кы~ hам · ~ егеттар хат я~hа ине. :=: ~ Омор~акова Айгел. ~ ~ 453500,Белоретрайоны, о Арышпар ауылы, z У~ак урам, 16. 13 йаш. l<у~ы. Байла ~ а, си ?
герга яратам. Кумир~арым -
1 ? Анжелика, И~ел НурFалин, Заhит l<унафин. Ти<;тер~арем?
дан хаттар кетам. Хесайенова Гелданиа. 453396,Ейансурарайоны, Я11ыбай ауылы, Мактап урамы, 13. Уксы. 15-16 йашлек кы~ hам егеттар~ан хат кетам. Fа~амшина Заhи~а. 453539,Берйанрайоны, атекауылы. Ары<;лан. 12-13 йашлек кы~~ар менан танышкым кила. ахма~иева Гелсина. 453811, Хайбулла районы, Акташ ауылы, М. Карим урамы, 4. У~ем хакында хатка я~ыр?
мын. 13-14 йашлек кы~~ар~ан хат кетам. Батыршина Залиа. 453352, Кейерга~е районы, Урге Бабалар ауылы, Дала урамы, 4. 15 йаш. 15-17 йашлек кы~ hам егеттар хат я~hа ине. И~рисова Флуза. 453210, Ишембай районы, Я11ы hайетауылы, У~ак урам, 9. 15 йаш. Кем телай, барыFы~ ~а хат я~ыFы~! Хесайенова Я~гел. 453643,Баймакрайоны, Беренсе Теркман ауылы, Бо~кон урамы, 10. Исемем -
Наркас. 12-15 йашлек кы~ hам малай~ар~ан сме-хабар hам шылтыратыу кетам. т.: 89659228401' ICQ: 613054806. Фануза, бе~ сентябр~а 8фела осрашырбы~мы? Айрат . 8лла ниндай булды быйыл йай ... Мехаббат та табылманы. Фларит, кай~а дын,, телефонын, лаFыры!? hин "hейганем" тиганеt1,. Мактапка шул тиклем барFы килма-ай! .. Исемhе~. Ян,Fы~лыктын, ни ика ?
нен белген, килhа, йайге каникулдакалала кал. Ринат. 8фе . Ду<;ымды арлап хат я~hам, "Аманат"та сыFа?
рыр~ар микан? Беренан С. Радик Юльякшин, hин мине н, яраткан йырсым! ---------~---------~ "Ка~ерле ду~ар! Owo битта 1 якындарыrы~rа, ду~-иштаре-: ге~га СМС-хабар~ар менан 1 котлау саламдареге~~е ла : ба~ыра алаhыrы~. 1 Быньщ есен 3443 номерына : смс ебареге~. Тик, хабар~е 1 я~rас, "Хат" префиксын 1 1<Уйырrа онотмаrы~. Тенге тынлык, йондо~~ар емелдаша, ай тын rына кукте И1V1ай. Бар табиrат, бар rалам йокоrа талrан те~ле. Юк ... Сеу ... Tы~VJa. Кемдар~ер шым rына серлаша тугелме? Ай улар~ы тьщ?
лап торала берса кела, берса MOI-\hoy йылмая. Егет -кы~~ын, -кулдарын -кы<;:ып тот-кан, ирендере hа-к -кына -кыбыр-
лай: -
hи~еhен,ме, тояhын,мы? -
Нимене? -
Ул бит еле бе~~ен, менен, янда rына. -
Ан,ламайым, hин н и hейлейhен,? -
Бер ни тураhында ла уйлама. Уны табыу есен кун,ел ку~енен, уткер булыуы керек. Таrы тынлы-к урынлашты. l<ы~ -кулдарын тартып алды. Егет кешене а-кылынан я~rан тип уйланы, куреhен,. Тенге тынлы-кты бо~оп, -кы~ келеп ебер~е. Егет кене келмене, ихлас у~енекен hейлене: -
Ышанмайhын,мы? Ошо йылылы-кты тоймайhын,мы? емме -кы~ унын, hу~~ерене иrтибар итмене, йерек тибешен де ишетмене. Таrы бер келеп -куй~ы л а ейене ашы-кты ... елие hун,лап -кына ан,ланы шул тенде Азамапын, ни ейтерге теле?
генен. Ул бит ихлас кун,елден яратып, -кы~rа йерек йылыhы аша бехет булек итерге телеген ... еле елие у~ене тол-ка таба алмай. Бары Азамапы hаrына. Серле кукке йондо~~ар ~а унын, исемен я~ып -куйrан те<;:ле тойола. Сейер нема инде у л бехет. l<асан килеп ишек -каrырын да белме<;:hен,, емме бе~ уны -кай са-к курмейбе~. тоймайбы~ rына. е -кай~алыр бейекке, буй етме<;:лек ур~ерге ынтылабы~. Ю-кты ке<;:еп, булмаrанды даулап, буй етме<;: хыялдарrа табыныу~ан ни фай~а? Бары тик hаrыш-ка сума?
бы~. ку~ йеше тугебе~. е бит ете -кат хыял кугендеге бехетке -ка?
раrанда, -кулын,даrыhы я-кшырак ел иен е н, hейгене хе~ер армеле хе~мет ите. Азамат у~енен йыра-кта булrанда rына ысын мехеббепен, кесен, бехепен, -ке~ерен ан,ланы -кы~. Бер кем керекмей yra, унын, барлыrын тойоу ~а ете, тик егетке хистерен еткереп елгермене-
шуныhы укенес. емме бехет есен ке?
решерге hис -касан hун, тугел. елие hалдат-ка хат я~ып hалды. Азамат, ихлас яратhа, hис шикhе~ ан,лаясак .. Бер кен йо-коhонан аш-кынып килеп тор~о елие. Йереге кун,ел иленде осоп--кунып йерей те<;:ле. Ю-к-ка булмаrан икен. Хат алды -кы~ Азамапан. Азамат хатында, мемкин булhа, кетеуен hoparaн. елиенен, йерегене ошо юлдар ны-к hен,еп -калды: "Бехет бе~~ен, кун,елебе~~е йешей. Уны елле -кай~ан э~лерге керекмей. Бехет тауынын, тулы хужаhы булырrа ынтылыуrа -караrанда, унын, бе-
лакей гене елешен .-кулын,да тотоу, йылыhын тойоу купке я-к?
шыра-к. l<улын,даrы бехепе ерге береп тешереп, бойомrа ашма<;: хыялrа табыныу укенес. l<улын,?
даrы бехепе бер ниге алышты?
рып булмай бит ... " АЛСЫНБИК3. ДУ<;ЛЫFЫМ е~елма<;МЕ? Уньщ менан балалар баксаhынан ду~мын. Мин, ул hам ахиратем берга у~тек. Икебе~~е беру-к синыф-ка бирhелер, ехиретем бер синыф-ка тубенерек у-кыны. Икенсене беткес, улар~ын, rаилеhе кусеп кипе. Хе~ер ул йей hайын -кайтып йерей. Бе~ hаман да я-кын ду<;:тар. Быйыл да -кайт-канын е~елеп кепем. Ул у~герген, буйrа у<;:еп кит?
кен hам матурланrан. Бе~ унын, тыуrан кенен уткер~ек. ее а~на уткес, ул кире кипе. А~а-к-кы кенде мине о~атып -куй~ы hем о~а-к -кына -кап-ка алдында hейлешеп тор~о-к. Уны hейеуемде у л киткес кене ан,ланым. Бе~ унын, менен телефон awa, смс-хебер~ер менен аралашабы~. Тик hейеу хистеремде yra ейтергеме, ю-кмы икенен ан,ламайым. ейтhем, бе~~ен,ду<;:лы-к бетер, тип уйлайым, wyra белгертерге ле -кур-кам. he~ нисек уйлайhыrы~. ду<;:тар? ЙОtiДО~. СдЛЭ.М<IТ I>VJIIblfbli'J G ЭJi9.М911i'YЛAIШi'J ЮЛ:<ЭМЭТ I>УЛЫШ~! СдЛЭМЭJ 6Уд1>1Щ1 CЭЛ~MЭJ II>YЛWi~!~JlS)h'ISIJ 6 YI.U>lfL~!~ J19h'ISI J~I1~$! ~J.ISI.Мs H б)'J\1>\fJ;!I~! Ауы~~ЫН. бо~олоуы кан тышса йырылып, барыhы ла ян,ынан кабатлана. Был осракта hе~га водород перекисы менан зе?
ленка hертеу яр~ам итер. Ирен ситтаренен, бо~олоуы ул тиклем куркыныс хал булмаhа ла, тес;:-киафатте бер ~а матурламай. Етмаhа, ашаFан сакта ауыртып ма~аFа тейеусан. Ауы~ бо~олоу~ын, сабаптаре fi ~~!J:~~I;i{iiJ бер ниса булырFа мемкин, ай~аге~. шулар~ы асыклап ки-
тайек. Витаминдар етмау Я~Fы авитаминоз hам тимер етмау аркаhында барлыкка килган а~канлылык йыш кына и ре н ситтаренен, бо~олоуына булышлык ита. Быны булдырмас;: есен ирен ситтарена А вита?
мины шыйыксаhын hертерга карак. А витамины етешмаганда, курага, кишер hуты, шпинат, кы~ыл борос, укроп hам петрушка тамлат?
кестаренан эшланган салаттар~ы кулланыу фай~а бира. Тик йашелсалар~е ус;:емлек майы, каймак йаки майонез менан болFатырFа онотмаFы~- шун?
hы~ А витамины н у~лаштереу мемкин тугел. Шулай ук 82 hам 86 витаминдарына --...-:>-∙-
бай а~ыктар~ы ашау организм есен бик нык фай~алы. Ошо ви?
таминдар етмаhа, ауы~ ти~ бо~ола, стоматит барлыкка кила. Был халга тарымас;: есен куберак помидор, кишер, се?
гелдер, тес;:ле кабес;:та, йоморт?
ка hарыhы, шпинат, груша, персик, сыр, бауыр hам бейер кеуек ризыктар~ы ашаFы~. йомортка hа?
рыhы, бауыр, бейер hам ит тимер~е кутарерга яр~ам ита. ШуFа карабой~ай, hоло буткаhы, алма, йе~ем, редис hам сатлауектар ашарFа тырышыFы~. he~. балалар, бигерак та башланFыс синыфтар~а дарес вакытында ручка йаки калам башын сай-
нарга яратаhыFы~. Ауы~Fа lr-l""'":..~ ~-""1'1!!81'!!,...~ стрептоккок инфекцияhын ин-
~ дергас, ирен ситенда балакай ~ гена кубереек барлыкка кила. 8 hун,ынан ул hары-канлы тышса N 00 менан капланып, эрозияFа ай-
2 лана. l<уптарhан,, кы~ыл тес;:-
. таге, ен,елса канhырап торFан ~ .-
hы~лауык барлыкка r ла. 1-2 СаFаТТаН ул йана 3 тышса менан каплана. Эмма ауы~~ы асканда кат -
23 Антибиотиктар 8гар антибиотиктар менан дауаланFан булhаFы~. мас;:алан, ангинанан, ти, ауы~ кыуышлыFында дис?
бактериоз барлыкка килерга мемкин. Лайлалы ти?
ресала фай~алы микроорганизмдар улеп, улар урынына кандида-башмактар урсеуе ихтимал. Был куберсекте башкаларынан айырыуы ауыр тугел. Ирен ситена сыккан hы~лауык йока Fына hopo ун,а~ (налет) менан каплана. Ундай ун,а~~ар~ен, кайhы вакыт ауы~ кыуышлыFында ла, ба~ам би~~аренда ла, йотколакта ла булыуы мемкин. Ин, меhиме -
был осракта ирен ситендаге hы~лауыктын, тышсаhы булмай. Кенена бер ни са тапкыр ирен ситтарен hам ауы~ эсендаге ун,а~~ар~е сода шы?
йыксаhына сылатылFан мамык тампоны менан hертеп алыFы~. Дауаланыу вакытында там-том hам камыр а~ыктарын кулланыу~ы сиклаге~. IOFиha кандида-башмактар улар~ы бик ярата. l<айhы бер~а ауы~ стоматологка ба.рFандан hун, бо~ола. Табип ин, тепта урынлашкан а:;;ау теште да?
hертерга карак. уалау есен ирен ситен бер якка табан ныFырак этара hам ошо вакыт лайлалы тиреса, йырты?
лып китеп, зыян кура. Тештарга брекет кей~ерганда ла ошо ук хал кабатлана. Бындай осракта яраны водород перекисы ме?
нан эшкартеп, hырFанак майын Аллерrия Ананас, манго hам башка терле ят hутта.р~ын,, йыш кына реакция биреп, ирен ситтаренен, бо~о?
лоуына килтереуе ихтимал. Теш пастаhы, ауы~ са?
йкатыу есен махсус шыйыкса hам haFы~ ~а шулай ук аллергияFа сабапсе була ала . Нурия 3ХТ3МОВА а;iерлане. 113 t.E.LE1C А ii..bt. Рама~ан айы -
йенде hем тенде та~артып, бо~оклоктар~ан котолоп, ер-Я!iЫ тормош башларFа мемкин?
лек биреусе И!i куркем, И!i мертебеле ай. Ура~ала насар эштер~ен йырак тороп, тик якшылыкка Fына ынтылырFа керек. Кен да?
уамында, ашау-эсеу~ен тыш, харам эштер?
~ен тыйылып тороу изге Fемелдер~ен hанала. Шулай ук упкелер~е Fефу итеу, дуr;?
лык ептерен терге~еу, у~-ара ярашыу есен И!i якшы мел иr;еплене. Рама~ан айында хелден килгенсе Fибе~ет кылыу, Ислам ка?
нундарын теуел утеу куркем hанала. Был ай~а Йеннет ишектере асылыр, йеhеннем ишектере ябылыр, шайтандар сынйырFа быFауланыр. 31 июль (мосолман календары буйынса 30 шаFбан), кояш байыу менан, изге l<ерьан Карим индерелган Рама~ан шериф айы башланды. Ра?
ма~ан -
ислам диненен, биш терагенен, береhе булFан ура~а тотоу, кешеларга тоFро юл курhа?
теусе, ялFандан хакикапе айыра торFан далил?
дар менан l<ерьан индерела башлаFан ай. Был ай~а балиF булFан hам камил акыллы барлык меьминдарга ура~а тотоу амер ителган. "Эй иман килтерген бандалар, hе~га ка~ар булFан кауемдарга фарыз булFан кеуек, hе~га ла ура~а тотоу фарыз булды", -
ти Аллаh ТаFала hам ахы ?
рында: "Балки he~ такуалар~ан булырhыFы~", -
ти. Рама~анда Аллаh ТаFала риза булырлык эштар менан машFул булыу сауаплы. l<ерьан Каримде укыу, нама~~ар кылыу, са~ака hам закат биреу кеуек Fиба~аттар арта. БайFамба?
ребе~ (салаллаhу Fалайhи уа салам) ха~исенда: "Рама~ан шериф айында бирелган са~ака, кы?
лынFан изгелек башка ай~ар~а бирелган са~аканан мен, мартебе сауаплырак",- тиган. Рама~анда даими кылынFан биш вакыт на?
ма~~ан тыш кеуаттаребе~~е ныFыткан бер сен?
нат булFан тарауих нама~~ары, мен, ай~ар~ан да хайерле l<a~ep тене бар. Тарауих нама~ын ма?
сеттарга йыйылып йамаFат менан укыу сеннат Fамал hанала. БайFамбаребе~ Мехаммат (сал?
лаллаhу Fалайhи уа салам) у~енен, ха~исенда былай тиган: "Кем да кем Рама~ан шериф айында кистарен Fиба~ат менан уяу торhа, Аллаh ТаFала у л кеше?
нен, гонаhтарын кисерер, Fафу итер". Ура~а тоторFа ниат кылыу-
кун,елден, н имене?
л ер эшлауга ынтылыуы hам ишетерлек бул-
маFан, тел менан айтелмай торFан торошо Ура~а тотоуFа килганда, тан, атканFа ка~ар лебе~~а ниаттаребе~~е ныFытырFа тейешбе~ Ура~а татаусы кеше, кояш сыFырFа ике кала, сахар эсеп (ашап) бетерга тейеш. Шунан hун, ура~а тотоуына ниат ита. Ниат hам ифтар доFаhы: ?Науайту ан асуума саума шаhри рама~аан минал-фажри илал маFриб хаалисан лиллааh Т8F8Л88?. ?Иллаhи ниат кылдым, Аллаhым, У~ен,ден, ри залыFын, есен ура~а тотмакка, тан, белен алып кояш байыFанFа ка~ар>>,-
тип айтhак, була. l<ояш байыFас, бе~ ауы~ асырFа (ифтар тейеш булабы~. hыу йа татлы бер емеш мена ауы~ асабы~. Ауы~ аскас: ? Аллаhумма лака сумту уа бика аманту уа лайка тауаккалтау уа Fалаа ризкыйка "'-+'т'""""''" фаFфирлии йаа Fаффару ма каддамту уа ма аххарту> >, -тип укыйбы~. ?Эй, Аллаhым, ошо ура~амды мин hинен, гена татам, мин hин,а гена иман килтер~ем hин,а тауаккал кылдым уа hинен, ризыFын, мен ауы~ымды асамын. Эй, гонаhтар~ы Fафу Аллаh, инде минен, ауалге hам hун,Fы гонаhта рымды ярлыка>>. Был ай~а тубандагелар~е и<;:та тотоFО~: -
терле сабаптар табып, ура~аны ташла маFы~; -
ифтар hам сахар вакыттарын hаклаFы~. С хар~е иртарак тамамлап, ифтар~ы hун,ы башлау хайерле. "Сахар вакытында сахар аш ашаFы~. сенки сахар~а баракат бар". (Ха~ис). -
яла якмаFы~. Fайбат hейламаге~. ке араhын бо~маFы~. Аллаhтын, даими ризал ка~анырFа тырышыFы~. якын-тиралагела ге~га мархаматле, кайFыртыусан, сабыр ЛЫFЫ~; -
башкалар~ы л а ура~а тоторFа, изгелекка даге~. Рама~анайытамамланFанданhун,мосол дар~ын, теп байрамы-
Ура~а Fайете билделана Ха~иста: "Рама~ан айынын, беренсе ун кене рахмат кендаре; икенсе ун кене -
гона пакланыу кендаре; hун,Fы ун кене-
уттан (йаhа нам Fазабынан) котолоу кендаре",-
тип Сабырлык ва тарбиа айы бушан Ра шериф мебарак булhын, тоткан ура~алар кабул булhын! ЙОМWЗ'К йе 'КЗТЫ ~!PitiifttW~JAIFЬj~kт~amlll) ? бereн-иpтare rене тарихи $уерелмес;, елбиттг. Шулай ~а l bllr!i;f::*i!a.~tyt~~!mi 11Р81'Ьiусьа.nар:,ыt\ бихисабы беrен?
tрад~iИОIН ысулrа хараrанда замана техно?
логияnары ТВ'КДИМ иткен тер~еt\ ес;тенлеrен тОМоП Ж:иuей. Китаnтар- быуаттар буйы туплан?
Fан белеМАе ha'КJiaycы боронFо трактаттар :,а, кпассик ас;ар:,ер ~а, hap ocop:,ot\ популяр ро?
мандары ла- цифрFа айландерелгандан hyt\ да меrлумати аhемиатен юrалтмай. Шул ух ∙ вакытта улар~н фай:,аланыу еt\елайа: улар бе?
тенлай урын талапитмай (уртаса шахси китап?
хана бер флзш-картаrа hыя), улар:,ы компьютер, хатта кес;а телефоны яр:,амында ла укып була. Электрон китаптар~ы укыусы бета королмалар~ы, йаFни инглиз теленан таржема итканда -
китап укыFыстар~ы экран матрицаhында кулланышан тех?
нологияFа карап, теп ике терга булерга мемкин: TFT-
матрицала шыйы-к кристаллы экранлы hам "электрон кара (чернила)" (Е lnk) технологияhы бу?
йынса яhашан дисплейлыhы. Бегенге кенда был тер техникалар ба~арында икенсе варианты е<;:тенлек ита, технолагик у<;:еш йаhатенан да алдарак бара. Бынан тыш, электрон китаптар~ы укырFа яр~ам итеуселар~е экран диагонале ~урлыFы буйынса ла айырып йереталар. Ин, билделеларе - 5 hам 6 дюймлыктары и<;:аплана. Электрон китап укыFыстар~ын, башка у~енсалек?
тарена килганда, шулай ук таный алFан формат куп?
легена, "хатер" ~урлыFына, интерфейсынын, кулланыусы есен яйлы булыуына иFТибар итерга карак. 8йткандай, улар~ын, барыhы ла алеге девайстын, ун,айлылыFына hам, айырыуса, hаты?
у~аFы хакына таь<;:ир ита. Электрон китаптар~ын. еf;тенлектаре бахасhе~: -
Арзан. Авторлык, нашриат хокуктары куптан та?
мамланFан китаптар асыктан-асык кулланылышка бушлайFа сыFарып hалына. Башкаларын ба<;:ма ва -
~ ,~ риантына караFанда купка осhо~орак хакка hатып ;:::: алырrа мемкин. ~ -
~ур hам ауыр тугел. Текст файлдарынын, hам 00 о улар~ы укырFа яр~ам итеусе китап укыFыстар~ын,, z ма<;:алан, мультимедиафайлдар менан саFыштыр?
~ Fанда, ~урлыFы, ауырлыFы ла бала к ас. 8леге кенда j кулланылFан маFлумат ташыусылар осраFында к и ?
тапсыктар есен ян,ы р инчестер алыу караге бетен-
25 лай юк. Шул ук ва Кь пта традицион китаптар есен ян,ы кашта йа шкаф hатып алырFа тура килер ине. -
Китап буйлап "ги~еу"е е11,ел. Укыу есен кул?
ланылFан Программалар яр~амында текст эсендаге караккан hy~~e. билдалап калдырFан урындар~ы анhат кына табырFа мемкин. -
Экологик зыянhы~. Электрон китаптар~а каFы~ кулланылмай, тимак, Ер-асабе~~ен, йашел калканы булFан урман да каFы~ есен самаhы~ кы?
рылмай. Етешhе~лектаре ла бар, албитта: -
Замана полиграфияhы менан саFыштырFанда, текстын, куренеше хертерак (был айырыуса гаджет?
тар~ын, экрандарына каFыла). -
Китап укыFыстар телагандан кимматерак тора. 8мма эле к трон китаптар~ын, арзан булыуы Fына был проблеманы бер а~ хал иткандай тойола. -
hураттар~ен, сифаты бик тубан. Fемуман, ба<;:ма китаптар менан саFыштырFанда, электрон китаптар?
~а улар бетенлай hирак осраFан зауык. Был hандаrы "Am@net" рубрикаhында hy~ ку?
бераген электрон китаnтар~ьщ у~~аре хакында бар~ы, дус;тар. Килаhеhенда улар~ы ниндай ко?
ролмала укыу у11,айлырак, якшырак булыуы, цифрлы китаnтар~Ыt\ форматтары хакында байан итербе~. Р. салимов. нrо кимматле намалар 8 менан hатыу иткан магазин t Антиквар мага?
зиндаFы 2 ваза хакы 3 утек hам теннис l<алаFы (ракетка) ха1<ына торошло. 25 ролик конь?
ки:;~арынын, ха1<ы 3 ваза менан 2 ра?
кетка hам утек ха1<ына тиге:;~. hанаFы~: hep бер ейбер (ваза, утек, теннис l<алаFы) есен нисе ролик каре к? 3. Саrат 2. Ку егеу Куп есмейештар тешерелган фигуранан 5 есмейеш кена 1<алдырыу есен 4 ки<;:емде алып ташларFа карак. Циферблатты, hap бер секциялаFы hандар сум?
маhы у:;~ ара тиге:;~ булыр?
лыl< итеп, ике тура hы:;~ы1< менан буле?
ге~. 4. Ер булеме Планда курhателган ер биламаhен май:;~аны hам формаhы буйынса тиге:;~ 2 елешка булеге:;~. 5.Банандар Зоопаркта кен куреусе 100 маймыЛFа кен hайын 100 банан кил?
тералар. Шунын, менан берга hap гориллаFа-
3, шимпанзеларFа 2-
шар банан тура кила, а ле?
мур~арFа ярты банан элага. Зоопаркта ниса горилла, шимпанзе hам лемур барлы?
Fын и<;:аплап сыFара алы?
hыFы:;~мы? ? ? ' ' \ ' б. Купер hуратта йылFа аша hалынFан 15 купер курhател?
ган. hин 7-се купер эргаhенда тораhын, hам hин,а мактапка барырFа карак. емма hин купер:;~ар аша йерерга яратаhын,, шуFа ла улар:;~ын, бетаhенан да утерга телайhен,, е<;:тауена hap бер купер:;~ан бер мартаба гена у:;~ырFа тейешhен,. hин быны нисек эшларhен,? ? ?? (Яуаптары-
31-се битте). Аллы-rолло бu mиmмahe всенее да рее Август- бал шишмаhенен, ташкан саFы. Был вакытта ла але урман-кыр~ар~а терле саскалар куп, амма умарталар~а кара~~ар тулышкан hам умартасылар бал кыуа. Дере((, ин, кы~ыу бал йыйыу осоро йай эсенда егермелап кен буйы Fына бара, ошо ocopFa умарталар~а корпар hаны ин, куп булып кита, улар иртанан киска тик?
лем эш менан була, йаFни нектар ташый. Бе~~ен, илда ин, куп бал йыйылFан Алы(( КенсыFышта бындай осор~а берумарта 30 килограмFа артып китеуе ихтимал! hе~емтала бер ми~гелда бер кус 400 килограмдан ашыу бал бира ала. Э бит йыйылFан 5 кг нектар~ан бал корттары 2 кг са?
маhы Fына бал яhай. Лакин ундай ун,айлы табиFат шарпары гел булып тормай. Fа~атта, умарталар~ан 20- 30 кг тауар.балы алыу якшы hанала. Бер бал корта кенена 7000 саскане hеркалан?
дереп елгера. hеркаландерелган саска о~ак йа?
шамай: ул ти~ арала hулый hам емеш бирерга а~ерлана башлай. ШуFа кала газондарында сас?
калар о~ак ултыра, сенки улар~ы llеркаланде?
рерга корпар юк бит. Теп бал йыйыу осоронан hун, да бал корттары hун, ке~га тиклем бал йыйы?
уын дауам ита але. Тик ке~ге саскалар hирак hам баЛFа накыv була. Был вакытта урман-кыр~ар~а бына ошондай саскалар~е курерга мемкин. Эгар he~ улар~ын, исемдарен белhаге~, улар хакында я~ып ебареге~. Сергей Михалев йана 8фела. l<.ыr;;1<ahы, данлы1<лы, ха~ер инде ике тап1<ыр Расай чемпионы булFан ? Салауат Юлаев ? тын. баш тренеры итеп йана Сергей Михалев таFа?
йенланде. 8фе клубы етакселеге унын. менан бер йылFа килешеу те~ене. "Хайлакар телке" 1<ушаматы аr;;?
тында билдале булFан Михалев афан?
дега быйылFы ми~гелда ла Венер Г ерсонекий яр~амсы буласа1<. Ма1<саттар 1<ур1<ытмаймы икан? Сенки унын. алдында клуб етакселеге кам тиганда КХЛ беренселегенен. алдынFы ее клубы исемлегенда булыу талабын 1<уй~ы. Баш тренер у~е был ха1<та ута борсолмай, амма, айырыуса уткан ми~гелда ил чемпионы булFандан hун,, килаhеhенда л а был батырлы1<ты 1<абатлау ауыр буласаFы менан килеша. "Салауат Юлаев"тын. составы ла, етакселеге ла ми~гел араhында у~гареш кисер~е. Икенсеhена l<араFанда, албитта, таугеhе кейармандар~е ныFыраl< борсой. l<.айhы бер у~гареш?
тар кейарман дуr;;тар~ы борсоуFа hалFандыр, сенки Антипов, Кольцов, Торесен кеуектар~ен. баш1<а клубтарFа китеуе- ~ур юFалтыу. Шулай ~а теп состав ута "бо~олманы". Команданан китеуселар~ан 1<ап1<асы Александр Еременко менан hежумсе Вячеслав Козлов ? Динамо >> (Маскау) клубына юлланhа, Алек?
сандр Рязанцев менан Владимир Анти?
пов ? Трактор >> ~ы хуп кур~е. Дмитрий Калинин менан Норвегия легионеры Пат?
рик Торесен CKA-Fa кустелар. Улар уры?
нына "Металлург"тан (Магнитогорск) hа1<сы Виталий Атюшов менан ? Себер >> ~ан hежумсе Игорь Миронов hам "Витязь" командаhынан Игорь Радулов КХЛ-ды11 2011-2012 йылrы хоккей ми~геле?
не11 уйындар те~маhе. 7 сентябрь Салауат Юлаев -Атлант 9 сентябрь Салауат Юлаев -Динамо Рига 11 сентябрь Салауат Юлаев -
СКА 16 сентябрь Салауат Юлаев -
А1< барыr;; 18 сентябрь Салауат Юлаев - Нефте х имик 21 сентябрь Себер -
Салауат Юлаев 23, 24 сентябрь Амур -
Салауат Юлаев 26 сентябрь Металлург Н к- Салауат Юлаев 30 сентябрь Салауат Юлаев -
Себер 2 октябрь Салауат Юлаев-Металлург Н к 6 октябрь Авангард -
Салауат Юлаев 8 октябрь Барыr;; -
Салауат Юлаев 10 октябрь Себер -
Салауат Юлаев 12 октябрь Металлург Н к- Салауат Юлаев 16 октябрь Салауат Юлаев -
ЦСКА 18 октябрь Салауат Юлаев-Лев (Словакия) 20 октябрь Салауат Юлаев-Динамо Минск 24 октябрь Северсталь- Салауат Юлаев 26 октябрь Витязь-
Салауат Юлаев 28 октябрь Спартак -
Салауат Юлаев 2 ноябрь Салауат Юлаев -Автомобилист 4 ноябрь Салават Юлаев -
Трактор (Дауамы- килаhе hандар~а.) Кейерга~е районы Башкортостанды11 кеньяFында, Ырымбур ел?
каhе сигенда, убалы дала еренда урынлашкан. Район аша Кейер?
га~е, Юшатыр йылFалары aFa, "8фе -
Ырымбур" тимер юлы ута. Район у~аге Ермолаево касабаhынан тыш, Кумертау калаhы бар, ул 1965-92 йылдар~а район у~аге булды. але районда 91 ауылда 26 ме11, кеше йашай. Ауыл хужалыFы ус;:ешкан. Райондьщ гербында йашел фонда ocon барыусы алтын беркет та?
пай~аренда алтын имен ботаFын тотоп бара. Тубаида ете иген ба?
шаFы тешерелган. Беркет -
Кейерга~е районыны11, беге н да теп халкын ташкил иткан "Кыпсак ырыуы башкорттарыньщ кошо. Уньщ ес;:ка урлап барыуы- киласакка ынтылыш, имен ботаFы- ныклык hам тотороклолок символы. Ете алтын баша к ошо ер~а йашаусе игенселар~е11 байлык, ырыс;: билдаhе ла, Башкортостанды бар итеусе башкорт ырыу~арыньщ берлашеу кесе ла. Йашел тес;: иркен?
лек, херлек, у11,ыш ниге~е булып тора. Район флагында шулай ук йашел фонда алтын беркет ocon бара. 2006 йылда кабул ителган. Авторы- Салауат Fилажетдинов. ЙbiЯFAJIAP КАЙ~АН &АWЯАНА? Былябайrынаhорауалега ТИКЛеМ бар ДОНЪЯЛа FаЛИМ?
дар~Ы11, -
гидрологтар, гео?
~------~ графтар, картографтар hам башкалар~ьщ -
бахас темаhы булып тора. Ысынлап та, йылrаньщ кай~а барып койоуы ярайhы ук асык hымак: ул йа икенсе, ~уры?
рак йылrаrа барып кушыла, йади11,ге~га hам кулга 'КОЯ. 3 бы на ДОНЪЯЛаFЫ И11,-И11, ... НИН?
дай йылrа, тиган hораутыуrанда, кайhы кур?
hаткесен беренсе итеп алырrа hy11,? Улар~ьщ о~онлоrо, таранлеге, йыллык hыу кимале, бассейн ~урлыrы кеуек терле-терле курhат?
кестаре була бит. Шулай ~а даньяла йылrалар~ы о~онлоrо бу?
йынса баhалау тертибе инген. Тик бына унын, о~онлоrон -
башланrан еренен 1<ойrан ерене тиклем арауы1<ты -
1<айhылай итеп haнapra? Бына ошонда, rе~етте, rалимдарrа этнография яр~амrа киле. йеrни урындаrы халы1< йылrаны нисек атай -
шуЛ йылrа беренсел булып hанала башлай. Хатта белекейерек булhа ла. ейтейек, Ресей~ен, ин, ~УР йылrаларынын, бе?
реhе -
Иртыш Обь йылrаhына l<ОЯ тип hанала. е ни есен киреhенсе тугел, йеrни, Обь Иртыш1<а 1<оймай? hун,, 1<ойrан урындаr~ына тиклем Иртыш Обтан мен, еакырымrа о~онора1< юл уте бит r ~ (Иртыш-
4248, Обь-
8176 км). Сенки купке бо-
ронораl<, елеге йр!ЛF O~OHJIOFOH теуел hанай белмеген са:к,rа ук, халы1<та LЬулай hаналып кил?
ген hем географтар был тертипте артабан да бо~мщ:1<а 1<арар иткан. йыш 1<ына ике йылrа 1<ойrан урындан есенсе исемле йылrа ла башланып ките. Был осракта йылrанын, дейем о~онлоrон улсегенде унын, о~о?
нораl< 1<ушылдыFь1н 1<ушалар. Алые;: Кенсыrышта, мас;:алан, Аргунь менен Шилкатиген йылrала?
р~ын,l<ушылыуынан Al\j'/yp йыл аhы хасил буЛFан. Шуrа кура ле географтар, Аму йылrаhынын, о~онлоrон бИлделегенде ~- УI-JЫ Аргунь менен берга 1<ушып lfЛСай, сенки был осра_]<та Аргунь Амур~ы. Шилкаrа 1<араrанда, купке о~оно а1< ите. Урта Азиялаrы Амударья йылrаhы ла Вахша 181 8iiliifiii ~ hам Пяндж йылrалары 1<ушылrан ер~ан баш?
лана, тип hанала. йылrалар~ын, кулге l<Ойrандары ла, кулден аrып сьгк1<андары ла бар. е ике ocpal< бергетап килгенде, нишлерге? ейтейек, елега ин, о~он йылrа тип hаналrан Африкалаrы Нил (6671 км) Виктория куленен аrып сыrа. Лекин yra тиклем шул ук кулге Рукарара тиген йылrа ла килеп l<ОЯ бит. е таFЫ ла ес;:терек Рукарара Кагера тип те атала еле. Тимек, доньялаrы ин, о~он йылrаны hанаrанда, уны Кагера -
Рукарара -
Виктория куле - Al< Нил -
Нил тиген исемдер йереткен hыу~ар~ы берге 1<ушып алырrа керек булыр. Сенки бер ук hыу ara бит, тик терле ер~е терле исемдер менен гене аталrан. Нилrа тиклем даньяла ин, о~он йылrа булып Миссисипи hанал?
rан-
6420 км. Лекин унын,да 1<ушылдыrы-
Мис?
сури -
теп йылrанан ике тап1<ырrа о~онора1<! Миссури у~е гене ле доньялаrы ин, о~он йылrа?
лар ис;:ебенде етенсе урында тора еле ... 1 \ \ \ \ \ \ \ \ . \ 1 \ ,, 1 е бына бепен. йенесей йыЛFаhы менен хал?
дар икенсерек. Нил системаhын алhа1<, уны былай улсерга керак булыр ине: Селенга (1000 км) -
Байкал куле -
Ангара -
йенесай. Лекин унын, о~онлоrон Байкалкуленан аrып сы1<1<ан Ан?
гараны 1<ушып 1<ына hанай~ар. Баштан а~а1<1<аса у~ исеме менен аталrан ин, о~он йылrа -
l<ытай~аrы Янзцы -
исемлекта дуртенсе урында тора (5800 км). Ресей~ен, Лена йылrаhы был исемлекте унынсы rына (4400 км). Уны Обь (5410 км) hем Амур (4440 км) тик ч?
шылдыl<тары ис;:абене гене у~ып ките. е бы на Ер шарындаrы ин, ~ур йылrалар~ын, береhе -
Ама?
зонканын, башын 1<ай~ан haнapra икенлеге еле hаман асы1<ланмаrан. Сенки унын, l<ушылдыl<?
тары arac бота1<тары hыма1< тарба1<ланып ките, hep 1<айhыhынын, у~ исеме бар. Шуrа куре, кем ис;:еплауене1<арап, доньялаrы ин, о~он йылrалар исемлекта бер-береhен алыштырып тора: Нил, Амазонка hем Миссисипи. Моетай Керим ейт?
мешлей, 1<айhы я1<тан 1<арайhын, ... hУРатта: Силабе елкаhенда яткан Йерак?
кулга дурт (!) l<ыл йылrаhы коя. Улар~ы быуrандан барлы'К'Ка килган быуа-кулдан arыn сыккан hыу hаТ'Кы йылrаhы тип атала. he~ra ниса йаш? Y~ere~~el-\ ипташеге~~ан у~ йашенеl-\ hаны хайhы баrанала барлыrын курhа?
теуен hoparы~. Шул баrаналар~аrы бе?
ренсе юлдЫI-\ hандарын хушып сыхhаrы~, ул кешенеl-\ йаше килеп сыrасах. Мас;:а?
лан, hе~~еl-\дус;:ыrы~ беренсе, икенсе hам бишенсе баrаналар~ы атаны, ти. Был ба?
rаналар~ьщ беренсе hандарын хушабы~: 1+2+16 = 19. Ипташеге~га, тимак, 19 йаш. 1 2 4 8 16 32 3 3 5 9 17 33 5 6 6 10 18 34 7 7 7 11 19 35 9 10 12 12 20 36 11 11 13 13 21 37 13 14 14 14 22 38 15 15 15 15 23 39 17 18 20 24 24 40 19 19 21 25 25 41 21 22 22 26 26 42 23 23 23 27 27 43 25 26 28 28 28 44 27 27 29 29 29 45 29 30 30 30 30 46 31 31 31 31 31 47 33 34 36 40 48 48 35 35 37 41 49 49 37 38 38 42 50 50 39 39 39 43 51 51 41 42 44 44 52 52 43 43 45 45 53 53 (i 45 46 46 46 54 54 47 47 47 47 55 55 49 50 52 56 56 56 51 51 53 57 57 57 53 54 54 58 58 58 55 55 55 59 59 59 57 58 60 60 60 60 59 59 61 61 61 61 ( 61 62 62 62 62 62 63 63 63 63 63 63 ? тутыйrошто табыrы~! l<айhы hалдат карауылrа китте? 26-сы биттеге башваТ"Кыстарrа яуаптар. 1: бер ваза ха к ы - 5, ракет к а-
4, утек 1 пар рол ик хакына тиге~. 2: пун к т и р менан курhателган 1-се, 2-
се, 3 - се hам 4 - се к и<;:емдар~е а лып ташлаFы~. 4 балака й hам 1 ~УР есме-
йеш 1<а лас ак 3: ц и ферб л атты 3 секция Fa н и се к ..____,IJ---t,__ __ булер г а икан-
леге h уратта курhа тел ган. Улар ~а Fы hанд ар ~ы бе рга l< уш hа ~,26ки л епс ыFа. лемур. 4: яу а п h ур атта. Л 5: 5 го-
/ "' рилла, 25 "' ш и мпанзе h ам 70 6: к у пер ~ар~е ту бан даге те р тип б у й ынс а у ~ ыр Fа ка рак: 7, 8, 9, 11' 10, 6, 5, 4, 2, 3, 15, 14, 12, 13, 1. ? ? ? -
Алhыу, бирерге малай l<Ы~Fa Оl<ШаЙМЫ·Юl<МЫ ,. нисек асыкларFа тейеш? -
Еп-еt\ел: осрашыуFа сакыраhыt\ да, IW'~r-r бейлене башлайhьщ. -
Шул Fынамы? Алhыу, ей~е беген киске * * * Нимаул амбиция? Имтихан алдынан предмены белам тип уйлайhын,, а "дуртле" алып сы1<1<ас: "8 нин,а "бишле" тугел?" -тип уйлайhын,. * * * -
Алло! Нишлап he~~et\ антивирусыFы~ был киноны шул тиклем о~ак тикшере ул? -
Ул уны карап сыFа. * * * АмерикаFа Уралдан килган кешенан hорай-
~ар: -
а he~~a айыу~ар купме? -
Зоопаркта курганем бар, былай ... -
Нисек, he~~a зоопарк та бармы? * * * Балалар мектепте укытыусылар~ы ша?
яртырFа уйлай. 8с бесей КИЛТереп, улар?
~ЬЩ кабырFаhына 1, 2, 4 тип я~алар ~а сыFарып еберелер. Шунан hyt\ а~на буйы C~o"''l -? мектепте 3-се hан я~ылFан бесей~е э~лей?
~ер. * * * 1 сентябр~а малай мактаптан 1<айта хабар hала: -
Етте, бутан мактапка бармайым! -
Нин,а?-
тип аптыраша ей~агелар. -
Нишларга унда? Я~а белмайем мин, Уl<ЫЙ ~а белмайем. Етмаhа, унда hейлашерга ла бирмай~ар але! .. * * * -
Марат, МИt\8 куt\елhе~ ... -
3лие, МИt\8 Л8 hИHet\ КVt\eлhe~! .. AMAfiAT© Республика балалар-ус;мер~ар журналы Республиканский детско-юношеский журнал N!! 08 (813}, Авrуст, 2011 Ойоштороусылоры: Бошхортастон Республикоhыны" <<Амоноп> журналы ре?
докцияhы хо:;~но nредприятиеhы hам Бошхортастон Республикоhыны" <Элемта hам ки" коммуникациялор министрлыrы. Учредители: Ка з енное nредnриятие Республики Бошкортастон Редакция жур?
нала ? Аманат ? и Министерство связи и массовых коммуникаций Республи к и Бошкортастон. Баш мехаррире- Салман ЯРМУЛЛИН Мехарририат: Артур СУРИН, Азамот ЮЛДАШБАЕВ, Фарзена F6Б<ЭЙ~УЛЛИНА, Айhылыу САДИl<ОВА (баш мехаррир урынбщоры), Домир Ш<ЭР<ЭФЕТДИНОВ (яуоплы саркатиn), Нурия <ЭХТ<ЭМОВА (булек мехаррире), Артур ТАПА l<OB (би:;~алеш мехаррире). 1929 йылды" мартынон нашер итела. Айыно бер топхыр бошхорт теленда сыrо. Урто hам оло йаштаге мактап балалоры есен. Издается с марта 1929 года. Выходит один роз в месяц но бошкиреком языке. Для детей с реднего и старшего школьного возраста. К и" коммуникациялар, элемта hам ма:;~ани мирасты hахлоу доираhен ку:;~атеу буйынса федероль хе:;~мат та рафынон 2007 йылды" 21 декабренда теркалде. Журнолды теркау тураhында таныхлых ПИ N2 ФС77-30612 Зарегистрирован Федеральной службой по надзору в сфере массовых ком?
муникаций, связи и охраны культурного наследия 21 декабря 2007 года. Свидетельство о регистрации ПИ N2 ФС77-30612 ISSN 0869-5008 БЕ~~ЕI-\ АДРЕС: 450001, Бошхортастон Республикаhы, 6фе халаhы, Октябрь nроспе к ты, 2. << Амонап > ж урналы редакцияhы. 450001, Республика Башкортостан, г. У фа, проспект Октября, 2. Редакция журнала <<Аманат ?. ТЕЛЕФОНДАР: баш мехаррир-
277-73-46; яуоплы серк а тип-
223-91-83 Бе:;~:;~е" сайт: http:/ /www.jouгnol-amanat.гu e-moil: amono t@ yondex.гu РЕКВИЗИТТАР: г. Уфа, ИНН 02 78 02 12 11, КП РБ Реда к ция журнала "АМАНАТ" р/ с 40602810700000000017, в филиале ОАО "УралСиб", к/ с 301 О 181 0600000000770 БИК 048 073 770 Бошхортастон Республикоhыны" ? 6фе nолиграфкомбинаты? даулат унитор nредnриятиеhында басылды. Адресы: 450001, Башхортастан Республикаhы, 6фе ЧJлаhы, Октябрь nросnекты, 2. Отпечатано в Государственном унитарном nредnриятии Республики Башкорто?
стон << Уфимский полигрофкомбинот ?. Адрес: 450001, Ресn у блика Башкортоста н, г. У фа, nроспект Октября, 2. Редакция hе:;~:;~ан килген хапар:;~ы иrтибар мена н ха рай, чышып тороуыrы:;~ е с ен шотлона. <Эмма hap береге:;~r;э яуоп бира алмай. Бе:;~:;~е" мотериолдар:;~ы фай:;~а?
лонrондо ? Аманат? журналы на hылтоныу мотлак Бщырrо хул хуйылды 05.08.201 1. l<arы:;~ форматы 84 х 1 08 1
/
16 ? Офсет ысу?
лы мена н басыла. Кулеме 2,25 баемо тобох, 6,05 исаn-нашриат табаrы. Тирожы 821 3. hотыу:;~о -
хохы ирекле. Заказ N2 2.0140.1 1. Выпуск издания осуществлен nри финансовой поддержке Федерального агент?
ства по печати и массовым коммуникациям. 1. "Башкортостаным-
тыуFан илем". Гелдар Мыр~а?
булатова. Баймак районынын, Сайrафар ауылы. 2. "Кул". Илдус Шайхисламов. 8фе калаhынын, 13-се мактап-интернаты. 3. "Халыктар ду~лыFы". Вера Меньшикова. Йармакай районынын, Урта l<арамалы ауылы. 4. "Мин йашаган ер". Алтынай Хафизова. Масетле районынын, Ян,ы Ми шар ауылы. 5. "ТабиFат". Айhылыу Ке~апова. Хайбулла районынын, 8феауылы. 6. "Ат". Вилена Fалламова. Учалы районынын, Балакай l<а:;~аккол ауыл ы. 7. "Йайлау~а". Камила Акбулатова. Сибай калаhы. амир Мажитов 8мир Мин,левали улы Ма- ~ ~~~~~~~~~~~~~~~i~~~~ii~ житов 1968 йылдын, 5 ию?
ненда Кугарсен районынын, Урге ha~ ауылында тыуFан. 8фе даулат санFат институ?
тынын, hынлы санFат факуль?
теты н, ошо укыу йорто янындаFы Расай художество академияhынын, аспиранту?
раhын тамамлай. Ш. Бабич исемендаге Рее- l1t!l~ публика даулат йаштаре _{'У.!....-., премияhы лауреаты. Расай Рассамдар союзы, "Артыш" рассамдар ижади берекмаhе аFзаhы. Республика, тебак, Бета Расай hам х алы-к-
Автор
dima202
dima202579   документов Отправить письмо
Документ
Категория
Культура
Просмотров
1 875
Размер файла
116 955 Кб
Теги
башкирский
1/--страниц
Пожаловаться на содержимое документа