close

Вход

Забыли?

вход по аккаунту

?

book

код для вставкиСкачать
Шаттық ордасы
Школа радости
2015
Шаттық ордасы
Кітапты құрастырушылардан
Қымбатты достар!
Əр нəрсенің өз бастамасы болатыны сияқты, біздің лицей де осыдан
дəл 20 жыл бұрын білімге жаны құмар, өмірден өз орнын табуға ынтық
бүлдіршіндерге есігін айқара ашты. Сынаптай сырғыған уақыт бір орнында
тұрмайды екен, міне, 2015 жылмен бірге сүйікті лицейіміздің ашылғанына
да 20 жыл толыпты. Аз ба, көп пе, оны уақыт таразысына қалдырып, асқан
мақтанышпен: «Иə, біз 20 жастамыз!» - деп айтуға толық хақымыз бар.
Жылдармен адам өмірлік тəжірибе жинақтап, ақыл тоқтататын кемел
жасқа келетіні рас. Сол кемелдік бүгінде оқушы мен ата-ананың мектепке,
ұстаз біліктілігіне деген сенімін нығайтып, жыл сайын өз қабырғасына
шəкірттерін жинауда.
Жылдар өтіп, заман ағымы өзгергенімен, лицейіміздің тыныстіршілігі тоқтаған емес. 20 жылдың ішінде жинақталған оқиғалар бүгінде
лицей өмірінің тарихына айналды. Өзінің қысқа ғұмырында білім саласына жаңа өзгерістер енгізіп, ауылдық жағдайда дарында балаларға
арнап жаңа үлгідегі мектеп ашқан ғалым С.З. Тайбоғаровтың жарқын
бейнесі, алғашқы ұстаздар - бəрі де жұртшылықтың жадында. Лицейден
ұшқан түлектер еліміздің түкпір-түкпірінде білім алып, еңбек етіп, Отан
алдындағы азаматтық борыштарын адал атқаруда. Ұстаздар легі білікті
мамандармен толығуда.
Бұл кітаптың əрбір парағы қызыққа толы мектеп өмірінің өткені мен
бүгініне шолу іспетті. 20 жыл - біздің жастығымыздың, үкілеген үмітіміздің
жылдары. Келесі мерейтойға дейін лицей ұжымының тағы да көптеген
асқар асулардан асып, жаңа шыңдарды бағындыруына тілектеспіз.
Дорогие друзья!
Как известно, у всего на свете имеется начало, исток… Так и наш лицей ровно 20 лет назад открыл свои двери для ребят, желающих получать
знания, развиваться и найти свое место в этой жизни. Время пролетело
незаметно, и вот сегодня для Большенарымского лицея 2015 год особенный. 20 лет любимой школе! И пусть лицей существует пока не так уж
долго, но мы имеем полное право говорить: «Да, нам – двадцать». Много
это или мало? Одно можно сказать точно: с годами появляются главные
слагаемые успеха - мудрость и опыт. Именно опыт общения, сотрудничества с детьми, наработанный несколькими поколениями преподавателей
лицея, является той «мудростью», которая привлекает в наши стены новых
учеников.
Годы пронеслись, а лицей живёт, дышит, учит. Много событий произошло со дня его основания . Что-то забылось, но многое осталось в нашей памяти и стало историей. Остались в памяти и люди, которые стояли у
истоков создания лицея. Это прежде всего основатель школы нового типа
2
Школа радости
Тайбогаров Серик Зайтанович, талантливый ученый, успевший за свою
короткую жизнь реализовать смелую идею модернизации казахстанского
образования: открыть в сельской глубинке школу для одаренных детей. За
20 лет лицей окончили сотни способных выпускников, достойных граждан нашей страны, сформировался слаженный учительский коллектив.
Каждая страница этой книги посвящена разнообразной жизни лицея:
это и его история, и учителя, и ученики, и выпускники, и родители, и современные лицейские будни.
20 - время нашей молодости, надежд, стремлений и новых свершений.
Хочется пожелать лицею, чтобы годы, оставшиеся до следующей круглой
даты, пролетели незаметно и принесли с собой много новых достижений
и побед.
Қуанып кіремін күнде мен,
Лицейден білім ап түлегем.
Ұстазым - ақылшым, тірегім,
Қол созып, сүйейді ол білемін.
Лицей - білімнің бұлағы,
Лицей - өмірдің шырағы,
Лицей - бүлдіршін тұрағы,
Біздерді қарсы алып тұрады.
3
Шаттық ордасы
Қ. Байғонусов,
Катонқарағай ауданының əкімі
Республикамыздың ең шығыс нүктесі
болып саналатын Катонқарағай ауданы өз
топырағынан көптеген білікті де білімді азаматтарды тəрбиелеп ұшырған. Бұл өлкеден
əйгілі жазушылар, ақындар, ғалымдар,
атақты қоғам қайраткерлері шыққаны көпке
мəлім.
Заман да, адам да өзгереді. Уақыт
өте келе жаңарған ой-пікірлер шынайы
тұжырымдарға орын береді. Осыған орай,
білім беру нысандарына қойылатын талап та
биіктеп, жас ұрпақты өмір сұранысына сай
оқытып, тəрбие беруге байланысты қыруар
міндеттерді шешу бағдары айқындала
түседі.
Қазақстан Республикасының президенті Н. Ə. Назарбаев ел келешегінің тұтқасын ұстайтын жас ұрпақты тəрбиелеу мен білім беру сапасын жоғары дəрежеге көтеру мақсатында қыруар шараларды жүзеге асыру
міндетін қойып отыр. Ол дегеніміз - сəулетті, балаларға жайлы мектептер, бүлдіршіндерге арналған бала бақшалар, т.б. Осы ретте ұстаздардың
əлеуметтік дəрежесін жəне əдістемелік деңгейін көтеруге де көп көңіл
бөлініп отыр.
Үлкен Нарын ауылдық лицейін алғаш ашар кезде ауылдық жағдайда
білім алып жатқан балалардың бойындағы дарынын ашу, оларға терең де
сапалы білім, саналы тəрбие беру мақсаттары көзделген болатын. Еліміз
тəуелсіздігін енді-енді алып, дербес мемлекет болып жатқан уақытта ашылып, тік тұрып, тəй-тəй басқан қадамы нығайып, өзі құрылғаннан бергі 20
жыл ішінде лицей ұжымы сол талаптарды абыроймен атқарып отыр.
Шалғайдағы ауыл балаларының білімге құштарлығын арттырып,
табиғи дарынын ашуды нысанаға алған ұстаздар оқыту мен тəрбиелеудің
жаңашыл технологияларын қолдана отыра, өз түлектерінің өмір жолына
дұрыс бағыт-бағдар беріп келеді. Мектепте тұлғаның қоғам өзгерісіне
сай өзін-өзі тəрбиелеуі, оның қажеттілігіне қарай əлеуметтік бейімделуін
қалыптастыруға байланысты қыруар істер атқарылуда.
Лицей ашылған кездері іріктеліп алынған тəжірибелі ұстаздар легінің
тобын кейіннен келген білікті мамандар жалғастыруда. Бүгінгі күні
ұстаздар қауымы білім берудің инновациялық əдіс-тəсілдерін меңгеру, өз
іс-тəжірибелерін тарату мақсатында республикалық фестиваль, конференциялар, семинарлар, педагогикалық оқуларға белсене қатысып, айтулы
жетістіктерге қол жеткізіп отыр.
4
Школа радости
Ауылдық лицей 2004 жылы Бірыңғай Ұлттық Тестілеу қорытындысы
бойынша облыстағы 10 үздік, Қазақстан Республикасындағы 100 алдыңғы
қатарлы мектептер қатарына кірсе, 2008 жылы «Облыстық мұғалімдер
біліктілігін арттыру институтының үздік тірек мектебі» номинациясы
бойынша арнайы марапатқа ие болды. Ал 2009 жылы Шығыс Қазақстан
облысы əкімі Б.Сапарбаевтың «Ауылдық үздік орта мектеп» сыйлығының
лауреаты атанды. Сондай-ақ 2014 жылы «Сала көшбасшысы» ұлттық сертификаты мен күміс медаліне ие болды.
Лицейді бітрушілердің 100%-ға дерлігі жоғарғы жəне орта арнаулы
оқу орындарына түсіп, 40% -ға жуығы оларды үздік дипломмен аяқтап
отыр. Қазір олар республикамыздың түкпір-түкпірінде ел экономикасын нығайтуға қомақты үлес қосуда. Мысалы, А.Сарсембина статистика Министрлігінде басқарма басшысы, Е.Жыкбаев Шығыс Қазақстан
облыстық ревизия комитетінің бөлім басшысы,
Р.Нұрлыбеков кеден
бақылау басқармасының басшысы, Ж. Бакыжанов ШҚОІІД криминалды полиция бөлімінің басшысының орынбасары, А.Миябаев- Мəскеу
қаласында «Примула-1» бағалау компаниясы директоры, С. Базашева Алматы қаласындағы əділет департаментінде, С.Ахметжанова БҰҰ халықты
қоныстандыру фондында, А.Ағажаева Қазақстанда БҰҰ экологиялық жобасы бағдарламасы бойынша қызмет атқаруда. Д.Қалиқан- «Үш бұлақ»
жауапкершілігі шектеулі серіктестігі директоры, Ж.Рамазанова- «Мүлікті
бағалау» жеке кəсіпкерлігі жетекшісі, А.Тоқтыбаева ШҚМУ-дың филология жəне журналистика факультеті деканының орынбасары, Б.Үмітчинова,
Р.Отчегарова, Ə.Жамалиева КАСУ, ШҚМТУ-дың оқытушылары, т.б.
О.Касенев «Болашақ» бағдарламасының гранты бойынша Лондон
қаласында, А.Омарбеков Сеул қаласында медицина университетінің грантын жеңіп алса, А. Скаков Томск қаласында, А.Сапақов Мəскеуде магистратурада білімдерін жалғастыруда.
Шəкірттердің
жетістігі – ұстаз еңбегінің жемісі. Лицейдегі
шығармашылықпен жұмыс істейтін жаңашыл, білікті ұстаздар қатарында
Л.Қажаева, Н.Танарыкова, Л.Раханова, Г.Садықова, Н.Нечаева,
Б.Қожықова, А.Зарипованың есімін мақтанышпен айтуға болады. Педагогтар үнемі ізденіс үстінде, қоғам дамуымен бірге көшке ілесіп келеді.
Қазіргі қайшылықтарға толы аумалы-төкпелі заманда дүниедегі болып
жатқан келеңсіз құбылыстарды өз ой елегінен өткізіп, адами тұрғыдан
баға беретін, ұлттық бірлікті сақтау мен өз ұстанымына берік отансүйгіш
азаматтарды оқытып жəне тəрбиелеп, өмірге дұрыс бағдар беру ісін лицей
ұжымы абыроймен атқаруда.
Ел ертеңін бүгін ойласақ, ұтатынымыз көпке мəлім. Осы міндеттерді
шешуге лицей ұжымының күш-жігерінің жетеріне кəміл сенімдемін.
5
Шаттық ордасы
Л. Тоқсанова,
Катонқарағай аудандық білім беру бөлімінің басшысы
Елбасымыз Н. Назарбаев Республика
ұстаздары алдына жас ұрпақты оқыту мен
тəрбиелеуге байланысты үлкен міндеттер
қойып отыр.Сол жолда атқарылатын
шаралардың ауқымы өте көлемді.
Үлкен Нарын ауылдық лицейі бірнеше
жыл көлемінде «Жеке басқа бағыттап білім
беру жағдайында ұстамды адамгершілік
мінез-құлық қалыптастыра отыра оқыту
жəне тəрбиелеу» атты өзекті тақырыппен
жұмыс істеп келеді. Ұжым оқытушылары
оқушылардың
шығармашылық
жұмысына жағдай жасау, оқыту үрдісінде
ынтымақтастықты
жүзеге
асыруға,
тəрбиеленушілердің өзін-өзі қалыптастыруға
негізделген тəрбие жүйесін жасауға жете көңіл бөліп отыр. Оқытудың
жаңа тиімді педагогикалық технологияларын іс-тəжірибеге енгізуді
нысана тұтқан ұжымның 8 мұғалімі Кембридж оқыту бағдарламасы
бойынша деңгейлік курстан өтіп, білімге қызығушылық туғызу жəне өз
бетінше білім алуға талпыныс дағдыларын қалыптастыру бағытында
жұмыс істеуде. Олар өз іс-тəжірибелерін тарату мақсатында облыс,
аудан көлемінде арнайы семинарлар өткізіп тұрады. Оқушылардың
білім саласындағы жетістіктері үшін «Дарынды балалар-Қазақстанның
болашағы» жəне «Қазақстанның үміт артарлары» атты энциклопедиялық
жинаққа бірқатар оқушылары енгізілді. Лицейде ауданда алғашқы болып
ашылған «Мəңгілік ел» орталығы өз жұмысын табысты жалғастыруда.
Лицей оқушылары облыстық, республикалық, халықаралық
олимпиадаларға қатысып, жүлделі орындар иеленіп келеді. Лицейлік
Ə.Шабданов, А.Құнанбаев, Е.Үтемжаров - халықаралық, республикалық
пəндік олимпиадалардың жеңімпаздары мен жүлдегерлері. Осы бағыттағы
«Лицейдің дарынды оқушыларымен жұмыс істеу» бағдарламасының
балалардың икемділігі мен қызығушылығын анықтау мақсатындағы
ғылыми негіздегі жұмысының рөлі өте жоғары. Тəрбие ісін жүзеге асыруда
«Лицей Республикасы», «Жас ұлан» ұйымдарының ықпалы зор.
Лицей ұжымы аудан, облыс көлеміндегі өтетін тəрбиелік шараларға
белсене қатысып отырады. Спорттық жарыстарда да жоғарғы нəтижеге
жетуде. Шаңғы тебудегі жетістіктеріне сай 10-сынып оқушылары
Е.Қамбаров, А.Малахов Риддер қаласындағы олимпиадалық резервтер
дайындығы мектебіне қабылданды.
Лицей ұжымы жеке тұлғаға бағыттап оқыту мен тəрбиелеудің
ұстанымдарын жүзеге асыру үшін қажырлы еңбек етіп келеді.
6
Школа радости
Оқушылардың білім сапасын көтеруді басты нысанаға алып отыр. Соның
айғағы-мектеп түлектері жыл сайын толығымен ҰБТ-ға қатысып, жақсы
нəтиже көрсетуде. Аудандағы тірек мектебі негізінде лицей мұғалімдері
басқа мектептерге əдістемелік көмек көрсетіп отырады.
Жас жеткіншектердің ел тəуелсіздігінің бүгінгі жеңісін, жемісін дұрыс
қабылдап, бағалай білуіне қол жеткізу-қиын да қызықты іс. Болашақта
ел тізгінін берік ұстайтын ұрпақ тəрбиелеуде лицей ұжымының тынбай
еңбектене беретініне сеніміміз мол. Сол жолда үлкен табыс тілейміз.
Л. Раханова,
лицей директоры
Үлкен Нарын ауылдық
лицейі
Заманауи əлемде елдің қуаты
ең алдымен азаматтарының
білімімен өлшенеді.
Н. Назарбаев
Үлкен Нарын ауылдық лицейі 1995
жылы 25 мамырда аудан əкімінің №553
өкімі бойынша сол кездегі Аудандық
білім беру бөлімінің меңгерушісі, іскер
əрі жаңашыл басшы С.З.Тайбогаровтың
ұйымдастырумен Өскемендегі №34 мектеп - лицейінің филиалы ретінде
ашылды. Дарынды басшы Серік Зайтанұлы аталған мектепті ашу кезінде
шалғайда жатқан ауыл балаларының білімге деген құштарлығын арттыру,
олардың бойындағы дарынын ашу, білім беру мен тəрбиелеудегі жаңаша
көзқарасты дамытуды көздеген еді. Тұңғыш рет ашылған лицейге 15
оқытушы іріктелініп алынды жəне 8, 9, 10 - сыныптарға гуманитарлық
жəне математикалық бағытта оқытылатын 90 оқушы қабылданды. Олар
математика жəне əдебиет пəнін тереңдетіп оқыды.
Лицейдің тұңғыш директоры
болып
С.З.Тайбогаровтың
өзі
тағайындалды. Ал 1997 жылы лицей
«Үлкен Нарын ауылдық
лицейі»
статусын алды.
1996-1997 оқу жылында оқу
орнында 5–сыныптан лицейге дейінгі
оқушылар дайындауға бағыт алынды.
1997 жылы лицейдің 24 түлегі
мемлекеттік емтихандарды ойдағыдай
7
Шаттық ордасы
тапсырып,
Ресей
жəне
Қазақстан Республикасының
жоғарғы оқу орындарының
студенттері қатарын толықтырды.
1998-1999
оқу
жылында
қазақ тілінде
оқитын 5-6-сыныптарға оқушылар қабылданды. Бүгінгі
таңда лицейде қазақ жəне
орыс тілінде 157 оқушы
оқиды. 6-7 - сыныптарда
лицейге дейінгі дайындық жұмыстары жүргізіледі. 8-11-сыныптар
математиканы тереңдетіп оқиды.
Мектептің кең көлемді өзекті мəселесі: «Жеке басқа бағыттап білім
беру жағдайында ұстамды адамгершілік мінез-құлық қалыптастыра
отырып оқыту жəне тəрбиелеу»
Мақсаты:Əр
түрлі
оқыту пəндері аймағында оқытушылар мен
оқушылардың шығармашылық жұмысына
жағдай
жасау,
оқыту
үрдісінде
ынтымақтастық
жəне
д е м о к р а т и я л а н д ы р уд ы
жүзеге
асыруға,
адамгершілік
тұрғысында
тəрбиеленушілердің өзін-өзі қалыптастыратын жеке дамуына негізделген
тəрбие жүйесін жасау
Алғашқы күннен бастап педагогикалық ұжым жеке тұлғаға бағыттап
оқыту
мен
тəрбиелеудің
ұстанымдарын
жүзеге
асыру үшін қажырлы еңбек
етіп келеді.
Сондықтан
да болар, лицейдің жұмыс
жасау жүйесі
тұлғаның
қоғам өзгерісіне сай өзін-өзі
тануы, оның қажеттілігіне
қарай əлеуметтік-бейімделуін
қалыптастыруына ықпал ету
мақсаттарын жүзеге асыруға
негізделген.
Үлкен Нарын ауылдық лицейінде шығармашылық ізденіс үстіндегі
жаңашыл, білікті, жас ұрпақты оқыту мен тəрбиелеудің қазіргі күн талабына
8
Школа радости
сай əдіс-тəсілдерін меңгерген алдыңғы қатарлы ұстаздар қызмет етеді.
Мұнда дəріс беретін 26 мұғалімнің 11-і жоғары санатты, 11 -і бірінші, 2-еуі
екінші санатқа ие, 2-еуінің санаты жоқ. Лицей педагогтары «Ұстаз деген
ұғымның өзі мұғалімнен тек мамандығының шебері ғана емес,сарқылмас
білім мен тəрбиенің кеніші,жан-жақты дамыған дара тұлға» деген
қағиданы өз жұмыстарында басты мақсат етіп қойған. Өз білімдерін
жетілдіруге көп көңіл бөле отырып, аудан, облыс ,республика көлемінде
конферецияларға, фестивальдарға, семинарларға, педагогикалық оқуларға
қатысып,өз еңбектерінің жемісін көріп отыр. Сонымен бірге баланың
өмірлік көзқарасын сарапқа салып, ішкі жан дүниесіне бойлап, бағытбағдар беріп,сабырлылыққа
баулып, адаспайтын ақыл
дариясына жетелейтін ұстанымы жоғары оқушыларды
тəрбиелеу үшін аянбай
еңбек етіп жүрген деосы
ұстаздар. Ұстаздар
қауымы оқушыларға орта
буында бейін алды, жоғарғы
сыныптарда бейінді, сондайақ қолданбалы жəне арнайы
оқу курстарын жүргізеді.
Мектеп ұжымы бірнеше
жылдар бойы «Оқушылар
білімін бақылаудың модульдік-рейтингтік жүйесі» мəселесі шеңберінде
эксперименттік жұмысын жүргізіп, жемісті еңбек етті. «Лицейдің дарынды
оқушылары» бағдарламасы бойынша оқушылардың икемділігін анықтау
мақсатында ғылыми негізде зерттеу жұмыстары жүргізіліп отырылады.
Солардың нəтижелері бойынша жеке шығармашылық жоспарлары
жасалып, оқытушы-лардың жетекшілігімен жоғарғы деңгейдегі оқыту
мен дамыту жұмыстары ұйымдастырылады.
Педагогтар - үнемі ізденіс үстінде, қоғам дамуымен қатар көшке
ілесіп келеді. Педагогикалық ұжым өз оқушыларының жетістіктері мен
табыстарын мақтан тұтады. Олар
7 «Алтын Белгі» жəне 5 «үздік»
аттестат
иегерлері,
облыстық,
республикалық,
халықаралық
деңгейде өтетін олимпиадалардың,
сайыстардың
жеңімпаздарын
дайындады. 2013-2015 жылдар
аралығындағы
қысқа
мерзімде
ғана облыстық «Жас математик»,
«Жас
физик»
сайыстарының
9
Шаттық ордасы
жеңімпаздары жəне жүлдегерлері А.Жамбурбаева,
А.Азирбаева, Ж.Мухаметуалиев, Ф.Жанкулова,
Ж.Эльнарова, С.Татаринцевті,
қазақ тілі жəне
əдебиеті пəндерінен республикалық пəндік
олимпиада мен «Жарқын болашақ», «Ақберен»
сайыстарының жеңімпаздары мен жүлдегерлері
Г.Бекенова, М.Қрықпаева,
А.
Тоқтарбаеваны,
биология
пəнінен
Д.Елюбаеваны, сондайақ Қарағанды қаласында
физика пəнінен
өткен
республикалық
ашық
олимпиада
жеңімпазы
Е.Үтемжаровты,
Ресейдің Омск қаласында
өткен
«Бизнес-Акула»
халықаралық
турнирінің
жеңімпазы
А.Шабдановты
жəне
Үнді
мемлекетінің
Нью-Дели қаласында өткен
физика
жəне
математика
пəндері
олимпиадасына
қатысушы
сертификатының
иегері
А.Құнанбаевтарды
мақтанышпен атауға болады.
Лицейде
8
педагог
Кембридж оқыту бағдарламасы
бойынша деңгейлік курстан
өтіп, оқу үдерісінде жаңа технологияларды енгізуде жəне облыс, аудан
көлемінде іс –тəжірибелерін таратуда.
Лицейдің тəрбие жұмысының
негізгі бағыттары: саламатты өмір
салтын қалыптастыру, адамгершіліктіқұқықтық тəрбие, дарынды оқушымен
жұмыс, патриоттық тəрбиемен қатар,
оқушының
өзін-өзі жетілдіруіне
қолайлы жағдай жасау.
Тəрбие
жұмысын жүзеге асыруда «Лицей
Республикасы» мен «Жас ұлан»
ұйымдарының ықпалы зор.
10
Школа радости
Əр баланың өзін көрсетуіне
мүмкіндік
беретін,
танымдық
қызығушылықтарын
оятатын,
өз
қабілеттері мен мүмкіндіктеріне деген
сенімділіктерін арттыру мақсатында
жүргізілетін дəстүрлі шаралардың
маңызы зор. «Лицейліктер қатарына
қабылдау», «Оқушы күні», ата-аналар
мен лицейге түсушілерге арналған
«Ашық есік күндері», «Ақылдылар
сайысы», «Бизнес-ойыны», «Денсаулық күні», спорттық -əскери «Алау»
ойыны,
«Өзін-өзі басқару күні»,
қонақжайлылық сабақтары
сияқты
мерекелері бар.
Сынып жетекшілері
саналы
да парасатты ұрпақ өсіруді, іскер
маман даярлауды, адами қасиеті мен
имандылығы мол азаматты тəрбиелеуді
сыныптағы тəрбие жұмысының басты
мақсаты етіп қойған. Сондықтан да
болар, лицей оқушылары аудан, облыс көлемінде өтетін тəрбиелік
шараларға белсене қатысып, жоғары нəтижелерге жетуде.
Семей қаласында өткен ІІ республикалық «Жас Ұлан» əскери-спорттық
ойынының қатысушылары Е.Үтемжаров, А.Алтаев,Е.Оженов, Е.Сайлабек,
Д.Жаманбалинова, Т.Смолянин облыс əкімі Б.М.Сапарбаевтың арнайы
Алғыс хатына ие болды.
10 - сынып оқушысы Қ.Оралғазина облыстық «Мамандықтар əлеміне
жол ашамыз» форумының ІІІ дəрежелі дипломымен марапатталды.
10 - сынып жетекшісі Н.Нұрғалиева облыстық «Ең үздік сынып
сағаты» байқауының
«Еңбекке баулу жəне кəсіби тəрбие» бағыты
бойынша жүлдегер атанды.
2004 жылы басталған мектеп түлектерінің Бірыңғай ұлттық
тестілеуінің қорытындысы бойынша ауылдық лицейі облыстағы 10
үздік, Қазақстан Республикасындағы 100 алдыңғы қатарлы мектептер
қатарына енгізілді. Жыл сайын лицей түлектерінің 75%-ы жоғарғы оқу
орындарының арнайы гранттарына ие болуда. Бұл көрсеткіш жылдан жылға өсу үстінде.
Лицейдің бұдан басқа да жетістіктері аз емес.
Үлкен Нарын ауылдық лицейі облыстық мұғалімдердің біліктіліктерін
арттырудағы институттың негізгі тірек мектебі болып табылады жəне
қазіргі таңда аталған институт қызметкерлерімен тығыз қарым-қатынаста
жұмыс атқаруда.
2008 жылы ол ««БАИ» үздік тірек мектебі»
номинациясы бойынша арнайы марапатқа ие болды.
11
Шаттық ордасы
2009 жыл Үлкен Нарын ауылдық лицейі облыс мектептері арасында
өткізілген сайыста Шығыс Қазақстан облысының əкімі Б. Сапарбаевтың
«Ауылдық үздік орта мектеп» сыйлығының лауреаты атанды. Ауылдық
лицей ұжымы білім беру мен тəрбиелеуде тиімді педагогикалық
технологияларды оңтайлы қолданады əрі ауданымызда жəне облыс
көлемінде өз іс-тəжірибесін тарату мақсатында арнайы семинарлар
өткізіп тұрады. 2011 жылы Үлкен Нарын ауылдық лицейінің мұғалімдері
мен оқушылары білім саласындағы жетістіктері үшін «Дарынды
балалар-Қазақстанның болашағы» энциклопедиясына, ал 2013 жылы
«Қазақстанның үміт артарлары» атты жинаққа енді.
ҚР Ұлтттық бизнес-рейтинг қорытындысы бойынша ауылдық лицей
«Сала көшбасшысы 2014» күміс медалі мен ұлттық сертификатына ие
болды. 1 мұғалімге «Жыл басшысы», 2 бірдей мұғалімге «Жыл маманы»
ұлттық сертификаты берілді.
Олар қазақ тілі мен əдебиеті пəнінің мұғалімі С.Байжуминова, химия
пəнінің мұғалімі С.Петухова, лицей директорының оқу ісінің меңгерушісі
Г.Садыкова. Директордың тəрбие ісі жөніндегі орынбасары И.Даулетханова
«Еңбектегі тиімді қызметі үшін» медалі, лицей директоры Л.Рахановаға
«Қазақстан даңқы» ордені тапсырылды.
Үлкен Нарын ауылдық лицейінің ұжымы облысымыздағы жоғарғы
оқу орындары, қазақ-түрік лицейімен тығыз байланыста жұмыс істейді.
Лицей түлектері аталған оқу орындарында оқуда жоғары жетістіктерге
жетіп, шамамен 40%-ы Қызыл диплом иегері. Ауылдық лицей ұжымы
облыстық ШҚМУ ректорының А.Қуандықовтың арнайы Алғыс хаттарына
ие болды.
2012-2013 оқу жылынан бастап өскелең ұрпақты тұлғаландыру жəне
əлеуметтік тұрғыда өзін-өзі игертуін қамтамасыз ететін оқыту мен тəрбие
берудің жаңа əдістемелерін енгізу мақсатында ауданымызда алғаш рет
ашылған «Мəңгілік ел» орталығы өз жұмысын жүргізуде. Педагогикалық
ұжым өз оқушыларының жетістіктері мен табыстарын мақтан тұтады.
Кешегі лицей түлектері бүгінде Қазақстан Республикасының түкпір
түкпірінде ғана емес, шет мемлекеттерде де қызмет етіп жатқан əр
саладағы маман иелері. Үлкен Нарын ауылдық лицейінің ұжымы жаңа
заман көшінен қалмай, бар мүмкіндіктерді пайдаланып аянбай еңбек
етуде. Лицей ұжымы С.З. Тойбағаровтың салып берген сара жолынан
таймай, адал əрі үздіксіз жұмыс істеуде.
12
Школа радости
Тайбогаров Серик Зайтанович
1963-2007 годы
Қалдырған ізің мəңгілік...
Зажечься могут сто свечей лишь от
одной свечи…
Катран
13
Шаттық ордасы
Е. Мамбетказиев,
Президент Казахстанско-Американского свободного
университета, академик НАН РК
Лидер в сфере образования
По жизни я благодарен моей природе, которая
щедро наделила способностью безошибочно постигать сущность человека, его потенциал, даже
на уровне интуиции. Эта особенность значительно
облегчает жизнь любого. Но, когда ты руководишь
многотысячным коллективом, формируешь свою
команду, она приобретает особую значимость.
В статусе ректора Восточно-Казахстанского
госуниверситета, известного в республике своей
инновационной деятельностью, мне не раз приходилось с определенной долей риска делать ставку
на молодых коллег, доверяя им ответственные руководящие должности. И, надо сказать, интуиция
почти никогда не подводила меня.
Помню хорошо мою первую встречу с Сериком Тайбогаровым, за плечами которого уже был к тому времени опыт руководства школой, ученая
степень кандидата наук. Молодой, уверенный в себе. Немногословный.
Неторопливый в мыслях. Подтянутый, элегантный. Наверное, поначалу
его смутило мое неожиданное предложение занять должность проректора.
Но мой довод для убеждения был лаконичен и конкретен: университетом
на востоке Казахстана, в создание которого мы со своей командой вложили столько сил и энергии, должны руководить молодые, талантливые восточноказахстанцы. Это логично и справедливо, когда речь идет о действительно перспективных кадрах. А таких в регионе было немало и это было
его самой большой ценностью и преимуществом. Я понял это еще в 1984
году, когда впервые приехал в Усть-Каменогорский пединститут на должность ректора, познакомился с восточноказахстанскими специалистами.
Для меня, как первого руководителя, автора идеи создания третьего в
республике классического университета, такие люди, как Серик Зайтанович, действительно были нужны, потому что надежный опыт руководителей старшего поколения должен был сочетаться со смелостью, риском
молодости, с независимостью суждений, действий. Мне нужна была «критическая масса» сторонников, на которую я мог бы опираться, потому что
реформаторская судьба ВКГУ изначально была сориентирована на творческое, результативное созидание.
Из нашей первой беседы с Сериком Зайтановичем я понял, что могу
положиться на его серьезный, взвешенный подход к делу. Несмотря на
естественные сомнения, психологически он был готов к нашему сотрудничеству.
14
Школа радости
Разумеется, любой член ректорской команды нуждается поначалу
в поддержке, его приходится буквально «вести» до достижения определенного результата. Но Серик самостоятельно выстроил свою грамотную
стратегию, которую поэтапно начал претворять в конкретные действия.
Видимо, сказался не только уровень его подготовленности как специалиста-педагога, но и незаурядные организаторские способности, проявившие себя еще в студенческие годы. Неслучайно профессор педагогики
И.Д.Багаева отмечала его в числе самых перспективных выпускников.
Чуть позднее, когда в структуре ВКГУ был открыт многопрофильный
колледж как довузовская ступень непрерывного образования, я без тени
сомнения назначил Серика Тайбогарова его директором. И уже на этом
участке работы, возглавив целый коллектив студентов и преподавателей,
он проявил профессиональную мудрость в работе с людьми, сочетая индивидуальный подход с оправданной требовательностью, которую трудно
было не принять. Колледж стал коллективом единомышленников, поверивших в разумную политику своего руководителя.
Явное уважение вызывала самостоятельность суждений Серика
Зайтановича, критическое порой отношение к обсуждаемым проблемам.
Такое качество мне всегда импонировало в людях. Я глубоко убежден, что,
только допуская инакомыслие, стимулируя широкое обсуждение альтернативных вариантов любого решения, руководитель может вырастить рядом
с собой сильных лидеров.
Если бы не трагическая случайность, неожиданно оборвавшая его
жизнь, сегодня он наверняка был бы рядом со мной, в моей команде КАСУ.
Уверен, что и без моего участия в его судьбе, Серик стал бы достойным лидером в сфере образования. Не без гордости я отношу его к плеяде своих талантливых учеников, в которых вложена частица души, твоего
жизненного кредо, профессиональной и гражданской чести. Наверное, это
и есть высшая награда твоей созидательной миссии на этой Земле.
Пусть светлая память родных и близких Серика Зайтановича, друзей и
коллег оберегает его вечный покой, олицетворяя преемственность животворной силы надежды.
Г. Адильгазинов,
д.п.н.,профессор,академик МАНПО
О моем друге
С Сериком Тайбогаровым я впервые встретился еще в 1987 году, когда
я, после 12 лет работы в школе, с большим трудом и сожалением, скрепя
сердце, смог уйти из школьного образования и пришел на кафедру педагогики ВКГУ преподавателем.
Происходила наша первая встреча так: на кафедру для консультации
по педагогике к тогда еще доценту Васильченко Петру Леонидовичу пришли три вполне самоуверенных студента, очевидно, старшекурсника. Точно
15
Шаттық ордасы
помню сейчас, это были Олег Ладыгин, Женя
Пирожков и Серик Тайбогаров. Их Петр Леонидович готовил для поездки на Всесоюзную
педагогическую олимпиаду в город Полтаву, на
Украину. Признаюсь, меня слегка задело тогда,
что они смотрели на нас, тогда новых преподавателей кафедры, несколько свысока. Возможно, мне тогда это только показалось. Зато с какой радостью мы встречали их триумфальное
возвращение из Полтавы: они вернулись, завоевав для Казахстана командное первое место.
Буквально через год-два Серик, самый молодой директор школы в области, привез на областную олимпиаду по педагогике среди школьников
свою команду из Большенарымского района, точнее, из Малонарымской
сельской школы. Команда эта выступила очень хорошо, особенно запомнился восьмиклассник Даурен Дюсебаев, звонкоголосый, уверенный в
себе, хорошо подготовленный, энергичный.
В 1990г. я вновь встретил Серика в Алматы, уже на вступительных
экзаменах в аспирантуру Алматинского государственного университета
имени Абая. Нас обоих благословила на это Гуль Кумашевна Нургалиева,
которая в 1989-1990гг. заведовала кафедрой педагогики этого вуза. Во время подготовки и сдачи экзаменов в аспирантуру мы с Сериком сблизились.
Мы одновременно стали аспирантами.
Работая на кафедре педагогики, при большой ее поддержке, особенно
профессора Васильченко Петра Леонидовича, я смог досрочно защитить
диссертацию. Серик к этому времени был назначен на должность заведующего Большенарымским районным отделом образования с массой бесконечных повседневных забот, в том числе и хозяйственных. Потому Серику
Зайтановичу пришлось непросто сочетать научно-исследовательскую работу с огромной организаторской работой в отделе образования. Но его
трудолюбие, деятельностная натура, глубокая увлеченность позволили
успешно защитить кандидатскую диссертацию.
В этом немалая заслуга его руководителя, доктора педагогических
наук, профессора Нургалиевой Гуль Кумашевны. А еще я бы подчеркнул
роль его семьи, особенно старшей сестры Сауле Зайтановны, педагога и
единомышленника, вдохновителя и, конечно же, его половины, Алмагуль,
жены, друга и помощника. Кто знает, возможно, истоком его вдохновения
и была эта поддержка семьи. Мы сотрудничали на всем протяжении работы над диссертацией, и после,когда нужно было внедрять в практику
результаты диссертации.
Но до этого нас с Сериком Зайтановичем объединила еще одна общая
идея. Это была идея по осуществлению важнейшего для сельского образования района дела по открытию первого сельского лицея для одаренных
16
Школа радости
детей по типу школы-лицея №34 города Усть-Каменогорска. Открытие
профильной школы нового типа для довузовского этапа подготовки будущих сельских учителей было одним из звеньев моего докторского исследования.
Серик Зайтанович ставил конкретную цель-сельские учащиеся могут
и должны получать знания, ничем не уступающие качеству знаний, получаемых детьми в городских школах. Уже тогда Серик Зайтанович ставил
задачу о конкурентоспособности знаний: дети из села, пройдя конкурсный отбор в лучшие вузы страны и зарубежья, получив на этой базе качественное профессиональное образование, используют его для развития
сельских регионов страны. Он, как заведующий районным отделом образования, провел необходимую подготовительную работу, заразил этой
идеей своих коллег-директоров школ и учителей, родителей, районное руководство.
В этом проявился весь арсенал его лидерских качеств:недюжинный
талант убеждать, вселять уверенность, общаться, вести за собой.
Как-то он пригласил меня к себе в Большенарымское. Помню эту мою
первую поездку в 1995 году в село. Добираться пришлось с пересадками,
сначала на поезде, затем на автобусе. Было еще раннее утро, когда я пришел в районный отдел образования и попал на оперативное совещание
отдела. Мне было интересно познакомиться с Сериком-управленцем образования. И я увидел, как сочетается в одном лице требовательность с
четкостью поставленных задач, признаться, я увидел его в тот раз с другой, незнакомой мне стороны. Не скрою, приятно удивился росту моего
молодого коллеги.
Потом был наш визит к акиму района Сеитову Алтайбеку Сеитовичу.
Очевидно, он уже был готов принять решение, и мой визит был последним
штрихом к этому. Я благодарен ему за понимание важности этой идеи для
района, ее инновационности, перспективности. Сегодня, спустя годы, мы
видим, насколько правильным был этот шаг.
В серьезности наших намерений общественность района, родителей,
я думаю, убедило то, как мы проводили первый набор в лицей. Первые
вступительные экзамены проводили специалисты университета, специально прибывшие в район. Это были психолог Ковалев Сергей Эдуардович, доктор исторических наук Алексеенко Александр Николаевич и
я, тогда кандидат педагогических наук. При этом использовались тесты,
письменные задания по математике и физике. На Серика Зайтановича
были возложены контроль и координация вступительных испытаний, работа со взволнованными родителями. В итоге нам удалось отобрать наиболее погдотовленных, одаренных шольников района.
Здесь четко проявился профессионализм Серика Зайтановича как
главного учителя района, сумевшего найти наиболее творчески мыслящих
специалистов для работы в первом сельском лицее. Это они впоследствии
17
Шаттық ордасы
обеспечили успех нашей идеи. Об этом лучше всего говорят итоги 10-летней деятельности лицея, подведенные в 2005 году.
Несмотря на известные экономические проблемы 90-х годов, Серику Тайбогарову удалось создать необходимую материально-техническую
базу: «выбить» здание для лицея, создать интернат для учеников, приехавших в райцентр из отдаленных сел.
Тут надо отметить: успех лицея был бы невозможен, если бы вновь
не проявилась неожиданная по новизне идея Тайбогарова. Он задумал и
обеспечил организацию небывалого доселе прецедента: это была идея так
называемых педагогических десантов из г.Усть-Каменогорска. В село выезжали с лекциями ученые местных вузов. Среди них были профессора
ВКГУ Игибаев С.К., Павлов А.М., Базарбеков А.Б., Скаков М.К., доценты
Каленова Б.С., Прокопова К.П., лучшие учителя школ города Маштакова
Н.Л., Плотникова И. и др. Мне также довелось вести занятия по тестам
НЦТ в математических классах.
Помню, с каким удовлетворением Серик Зайтанович выслушал мой
отзыв об учениках лицея, успешно справившихся со сложными задачами олимпиад на том же уровне, что и ученики лицея №34 города УстьКаменогорска. Это была победа нашей идеи. Радость была общей: мы отобрали в лицей действительно одаренных сельских школьников.
В 2005 году в Большенарымском торжественно отмечалось 10-летие
нашего лицея. Мы с профессором Русановым В.П. от университета поздравляли коллектив с первым юбилеем, с большим удовлетворением и
гордостью за всех, кто стоял у истоков лицея, в первую очередь, за Серика
Зайтановича, я слушал выступления первых лицеистов, успевших стать
специалистами разных сфер производства: юристами, экономистами, налоговиками, их слова благодарности за рождение такой школы-лицея.
Сегодня этот лицей по итогам ЕНТ входит в число 100 лучших школ
Республики Казахстан. Это прекрасный памятник Серику Тайбогарову,
след, оставленный им на земле.
В 1996 году Серик успешно защитил кандидатскую диссертацию. По
данному поводу я был приглашен на семейный праздник. Так получилось,
что семейный проаздник вылился в праздник всего Большенарымского
района. Кстати, уже в первый мой приезд в Большенарымское, а потом и
неоднократно мне доводилось быть дома у Серика, знакомиться с ним в
неофициальной обстановке. В домашней обстановке человек еще больше
раскрывается, и я убедился: родители-Зайтан Оспанович и Муңлык-апа
вырастили прекрасных детей, дружных, одаренных, талантливых. Меня
удивляла и поражала их забота о родителях, взаимная привязанность давно уже взрослых людей.
Однако у Серика, как у младшего сына, будущего главы семьи и хранителя ее традиций,в семье, на мой взгляд, было особое место. Лучшие
традиции семьи поддерживала и понимала заботливая невестка, Алма-
18
Школа радости
гуль, жена Серика Зайтановича. Непередаваемый уют и тепло очага создавали его трое прекрасных детей. Все это привлекало самых разных людей
в этот гостеприимный дом.
Несмотря на нашу разницу в возрасте, он был моложе меня почти на
10 лет, мне приходилось не раз опираться на его дружеское участие, практические советы по административной деятельности.
Н. Завалко,
д.п.н.,профессор, академик МАНПО
О вкладе С. З. Тайбогарова в теорию
и практику образования
«Я практик, которого необходимость улучшить работу школы заставила заниматься
наукой»,-так частенько повторял мой друг Серик Тайбогаров.
Время, увы, быстротечно, не хочется верить, но Серика нет с нами. До сих пор очень
остро ощущаю его уход, ведь Серик был не
просто одним из моих студентов. Он был моим
другом, братом, единомышленником, близким
человеком для моей семьи и моих детей. Вместе со мной он работал в областной школе комсомольского актива, был капитаном команды, защищавшей честь
Казахстана на Всесоюзной студенческой олимпиаде в 1987 году в
Полтаве, писал у меня дипломную работу, впоследствии стал коллегой по работе, докторантом.
Часто перебираю его научные статьи, перелистываю страницы
его книг, обсуждаю их со своими аспирантами и магистрантами ,
каждый раз находя что-то новое и интересное. Профессиональный
и научный рост Серика происходил на моих глазах,и я не уставала
восхищаться его взрослением, стремительным становлением лидера, организатора образования, ученого. Не покидает ощущение:
до обидного мало пожил, но как много сумел сделать! Я допускаю,
что мне трудно быть объективной, уйти от эмоций, даже по прошествии времени. Перефразируя поэта, могу сказать:
Я смотрю на Зайтановича через призму поэзии,
Призму музыки, призму любви,
19
Шаттық ордасы
Просто так смотреть бесполезно,
Просто так ничего не увидите вы.
Так было при его жизни, так осталось и сейчас. Он был лучшим среди
моих самых блестящих учеников.
Боюсь что-то забыть, упустить, но боюсь и преувеличить, гиперболизировать, ведь Серик этого совсем не любил.
На мой взгляд, вклад С.З.Тайбогарова как в теорию, так и в практику
образования равноценен. Он сам говорил: «Я практик, которого необходимость улучшить работу школы заставила заниматься наукой».
После окончания вуза, несмотря на обилие заманчивых предложений оставаться в городе, Серик поехал работать учителем в одну
из отдаленных школ Большенарымского района. За короткое время
он, выверяя науку с практикой, стал завучем, а затем и директором
этой школы. Успешно внедряя уровневый подход к ученику, он
разработал и апробировал дифференцированные задания по блоку
гуманитарных предметов. Затем, обобщив их теоретически, защитил кандидатскую диссертацию в городе Алматы под руководством
доктора педагогических наук, профессора Г.К.Нургалиевой.
Заслугой С.З.Тайбогарова является открытие в 1995 году одного из первых в нашей области сельских лицеев в селе Большенарымское. Дело это было непростое, противников у него в то время
было в разы больше, чем сторонников. Не один раз он приезжал за
опытом в среднюю школу №34 города Усть-Каменогорска то один,
то десантом-с детьми, с учителями. Консультировался, составлял
документы, одновременно в районе и области «пробивал» помещение, сплачивал команду единомышленников, советовался с учеными.
Значительным вкладом в практику образования области стало
открытие Тайбогаровым С.З.профильных классов в ряде городских и сельских школ области, мотивирование на сотрудничество
с вузом их педагогических коллективов, разработка документации
и составление учебных планов различных профилей. В те годы
это был первый опыт. Сегодняшняя политика образования, направленная на это, только подчеркивает дальновидность прогноза
С.З.Тайбогарова.
Много сил приложил Серик Зайтанович, работая в команде
единомышленников академика, ректора ВКГУ Е.А.Мамбетказиева
по открытию Многопрофильного колледжа при университете. Сле20
Школа радости
дует подчеркнуть, что и здесь он все начинал с нуля, преодолевая
сопротивление. Но Серик упорно отстаивал идею непрерывного
профессионального образования, собирал и сплачивал коллектив
педагогов. Серик Зайтанович со своими единомышленниками
неоднократно ездил в Астану, отстаивая не просто колледж при
университете, а получение статуса Республиканской экспериментальной площадки.
Сегодня колледжу присвоено имя С.З.Тайбогарова, преподаватели и студенты много делают для того, чтобы быть этого достойными.
Значителен вклад С.З.Тайбогарова в теорию педагогической
науки. Он опубликовал около 80 научных трудов, среди которых
монографии, учебные пособия, программы авторских курсов. Он
написал докторскую диссертацию, успешно прошел предзащиту в
России (г.Новосибирск) и в Казахстане (г.Караганда).
Я не могу претендовать на полный анализ научного творчества
Тайбогарова С.З. Надеюсь, будут еще исследователи и научного наследия, и вклада Серика Зайтановича в практику и общего, и профессионального образования. Но даже при первом приближении
значимость его вклада как в практику, так и в теорию образования
трудно переоценить.
А. Алыбаева,
директор Большенарымского сельского лицея (2003-2013гг)
Инновации в глубинке
Лицею 20 лет. Тогда, 20 лет назад, само слово
«лицей» резало слух и казалось претенциозным. И
мало кто верил, что из этой затеи – создать учебное
заведение нового типа в сельской глубинке – выйдет что-либо стоящее. Ещё было меньше тех, кто
верил, что лицей сможет доказать свою конкурентоспособность в жестких условиях рынка образовательных услуг. В школу тогда пришли настоящие
энтузиасты своего дела, готовые днём и ночью находиться в школе, не считаясь со своим личным
временем, ломать сложившиеся стереотипы и экспериментировать. За эти годы школа поменяла три
адреса, выпустила свыше 500 учащихся, которые сегодня трудятся в са-
21
Шаттық ордасы
мых различных сферах народного хозяйства. В те далекие 80-е годы, когда
мы только начинали свой трудовой путь в Малонарымской средней школе,
Серик Зайтанович был на голову выше нас в прямом и переносном смысле:
высокий молодой человек с мягкой, доброжелательной улыбкой, умным и
проницательным взглядом. Мы, молодые учителя, жили обычной жизнью:
проводили свои уроки, школьные мероприятия. И у Серика, как нам казалось, все было так же. Но неожиданно для нас он, будучи уже директором
Малонарымской школы, собирает педагогический коллектив и предлагает
совершенно новую модель обучения, в которой все должно быть нацелено
прежде всего на комфортное пребывание ученика в школе. Были открыты
профильные классы в соответствии с выявленными наклонностями и возможностями учащихся. А наша учительская стала походить на штаб, где
на каждой перемене мы обсуждали то, как проходит адаптация профильного обучения. Для Серика ничего лишнего, незначительного в наших наблюдениях не было: он горячо интересовался буквально всем. И как он
только все успевал? Конечно, и до Серика мы сами знали об инновациях
в сфере образования, но чтобы здесь, в глубинке… Для реализации такого замысла необходимы были недюжинные знания, целеустремленность,
воля. Серик Зайтанович был руководителем от Бога: умел настроить весь
коллектив на работу в нужном направлении, в каждом из нас смог разглядеть тот творческий потенциал, о котором мы сами и не подозревали.
У него была любимая фраза: «Давайте ваши бредовые идеи, и как можно
больше». Из всего «хаоса этих идей» умел выбрать рациональное зерно,
которое помогало коллективу двигаться вперед.
А ведь многие «бредовые» в то время фантазии реализовались в сегодняшней жизни нашего лицея, который возник, как казалось многим, на
пустом месте.
Разговоры о школе нового типа велись уже давно, но скептиков на
этот счёт среди сподвижников Серика Зайтановича было немало. То время
было периодом так называемой оптимизации: сокращались штаты, целые
учреждения, финансирование было урезанным. А чтобы открыть еще одну
школу! Это казалось многим невыполнимым. Но кипучая натура Серика,
его неуемная энергия и огромный организаторский талант вновь закрутили колесо событий. Мы, теперь уже специалисты райОО, ездили по всему
району и агитировали одаренных детей изменить свою жизнь: оставить
привычный домашний уют, свои школы и поступать в наш лицей. Сама
идея открытия сельского лицея не носила стихийный характер: Сериком
Зайтановичем была подготовлена серьезная научная основа, в разработке
Положения новой школы участвовали преподаватели ВКГУ. А его маневр
- сделать наш лицей сначала филиалом усть-каменогорского лицея №34намного облегчил разрешение многих проблем на первом этапе организации школы нового типа.
Трудное было это время, даже мебель во вновь открывшуюся школу
22
Школа радости
взять было неоткуда. Случайная информация о закрытии детской колонии
в г.Усть-Каменогорске помогла обрести
лицею какую- никакую мебель и другой школьный инвентарь.
Подбором кадров в лицей Серик
Зайтанович занимался лично: наряду с
маститыми педагогами были приглашены также и молодые перспективные учителя, многие из них сегодня успешно трудятся на руководящих
должностях районного и областного масштаба. Также благодаря усилиям
Серика Зайтановича в наш лицей ежегодно на зимних каникулах приезжали ученые физико-математических дисциплин со своими лекциями. Таким
образом, Серик Зайтанович стремился приобщить подрастающую сельскую молодежь к науке. Такого прецедента еще не было. Да и мы, преподаватели, выезжали на ежегодные научно-практические конференции со
своими докладами в областной университет.
Много проблем приходилось решать, многое изменилось. Но всегда есть один неизменный главный ориентир в работе школы – строить
обучение и воспитание учащихся на гуманистической педагогике, на
принципах демократизма. Неслучайно наша школа в 2002 году вступила в
Ассоциацию инициативных школ Республики и защитила проект «Демократизация школы как основа развития гражданского общества». Как и
в любой семье, в лицее есть свои традиции – «Посвящение в лицеисты»,
«День ученика», «Бизнес-игра» и другие. Школьное самоуправление осуществляется через «Республику Лицей», есть своя собственная Конституция. Хочется назвать имена наших первых президентов «Республики»:
Шакиртов Максат, Оракпаева Зарина, Ахметова Сания, Оспанов Сагит. По
итогам ЕНТ в 2004 году Большенарымский сельский лицей вошёл в десятку лучших школ области, сотню лучших школ Республики. В 2009 году
лицей стал победителем в номинации «Лучшая сельская школа». Мы тогда
, сами того не понимая, вкладывали в наших учащихся не только знания
и умения, но и, выражаясь современным языком , «компетенции». Наши
выпускники смогли себя реализовать, состоялись как личности. Мы радуемся за успехи наших выпускников.
Мне вспоминается наш самый первый школьный праздник. В самый
разгар праздника произошло отключение электроэнергии, и весь праздник
проходил при свете фар автомобилей, направленных на окна школы. Свет
фар и зажженные свечи создали атмосферу уюта и романтики. Мне кажется, это было очень символично. Тот свет с тех пор каждый несёт в себе,
где бы он сейчас ни находился, в самых разных уголках нашей Республики
и странах ближнего зарубежья. Хочется пожелать новому поколению лицеистов, чтобы этот «огонь не погас», а разгорался новыми яркими красками и цветами.
23
Шаттық ордасы
З. Шаньшина,
заместитель директора по методической работе
Большенарымского сельского лицея (1995-2014гг)
Наш лицей
20 лет со дня основания Большенарымского
сельского лицея... Даже не верится, что уже 20,
потому что в памяти не тускнеют воспоминания
о первых годах существования этого учебного
заведения, названного, как нам казалось тогда,
гордым именем ЛИЦЕЙ. Мы, учителя, пришли туда работать в основном из школ имени
Ленина и Огнёва. У каждого был свой багаж
знаний, опыта, но все мы понимали, что здесь,
в лицее, мы должны работать как-то иначе, ведь
это учебное заведение нового типа. Но каким
путём идти, как строить свои уроки так, чтобы каждый из них был нацелен
на развитие личности наших учащихся, мы это себе представляли достаточно смутно. Но было общее стремление – работать по-новому, работать эффективно, чтобы наши выпускники были конкурентоспособны при
поступлении в высшие учебные заведения, чтобы они стали достойными
гражданами нашей страны.
С большим уважением я называю имена своих коллег, первых педагогов лицея: Литвинову Людмилу Савельевну, Небесихину Екатерину
Павловну, Танарыкову Нургизу Нурахметовну, Кашкимбаеву Толкын Берикполовну, Бузову Галину Сергеевну, Метельникову Наталью Сергеевну,
Алыбаеву Алмагуль Есымкановну, Отчегарову Маулию Жумакановну и
других. Каждый из них был талантлив по-своему. Но всем им было присуще творческое начало, которое проявлялось и на уроках, и при подготовке
и проведении внеклассных мероприятий. А объединить и направить творческий потенциал каждого педагога умел не менее талантливый первый
директор лицея Тайбогаров Серик Зайтанович.
С первых дней педагоги определили для себя и своих воспитанников
высокую планку. Каждый считал свой предмет главным и требовал «по
полной программе». Учителя много работали дополнительно , индивидуально с учениками по ликвидации пробелов в знаниях , с одарёнными – на
дальнейшее их развитие. 2 раза в год учащиеся сдавали зачёты и экзамены почти по всем предметам. Такая подготовка позволяла нашим выпускникам свободно поступать в вузы Казахстана и России и , самое главное,
им легко было там учиться, так как они были приучены много трудиться.
А мы, учителя, радовались их успехам и видели в этом признание нашего
труда. Теперь, оценивая первые годы существования лицея с высоты прожитых мною лет, я думаю, что мы где-то и «перегибали палку», слишком
перегружали своих воспитанников, мало оставляли им времени на раз-
24
Школа радости
влечения, общение с друзьями. Но пусть оценку этому дают сами первые
выпускники, а мы были искренни в своём стремлении как можно лучше
подготовить своих воспитанников к следующему этапу их жизни.
Когда я вспоминаю первые годы работы в лицее, я всегда думаю о той
атмосфере сотрудничества, которая сложилась там как бы сама по себе.
Учителя помогали друг другу, делились своими методическими находками , советовались друг с другом, не боялись показать свою некомпетентность в каком-то вопросе, зная, любое незнание – это начальная ступенька
на пути дальнейшего совершенствования своего педагогического мастерства. И это сотрудничество наблюдалось не только между преподавателями, но оно незаметно устанавливалось между учителями и учениками.
Уважение к личности ученика проявлялось и в том, что некоторые учителя
обращались к воспитанникам на вы. И такое обращение не создавало
какой-то дистанции, а наоборот, установившееся взаимоуважение и доверие между учителем и учеником позволяло эффективнее решать текущие
задачи обучения и воспитания.
Вспоминаются также и внеклассные мероприятия тех лет. Тогда ещё
сценарии не скачивались с интернета, а были тесно связаны с повседневной жизнью лицея, ни о какой «казёнщине», безликости при таком подходе не могло быть и речи. Вот почему такие внеклассные мероприятия
запоминались надолго, не оставляли никого равнодушными.
Зачем в год двадцатилетия лицея я пишу об этом? Во-первых, эти
воспоминания – часть моей жизни, для меня эти годы далеко не худшие.
Судьба предоставила мне возможность жить и работать среди замечательных людей, настоящих профессионалов, которых я любила и люблю. И
это относится не только к моим коллегам, но и к нашим ученикам, с некоторыми я поддерживаю дружеские отношения и по сей день. Во-вторых,
очень хотелось бы, чтобы добрые традиции лицея сохранялись и развивались нынешними педагогами и воспитанниками Большенарымского сельского лицея.
И хотелось бы закончить словами нашего гимна: «Помни, каждый
лицеист, путь нелёгок и тернист. Но его ты выбрал сам». Гордо неси по
жизни это имя- воспитанник или учитель Большенарымского сельского
лицея.
Г. Бузова,
учитель русского языка и литературы Большенарымского
сельского лицея (1995-1998 гг)
Как молоды мы были…
Сельский лицей, школа нового типа… Тогда, в далеком 95-м, эта деревенская новость вызвала, пожалуй, лишь любопытство. Казалось, что
такие школы могут появляться в городе. Но у нас, в Большенарыме, зачем?..
25
Шаттық ордасы
Потом растерянно удивлялась: «Почему я ?...» - когда, шагая по дороге домой, «переваривала» разговор с Тайбогаровым С.З., первым директором лицея, и его приглашение работать в новой школе.
А после, когда уезжала насовсем, плакала, прощаясь со ставшими мне
родными коллегами и учениками. Я прощалась с моим лицеем, школой, за
которую очень благодарна Жизни.
Так случилось, что лицей стал первой ступенькой моего профессионального становления. Самым важным , самым трудным и, пожалуй, самым счастливым этапом.
Эта школа изначально славилась глубоким, серьезным отношением к
делу. Помню свои учительские «страхи» о том , что не укладываюсь в рамки программы: вот уже третий урок вместо одного все спорим и спорим с
ребятами о Наполеоне, об объективности изображения его Толстым, о праве сильной личности переступать нравственные законы. Моим ученикам,
думающим, определяющим свою позицию, было интересно, а значит,
было интересно и мне, учителю – и мы продолжали размышлять, соглашаясь и не соглашаясь друг с другом, не оглядываясь на временные рамки ,
установленные программой. А дома, благодаря моим пытливым ученикам,
ждало новое испытание – бессонная ночь наедине с Достоевским. Уложив спать двух маленьких детей, я готовилась к новому уроку. Завтра мои
десятиклассники будут снова искать истину, а значит, я, вчерашняя студентка, должна быть на высоте. Лицей учил ответственному отношению к
делу и взрослых, и ребят. Сейчас, работая в городской школе-мегаполисе,
глядя на по-детски несерьезное отношение учеников к экзамену, на веру в
чудодейственную силу репетиторов, поневоле вспоминаю лицеистов. На
консультацию приходили все. И душа болела за каждого, и каждый верил
в тебя, учителя, в твой профессионализм. А первые победы в жизни наших
лицеистов воспринимались как собственные. Такая сплоченность во имя
общей цели, такая взаимная поддержка взрослых и ребят – особенность
лицейской жизни, лицейской дружбы.
Лицей – удивительная школа. Мои старшие коллеги помнят, как по
коридорам школы летали на метлах ведьмы и какой шабаш устраивала
нечистая сила на переменах. Так ярко, необычно текла жизнь в школе во
время проведения предметных недель. А сколько душевных сил, старания
вложили ребята и учителя в подготовку концерта перед односельчанами,
на котором впервые прозвучал гимн Лицея. Концерт был пронизан духом
творчества Пушкина, его верой в Лицей:
Благослови, ликующая муза,
Благослови: да здравствует лицей!
Чудеса в нашей школе творились руками и душой ребят и взрослых.
Жизнь всегда била ключом. А без оригинальных идей, творчества лицей
был немыслим.
Да, я благодарна Жизни за то, что в ней была такая школа. Благодарна
26
Школа радости
за то, что работала с таким яркими, интересными людьми, настоящими
мастерами своего дела, за то, что были у меня такие замечательные ученики. Верю, что дух Лицея все еще силен, а новое поколение лицеистов
продолжает славные традиции школы и гордится ею.
С. Кудабаева,
учитель истории, заместитель директора по методической
работе Большенарымского сельского лицея
Высокие результаты
В лицей я пришла в сентябре 1997 года. Первый мой лицейский выпуск как у учителя истории состоялся в 1998 году. Выпускалось тогда
два класса: математический и гуманитарный.
Большой радостью для меня было, когда все они
успешно сдали экзамены в вузы, показали высокие результаты по истории Казахстана. Вспоминается и мой на сегодняшний день последний выпуск 2004 года. В тот год впервые учащиеся школ
Республики Казахстан сдавали ЕНТ.Лицей тогда
вошел в десятку школ области и в сотню школ
по РК по результатам ЕНТ. По истории Казахстана учащиеся получили самый высокий балл по
району. Наши выпускники – Бектургенева Асем,
Мухаммедов Берик, Джумагулов Канат, Семенова Елена закончили ВКГУ,
исторический факультет. Учащиеся лицея неоднократно становились призёрами районных и областных олимпиад по истории Казахстана. С особой
теплотой я хочу вспомнить «своих активистов», наших школьных лидеров. Когда я работала в школе, в качестве заместителя директора по воспитательной работе, они были моей опорой, моей правой рукой – Оракпаева Зарина, Бутакова Ольга, Ахметова Сания, Охина Толкын, Сапбулатова
Айгерим и многие другие. Мы даже тогда разработали собственную Конституцию лицея. Впервые в школе мы ввели такие праздники, как «День
ученика», «Бизнес- игра». Очень отрадно и приятно, что эти праздники
теперь в школе стали традиционными. В 2002 году лицей вступил в Ассоциацию инициативных школ Республики Казахстан, осуществил проект
«Демократическая школа как основа гражданского общества».
В сентябре 2013 года я вновь вернулась в свой лицей. Все годы, что
я не работала в нём, я никогда не «отрывалась» от него, всегда знала, чем
он «дышит и живёт». Лицей для меня не только место работы, но и часть
моей жизни. Судьба лицея – это и моя судьба. Желаю всем своим коллегам,
родителям, выпускникам и учащимся лицея благополучия и успехов.
27
Шаттық ордасы
Қазақтың тағдыры, келешекте ел болуы
да мектебінің қандай негізде құрылуына
барып тіреледі.
Мағжан Жұмабаев
Человек, вооруженный знанием,
непобедим.
М.Горький
28
Школа радости
Үлкен Нарын ауылдық лицейі» КММ-нің
директорлары
Тайбогаров Серик
Зайтанович
(1995-1996 жж)
Оралбаев Мурат
Касымханович
(1997-2003 жж)
Алыбаева Алмагуль
Есымкановна
(2003-2013 жж)
Өскемен қаласы
Назарбаев зияткерлік
мектебінің жоғарғы санатты математика пəні
мұғалімі
Жангунусов
Бақытжан
Нургазиевич
(1996-1997 жж)
Алматы қаласы №11
гимназиясының 1санатты физика пəні
мұғалімі
Мұратқа арнау,
əріптесі Садыкова Г.К.
Өткеніңді білу-бүгініңе сабақ, болашаққа бағдар. өзіңнің тарихыңды
тану-елдігіңнің, өскеніңнің өсетіндігіңнің айғағы.
Катонқарағай ауданының Үлкен Нарын ауылында орналасқан
«Үлкен Нарын ауылдық лицейі» коммуналдық мемлекеттік мекемесіөзіндік даму тарихы бар киелі білім ордасы. 20 жылдық тарихында өзінің
өсу-өркендеу жолында талай қиындық пен табысты сəттерді бастан кеше
отырып, бүгінде математика пəнін тереңдетіп оқытатын ауылдық лицей
дəрежесіндегі білім беру ұйымы ретінде танымал.
29
Шаттық ордасы
Қазіргі таңда əр түрлі жоғары оқу орындарында оқып жатқан, еңбек етіп жүрген
жəне мектеп партасында білім алып жатқан
шəкірттеріміз мектеп тарихының жарқын
беттерін алтын əріптермен жазылатын тың
оқиғалармен толтыра түсетініне сеніміміз
мол.
Киелі
дейтініміз,
бұл
мектептің
табалдырығын кімдер аттамады десеңізші?
Айтпағымыз - бүгінде арамызда жоқ,
бақилық болған əріптесіміз Оралбаев Мұрат
Қасымханұлы жайлы....
Оралбаев Мұрат Қасымханұлы өте сауатты, қос тілді де жақсы
меңгерген, көңілді, ақ пейіл жан еді. Жұмысына өте мұқият, жауапкершілігі
зор екенін өзінің еңбек жолын 1987 жылы Парамоновка ауылында физика пəнінің мұғалімі жəне директордың тəрбие ісі жөніндегі орынбасары
қызметінен бастағанда- ақ байқағам.
Мұғалім, ғазиз, мұғалім,
Өмірің сенің- бір ағын.
Шəкірттерге ашқан ол,
Ғылымның қайнар бұлағын,
-деп ақын жырлағандай, қызығы да қиыны да мол физика пəні
мұғалімі мамандығының , басқару қызметі міндетінің беделі мен абыройын асқақтатып, білім берген Мұрат Қасымханұлы 1990 жылы осы
мектептің директоры болып тағайындалды.
1994 жылы Үлкен Нарын ауылдық əкімшілігі басшысының орынбасары қызметіне ұсынылды. Əкімшілік қызметте
ауыл мектептері
мəселелерін көтере отырып, 1995 жылы ауылдық лицейдің ашылуына ықпалын тигізді. 1997-2003 жылдары Шығыс Қазақстан облысының
жоғарғы оқу орындары мен колледждерінің профессор-оқытушы
құрамымен тығыз байланыста жұмыс жүргізе отырып, лицей директоры
қызметін атқарды. Олардың қатысуымен лицейдегі педагогикалық сыныптарда семинарлар ұйымдастырды. 2004 жылы Мұрат Қасымханұлының
қатысуымен Үлкен Нарын ауылында №133 Қазақстан Республикасы
Білім жəне ғылым министрлігінің Ұлттық Тестілеу орталығының филиалы ашылды. 2006-2007 жылдары Ұлттық Тестілеу Орталығы филиалының
директоры қызметін атқарды. Қазақстан Республикасы Министрлігі
комиссиясының мүшесі бола отырып, ҰБТ-ны өткізуді ұйымдастыру
жұмыстарына белсене қатысты. 2005 жылдан өмірінің соңғы күндеріне
дейін «Білімдегі жаңа технологиялар аймақтық орталығы» ММ-інде
жаңа технологияларды игеру тобының жетекшісі қызметін атқарды. Оның
еңбектерінің арқасында облыстың мектептерінде оқытудың жаңа технологиялары енгізіліп, шалғайдағы мектептер Интернет желісіне қосылу
30
Школа радости
мүмкіндігін алды. Қандай қызмет атқарса да, барын салып, өз ісіне үлкен
жауапкершілікпен қарайтын. Мұрат Қасымханұлының білім беру жүйесін
жетілдіруге қосқан үлесі ерекше. «Жақсының аты өлмейді» деген ғой.
Біздің есімізде ол əрқашан да кішіпейіл, мейірімді, жаңашыл, білгір басшы күйінде қалды.
Мұрат үлгілі əке, адал жар, қамқор аға, апайларына мейірімді бауыр бола білді. Біз үшін өз ісіне берілген, əрқашан да көмегін көрсетуге
əзір əріптес, туыстары үшін асқар таудай əке, қимас туысты сұм ажал
арамыздан ерте əкетті. «Орнында бар оңалар» демекші, оның артында атын өшірмейтін ұлы мен қызы қалды. Бүгінде ұлы Айдар медицина саласының маманы болса, қызы Назым -Астанадағы Қазақ Ұлттық
Өнер университетінің студенті. Достарына сыйлы, жұмысында абройлы
азамат болған Мұрат Қасымханұлының жарқын бейнесі əріптестерінің
есінде мəңгі сақталады.
Əріптесі Л. Қажаева
Азаматы, елдің сүйген-Мұраты,
Күлімсіреп мейірім шашып тұратын.
Білім беру-шəкірттерге жаңаша,
Ізденіс тек болды сенің мұратың.
Орындалды лицейге артқан үмітің,
Өрлеп келед асқарларға,биік-шың.
Тəрбиемен білім нəрін сіңірген,
Қорқытпайды шəкірттерді ҰБТ-ың.
Күндер өтер күн артынан жылыстап,
Мектебің тұр жаңа өмірде тыныстап,
Ізің жатыр салып кеткен соқпақтай,
Лицейліктер шығар ертең ту ұстап.
Орындалар армандарың көп еді,
Шын азамат сол үшін тер төгеді.
Ерте кеттің аққан жұлдыз тəрізді,
Қабіріңе ұрпағың гүл егеді.
31
Шаттық ордасы
Мектеп əкімшілігі
Раханова Лиза Кунашевна
Лицей директоры, жоғарғы
санатты қазақ тілі жəне əдебиет
пəндерінің мұғалімі
Садыкова Гаухар
Кайрдолдиновна
Директордың оқу ісі жөніндегі
орынбасары, жоғары санатты
физика пəнінің мұғалімі
Кудабаева Сауле Аркалыковна
Директордың бағдарлы оқыту
жөніндегі орынбасары, бірінші
санатты тарих пəнінің мұғалімі
Даулетханова Ильнура
Габдулловна
Директордың тəрбие ісі
жөніндегі орынбасары,бірінші
санатты психолог.
32
Школа радости
Мұғалім - зор тұлға, ол күннің құдіретті
сəулесі іспетті.
К. Д. Ушинский
Учитель - профессия дальнего действия,
Главная на Земле
Р. Рождественский
33
Шаттық ордасы
Ардагер ұстаздар
Небесихина Екатерина
Турысбаева Сауле
Кашкынбаева Толқын
Павловна КожахметовнаБерікболовнаучитель химии и биологии жоғарғы санатты қазақ Жоғарғы санатты матемавысшей категории,
тілі жəне əдебиеті пəні тика пəнінің мұғалімі. «ҚР
«Старший учитель»
мұғалімі. «ҚР Білім беру Білім беру ісінің үздігі».
ісінің үздігі».
Литвинова Людмила
Савельевна – учитель
математики высшей
категории
Шаньшина Зоя ИвановнаҚажаева Лəззат
учитель русского языка и
Баженовналитературы высшей катего- жоғарғы санатты тарии, «Отличник народного рих пəнінің мұғалімі.
образования Казахской
Қазақстан Білім
ССР»
Министрлігінің «Құрмет
грамотасының» иегері.
34
Школа радости
Танарыкова Нургиза
Нурахметовна- учитель
русского языка и литературы высшей категории,
«Отличник народного просвящения Казахской ССР»
Исабаева Сауле НурбаевнаОтчегарова Маулия
жоғарғы санатты математика
Жумакановнапəнінің мұғалімі, Қазақстан
учитель географии и
Республикасының «Конбиологии высшей категоституциясына 10 жыл»
рии.
мерекелік медалінің иегері
Достижения наших учителей
Литвинова Л.С.,
учитель математики высшей категории
(1995-2012гг)
• 2008 г.- областной фестиваль инновационно-педагогических идей
«Система работы с одаренными в области математики учащимися в условиях сельского лицея». Диплом ІІІ степени.
• Областная научно-практическая конференция. Доклад и публикация в журнале “Педагогический вестник” на тему “Профильное обучение
в условиях сельского лицея”. Благодарственное
письмо.
• Более 10 лет вела обучение в группе
«Коллективный ученик» при Московском государственном университете и Новосибирском государственном университете.
• Участвовала в Международном семинаре
учителей, работающих в классах с углубленным
изучением математики в Специализированном
Учебно – Научном Центре Новосибирского государственного университета.
35
Шаттық ордасы
Қажаева Л. Б.,
Үлкен Нарын ауылдақ лицейінің тарих
пəнінің жоғарғы санатты мұғалімі
• 2012 ж. «Алатау» баспасынан шыққан
«Сезім толқындары» жыр жинағының авторы.
• ҚР Білім Министрлігінің «Құрмет грамотасымен» марапатталған
• Катонқарағай ауданының гимнінің авторы.
Садыкова Г. К.,
жоғары санатты физика пəнінің мұғалімі
• 2005 - 2006 жылдар -Катонқарағай
аудандық білім беру жəне спорт бөлімі
меңгерушісінің мадақтама граматолары (Көп
жылғы шығармашылық еңбегі жəне қол
жеткізген табыстары үшін).
• 2006 жыл-алғыс хат:
За активное
участие в областной научно-практической
конференции «Повышение эффективности
внедрения современных образовательных
технологий в условиях реализации национальной образовательной модели, ориентированой на результат».
• 2008 жыл-ІІІ дəрежелі диплом : «Үздіксіз кəсіби білім беру: туындайтын мəселелері мен даму болашағы» атты Халықаралық ғылымипрактикалық конференция.
• 2008 жыл-ІІІ дəрежелі диплом: облыстық
«Үздік авторлық
бағдарлама» конкурсы.
• 2011 жыл-сертификат : «Педагогтан-педагогқа» атты халықаралық
педагогикалық шеберлік фестивалі.
• 2012 жыл-медаль : «За вклад в развитие образования»
• 2012 жыл-ІІ дəрежелі диплом :облыстық
«Жаңашыл сабақ»
байқауы «Жаңашыл көшбасшы» номинациясы.
• 2013 жыл- ІІ дəрежелі диплом, облыстық «Үздік вариативті оқу
бағдарламасы».
• 2014 жыл-ұлттық сертификат «Жыл басшысы».
• 2014 жыл- құрмет
грамоталары: Академик Е.А. Бөкетов
атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті деканының
«Жалпы білім беру мекемелерінің оқушылары арасында физика пəнінен
36
Школа радости
өткізілген Республикалық ашық олимпиадаға жеңімпаз дайындағаны
үшін», С.Аманжолов атындағы ШҚМУ ректорының
«Университетпен жемісті ынтымақтастығы жəне пəн бойынша оқушылардың білімін
қалыптастыруға қосқан үлесі үшін», Ф.М. Достоевский атындағы ОМУ
халықаралық бизнес факультеті деканының алғыс хатының, білім саласын
дамыту жолында қол жеткен табыстары жəне өскелең ұрпақты оқыту мен
тəрбиелеу ісіне қосқан үлесі үшін облыс əкімінің алғыс хаты жəне аудан
əкімінің құрмет грамотасы.
Алыбаева А. Е.,
Үлкен Нарын ауылдық лицейінің
жоғарғы санатты математика
пəнінің мұғалімі (1995-2013ж.ж.), НЗМ
математика пəні мұғалімі
Облыстық білім Департаментінің «Мақтау
қағазымен»
марапатталған,
халықаралық
ғылыми – практикалық конференциясының
жүлдегері.
Оның оқушылары халықаралық “Кенгуру”,
облыстық “Малахит”, аудандық математика
пəні олимпиадаларының жүлдесінің иегерлері.
Нечаева Н. С.,
учитель математики, физики высшей категории
• Благодарственное письмо ВКО ИПК ПРО за участие в областной
конференции с докладом «Роль образовательных технологий в углубленном изучении математики» (2006 г.)
• Диплом в номинации «Учитель- новатор» в областном конкурсе учителей математики от (2012 г.)
• Диплом І степени за лучшую авторскую
программу прикладного курса в республи
канском творческом конкурсе «Наука и образование»
• Благодарственное письмо за успехи в
подготовке участников олимпиады среди 11-х
классов сельских школ ВКО «Жас математик», посвященной памяти
Т.Г.Жантасова.
• Благодарственное письмо Управления образования ВКО , регионального центра «Шыгыс». Доклад на тему «Обучение и воспитание
одаренных детей в малокомплектной школе»
37
Шаттық ордасы
• Благодарственное письмо за участие в областных педагогически
чтения на тему «Малокомплектные школы: состояние, проблемы, перспективы развития» (2014 г.)
•
Грамота заместителя начальника департамента образования Д.С.
Аргынгазина «За вклад в воспитании и обучении подрастающего поколения»
•
Грамота Акима Катон-Карагайского района К.Байгонусова «В
честь празднования 23-летия Дня Независимости Республики Казахстан
за внесенный вклад в сфере образования и воспитания подрастающего
поколения» (2014 г.)
• Областной семинар «Особенности работы Большенарымского
сельского лицея по повышению качества предметных достижений при
подготовке к ЕНТ», доклад «Методика индивидуальной и групповой работы по повышению качества знаний по математике
• Областной интерактивный урок «Решение уравнений и неравенств, содержащих переменную под знаком модуля» (2010 г.)
Исабаева С. Н.,
жоғарғы санатты математика пəнінің мұғалімі
• Қазақстан Республикасы Білім жəне
ғылым министрлігінің грамотасы, 2003 ж.
• Қазақстан Республикасының «Конституциясына 10 жыл» мерекелік медалінің
иегері, 2005 ж.
• Қазақстан
Республикасының
президенті Н.Ə. Назарбаевтың алғыс хаты,
2007 ж.
• Шығыс Қазақстан облыстық білім
беру департаментінің грамотасы, 2013 ж.
Кожикова Б. М.,
жоғарғы санатты химия жəне биология
пəні мұғалімі
• 2006 ж. Дарынды балалармен жұмыс
жүргізу саласындағы облыстық
«Əлеуметтікпедагогикалық
инновациялар» фестивалінде
ІІІ орын иеленді.
• Облыстық инновациялық –педагогикалық
идеялар фестивалі
“Химия жəне биология пəндерінен ауылдық жағдайда дарынды
оқушылармен жұмыс жасауды жетілдіру əдістері”,
38
Школа радости
ІІ орын иеленді.Аудандық «Ең үздік мұғалім» атағын жеңіп алды.
• Облыстық «Жыл мұғалімі-2010» байқауының «Шебер мұғалім»
номинациясының» лауреаты.
• Қазақстанның 20 жылдығына орай, облыстық «Парасатты жастар
лигасы» ұйымдастырған «Отбасындағы бірлік пен ынтымақ – мемлекет
тұрақтылығының негізі» атты тақырыбында өткізген ашық сынып сағаты
байқауында. Іорын иеленді.
• Химия жəне биология пəні мұғалімдерінің съезі қарсаңында.
Облыстық «Жыл мұғалімі- 2012» байқауының «Шеберлік жəне тəжірибе»
номинациясының жеңімпазы.
• «За вклад в развитие образования» медалінің иегері.
• «Химия пəнінен тоқсандық бақылау жұмыстары» əдістемелік
нұсқаулық авторы
Кудабаева С. А.,
учитель истории 1 категории
• 2014-2015 - Областные педагогические
чтения. Благодарственное письмо
• 2014-2015 - Республиканский творческий
фестиваль «Білім жəне ғылым». Диплом II степени
• 2014-2015 - Областной конкурс по краеведению. Благодарственное письмо
• февраль 2015 года – районный семинар
«Развитие критического мышления учащихся через активное взаимодействие».
Бахтиярова Ф. Х.,
ағылшын тілі пəнінің мұғалімі
• 2014 ж. - Құрмет грамотасы: «Университетпен жемісті ынтымақтастығы жəне пəн бойынша оқушылардың білімін қалыптастыруға
қосқан үлесі үшін
• 2014 ж. - Катонқарағай ауданы əкімінің
Құрмет грамотасы «Енбек жолында жеткен
жетістіктері жəне қажырлы қызметі үшін»
39
Шаттық ордасы
Байжуминова С. А.,
жоғарғы санатты қазақ тілі жəне
қазақ əдебиеті пəндері мұғалімі
• 2012 жыл «Өрлеу» БАҰО» АҚ филиалы ШҚО
бойынша ПҚ БАИ Қазақстан Республикасы педагог кадрларының біліктілігін арттырудың деңгейлі
бағдарламалары аясында үшінші (базалық) деңгей
бағдарламасы бойынша сертификат иегері
• 2012-2014 жылдары «Қазақ тілі сабақтарындағы
сыни тұрғысынан ойлау технологиялары», «Сабақтағы
жеті модульдің тиімділігі», т.б. тақырыбында өткен
аудандық мұғалімдер семинарларында іс-тəжірибесі таратылды.
• 2014 жылы «Жыл маманы-2014» ұлттық сертификатымен марапатталды.
Раханова Л. К.,
«Үлкен Нарын ауылдық лицейі» КММ-інің директоры, жоғарғы
санатты қазақ тілі, қазақ əдебиеті пəнінің оқытушысы
• «Қазақстан Даңқы» орденінің иегері (2014 ж.)
• «Білім саласын дамытуға қосқан үлесі үшін»
медалінің иегері (2012 ж.)
• Қ. А. Ясауи атындағы халықаралық қазақтүрік
университетінің
президенті,
профессор
У. С. Əбдібековтың Алғыс хатының иегері (2015 ж.)
• Республикалық
ғалымдар
қоғамының
мүшесі,
педагогика
ғылымдарының
кандидаты, доцент, Республикалық «Білім жəне Ғылым»
шығармашылық бірлестігі алқасының төрайымы
Т. Ш. Ахметованың Алғыс хатының иегері (2014 ж.)
• С. Аманжолов атындағы ШҚМУ-дың ректоры Ə. Қуандықовтың
Алғыс хатының иегері (2013 ж.)
• ҚР еңбек сіңірген мұғалімі Қ. Бітібаеваның «Нəтижеге бағытталған
білім беруде жеке тұлға қалыптастырудағы мұғалімнің рөлі» атты
республикалық ғылыми-əдістемелік конференциясының педагогикалық
оқуларында «Үздік білімі мен біліктілігі үшін» арнайы грамотасымен
марапатталған (2006 ж.)
• «Катонқарағай ауданында мемлекеттік тілді дамытуға қосқан үлесі
үшін» 3 мəрте аудан əкімлерінің Құрмет грамотасымен марапатталды
• «Көп жылғы шығармашылық еңбегі жəне жеткізген табыстары
үшін» аудандық білім беру бөлімінің мадаөтамасы
• Аудандық «Жыл мұғалімі» байқауының лауреаты (2000 ж.)
40
Школа радости
Малахов В. В.,
учитель физической культуры
высшей категории
• 2012 г. – ІІІ общекомандное место
в первенстве области среди школьников по
пляжному волейболу
• 2012 г. – І общекомандное место по
летнему ориентированию среди школьников
области (Спартакиада школьников ВКО)
• 2013 г. – ІІ общекомандное место в
первенстве ВКО среди школьников по Президетскому многоборью
• 2013 г. – ІІІ общекомандное место в
зимнем спортивном ориентировании среди
районов ВКО (г. Риддер)
• 2013 г. – Малахов Александр – ІІІ место на чемпионате ВКО по
лыжным гонкам (г. Риддер), вошел в юношескую сборную области по
лыжным гонкам
• 2014 г. – Токтарбаева А. - І место по лыжным гонкам (Зимняя Универсиада среди школьников области)
• 2014 г. – Мырзабек Д. - ІІІ место по лыжным гонкам (Зимняя Универсиада среди школьников области)
• 2014 г. – Камбаров Е. – І место по лыжным гонкам в первенстве
ВКО среди школьников
• 2014 г. – Малахов А. - ІІІ место по лыжным гонкам (Чемпионат
Республики Казахстан среди юношей и девушек по лыжным гонкам)
• 2014 г. - Малахов А. удостоен звания «Кандидат в мастера спорта
по лыжным гонкам Республики Казахстан»
• Мастер спорта СССР по лыжным гонкам, 1991 год
Мұсин Б. Т.,
технология,сызу пəндерінің 1- санатты,
дене шынықтыру пəнінің 2- санатты мұғалімі
• ҚР Білім жəне Ғылым министірлігі.
Шығыс Қазақстан облысынын білім
департаментінің грамотасы;
• 2004, 2005, 2011, 2012, 2014 жылдары мектеп əкімшілігінің мадақтамалары.
• 2013 жылы «Нұр Отан» партиясының
мадақтамасы;
• 2014 жылы Катонқарағай ауданы
əкімінін Құрмет грамотасымен
марапатталған.
41
Шаттық ордасы
Кусманов А. Б.,
директордың əскери-патриоттық
тəрбие ісі жөніндегі орынбасары
• 2010 жылы Катонқарағай ауданының
қорғаныс істері жөніндегі бөлім бастығының
Отанға
деген
əскери-патриоттық
рухын
көтеру
мақсатында
оқушылар
арасында
ұйымдастырылған
«Ал, қанекей, жігіттер!»
байқауына команда дайындағаны үшін Алғыс
хатпен марапатталды.
• 2014 жылы облыстық педагогикалық оқулар байқауына қатысып,
ІІІ дəрежелі дипломды иеленді.
Нургалиева Н. Т.,
жоғарғы санатты математика пəнінің
мұғалімі
•
2012 жыл «Дарын» орталығының 10
жылдығына арналған «Үздіксіз көп деңгейлі
дарындылықты анықтау» атты халықаралық ғылымипрактикалық конференцияға, Ломоносов атындағы
Мəскеу Мемлекеттік университетінің филиалының
Профессоры Р.И.Суннатованың шеберлік сыныбына
қатысқаны үшін сертификаттарының жəне Қазақстан
Республикасы Мемлекеттік тілді дамыту институтының «Мұғалімдердің
іс-тəжірибелері-білім беру үрдісін жетілдірудегі үлестері» атты жинаққа
өз тəжірибесін ұсынғаны үшін бас директордың Алғыс хатының иегері.
• 2012 жыл «Мұғалімдердің іс-тəжірибелері-білім беру үрдісін
жетілдірудегі үлестері» атты жинақта «Натурал көрсеткішті дəреже
тақырыбын түсіндірудің тиімді жолы» атты мақаласы баспасөзге шықты.
• 2013 жылы Педагог кадрларының біліктілігін арттырудың деңгейлі
бағдарламалары аясында бірінші (ілгері) деңгей бағдарламасы бойынша
сертификат иегері
• 2014 жыл
Шығыс өңірлік орталығы бастығының
«Үздік
вариативті бағдарлама» байқауына қатысқаны үшін Алғыс хатымен марапатталды, «Қызықты математика» авторлық бағдарламасы жинаққа енді.
• 2014 жыл облыстық
«Үздік сынып сағаты» байқауының
«Мамандығым-мақтанышым» бағыты бойынша ІІ дəрежелі диплом иегері.
Зарипова А. К.,
•
учитель русского языка и литературы высшей категории,
учитель 1 уровня, руководитель методического объединения
учителей
2008 г - районный конкурс «Учитель года», победитель в номина-
42
Школа радости
ции «Учитель-новатор». Грамота
•
2009 январь - Международный симпозиум
«Русская литература в мировом контексте». Грамота
•
2009 февраль - районный семинар «Система работы Большенарымского сельского лицея по развитию одаренности». Мастер-класс
•
2009 май - Международная научно-практическая конференция «Одаренность в контексте непрерывного многоуровневого образования». Сертификат
o
С 2010 г - руководитель методического
объединения лицея.
• 2010 год - областной семинар «Опыт работ Большенарымского
сельского лицея по подготовке к ЕНТ». Мастер-класс
• 2010 год- 6-ая Международная научно-практическая конференция, посвящённая памяти С.З. Тайбогарова. Грамота
• С 2011 года- публикации на всероссийском сайте «Фестиваль педагогических идей». Дипломы и сертификаты участника
• 2012 год - областной конкурс инновационных проектов в направлении-инновации в разработке учебно-методических пособий. Сертификат
• Март 2012 г - районный семинар «Инновационные технологии
преподавания». Мастер-класс
• Апрель 2013- доклад на межрегиональном семинаре с участием
представителей образования г.Зыряновска об опыте организации ОЭР в
лицее
• 2013г -сертификат об окончании курсов 1 (продвинутого) уровня
по Кембриджской программе
• 2014 год- Республиканская интернет-олимпиада для учителей русского языка, тройка лучших результатов района. Сертификат
• Март 2015 год – Благодарственное письмо от Центра педагогического мастерства
Даулетханова И. Г.,
директордың тəрбие ісі жөніндегі
орынбасары, психолог
• 2014 жылы «Еңбек жолындағы тиімділігі»
атты төс белгісінің иесі.
•
«Мектеп түлектерінің ҰБТ-ға дайындығы
кезеңіндегі психологиялық көмек» тақырыбындағы
баяндамасы басылымға шықты.
• 2013 жылы облыстық семинарда «Творчество в програмно-проектном подходе к самопознанию» тақырыбында баяндама жасады.
43
Шаттық ордасы
аты.
•
2012 жылы облыстық «Үздік жыл психологы» сайысының лауре-
• Республикалық əдістемелік «Мектептегі психология» журналына
«Ұстаздарғаарналған психологиялық тренинг» тақырыбындағы мақаласы
жарияланды.
Петухова С. Н.,
учитель химии 1 категории
• 2014 г – областной онлайн - урок по химии в
8 классе «Получение свойства и применение кислорода».
• Участница областного и районного семинаров в 2011,2014 гг.
• Публикации в республиканском журнале
«Химия в Казахстанской школе» №6, 2013 г., в педагогическом интернет - журнале «Коллеги», на Всероссийском фестивале педагогических идей «Открытый урок».
• Казахстанская интернет-олимпиада 2015 г.- лучший результат
района.
• Национальный сертификат в номинации «Специалист года 2014»
Мерғазина М. Т.,
ІІ санатты қазақ тілі жəне əдебиет пəндері
мұғалімі
•
2010 жыл Аудандық білім беру бөлімі
бастығының «Ерлік мəңгі өшпейді» атты тəрбиелік
шаралар үлгісінің байқауында І орынды иеленгені
үшін Мақтау грамотасымен;
•
2012 жыл
мектеп əкімшілігінің Жас
ұрпақты тəрбиелеудегі оқу-тəрбие жұмыстарындағы
жетістіктері жəне ғылыми зерттеу жұмысына
жетекшілік қызметі үшін Құрмет грамотасы
•
2013
жыл
мектеп
əкімшілігінің
Мұғалімдердің кəсіптік мерекесі қарсаңында жас ұрпаққа білім беру мен
тəрбиелеудегі жемісті еңбегі үшін мадақтамамен;
• 2014 жыл 8 наурыз халықаралық əйелдер мерекесі қарсаңында жас
ұрпаққа білім беру мен тəрбиелеудегі жемісті еңбегі үшін Мақтау грамотасы;
• 2014жыл С.Аманжолов атындағы ШҚМУ ректорының «Менің
Қазақстаным» атты Шығыс Қазақстан облыстық конкурсында «Менің
өлкем-менің кіші Отаным» номинациясы бойынша жазба жұмыстарын
дайындауда жетекшілік еткені үшін Құрмет грамотасымен марапатталды.
44
Школа радости
Сыдыкова Н. О.,
учитель истории первой категории, учитель 3 уровня
• Диплом 2 степени за обобщение опыта на Международной научно-практической
конференции учителей, посвященной памяти
Тайбогарова С.З. (2008 г.);
• Сертификат за лучший результат района в Республиканской дистанционной олимпиаде для учителей по всемирной истории
(2012 г.);
• Сертификат за лучший результат района в Республиканской дистанционной олимпиаде для учителей по истории Казахстана (2013 г.);
• Сертификат «Золотой результат» по этнографии казахского народа
(Республиканская дистанционная олимпиада для учителей, 2013 г.);
• Диплом 1 степени – победитель Республиканской дистанционной
олимпиады для учителей по этнографии казахского народа (2013 г.);
• Диплом 3 степени - победитель Республиканской дистанционной
олимпиады для учителей по правоведению (2013 г.);
• Сертификат об окончании уровневых курсов по программе АОО
«Назарбаев интеллектуальные школы»;
• Благодарственное письмо за участие в Межрегиональной научнопрактической конференции учителей истории (октябрь, 2013 г.).
Уалканова Д. А.,
учитель информатики І категории, учитель 3 уровня
• 2009 г - международная научно- практическая конференция, посвящённая памяти Тайбогарова С.З. по теме “Использование инновационных
образовательных технологий для активизации самостоятельной и творческой деятельности учащихся на уроках информатики” .Почетная грамота .
• 2009 год - II место в областном конкурсе
школьных веб-сайтов.
• 2011 год -I место в районном конкурсе учителей информатики.
• 2011 год -победитель в областном конкурсе учителей информатики
в номинации «Учитель-исследователь»
• 2012 год - I место в районном конкурсе школьных сайтов.
• 2014 год -Диплом 3 степени в областном конкурсе авторских программ вариативных курсов.
• 2014 год- Сертификат уровневых курсов по Кембриджской программе
45
Шаттық ордасы
Абраимова М. Б.
2 – санатты география пəнінің мұғалімі
• 2008
жылы“Үздіксіз
кəсіби
білім
беру:Туындайтын мəселелері мен даму болашағы
” атты халықаралық ғылыми-практикалық конференцияда “Жаңа технология негізінде оқушыларды
шығармашылыққа баулу” тақырыбында баяндамасы үшін Алғыс хат алды.
• 2013 жылы “Аймақтық компонент білім
саласында ” атты облыстық ғылыми –практикалық
конференцияға қатысып, арнайы сертификатқа ие
болды.
• 2013 жылы «Мұғалімдердің іс –
тəжірибелері –білім беру үрдісін жетілдірудегі үлестері» атты кітапшаға
«Аустралия Одағы» тақырыбындағы сабақ жоспары басылып шықты.
• 2014 жылы облыстық «География пəні мұғалімінің портфолиосы»
атты сырттай байқауына қатысып , Алғыс хатпен марапатталды.
• 2014 жылы С.Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік
университеті ректорының түлектерді ҰБТ-ға сапалы даярлауға қосқан
үлесі үшін алғыс хатпен марапатталды.
Азирбаева Л.М.,
учитель высшей категории русского
языка и литературы
•
Республиканская
дистанционная олимпиада (КИО)
для учителей русского языка диплом 3 степени
•
Международная научнопрактическая конференция
«Одарённость в контексте
непрерывного многоуровневого образования»,
посвящённая 10-летию Восточно-Казахстанского
регионального научно-практического центра
«Дарын» - сертификат.
46
Школа радости
Ұстаз- ұстаз емес, өз шəкiртi үшiн
күймесе,шəкiрт - шəкiрт емес,
өз ұстазын сүймесе
Странствуя по волнам времени...
47
Шаттық ордасы
Н. Танарыкова
В прекрасном и ярком мире
Ветерок памяти ворошит светлые воспоминания о том ярком событии
в истории нашего района, когда в мае 1995 года было принято решение об
открытии Большенарымского сельского лицея. И началась подготовка к
реализации амбициозного проекта, инициированного Тайбогаровым С.З.
После подбора учителей он пригласил из города Усть-Каменогорска преподавателей, которые путем психологического тестирования, контрольных
срезов по математике, русскому языку и литературе приняли в лицей учащихся 8 и 9 классов для углубленного изучения математики и литературы.
Желающих учиться в школе нового типа было много, но отбор прошли
только 90 учеников. И вот он наступил долгожданный день. Первое сентября 1995 года. Бездонная синь неба незаметно обернулась серой мутью.
Чувствовалось приближение осени. Сквозь прорези небесного покрывала тускло светило осеннее солнышко. С утра прошел небольшой дождик,
слегка омрачив нашу радость. За несколько дней до «Первого звонка», стараясь привнести в нашу жизнь как можно больше романтики, мы решили
провести праздник вечером. Идея всем очень понравилась. После торжественной линейки прошло чаепитие, а потом при тусклом свете уличного
фонаря, подслеповато щурившего свой рыжий глаз, гудела наша первая
лицейская дискотека. Не знаю, что больше всего запомнилось нашим ученикам, но с тех пор мир казался нам более ярким и прекрасным. И это
стало возможным благодаря слаженной работе коллектива, в котором все
отличались особым трудоголизмом и энтузиазмом. Это Тайбогаров С.З.,
Кашкимбаева Т. Б., Небесихина Е.П., Литвинова Л.С., Шаньшина З.И., Отчегарова М.Ж., Алыбаева А.Е., Метельникова Н.С., Бузова Г.С., Азирбаева
Л.М., Дюсебаев Д.К., Малахов В.В, Петухова Л.А, Азирбаев Т.К.
Вдохновленные нашим первым директором Тайбогаровым С.З., мы
стремились соответствовать статусу школы, тщательно готовились к урокам, вводили новые формы работы, осваивали новые технологии, перенимали лучший педагогический опыт. А чтобы поддерживать интерес к учебе,
совместно с учащимися разрабатывали
сценарии
нетрадиционных, запоминающихся праздников.
Разумеется, что только благодаря нашим
лицеистам, которые
отличались особым
отношением к учебе,
желанием
участвовать во всех предлага-
48
Школа радости
емых творческих делах,
обеспечивался
успех.
После таких мероприятий восторг и радостное
потрясение испытывали
и мы, и наши лицеисты.
Об этом мы могли судить
по их улыбкам, озаренным светом добра и сердечности.
Запомнился
мне
комплимент Жыкбаева
Ержана, сказанный после выступления учителей. «Как вы были красивы!» Конечно же, это не
имело отношения к нашей внешности, мы все далеко не красавицы, ребенок сумел увидеть внутренний свет, излучаемый в момент вдохновения. В
наших мероприятиях участвовали не только учителя, но и весь техперсонал. В кого только не наряжали мы Дюсюпову Баян, а как пели Абышева
Бакыт и Мерсиянова Наталья! Любое мероприятие априори обеспечено на
успех, если оно интересно как детям, так и взрослым.
В моем гуманитарном классе выделялись своим интеллектуальным
уровнем, развитой речью Фальков Евгений, Жамалиева Алия, Агажаева
Акмарал, Самарханова Миргуль, Самсонова Юлия, Дюсебаева Ляззат.
Наивысший балл по русскому языку имели Самарханова Миргуль и Жамалиева Алия. Особый, практический подход к любой теме был свойственен Фалькову Евгению, Абышеву Малику. Не все сразу раскрепостились и
стали уверенными в себе, но я даже не заметила тот миг, когда это произошло, когда раскрылись индивидуальные и творческие способности Айтчановой Айнагуль, Тукужуковой Асем, Абышева Малика, Кисембинова
Руслана, Мыктыбаевой Гульнур, Павловской Ларисы, Литвиновой Ирины.
Надо отдать должное смелости тех ребят, которые поступили в лицей
из разных сел района. Проживая, кто на квартире, кто в интернате, они,
будучи детьми, сделали осознанный выбор и с хорошими результатами
закончили школу, осуществили свою мечту. Это Бакыжанов Жанболат,
Тукужукова Асем, Айтчанова Айнагуль, Дюсебаева Ляззат, Самсонова
Юлия, Назырова Надежда. В связи с переездом родителей из моего класса
выбыли в г. Усть-Каменогорск две девочки: Токпаева Ардак и Балтаева
Жанар. Они, продолжив учебу в лицее № 34, позже рассказывали, что
учиться в нашем лицее гораздо сложнее, но это и помогло им органично
вписаться в новую среду, где также сдают экзамены и зачеты на зимних
и летних сессиях. Они успешно окончили школу, поступили в вуз, но с
тоской вспоминали атмосферу лицея и сейчас продолжают общаться с нашими выпускниками, с кем учились когда-то вместе. Оглядываясь на свой
49
Шаттық ордасы
прошлый педагогический опыт,
я понимаю, что время, когда мы
работали под началом Серика
Зайтановича, было самым счастливым. И счастье заключалось
в том, что все мы горели одним
огнем – огнем творения! Все –
это и учителя, и ученики. Никто
из нас не болел, никто не жаловался на нехватку времени, никто не торопился домой, никто
не скупился, считая свои гроши.
Дети не хотели идти на каникулы! Это способствовало появлению талантливых учеников, которыми мы
гордимся, с тоской и нежностью вспоминая их и свои лучшие годы. Запомнился новогодний вечер, выступление учителей, а потом, как, сидя у елки
на полу, под гитару ( Азирбаев Т.) вместе с ребятами распевали песни
о дружбе, любви. «Ничего на свете лучше нету, чем бродить друзьям по
белу свету, Тем, кто дружен не страшны тревоги, Нам любые дороги дороги.» И это единение душ создавало атмосферу большой семьи, где каждый
любит друг друга, готов прийти на
помощь в любую минуту. Фонтанировал оригинальными идеями
Дюсебаев Д.К.
С этой группой учашихся он
организовал и провел интригующее мероприятие на неделе истории.
В математическом классе куратором была Небесихина Е.П. Не
стерлись из моей памяти уроки
литературы, часто превращавшиеся в дискуссии на ту или иную тему. Зачинщиком был Жикбаев Ержан, умело поворачивающий любую тему на
современность, с юношеским максимализмом обвиняющий мое поколение во всех бедах человечества. Как логично выстраивала Куртукова Оксана любой свой ответ или делала выводы из содержания урока. Нашей
лицейской «почемучкой» была Раисова Шинар. Лучшими математиками
зарекомендовали себя Касенев Олжас, Хамзина Айнур, Жикбаев Ержан,
Малгаждаров Руслан, Бакытжанов Жанболат, Куртукова Оксана, Раисова
Шынар, Хохлова Вера, Кулиниченко Олеся, Бостеков Даурен. А Елкина
Евгения, Назырова Надежда, Тойбаева Айнур, Огурцов Алексей стремились не отставать от своих сверстников, успешно сдавали экзамены
на сессиях, подтвердив полученные знания при поступлении в вузы РК
50
Школа радости
и ближнего зарубежья. Не раз удивлял своими способностями Воробьев
Игорь, считавшийся средним учеником, но с огромными способностями,
которые позволили закончить вуз в Новосибирске.
Сначала мы существовали как филиал лицея №34 г. Усть-Каменогорска.
Взаимодействие с ними убеждало, что идем мы в правильном направлении, а наши лицеисты ни в чем не
уступают городским. Нам выделили в левом крыле школы имени Ленина несколько кабинетов,
где проучились учащиеся один
год. Не было спортивного и актового зала, несмотря на это Абышев Малик и Малгаждаров Руслан были спортсменами, играли
в сборной района по волейболу,
выигрывали призовые места на
областных соревнованиях. Наши парни создали вокально-инструментальную группу (Малгаждаров Р., Жыкбаев Е., Бостеков Д., Воробьев И.) и являлись украшением школьных праздников. Помню, как на одном мероприятии в присутствии руководителей, мы спели такую шуточную песенку:
Мы недавно обсудили,
Очень важненький вопрос.
И хотели, чтоб лицей наш,
На один этаж подрос.
Мы к вам с шуткой обратились,
Вы поймите нас всерьез.
Положительно решите,
Наболевший наш вопрос.
Мы претензий не имеем,
Но пустой же агропром.
Переехать всем лицеем,
Можем даже в Белый дом.
Уже следующий учебный год мы начали в здании детского сада, где
опять не было необходимых условий для полноценных занятий, проведения культурно- массовых мероприятий. Но, как правило, трудности закаляют. В этом году у нас были первые вдохновляющие успехи: на областной правовой олимпиаде наша лицейская команда ( Фальков Е., Исабаев
М., Мухамедов Б., Дюсебаева Л.) завоевала гран-при, а Касенов О. на областной олимпиаде по математике занял второе место. На зимних и весенних каникулах приезжали ученые из вузов области, которые читали
лекции по предметам математического и гуманитарного цикла, проводили
психологические тренинги, затем изучали айкью наших лицеистов и поражались полученным результатам. Они говорили, что далеко не каждая
51
Шаттық ордасы
городская школа может гордиться такими показателями. Это воодушевляло нас, поднимался рейтинг лицея среди населения района. В том же году
был осуществлен набор в пролицейный 5 класс. Наши старшеклассники
заботились о них, с таким умилением смотрели на выступления малышей,
что, глядя на это, мы ощущали, как волна нежности и тихой радости окутывает нас, ведь мы стремились воспитать в них чувства единства, взаимоподдержки и лицейского братства. В памяти лицеистов хранится наш
трудовой десант по уборке картофеля. В дождливую и сырую погоду мы
выехали в село Солдатово, где были плантации нашего урожая. Некоторые
учителя надеялись, что вряд ли родители отпустят детей в такую погоду
из дома. Но, к нашему удивлению, явились детки, готовые на трудовой
подвиг. «Да-а,- говорили мы,- это наша, лицейская закалка, не всем она
по зубам». Убирали под редким дождем, а когда он затихал, успевали приготовить обед, перекусить на скорую руку, продолжать сбор и погрузку
картофеля. Конечно же, мы в первую очередь беспокоились о здоровье детей, но никто не заболел, с песнями и шутками вернулись домой. А лицеисты затем в шуточных сценках не преминули высмеять эту ситуацию. По
окончании учебного года мы всем лицеем совершали выезды на природу.
Вспоминается один из таких выездов. Маршрут был предложен Литвиновой Л.С. На двух автобусах, битком набитых учащимися, мы выехали в
Катонский регион. Первозданная красота природы несла в себе возвышенную чистоту, заражала своей силой и пьянила. Вот мы и добрались благополучно до места, где решили остановиться. Казалось, что все вокруг
приветствует этот живой муравейник, который то разбегается по сторонам
со смехом и шутками, то вновь собирается возле нас, ожидая указаний и
предложений. А мы и сами еще не определились, каким будет сегодняшний день. Но глядя на вопрошающие глаза детей, твердо решили: надо
их организовывать. Вячеславу Васильевичу придумывать
ничего не нужно. Он решил,
что надо размять ноги после
долгой езды на автобусе. Разделились на две команды и
стали играть в футбол. Пока
женская половина распределяла съестные запасы, составляла меню, мальчики, свободные от игры, пошли собирать
хворост для приготовления пищи. Девочки совместно с учителями начали
свое колдовство, превращая самые простые ингредиенты в потрясающее
блюдо. Сыгран тайм, ничья. Чтобы определить победителя, капитанам команд дали задание, посадив на спину одного игрока, добежать до противоположных условных ворот. Меня подхватил Албаков Хасан и прибежал
52
Школа радости
первым. И вот уже сизый дымок
костра, запахи еды, ведро с бурлящим кипятком чая призывает
всех к первому торжественному
обеду, посвященному успешному
завершению учебного года. Набегавшись и надышавшись лесного
воздуха, захотели кушать и ели с
таким аппетитом, который редко
приходит в домашней обстановке.
Пока готовилась еда, творческая группа придумала различные конкурсы,
и, образовав огромный круг, сидя на земле, все включились в предложенные игры. После обеда решили подняться на вершину гор, где громадные
сосны будто упираются в небо. Взбирались, преодолевая усталость, боль в
ногах, шутили над собой. Интересно, если снизу смотреть на нас, на кого
мы похожи? Ведь мы не идем, а почти ползем, а назад-то покатят нас, как
бочек, шутим сами над собой, хотя от смеха силы убывают. Спускаться тяжелее, чем подниматься. Все это было! И не зря столько лет тлеют в душе
эти воспоминания то затухая, то разгораясь при встрече с выпускниками,
что забываешь о возрасте, печалях, и ураган положительных эмоций охватывает тебя, приходит веселье, драйв и море позитива.
Третий учебный год мы начали в школе имени Огнева. Здесь ко мне в
класс пришли пятиклассники, их было 28 озорных, шустрых, неуемных,
любознательных детей. Это был самый многочисленный коллектив в лицее с момента поступления до окончания школы. Лицей закончили 25 выпускников. Не скрою, работать с ними было нелегко, но их результат поднял престиж лицея. Именно они впервые тестировались на ЕНТ, и наш
лицей попал в сотню лучших школ республики. Не это ли заслуженная награда всему педагогическому коллективу? То есть, мы продолжали доказывать, что вполне конкурентоспособны, имеем право на дальнейшее существование. В классе
учились ребята из России - Волненко Александр, он поступил в
Санкт-Петербургский
кораблестроительный
институт,
трудится
там же, из Семипалатинска-- Серикпаев Серик, работает в Алматы, из Усть-Каменогорска
- Желдыбаев Ермек, закончил ВКГТУ им. Д.Серикпаева «Электроэнергетика», ВКГУ им. Аманжолова «Юриспруденция». Трудится в г.УстьКаменогорске в ВКО РЭК. В средних классах было непросто вывести на
сцену тех, кто не мог преодолеть свою неуверенность, но постепенно мои
53
Шаттық ордасы
птенцы стали активными участниками всех общешкольных мероприятий: Аталыкова Альмира, Дубаева
Жанар, Бутакова Евгения, Темиржанова Зарина(староста класса),
Дюсембинова Сауле, Желдыбаев
Ермек, Серикпаев Серик, Темирова Шинар, Скакова Сабина, Чельдыбаева Айгуль, Айтказин Ернат,
Волненко Александр, Орлов Александр, Новгородцева Елена, Семенова Елена, Касенева Роксана и др.
Я, как «безумная Евдокия» из одноименной повести А.Алексина, стремилась привлекать к общественной жизни класса и лицея буквально всех
учащихся, считая, что всему учиться надо в школе, не замыкаться на себе
и в себе, а чувствовать себя частицей общества, в котором все мы живем,
взращивая в себе главный талант – талант человечности.
Самыми добрыми и отзывчивыми девочками в классе были Катя
Чистякова, Нургалиева Маржан, а среди мальчиков – Касенев Максат. Поборниками справедливости были Нечаев Алексей, Битимбаева Раушан,
Семенова Елена, Бутакова Евгения. Я замечала, что в каждом классе найдется несколько человек, до внутреннего мира которых трудно достучаться. А когда это происходит, открывается перед тобой совершенно новый
человек, интересный, любознательный, со своими убеждениями. В таком
новом свете предстали передо мной Кабдыгалиев Амир, Исабаев Руслан,
Егорин Андрей и Касенев Максат. В старших классах иногда достаточно было только подать идею, а воплощение идеи осуществлялось самими
учащимися. Незабываемым праздником стало проведенное ими «Посвящение в лицеисты».
При составлении сценария мы опирались на «Песнь о Гайавате» Г.
Лонгфелло, взяли оттуда словарь индейских слов, кличи, которые разучили всей школой. Весь класс до единого принял участие на этом празднике.
Как известно, любое мероприятие априори обречено на успех, если оно
интересно как взрослым, так и детям. Вождем нашего племени был Кабдыгалиев Амир.
Каждый класс представлял собой индейское
племя, все были в соответствующих нарядах,
по-разному раскрашены, приготовлены тотемы, песни и танцы, сценки из жизни племени.
Красив был Коля Мут
54
Школа радости
– вождь племени инков. Праздник удался, запомнился надолго. А с какой
мощной танцевальной композицией выступили в РДК наши лицеисты в
составе 18 человек! То есть, у каждого выпуска есть свои звезды, которые
загорались на лицейском небосклоне. С этим выпуском я провела запомнившийся родителям всеобуч. Он проходил как дебаты на тему «Отцы и
дети». Участниками были Оспанова Зарина, Бутакова Евгения, Серикпаев
Серик, Скакова Сабина, Темирова Шинар, Волненко Александр. Наши лицеисты писали исследовательские работы, мне запомнилась работа Джумагулова Каната по «Слову о полку Игореве». Он, будучи девятиклассником, ездил в ВКГУ, где выступил перед студентами и преподавателями.
С удовлетворением отметил, что его работа вызвала всеобщий интерес,
развернулась большая полемика, начали спорить между собой студенты и
преподаватели. Его поощрили грамотой и подарком. Беседуя с учениками,
которых когда-то занимала, я спрашиваю о том, какой урок литературы
остался в их памяти. Отрадно, что они называют разные уроки. Так, семиклассникам 2006 года запомнились уроки по рассказам Л.Андреева «Бергамот и Гараська», О.Бокеева «Ардак».
Выпускникам 2013 года запомнился анализ «Притчи о блудном сыне»,
Илье Никитину – урок по «Ионычу» А.П. Чехова, выпускникам 2004 года
запомнились дебаты на тему «Казнить нельзя помиловать».
Я благодарна всем своим ученикам, которых я учила, надеюсь, что
в их сегодняшних успехах и достижениях, есть частичка моих знаний и
души. Спасибо вам всем, кто был в моей жизни, кто своим неравнодушным взглядом, побуждал идти вперед, учить и учиться.
P.S. У каждого человека есть свой звездный час. Моим звездным
часом была работа в лицее. В своем воспоминании я ностальгирую по
прошлому, но ведь и нынешний лицей-это замечательные
ученики,
работоспособный
коллектив. А за чудесных учеников, которых мы обучаем, я
благодарю учителей двух школ
райцентра. Люблю вас, 10 «А»,
9 «А», «Б»! Смотрю в ваши
глаза, и когда вижу интерес,
понимание, внутри у меня зажигается лампочка, хочется перепрыгнуть через себя, вынуть
душу, открытую нараспашку, чтобы дать ответы на все интересующие вопросы. С праздником всех, кто имеет отношение к лицею.
55
Шаттық ордасы
Мы вас не забываем...
Какими бы совершенными ни были технические средства обучения,
на мой взгляд, они не заменят собой личность учителя, его эрудиции, душевного тепла и внимания к ученику. Никто не может другому дать того,
чего не имеет сам. У моих коллег, Метельниковой Н.С. и Бузовой Г.С.,
было что нести с собой и в себе. Глубокие знания, трудолюбие, чуткость и
сердечность, присущие им, снискали уважение как внутри коллектива, так
и среди учащихся. Их воспитанники принимали участие в разнообразных
видах деятельности школы, прежде всего творческого характера, выступления отличались оригинальностью, артистичностью. Наши талантливые девочки организовали вокально-инструментальную группу «Лицей»,
это Ахметжанова Салтанат, Ретивых Ирина, Тлеудинова Шынар. Они выступали на всех концертах школы и районного Дома культуры..
Вспоминая Метельникову Н.С.
и ее класс, хочется сказать много
хорошего о личности самого учителя. Спокойная и уравновешенная, но
с твердым характером, она сумела
дать прочные знания своим ученикам. Именно благодаря ей на иностранные факультеты вузов нашей
республики поступили Жамалиева
Алия, Ахметжанова Салтанат, Аблекенова Айым, Клестер Роман и другие,
достигшие больших высот в своем деле. Помнится, у нее был очень низкий гемоглобин, ее буквально качало, но самоотверженно трудилась она,
идя на риск, жертвуя свои здоровьем.
Вообще ее класс был очень способный, какие интересные сценки из
классической литературы они поставили на школьной сцене. Не забыли
учителя Миябаева Аяна в роли шекспировского Ромео. Сценка из пьесы
А.Н.Островского, подготовленная Бузовой Г.С. (Бектургенева А., Чунчубаев Д., Байгунусова Б.), была самая удачная на школьном вечере.
Бузову Г.С. отличал творческий подход к любому уроку. При анализе
художественного произведения своим особым неподражаемым видением
она умела заглянуть в такие глубины, которые не найдешь ни в одной
56
Школа радости
критической статье. И путь анализа всегда был ориентирован на эмоции,
на воспитание чувств, что является главным для учителя литературы. Дорогие нашему сердцу учителя оставили добрый след в истории лицея. Теперь они трудятся в России, но сохранили в своей памяти годы работы в
нашем лицее.
Л. Қажаева
Өтті ғой жылдар...
Мен ауылдық лицейге 1998 жылы Катоннан көшіп келіп, жұмысқа
кірістім. Сол жылы алғаш рет 6,7-қазақ сыныптары ашылған еді. Мектеп директорының оқу-тəрбие жұмысы жөніндегі орынбасары болып
қабылдандым. Қазақ сыныптарына оқушыларды аудан орталығындағы
Қ.Дамитов атындағы орта мектептен алатынбыз. Лицейдің əлі аяғынан
тұрып кете қоймаған кезі ғой, сондықтан да оқушыларды сыныптарға
қабылдау, белгілі мөлшерде сыныптарды толтыру бізге өте көп
қиындықтар əкелді. Өйткені ата-аналардың көпшілігі лицей мен мектептің
айырмашылығына əлі көздері жете қоймаған кезі. Қасыма мұғалімдерді
ертіп алып, түнгі 12,1-ге дейін ауылды аралап, ата-аналар арасында үгітнасихат жұмысын жүргізіп, лицейдегі оқудың өзіндік ерекшеліктерімен
артықшылықтары жөнінде түсіндірумен айналысқанымыз есімнен
ешуақытта кетпес деп ойлаймын. Кейінгі жылдары оқушыларды сынақпен
іріктеп алуға қол жеткіздік.
Менің алғашқы оқушыларымның сабақ үлгерімдері өте жақсы болды. Тарих пəнінен ізденіс жұмыстарын алған Құралай Дайырбек, Нұржан
Мұсаипов, Айдар Оралбаев сияқты балалар аудандық, облыстық сайыстың
жүлдегерлері атанды. Кейіннен Ерасыл Зайнулдин республикалық ғылыми
конференцияда «Катонқарағай өлкесіндегі жер-су аттарының шығу тарихы» тақырыбын қорғап, үшінші орынды жүлделеді.
Лицейді 2003-2004 жылы бітірген сыныптың кураторы болдым. Сол
түлектер өте өнерлі, ұйымшыл, белсенділіктері өте жоғары болғанын
мен ыстық сезіммен əрдайым есімде ұстаймын. Динара Молдажанова
сыңғырлата əн салса, Сəния Ахметова, Арай Жақпарова өте əдемі билейтін.
Ұлдардың көбі спортпен айналысты. Дамир Жақыпов, Нұржан Мұсаипов,
57
Шаттық ордасы
Мерей Балтабек, Азамат Смағұлов,
Думан Нұрсадықов, Таир Андинов
т.б. бүгінде өмірден өз орындарын
тапқан мықты мамандық иелері.
Сыныптағы оқушыларым мені анасындай құрметтеп, мерекелердің
барлығына қатыстырып отыратын. Ақ жарқын əзілшіл Мерхат
Мұсабаев , спорт десе ішкен асын
жерге қоятын. Гүлшат Меңдібаева,
Жанар Стамбак, сынып старостасы болуға өз бетімен тілек білдірген Аида
Маратқызы, сыныптың тазалығын қатаң қадағалаушы Жадыра Смағұлова,
сəнқой əдемі Роксана Сұлтанова, физика пəнін жанындай сүйетін
Қамбар Советханұлы, ақкөңіл,
бала мінезді Таир Андинов- бəрі,
бəрі бүгінге дейін тəтті, балалық
қылықтарымен менің көз алдымда.
2003-2004 оқу жылындағы
лицей түлектерінің 7-еуі жоғарғы
оқу орындарын қызыл дипломмен
аяқтап, барлығының дерлік екі
мамандығы бар.
Ұстаздардың
қадірі
оқушылардың өмірден өз орындарын
дұрыс таңдауымен бағаланады деп
ойлаймын. Сол жылғы түлектердің
барлығы дерлік баколавр, магистратураны аяқтап, республиканың əр
аймағында қызмет етеді. 40 жылдан
астам уақыт бойы мұғалім болып
еңбек етсем де еш өкінішім жоқ. Өз мамандығымды шынайы ниетпен
таңдап, дұрыс қызмет еттім деп ойлаймын. Мына өлең жолдары 2003-2004
жылғы түлектеріме арналған.
Мектеп бітіруші оқушыларыма
Атың да əсем, сүйкімдісің Құралай,
Өте алмас ешкім басын саған бұра алмай.
Жұлдыздарың жана берсін өмірде,
Шыңға самға, тек үнемі жүр алға-ай
Арайым, сенің өмірің болсын арайлы,
Айтайын тілек келіп тұр бүгін орайлы.
Арманға жетер күндерің алға жетелер,
Үміт қып саған ұстазың тағы қарайды.
58
Школа радости
Дамир
Кеудесі асқақ, күлкісі шуақ Дамирдің,
Билейтін елді өзіндейсің əмірдің.
Тілеймін саған азамат бол деп еліңнің,
Тұтқасын мықты ұстайтын келер өмірдің
Динара
Динарам менің, лағындайсың еліктің,
Сымбатың ерек, табиғат берген көрікті.
Сызылтып салар əнің де сенің ерекше,
Болашағыңа сенімім менің берік-ті.
Сəния
Ұйтқысы болдың лицейдің бүкіл, Сəния,
Шаттансаң кейде мінезің шалқар дария.
Ұстазың саған тілейді үлкен бақытты,
Қуантар бізді табысың болсын жария.
Жанар
Ризамын саған сүйкімді менің, Жанарым,
Бəйгеде озып, жүлдені жеңіп ала алдың.
Ертеңгі күнің арайлы болсын əрдайым,
Сенемін сенің бағыңның қаулап жанарын.
Əсем
Əсем біздің əн де шырқап салады,
Көңілденсе, би де билеп алады.
Қайырымен болсын барлық жеңісің,
Аттестатты «Ерекше үлгі» алады.
Ермек
Финишке жеттік, əйтеуір, бүгін Ермегім,
Сайысқа түссең, жеңісті қолдан бермедің.
Қалаған өзің кəсіпке қолың жетсе егер,
Айтармын сонда «Ермегім, сонда ерледің»
Мерхат
Сып-сындарлы, жаны жайсаң, Мерхатым,
Спортпенен талай шерді тарқаттың.
Елің сүйер азамат бол ертеңгі,
Сенімі мол, негізім жоқ қорқатын.
Гүлшат
Спорт десе ішкен асын қоятын,
Келбетің бар көрсе көзің тоятын.
Сүп-сүйкімді, тентек менің Гүлшатым,
Дем ал енді «2»-лер жоқ жоятын.
59
Шаттық ордасы
Дана
Жанарың нұрлы, жаның да сұлу Данашым,
Əке-шешеңнің бете ұстар ерке баласың.
Табанды болсаң биіктерге ұмтылар,
Өмірден ойып орныңды лайық аласың.
Нұржан
Тарихшы біздің, коллегам менің Нұржаным,
Шежіре оқып, басқаға мойын бұрмадың.
«Тестілеу» деген қамалды бұзып өтем деп,
Арықтап мүлде қалды ғой сенің құр жаның.
Қамбар
Еңбекқор шəкірт-табанды Қамбар батырым,
Жадыңда сақта Ұстаздың берген ақылын.
Биікке ұмтыл, мақсатқа сонда жетесің,
Сенімім үлкен жетерін оған ақылың.
Жадыра
Атың да əсем, жаның да сұлу Жадыра,
Бəйгеден оздың, шаттанып бүгін жадыра.
Сыныптың болдың берекесі де, ұйтқысы,
Тілегім саған-бəйгеден оз тағы да.
Мерей
Мінезің жайлы, ақылды менің Мерейім,
Жеңіске жеткен күндеріңді көрейін.
Үмітін ақтар азаматы бол еліңнің,
Шын жүрегіммен батамды саған берейін.
Аида
Президенті он бірінші сыныптың
Аидамыз елден ерек пысық тым.
Құтты болсын келер күнге талабың,
Бастық болу қиындығын шын ұқтың.
Роксана
Роксана, сені білмеймін қалай мақтарды,
Анаңның саған сенімі бүгін ақталды.
Жарқырап жансын жұлдызың сенің алдыңнан,
Сəйгүліктейін озатын жарып топтарды.
60
Школа радости
М. Отчегарова
Школа, школа…
В далеком 1995 году по приглашению Тайбогарова С.З. я пришла работать в Большенарымский сельский лицей учителем географии, а позже
преподавала и биологию. Для меня годы, проведенные в этой школе, –
это годы радости, профессионального роста, удовольствия от общения с
коллегами и учениками. Глубокую ностальгию вызывают воспоминания
об учащихся первого выпуска, когда каждый урок можно было считать
показательным. Стремление к познанию учащихся было настолько высоким, что я сама постоянно стремилась еще больше поднять свой уровень,
чтобы ответить на все вопросы «Что? Где? Почему?». Вспоминается, что
ребята для поиска ответов на многочисленные вопросы бежали в нашу
тесную, но уютную библиотеку, ведь тогда еще не было Интернета, и всю
необходимую информацию учащиеся находили в энциклопедиях и справочниках.
Наши дети всегда были легки на подъем. Замечательной традицией
были короткие, но яркие мероприятия на больших переменах: исполнение
патриотических песен, демонстрации интересных опытов, «аукционы знаний», в которых ребята активно участвовали.
Много лет выпускалась внутришкольная лицейская газета «Ковчег».
Первый номер верстали Дюсебаев Даурен Кумарханович, Отчегарова Маулия Жумакановна и Крохина Наталья Николаевна.
Верстка первого номера газеты «Ковчег». Фото Крохина В.П.
Радует, что наши начинания поддерживались на протяжении многих
лет. Ученики пробовали себя в качестве редакторов, корреспондентов,
предлагали свои новости, творческие работы, освещали жизнь школы, делая тем самым газету живой и интересной.
За 20-летнюю историю школы сложилось много традиций, одна из
них это «Посвящение в лицеисты». Ярким воспоминанием является разнообразная стилистика мероприятий. Каждый год учащиеся 11-го класса переносили всю школу на один вечер в другой мир: индейцев, востока
и сказочных героев. Творческим руководителем одного из таких вечеров
была Танарыкова Нургиза Нурахметовна и ее выпуск 2004 года. Тогда вся
61
Шаттық ордасы
школа превратилась в разные индейские племена, по «улицам» школы
разгуливали переодетые и украшенные ученики, а верховным вождем был
Кабдыгалиев Амир. Сохранилось фото того яркого и бесшабашного вечера.
«Посвящение в лицеисты 2003 года»
Для подготовки учеников к предстоящей взрослой жизни была задумана бизнес-игра «Фирма», участие в которой принимала вся школа без
исключения. И на полдня школа превращалась в полноценный рынок товаров и услуг, где каждый ученик мог попробовать себя в роли бизнесмена. Какие только не возникали идеи в маленьких головках наших детей!
Хочется отметить неординарный подход некоторых классов -«большие
деньги при малых затратах». Так, в 2005 году ребята из 11 «А» класса
предсказывали будущее всей школе, причем у всех оно было одинаковое.
Мой первый класс в лицее - это выпуск 1999 года. Как его называла
Зоя Ивановна, «необузданный 8 математический» - шумный, но активный
и дружный. Ахметжанова Салтанат – постановщик всех концертных номеров, Оразалинова Бакыт, увлеченная шахматами и волейболом, Кудебаев Аслан – физорг, Слухай Наталья – художник-оформитель, а также
незаменимые помощники во всех делах: Караваева Татьяна, Мут Ольга,
Жувашева Анна, Слямбаева Айнаш, Толегенов Еркен, Калиев Азат. В настоящее время все они нашли себя, успешно работают и воспитывают своих детей.
Особое место в моей жизни занимает выпуск 2003 года- экспериментальный многопрофильный класс. Учащихся это класса отличал творческий подход ко всем делам, взаимопонимание, самостоятельность,
деловитость не только в классе, но и в школе. Зарина Оракпаева была президентом Республики Лицей, под ее руководством проводились многочисленные общешкольные вечера, трудовые десанты, рейды. Веселая певунья
Зарина с отличием окончила Семипалатинскую медицинскую академию,
ныне успешно трудится в городе Павлодар врачом-эпидемиологом. Незаменимая староста, моя правая рука Нагибина Анастасия, организаторы
всех творческих дел: Албакова Мадина, Дягилева Надежда, Толегенова
Айгуль, Орлова Анна, Кошкина Ирина, Бутакова Ольга, спортсмены: Ша-
62
Школа радости
ухина Раушан, Егорин Сергей, Каирбекулы Эльдар, Новгородцев Игорь,
Занкеров Жандос, хозяйка наших цветов Исупова Екатерина, такие все
родные и любимые.
Выпуск 2005 года памятен и дорог тем, что все 15 учащихся получили высшее образование, из них 12 грантов. В настоящее время все они
нашли себя в разных сферах в нашей стране и России. Среди нах Дюсембинов Кайрат – инженер Казахтелекома, Саяков Дамир – инженер Казтелерадио, Набиева Айжан и Катиева Анна в Казгидроцветмете, Шаухина
Айман – специалист ЦОНа. Есенаман Айдос пошел по стопам своего отца,
после окончания Академии МВД успешно работает в Иртышском отделе
УВД г. Усть-Каменогорск.
Знания, полученные в школе, открыли многим большие возможности для дальнейшей работы и учебы.
Примером трудолюбия и целеустремленности является Садуева Зарина,
которая окончила Семипалатинскую
медицинскую академию, Алматинский государственный университет
усовершенствования врачей и в настоящее время работает в главном
военном клиническом госпитале Министерства обороны РК врачомнейрохирургом,также является сотрудником кафедры неврологии и нейрохирургии медицинского университета Астана.
В 2011 году окончил школу мой четвертый выпуск. Учащиеся другой
эпохи, другого подхода к образованию, да и вообще ко всему окружающему. Это ребята очень живые, практичные, с богатой фантазией. Этот класс
дал нашей школе победителей математических конкурсов, любителей
футбола и баскетбола и золотые голоса нашей школы Дмитрия Караулова
и Нуржана Аширбекова. Как учитель биологии, я рада, что семь выпускников этого класса получают
высшее медицинское образование
и осваивают одну из самых благородных профессий на земле.
В памяти остались не только
выпускники из моих классов, но
и трудолюбивые ребята из других.
Так, выпускник 2010 года Омарбеков Азамат, ныне студент медицинской академии г. Астана, стал обладателем гранта на продолжение учебы в одном из известных медицинских ВУЗов г.Сеул. С благодарностью
вспоминаю победителей районных, областных олимпиад, экологических
63
Шаттық ордасы
конкурсов «Экоробинзоны», «Марш парков» Жикбаева Ержана, Саякова
Дамира, Оспанова Сагита, Нечаеву Елену, Кузнецова Вадима, Гаврилову
Марину, Бережинскую Кристину, Сташкову Кристину, Овчиникову Елену.
Я надеюсь, что внесла свою лепту в воспитание моих учеников и тем
самым повлияла на становление их личностей. Радостные моменты, которые я пережила, передавая свой опыт и знания, навсегда останутся в
памяти.
Л. Раханова
Естен кетпес сол жылдар...
Ауылдық лицейге алғаш ұстаз болып келгенім əлі есімде. 1998
жылдың тамыз айы болатын. Ол кезде өмірлік тəжірибем аз жап-жас едім.
«Үлкен Нарындағы лицейде қазақ тілінде оқытылатын сыныптар ашылады екен»,-дегенді естіген соң, Күршімнен əпекем Розаның үйіне қонақтап
келген мен не де болса, бағымды сынап көрейін деп, күректей дипломымды қолыма алып, аудандық білім беру бөліміне келдім. Ол кезде бөлім
басшысы Қ.Д.Нұрсадықов болатын.
Есікті имене қағып, рұқсат сұрап кірген
мені ол кісі жылы шыраймен қарсы
алды. Мəн-жайды сұрап, менің тіл,
əдебиеті пəні маманы екенімді білген
соң, сұрақтың астына алды. Сөйтсем, ол
кісінің өзі де əдебиетке жаны құмар жан
екен. Абайдан бастап, Мұқағалидың
«Үш бақытына» бірақ жетіп, сабақ
əдістемесі жайлы сауалдарына жауап
алған соң, көңілі жайланды ма, кабинетке əдіскерлерін шақыртты.
-Мына
бала
Алматыдағы
мемлекеттік университеттің тіл, əдебиет
факультетін бітіріпті. Күршімде
7 жыл мұғалім болып жұмыс
істеген көрінеді. Сұрап көрсем,
əжептəуір білімі бар сияқты.
Лицейге мұғалімдікке аламыз.
Құжаттарын
реттеңіздер!-деп
менің бұдан соңғы тығдырымды
бір-ақ ауыз сөзбен шеше
салғаны. Жұмыс сұрап барып,
қырағы басшының емтиханынан
сүрінбей өткеніме, оның үстіне тілегімнің əп-сəтте орындалғанына өзімше
64
Школа радости
масаттанып, 1 аптадан соң лицейдің қазақ тілі мен əдебиеті пəнінің білдей
маманы боп шыға келдім.
Осы жылы лицейде қазақ тілінде
оқытылатын екі сынып ашылды:56,-сыныптар.5-сыныптың
сынып
жетекшілігін маған жүктеді де,
6-сыныпқа математика пəні мұғалімі
Б. Т. Касенева жетекшілік етті. Оқу
ісінің меңгерушісі Л. Б. Қажаева
Катонқарағайдан келген кісі екен,
мамандығы- тарихшы. Алғашқыда
өте қатал кісі болып көрінді.
(Кейіннен байқадым, ақкөңіл, бауырмал адам екен. Бүгінде апалы-сіңілідей араласып кеттік).
Білім
саласында бұрыннан істеген, тəжірибелі маман мұғалімдерге қатты талап
қойды. Күндіз кешке дейін жұмыстан бас алмай, жаңа оқу жылының басталуына дайындаламыз, кешкісін ауылды аралап, үй-үйден лицейге бала
жинаймыз.
Алғаш ашылған сыныптарға 42 оқушы жиналды.
Сондағы шəкірттеріміздің
білімге деген
талпынысы біздің де ұстаздық
құлшынысымызды
күшейтті. Бар білгенімізді
бойларына сіңіруге тырыстық.
Уақытымыздың
көбін балаларға арнап, мектепте де, демалыста да бірге болған сол кездерді күні бүгінге дейін асқан
жылылықпен еске аламын.
Өзім жетекшілік еткен 5 «Б» сыныбында 25 оқушы білім алып,
тəрбиеленді. Шетінен зерек, өте тəрбиелі ұл мен қыз еді. Ол кездерде
қазақ тілінің мəртебесі жаңа-жаңа көтеріліп, жұртшылық енді-енді өз ана
тілінде сөйлей бастаған.
Қазақтың байырғы тілінің
мағынасын жете түсінбей,
қиналған, сөйтсе де, білуге
ұмтылған балапан көздері
жəудіреген шəкірттерімнің
бейкүнə жүздері əлі көз
алдымда.
Білімде
алдына
жан салмайтын, əр ісіне
65
Шаттық ордасы
тиянақты Рахманғазықызы Раушан,
сымбатты да сұлу, əдебиетке жаны
құмар Талғатқызы Əйгерім, өзі əнші,
өзі биші, өте тəрбиелі қыз Садықова
Əсем, нəзік жанды сүйкімді қыз
Маратқызы Аяулым, өткір əрі ұл
мінезді Мұсағалиева Шынар, ақылды
да алғыр Бейсенбаева Арай, өнерлі
де ұяң Құрманова Ақбота, сыпайы
да сырлы Садықова Айнур, ибалы
қыз Нұрғазина Назерке, мінезі тұйық
əрі жанашыр жан Нүриева
Жанар-күні бүгінге дейін
менің мақтанышым, ұстаздық
еңбегімнің жемісі деп білем.
Қыздарым шетінен көрікті,
ізетті, өнерлі болып өсті. Əлі
күнге дейін сол мінездерінен
арылмаған. Қазір бір-бір
азаматтың бағына айналып,
аяулы жар, асыл ана атаныпты.
Ал ұлдарым-бір төбе. Əлемде ерлер саны аз дейді. Мен жетекшілік
еткен сыныпта да 6-ақ ұл болды. Ұл дегенде, нағыз серілер-сегіз қырлы,
бір сырлы. 5-сыныптан –ақ əзіл-сықақ отауын құрып, алғашында Айдарбаев Самат пен Теміржанов Қанаттың бастамасымен «Қанат, Саят-шоу» бағдарламасын жасадық. Лицейдегі бір мерекелік шара бұл
екеуінің əзілінсіз өтпейтін. Тіпті барлық мұғалімдер, оқушылар олардың
əрбір қойлымын асыға күтетіндей еді. Кейіннен аудан сахнасында өнер
көрсетіп, көпшілік көрермендердің сүйікті орындаушыларына айналды.
Бұл күлкі көшіне соңынан Бейсембаев Фархат, Алшынбаев Рауан, Ахметчан Əсет, Байгереев Нұржан да қосылып, лицейдің намысын үлкен сахналарда қорғап жүрді. Тентек Əсеттің балалық қылықтары, адал мінезі,
əзіл-қалжыңы қалмайтын ерке əрі жайдарлы мінезді Фархат, тұйық, тоң
мінезді Рауан, сылқым, ақылды Қанат, айтайын дегеніңді көзіңнен танитын, жанашыр да елгезек Саят, сері əрі сенімді жігіт Нұржан-бəрі-бəрі
есімде .Бүгінде бір-бір отаудың тірегі, жігіттің сұлтандары.
Шəкірттерің өзіңнен озып, бəйге алып жатса, ұстаз үшін одан асқан
бақыт болмас. Менің түлектермінің барлығы дерлік республикамыздың
жоғарғы оқу орындарына оқуға түсіп, төртеуі сол оқу орынды Қызыл дипломмен аяқтаса, енді бесеуінің екі жоғарғы білімі бар.
Бүгінде олардың ішінде 1 жеке кəсіпкер, 1 құқық қорғау оырндарының
қызметкері, 1 əскери қызметкер, 1 кеден қызметкері, 1 банк қызметкері, 2
66
Школа радости
білім басқармасының бас маманы, 1 жоғары оқу орнының оқытушысы, 1
темір жол қызметкері, 1 мұғалім еліміздің түкпір-түкпірінде еңбек етуде.
Осы 16 ұл мен қыз ұядан ұшқанда мен оларға «Адамдықтан
аттамаңдар!» -деп аманат етіп едім. Сол аманатымды əлі күнге дейін
ұстанып жүрген сияқты.
Содан бері 10 жыл өтіпті...
Ұстаз деп аталатын ұлы атты арқалап жүріп, сендердей шəкірт
сыйлаған тағдырыма разымын! Өмірдің сан қилы бұралаң жолдарынан дұрыс жол тауып, өз соқпақтарымен өмір деп аталатын ұзақ жолда
сүрінбей келе жатқан шəкірттеріме разымын.
Жолдарың ақ, асуларың асқар, талаптарың таудай болсын!
Жас түлек-2007 жыл
2007 жылы Үлкен Нарын ауылдық лицейінің оқу
қазақ тілінде жүргізілетін сыныптарын 12 оқушы бітірді.
Олардың қатарында Əрмиев
Дархан, Талғатқызы Ардақ,
Аңсабаев Олжас, Оралбаев Айдар, Мақсатқызы Айханым, Қапашева Маржан,
Қадылбеков Мадияр сынды
оқудағы жетістіктерімен ерекшеленген түлектер болды. Сынып оқушылары мектеп өміріне белсене
араласты, жаңашыл бастамалар көтерді. 2005-2006 оқу жылында Əрмиев
Дархан мектептегі балалар ұйымы-Лицей Республикасының президенті
қызметін атқарды. Сол жылдары тұңғыш рет қазақ тілінде Дарханның
бастамасымен «Лицей айнасы» газеті басылымға шықты. Оның бас ре-
67
Шаттық ордасы
дакторы Талғатқызы Ардақ еді. Газетке лицей оқушыларының күнделікті
тыныс-тіршілігіне байланысты мақалалар, оқушылардың төл туындылары
жарияланды.
Сыныптағы Көшербаева Айжан, Кисина Рауан,Қайратқызы Мақсат
сынды еңбекқор, Айдарбаев Самат, Теміржанов Азат сынды өнерлі,
Талғатқызы Ардақ, Оралбаев Айдар, Аңсабаев Олжас, Қапашева Маржан
сынды олимпиада жеңімпаздары мен жүлдегерлері лицей мақтанышы атанды. 2007 жылы лицейді бітірген түлектердің барлығы республикамыздың
түкпір-түкпіріндегі жоғарғы оқу орындарына оқуға түсіп, бүгінде еліміздің
түкпір-түкпірінде жемісті еңбек етуде.
Л. Литвинова
Лицей в моей педагогической
деятельности
Я начала свою педагогическую деятельность в Большенарымском
сельском лицее с середины августа 1995 года и закончила в конце августа
2013 года, то есть я начала работать с момента организации работы лицея.
Моим очень ярким воспоминанием о лицее является самый Первый звонок. Он состоялся 31 августа 1995 года вечером. Готовясь к этому празднику, педагоги и все сотрудники лицея хотели, чтобы это первое мероприятие осталось в памяти у всех лицеистов. Всю программу готовили только
педагоги. На линейке присутствовал аким района Сеитов А.А. и другие
гости. Я помню, что нам подарили 2 стула. Этому подарку все были рады,
ведь лицей создавался практически на пустом месте.
Серик Зайтанович постоянно говорил нам о том, что мы должны воспитывать гражданина, патриота своей Родины, развивать интеллектуальные способности учащихся. Будучи директором лицея, он часто собирал
учащихся на школьную линейку и сам много говорил об этом.
В первый год закладывались традиции лицея. Одна из них –Посвящение в лицеисты. Оно было действительно незабываемым. На посвящение
приехали преподаватели из университета, и вечер стал единением всех
тех, кто был на нем. Он сплотил всех нас еще больше. Мы были как одна
семья. Еще одна традиция- туристический поход всем лицеем по родному краю после сессии,в июне месяце. Как мы пришли к этой традиции?
В конце первого учебного года мы должны были перекочевать в новое
здание- бывшее здание детского сада. Денег у нас не было, чтобы можно
было нанять какой-либо транспорт, поэтому учителя, технический персонал лицея переносили оборудование вручную, а часть на повозках, запряженных лошадьми. Машины и повозки -это была спонсорская помощь.
Учащиеся лицея тоже помогали. Естественно, что все очень устали. Дети
попросили нас после окончания работ свозить всех на Бухтарминское водохранилище. Просьбу их мы выполнили. Двухдневный поход всем ли-
68
Школа радости
цеем настолько понравился всем, что после этого мы стали все выезжать
после окончания учебного года в поход по родному краю.
С великим удовольствием я вспоминаю наши литературные вечера,
например, вечер, посвященный Сергею Есенину. Проведение недели математики, физики и истории. Неделя истории была настолько интересной,что
о ней можно написать отдельную историю. Новогодний вечер, игра «Умники и умницы». Можно привести множество примеров проведения различных мероприятий, которые оставили заметный след в памяти учителей
и учащихся. Жизнь в лицее была интересной, насыщенной и содержательной. В первый год работы в лицее мне дали десятый математический,
девятый математический классе и девятый гуманитарный. Куратором я
была в 9 математическом классе. Моими дорогими учениками, оставившими глубокий след в моем сердце, были учащиеся всех трех классов. Но
особенно десятого класса. Это, наверное, потому, что они были самыми
первыми нашими выпускниками и мы хотели, чтобы они все до одного поступили в высшие учебные заведения страны. Это была наша проверка на
зрелость .Эту проверку мы с честью выдержали. Первый выпуск вышел из
стен лицея в 1998 году. Все его учащиеся поступили в вузы и окончили
их с отличием. Это были Куртукова Оксана, Кулиниченко Олеся, Малгаждаров Руслан, Бакытжанов Жанболат, Воробьев Игорь, Раисова Шинар,
Касенов Олжас, Жикбаев Ержан, Хамзина Айнур, Бостеков Даурен, Назырова Надежда, Тойбаева Айнур, Хохлова Вера, Елкина Евгения, Огурцов Алексей. О каждом из них можно говорить много, например, Оксана
Куртукова- удивительно принципиальный человек. Она никогда и никому
не давала списывать, и всегда говорила: «Не можете решить, подойдите и
спросите и я вам всегда помогу». Я не помню, чтобы она пришла в школу с невыполненным заданием. Оксана строго следила за тем, чтобы поручения, данные учащимся в классе, обязательно были выполнены. И,
как говорят, спуску никому не давала. У следующих за ними лицеистов
такого качества характера я больше не наблюдала ни у кого. Мне очень
нравилась в них индивидуальность каждого ученика. При решении задачи
все старались представить свое решение.
В 1998-1999 году вышел из лицея второй выпуск. Это был класс, в
котором я была куратором. В этом классе учились Бутаков Виктор, Нуракова Асель, , Имашбаева Татьяна, Косачев Андрей, Раисова Аида, Сарсембина Айжан, Нечаева Анастасия, Шаухина Ботагоз. Все они были очень
хорошие ребята. О каждом из них можно говорить много, они были ответственными, трудолюбивыми, обладающими высоким чувством долга.
Мне как куратору очень легко было работать в этом классе. В нем не было
пассивных ребят. Они сами готовили все мероприятия в классе, в лицее.
Моя задача была поддержать, подсказать, посоветовать.
В 2001году вышел из лицея мой третий выпуск: Отчегарова Роза,
Осипов Алексей, Турсиянов Асет, Нечаев Павел, Ретивых Евгений, Де-
69
Шаттық ордасы
нисенко Наталья, Нураков Аскар,
Бараненко Екатерина.
Вслед за ними шли ребята математического класса и класса,
который был в начале гуманитарного направления, затем в 10-11
классе- математического. Остановлюсь на последнем классе.
Почему? Да потому, что переход
из одного профиля в другой , отсутствие необходимого количества часов
для прохождения программного материала по математике накладывало на
меня большую ответственность. Ребята с честью справились с этой задачей. При меньшем количестве часов они усвоили программу углубленного ее изучения и плюс к этому закончили Заочную школу по математике
при СУНЦ МГУ. Практически все учащиеся этого класса поступили на
бюджетные места в вузы страны и успешно их закончили. Они вышли
из стен нашего лицея в 2001 году. Это были Албакова Мадина, Шаухина
Раушан, Егорин Сергей, Нагибина Анастасия, Орлова Анна, Толегенова
Айгуль, Новгородцев Игорь, Оракпаева Зарина.
Класс, в котором я затем стала классным руководителем, набирался с
пятого класса. Все старшеклассники их очень любили. Их приглашали на
все внеклассные мероприятия в качестве гостей, а большей частью ребята
участвовали в них. Все ласково называли их «пятачками». Ребята были
и остались очень добрыми людьми. До сегодняшнего дня большая часть
учащихся приезжает ко мне домой или звонит по телефону и беспокоится
о моем здоровье - это в первую очередь Иванов Максим. Я не припомню
года после окончания школы, а затем вуза, чтобы мы не встретились с ним,
а ведь Максим последние годы живет и работает в Арабских Эмиратах.
Тоже самое можно сказать об Айе Байсариной, Акишеве Рустаме и других
ребятах. Если многие из них не могли что-то решить по математике, то
приходили ко мне домой и решали у меня . Им достаточно было что-то
подсказать и они дальше решали сами, а я в это время делала свои домашние дела или готовилась, чтобы всех напоить чаем. Удивительно то, что
для всех следующих поколений детей, которые учились у меня, это стало
традицией Этот класс закончил нашу школу в 2001 году. В этом классе
учились Бурабаев Раджан, Байсарина Айя, Шаухины Майя и Гуля. Иванов
Максим, Акишев Рустам, Отчегаров Даурен.
В 2005 году лицей выпустил класс, в котором я вела математику, а
классным руководителем была Отчегарова Маулия Жумакановна. Почему я хорошо помню этот класс? Эти ребята подтолкнули меня обучаться
по программе «Коллективный ученик» в Заочной школе СУНЦ НГУ по
математике. До этого я занималась В СУНЦ МГУ. Обучение с учащимися в Новосибирске мне больше понравилось. Оно обогатило и меня, как
70
Школа радости
педагога - предметника, так
как в последующие годы я
обучалась на курсах усовершенствования и различных
семинарах учителей в СУНЦ
НГУ. Все учащиеся успешно закончили её, а приобретенные знания помогли им
успешно поступить в вузы
на бюджетные места и также
успешно их закончить. Дело
в том, что все следующие
классы, в которых я вела математику, обучались в Заочной школе по математике в Новосибирске. Для меня приятно то, что все учащиеся, окончившие Заочную математическую школу СУНЦ НГУ, с
благодарностью говорят мне
о том, что эти знания очень
помогли им при обучении
в вузе. Такое обучение было
прекрасным примером связи
школы и вуза. Я хотела бы
назвать фамилии детей, с которыми я начинала эту работу: Бакланова Анастасия, Имашбаев Евгений,
Заднепровская Оксана, Дюсембинов Кайрат, Мут Николай, Катиева Анна.
В 2008 году вышел из стен лицея класс, в котором я была куратором
и вела математику. Это был мой шестой выпуск как учителя и четвертый
как куратора. С этим классом мы побывали в самых труднодоступных,
самых красивейших местах нашего района: высокогорном курорте «Рахмановские ключи» , на озере Язёвое, на Тарбагатае, Берельских курганах,
Свинчатском руднике, где добывали уран и других местах. Этот класс
очень любил походы по родному краю, причем уже в середине учебного
года мы планировали, куда поедем после окончания учебного года и готовились к этому. Кроме того,ранней весной и осенью всем классом ходили
в горы, расположенные вблизи села. Как правило, побывавшие в походе
дети, получали заряд бодрости, набирались сил и энергии на долгое время. В классе учились очень способные ребята: Куклов Иван, Дюсупов
Раджан, Оспанов Сагид, Самойловы Миша и Ирина, Дюзбембетова Наргиз, Назырова Алина, Бактияров Дидар, Шаухин Зангар, Гаврилов Юрий,
Завертолюк Виктория, Чельдыбаев Ержан, Жуасов Дамир, Закирова Гуляим.
В середине 2008-2009 учебного года меня попросили быть куратором
в 11 классе в силу сложившихся обстоятельств. Этих детей я хорошо знала,
71
Шаттық ордасы
так как вела у них математику с шестого класса и поэтому я согласилась.
Непростые отношения сложились с этим классом у меня вначале моей работы. К этому времени у учащихся сложились свои отношения друг с другом, что меня не совсем устраивало как педагога. И всё-таки через месяц
мы нашли общий язык, но жаль, что не со всеми. Жизнь затем всё расставила на свои места и выяснила: кто был прав, а кто виноват. Но дело не в
этом. Я всегда считала, считаю и буду считать, что надо быть всегда честным перед собой и людьми тебя окружающими. Быть всегда ЧЕЛОВЕКОМ. Такой ситуации у меня никогда не было за всю практику моей работы в школе, а этой практике было 44 года. Девочки ходили ко мне домой
заниматься математикой ( не все, а тот кто
хотел), как делали
предыдущие
выпуски. Мальчиков в
классе было трое: Олжас Алмуратов, Данила Перкин и Кузнецов Вадим. Вадим
был очень способным
учеником. Олжас и
Данила поступили в
один вуз, но разные
факультеты и закончили их с отличием. Олжас один год обучался в Китае и дистанционно учился в техническом университете на первом курсе.
Этот вуз он затем очно закончил. Я горжусь такими учениками, как Данила и Олжас. В этом классе учились Арыстангалиева Маржан, Жумабаева
Меруэрт, Таласпаева Анара, Самойлова Анастасия, Назырова Зухра, Кабдыгалиева Камила, Коровникова Свелана. Следом за ними вышел класс, у
которых я вела математику с десятого класса : Караулов Дима, Сидорова
Анастасия, Базашева Еркежан, Абилмажинова Асия, Кызайбаева Дина
Аширбеков Нуржан, Никифоров Сергей. Несмотря на то, что эти учащиеся учились у меня недолго, мы с ними закончили успешно Заочную
школу СУНЦ НГУ, о чем они с благодарностью вспоминают.
И, наконец, о последних учащихся, у которых я преподавала с шестого класса, но не смогла довести до конца в силу семейных обстоятельств.
Один класс закончил одиннадцатый класс в 2013 году, а второй оканчивает школу в 2015 году. В заключение хочется сказать о том, что можно
было бы очень многое рассказать о каждом из учеников, которые учились
в классах, где я работала. Что-то уже забылось, о ком-то я не знаю в силу
того ,что все разъехались. Я интересуюсь , как сложилась их дальнейшая
судьба, если предоставляется такая возможность. Но самым главным считаю следующее: где бы они ни жили, где бы ни работали, какие должности
72
Школа радости
ни занимали, все должны оставаться людьми, сочувствующими чужому
горю, сохраняющими свое человеческое достоинство, не забывающими
свой лицей, давший им путевку в жизнь. Хочется надеяться, что так и будет, ведь весь коллектив лицея старался воспитать хорошие человеческие
качества в каждом ученике.
С. Кудабаева
Мой «девчачий батальон»
Это был «девчачий батальон», поскольку в классе были одни девочки: Кошкина Лена, Письяукова Наташа, Ниязова Айсулу, Полякова Настя,
Зайкина Алмагуль, Задесенец Ольга, Акулова Настя, Масюкевич Наташа,
Неустроева Марина. В 10 классе пришёл к нам наконец-то один джентльмен, но, к сожаленью, из-за проблем по математике «покинул нас». По
направлению обучения класс был гуманитарный. В то время ещё классы
у нас делились на математические и гуманитарные, существовала рейтинговая система оценки знаний. По количеству учащихся наш класс по
сравнению с математическим был небольшой, и мне всегда казалось, что
в классе кого-то нет, и я к этому достаточно долго привыкала. Девчонки
особых хлопот мне как классному руководителю не доставляли. Учились
все неплохо. После окончания школы девочки поступили в вузы. Лена
закончила ВКГТУ, Настя Полякова, Наташа Письяукова и Алмагуль Зайкина - ВКГУ, Настя Акулова - Алматинский мединститут. Класс можно
назвать не только гуманитарным, но и «музыкальным», поскольку тогда
в нашей школе размещалась ещё детская музыкальная школа. Кабинетной системы в школе не существовало, и все занятия проходили в одном
закрепленном за ними кабинете, это был кабинет физики. По соседству
с нами находились два кабинета «музыкалки». Во время наших уроков
у «соседей» шли одновременно репетиции домбрового оркестра, уроки
фортепьяно, занятия по вокалу. Это был единственный класс, который находился в таком тесном «контакте» с музыкальной школой. Тем не менее
мы все к этому так привыкли, что не обращали уже никакого внимания на
наших соседей. Окончив школу,
мои девочки разлетелись по
свету. Они сейчас проживают в
Усть-Каменогорске, Алма-Ате,
Кзыл-Орде, а Настя Полякова в
Уренгое.
Сейчас многие уже стали
мамами, в семьях подрастают дети, но, верные школьной
дружбе,по сей день продолжаются общаться между собой.
73
Шаттық ордасы
Ұстаз толғауы
Г. Садыкова
2003 жылы
«Үлкен Нарын ауылдық лицейі» ММ-не физика пəні
мұғалімі болып қабылдандым. 18 жыл Парамоновка орта мектебінде қызмет
істесем де -білім мен ғылымның жемісінің дəмін таттыратын, армансызға
арман ұялатып, қанатсызға дарын қанатын бітіретін ғажайып күш иесімұғалім мамандығының қиындығын да осы мектепте сезгендеймін.
Əлі есімде...Маған сеніп тапсырылған 8 «Б» сыныбы оқушылары
біреудің маңдай алды жарығы, енді бірі-жал дегенде жалғызы, бірі –
ерке,бірі-қой аузынан шөп алмас момыны. Алдымда отырған 14 баланың
жүрегіне жол табу (олардың 3-еуі басқа мектептерден келген) қажымас
қайрат пен үлкен жауапкершілікті талап етті. Өз еңбегімнің жемісін көру
де осы мектептен,осы сыныптан басталды деп те айта аламын. Бұл мектеп оқушылары менің армандарымның
жүзеге асуына өз үлестерін қосты.
Бүгінде олар- жоғарғы оқу орнын
бітірген,өмірден өз орындарын тапқан
маман иелері. Көбі отбасын құрып та
үлгерді.Лицей қабырғасында ұшырған
алғашқы түлектерім болғандықтан ,
қоштасу кешіне арнап шығарған өлең
жолдарым есімнен ешқашанда кеткен
емес .
Сүйкімді де ,сұлу Арай қыз,
Болашағыңа үмітпен біз қараймыз.
Сəт сапар тілеп,өзіңді
Күн шуағына да балаймыз.
Қоштасу кеші болғанмен ,
Жанарға жас кеп толғанмен,
Аспаның жарық жұлдызыҚоштасу қиын Шолпанмен.
Үлкенге де ,кішіге де қолқанат,
Əркез оған көңілім менің толған-ақ,.
Атына сай көркі бар
Сəт сапар саған,Салтанат.
Нұрбектің кенже Айнашы,
Жұлдыздай болып жайнашы.
Арманға жетіп аңсаған,
Тек мақсатыңнан таймашы.
Тілегін көңілім ақтарды,
Жайқалтып жасыл бақтарды.
Сыпайы,əр кез ұстамды
74
Школа радости
Ұмытпас ұстаз Мақпалды.
Шаттанып əр кез жүргейсің,
Көңілге мұңды жинама.
Қуанып ылғи жүргейсің,
Ақ көңіл, əсем Динара.
Келтіріп көркін көңілдің,
Жыр болып əсем төгілдің.
Батыл аш,енді Еркегүл,
Есігін үлкен өмірдің.
Сезімдей сырлы Сымбатсың,
Сен маған сондай қымбатсың.
Тағдырың сыйлап ақ жолын,
Тек шаттық əнін тыңдатсын.
Шырайлы əсем Шынарсың,
Шыңдарға талай шығарсың.
Тағдырың сыйлап бақытын,
Төрінен орын сайласын.
Жүзіңде жүздір ай нұрын,
Ақ жарқын,аппақ Айнұрым.
Баянды болып бақытың,
Ашық болсын əр күнің!.
Ел үмітін,ел сенімін ақтайық,
Сыйластық пен ізетті де сақтайық.
Қос Дəуренге арнайыншы бір тілек,
Кетпесін деп бастарыңнан бақ тайып.
75
Шаттық ордасы
Мамасының еркелеткен ҚанатыАпасының арқа сүйер, үміт артқан панасы.
Денің сау боп, ұзақ болсын ғұмырың,
Келешекке зор үмітпен қарашы.
Ата-ананың ол үмітін ақтаған,
Рауан атты ұлым бар деп мақтанам.
Бақытты да ұзақ болып ғұмырың,
Əнге қосып сенімен де шаттанам.
Өздеріңмен қоштасуда білім өнер бесігі,
Өздеріңмен болсын биік мектеп-лицей есімі.
Сағынтқанда оқушы шақ қайта айналып келіп тұр,
Əрқашанда ашық саған лицейіңнің есігі.
2006 жыл
Б. Кожикова
Есімде сол бір кез...
Бүгінгі таңда Үлкен Нарын ауылдық лицейіне 20 жылдық мерейтойы тойланғалы отыр. «Тойдың болғанынан болатыны қызық»,- деп бекер айтылмаған. Той басталмай- ақ ұстаздар қауымы мен оқушылар үлкен
дайындық үстінде. Ұстаздар қауымы жиналған жерде менің ана оқушым
мынандай азамат болыпты, мына оқушым осындай жерде жұмыс істейді
екен деп, сынып жетекшілері өз оқушыларын мақтан тұтып, түлектердің
жетістіктерін естіп, қуана еске алып, мəре –сəреміз шығып жатамыз. Осы
уақыт аралығында мен екі рет түлектерді алтын ұя мектебінен ұшырдым.
Біріншісі- 2008 жылы, екіншісі- 2014 жылы. Əр сыныптың өзіндік бірбіріне ұқсамайтын ерекшеліктері бар. Үлкендеріне қатаң талап қойдым
десем, екіншісіне сəл мейіріммен қараған сияқтымын. Алтын Белгі
иегерлері Құмашева Айжан, 2008 жыл түлегі, Берсітенова Əсия, 2014 ж.
түлек, өз білімдерін сынақта көрсетіп, алға қойған мақсаттарына жете
білді. Былтырғы бітірген оқушыларым барлығы өздері қалаған оқу орнына түсіп, қазіргі уақытта студенттер қатарын толықтыруда. Олар мен үшін
əлі мектеп қабырғасында оқып жүрген сияқты.
Мен 2008 жылы бітірген түлектерімді еске алатын болсам, осыдан
он төрт жыл бұрынғы осы мектепке жұмысқа алғаш келген кезім есіме
түседі. Олар да 6-сыныпқа лицейден білім аламыз деп, басқа мектептерден жиналған оқушылар еді. Лəззат апай «Жаңа жиналған оқушыларға
сен сынып жетекші боласын» - деп жүктеп қойды. Жаңадан келгендіктен
бе, жұмыс та күрделі, талап та қатал, бейне бір қайнап жатқан қазанға
түскен сияқтымын. Алғаш сыныпқа кіргенде алдымда кіп-кішкентай
сүйкімді 11 оқушы отырды. Барлығының көздерінен жалын атып, оқуға
деген құштарлықтары барын сездім. Олар лицейде өткен əр түрлі мерекелер, сынып сағаттарын өткізуге қандай тапсырма берсең де, жоғары
76
Школа радости
деңгейде орындауға тырысатын. Мен істей алмаймын деген оқушы болмады. Əрбіреуі өздерінің қабілетіне байланысты ерекшеленіп тұратын.
Ортамыздан ерте кеткен Арманның топырағы торқа, жаны жəннетте
болсын деймін. Ол ақкөңіл, сымбатты, жолдастарының көңілін тауып,
сыйлап тұрушы еді. Сенің жарқын бейнеңді жолдастарың да, ұстаздарың
да мəңгі ұмытпайды.
Айжан Құмашева,
Мөлдір
Нурчитова, Толқын Охина,
Садықова
Арайдың
ұйымдастырушылық
қабілеттері жоғары болса, Оралұлы Қуаныш
саханада өлең айтып,
мерекелердің
сəнін
келтіріп жүретін. Садыкова Айша тəрбиелі, үлгілі оқушы ретінде үнемі ақылшымыз болатын.
Нурқасынова Ақерке мен Соңғыбекова Салтанат ұяң, инабатты болса,
Қайсар еңбекқор, ақкөңіл, бірақ оқуға еріншек болды. Əр түрлі себептер
айтып, сабақтан кетіп қалғысы келіп тұратын. Ескерту айтсаң: «Ой, апай,
əлі ең жақсы, ең дəулетті адам боламын!»- деуші еді. Асқарұлы Аділ турашыл, атына сай адал болуды ұнататын. Кейін келген оқушылар Амангелді
Айдар, Маратқызы Гүлдерай, Байсапарова Балауса білімге қабілетті, тез
тіл тапқыш, елгезек балалар еді. Соңғы оқу бітірерде Қалиқан Дамир мен
Қалиқан Жанат сынды екі егіздермен сыныбымыз толықты. Алғашқы
күнен- ақ Жанат та, Дамирде ақкөңіл, кішіпейіл, ашық мінездерімен
ерекшеленіп, сыныптағы оқушылармен тез достасып кетті. Берілген тапсырмаларды уақытында орындауға тырысатын ізденімпаз, алғырлығымен,
ұстамдылықтарымен ұстаздардың көздеріне бірден түсті. Мектеп бітірерде
сендер маған естелік альбом сыйладыңдар. Сол альбомды парақтап ашып
отырсам, əлі алдымда партадағы отырған адал да таза көңіл мен аңғал
балалық шақтары көз алдымда келеді.
Өздерің қалдырған естелік альбомнан (сол қалпында алып отырмын) жазатын болсам, Аділ: «Менің мұғалімім Қайсар болатын, қай
қызға бар дес,е соның тілін алып, қыздарға қырындайтынмын, өзімнің
қырыстығымнан сыныптастарым мен
мұғалімдеріммен жиі ұрсысатынмын
соған ұяламын,»- деп жазыпты. Жанат: «Мен осы мектепте бір жыл
оқысам да, өзіме адал достар таптым. Бірнеше мектепте оқысам да,
ең қызықты күндер осында өтті деп
ойлаймын. Ең алдымен білім бер-
77
Шаттық ордасы
ген мұғалімдеріме рақмет айтамын». Дамир: «Алғаш келгенде бізді балалар жақсы қарсы алды, алдында 4 мектепте оқыдым. Басқа мектептің
мұғалімдерімен салыстырсам, лицейдің мұғалімдері ең жақсысы деп ойлаймын.» Айжан: «...Жылдар өтті. Мен 18- демін. Бірақ мінезімнен сол
балалық кеткен жоқ. Кішірек кезде мектеп ауласында қар атқылап ойнайтынбыз, үзілісте қардан «запас» жинайтынбыз. Ал үйге су-су болып баратынмын. Сол кездер қайта оралса екен!» Гүлдерай: «Өзім туралы көп
айтқанды ұнатпаймын. Тек есімде қалғаны- Талғат ағайдың сабағына
кешігіп келгенім. Сонда ол кісі тұрғызып қойды.
Менің аяғымда биік өкше етік, аяғым қатты талып, жыладым. Ағай мені аяп, отыруға рұқсат
берді. Кейде жылағанның пайдасы тиеді екен».
Ақерке: «Мен алдыма қойған мақсатыма əрқашан
жетемін, достарымды, ата-анамды, ұстаздарымды
қатты сыйлаймын.» Молдір: «Ұстаздарға тілерім,
қажылмас қайрат, істеріңіз əрқашан да табысты
болсын, шəкірттеріңіздің жетістіктері сіздерді
қуанта берсін!» Қуаныш: «Лаула Маратовнаны жер
сілкінісі болды деп қатты қорытқаным үшін кешірім сұраймын. Анамменің алғашқы ұстазым, ал ұстаздарым маған екінші анамдай болды.
Сіздердің əрбір күндеріңіз қуаныш пен шаттыққа толы болсын!» Салтанат:
«Сыныптастарым, болашақта жолдарың əрқашан да ашық, кедергісіз өз
орындарыңды табуларыңа шын жүректен тілектеспін!» Айша: «Ұстаздар,
сідер бізге үлгі бола білдіңіздер. Бақытты болып, жылдан- жылға көркейе
бердіңіздер!»
Осындай балалықпен істеген қылықтарыңды, балғын балалық
шақтарыңды артта қалдырып, қалаған маман иесі атандыңдар,
кейбіреулерің отау құрып, балалы болдыңдар. Барлықтарыңа тілерім
жолдарың ашақ, дендерің сау, биік белестен көріне беріңдер!
Мысли вслух
Н. Нечаева
В преддверии 20-летнего юбилея родного лицея хочется поделиться
мыслями вслух.
Я проработала в Большенарымском сельском лицее почти 19 лет.
За это время была бессменным классным руководителем 3-х выпусков2000г, 2007г, 2013г.
Все наши выпускники поступили в высшие учебные заведения или
колледжи. Это стало возможным благодаря огромной работе учителей
нашего лицея, родителей и, конечно, же самих выпускников. Выпускники 11-х классов стали студентами ВКГУ, ВКГТУ, КАСУ города УстьКаменогорска, студентами Медицинских академий городов Алматы Се-
78
Школа радости
мей, различных институтов и университетов Республики Казахстан и
университетов России. Успешная учеба в родной школе стала базой для
последующего обучения и реализации выпускников в профессиональном
плане. Мои выпускники стали строителями, учителями, переводчиками,
медицинскими работниками, преподавателями ВУЗов, языковых центров,
юристами, работниками банков . Некоторые выпускники проживают за
границей, в России, а четверо живут в своем родном Большенарыме. Общение с выпускниками нашей школы дает мне силы работать в лицее,
учить маленьких ребятишек математике и физике.
Не зря жил наш лицей 20 лет. Я думаю, наши выпускники согласятся
со мной в том, что знания, полученные в нашей школе, умение учиться,
помогли им сделать правильный выбор профессии, а также определиться
в жизни. Став папами и мамами, вы, мои выпускники, наверное, захотите
дать хорошее образование своим детям, приведёте их к нам в лицей. Я уже
обучаю сына моей выпускницы. Он гордится тем, что носит имя лицеист,
и нередко говорит о том, что его мама тоже училась у меня.
В 1996 году я пришла работать в лицей из школы им В. И. Ленина. И
в этот же год к нам в лицей пришло пополнение в лице восьмиклассников,
где меня назначили классным руководителем в 8 «М» классе. Учащиеся
первого выпуска были очень активными как в учебе, так и в общественной жизни. Конечно, в то время учебные годы протекали своим чередом
и спокойная учеба не прерывалась различными Интернет- олимпиадами,
конкурсами «Малахит», «Кенгуру», Асыл-тас», различными исследовательскими проектами. Дети поглощали знания, впитывали их, как губка.
Но тем не менее у нас проходили районные предметные олимпиады, в которых наши ученики были на высоте. Если бы в то время, в 1998-1999
годах, к нам в лицей привезли не один, а несколько компьютеров и был
бы проведен Интернет, то наши ученики тех времен отличились бы еще
более высокими достижениями. Окончив высшие учебные заведения, мои
выпускники 2000 года обзавелись семьями и нашли интересную работу.
Это был мой первый выпуск , хотя я к тому времени проработала 12 лет
в школе. Самые теплые чувства захлестывают меня, когда я вспоминаю,
какими мы все были дружными. В одном классе обучались и математики,
и гуманитарии. В то время, когда 11-й математический класс шел ко мне
на математику, 11-гуманитарный класс шел на русский язык и литературу
к Галине Сергеевне Бузовой. А на физику, историю и другие предметы
они опять объединялись. Вот так интересно было учиться в лицее. Дорогие мои выпускники, вас было 18 : 12 учились в математическом и 6 в
гуманитарном. Я о вас не забываю, всегда ставлю вас в пример младшим
школьникам.
Учащихся второго выпуска я сначала запоминала с трудом, их пришло
в 5-й «А» класс 28. У них постоянно ломались ручки, терялись резинки,
пропадали куда-то тетради, они были всегда инициативными и артистич-
79
Шаттық ордасы
ными, любили петь и танцевать, они соперничали друг с другом в учебе,
потому что к нам пришла вся элита из школы им В.И. Ленина.
«Я помню чудное мгновение»:
Передо мной явились вы.
Вас было много-28,
И я подумала-«кранты»»
Ребятишки потихоньку привыкали к нашей размеренной жизни, к нашим требованиям, к новым учителям, выделяли для себя «любимых» учителей, стали «звездами и звездочками» и засияли на нашем лицейском
небосклоне. Каждый гордился тем, что он учится в лицее. «Я буду юристом, как мой папа»,- однажды сказал Саян, «А я хочу быть экономистом,
как моя мама», - поддержал Саяна Олжас, а Лена сказала: «А я не хочу
быть учительницей, как моя мама, она вечно сидит со своими тетрадками,
и ей некогда поговорить со мной» . Хотя позже она стала преподавателем
английского языка в языковом центре. Прошло долгих 7 лет. И вот настал тот день-последний праздник для моих одиннадцатиклассников- выпускной вечер. На выпускном вечере их было 20 .Красивые и нарядные,
они клялись, что не будут забывать школу и обязательно поступят в престижные ВУЗы Казахстана. Шли годы, и Саян стал юристом, как его папа,
Олжас стал экономистом, как его мама, Лена стала переводчиком, Мадина
стала инженером, а Лиза стала финансистом, Динара- полицейским, а также мамой двоих детей. Все нашли свою дорогу в жизни, каждый из них
идет по жизни правильным путем. И только мы, учителя, оставались в
школе, чтобы учить новое поколение учеников. О каждом своем ученике
я вспоминаю с теплотой и любовью.
Ну а выпуск 2013 года был особенным- их было 13, они оканчивали
школу в 2013 году и классный кабинет их был №13кабинет физики, одним словом - «чертова дюжина».
Каждый из учеников этого класса был своеобразной
личностью. Мальчики любили гонять футбол, девочки играли в волейбол . Активные , неугомонные, веселые, жизнерадостные и очень самостоятельные, такими я их запомню на всю свою жизнь.
Счастья вам, мои дорогие и любимые!
Н. Нұрғалиева
Түлек – 2009, 2010 жылдар
2009 жылғы түлектерге мен 6- сыныптан бастап сынып жетекшісі
болдым . Сыныпта алғашында 19 бала бастап ,сыныбымның оқушылары
мен үшін сырлас достарға айналды. Сыныпта 14 ұл бала мен 5 қыз
бала болды. Кішкентай кездерінде өте шулы болғандықтан, оларды мен
үзіліс кезінде қадағалауыма тура келетін. Алғашқы уақытта біз үшін
сыныпқа тазалық жұмысын жүргізу қиынға соғатын. Балалар өсе келе,
80
Школа радости
біздің сынып бөлмесі
мектебіміздегі
«тазалық эталонына»
айналды деуге болады.
Ұ л д а р д ы ң
көпшілігі
спортпен
шұғылданатын.
Армиев
Айбек,
Қарашинов
Мəди,
Мұхтаров
Айбек
волейбол
ойнаудың
шеберлері болса, Мустафин Самат , Байтуф Аян, Бірдікшілов Мейір
футболистер болатын.
Соңғыбек
Самат
сыныптың
төрағасы
міндетін
атқарды
.
Оның мінезі салмақты,
тиянақты еді.
Сынып
оқушылары оның бұл
қасиетін бағалайтын.
Өзінің
жанжақтылығымен,
серілігімен , балалық
қ ы л ы қ т а р ы м е н
Жақсылықов
Қайрат
менің көз алдымда тұрады. Ол мерекелік шаралардың көбінде өзі жалғыз
шығып, əн айтатын, құттықтаулар , тілек сөздер айтып, сыныптың
балаларының ұяң екенін білдірмеуге тырысатын.
Қайрат пен Расул бір күнде туған даң құрдастар болған. Сондықтан
да болу керек, олар араларынан қыл өтпестей дос болды. Екеуі де медицина саласының мамандығын таңдап , Қайрат Астана қаласында , Расул
Қарағандыда
мед.
академияны
жалғастыруда.
Соңғы
оқу
жылының
басында
сыныпқа
Қуанғанов
Қанағат, Қашқымбаева
Зейнұр, Сүлейменова
Əсел
қабылданды.
Келген үш оқушы да
қоғамдық жұмыстарға
81
Шаттық ордасы
белсенді араласатын .
Əсіресе Əселдің өлеңді
мəнерлеп оқитыны мен
Қанағаттың биология, тарих пəндерінен сыныптастарын
топтастыра
отырғызып, оларға сұрақ
қоятыны есімде.
Ал Самал Садыкова
болса, математика
, физикадан өте зерек
болды. Оның мектеп
қабырғасында алған білімі мамандық таңдауына жол ашып, қазір инженер мамандығы бойынша Люблин, Варшава , Прага қалаларында істəжірибесін шыңдап, магистратураны жалғастыруда.
2010 жылғы лицей түлектері
2010 жылғы түлектерге мен тек соңғы жылы ғана жетекшілік еттім .
Сынып оқушылары мен сынып жетекшісі болатынымды естігенде қатты
қуанды , оның себебі мен осы сынып оқушыларына лицей қабырғасын
аттағаннан бастап математика пəнінен дəріс берген болатынмын. «Бiр əрiп
үйреткенге 40 жыл сəлем бер» дегендей, бұл оқушылар мені пəн мұғалімі
ретінде жақсы қабылдайтын. Сынып шағын болды, небары он оқушы,
оның екеуі ғана қыз бала еді. Қыздарымыздың бірі - Какокова Анар
сабақты жақсы оқитын, ақжарқын, ашық мінезді болса, Мұқашева Анжелла өте өжет қыз еді. Осы екі қыздың жарқылдаған жүздері сыныптың
сəнін келтіретін...
Сынып ішінде ұшқыр ойлылығымен
ерекшеленетін балалар
Нұршарипов Берік пен Оразов Азамат болды. Берік мектепті «Алтын Белгімен» аяқтаса, Азамат «ерекше аттестат» иеленді. Мектеп
қабырғасында алған бағалары жоғарғы оқу орындарында да расталып,
бүгінде олар- Қызыл диплом үміткерлері.
Сыныптың төрағасы Зайнолдин Ерасыл болды. Ол сыныптас достарына қолдан келген көмегін аямайтын. Өзі облыстық оқушылардың
ғылыми-практикалық жұмысының жүлдегері болды. Сапақов Ануар
бүгінде Мəскеу қаласында магистратурада оқуын жалғастыруда.
Сынып оқушылары ұйымшыл , кілең өнерлі оқушылардан құралған.
Айтқазин Елдос , Шағиев Кемел, Зайнолдин Ерасыл , Асқарұлы Əли
сахналық қойылымдарды тамаша ойнайтын жəне жеке дауыста əн де айтатын. Кемел мен Ануар əдеби шығармаларды көп оқитын жəне сөзге шебер болды. Ал Əлиден қазірдің өзінде мен компьютерлік бағдарламалар
туралы сұрап , ылғи көмегіне жүгінемін.
82
Школа радости
Первый опыт
А. Зарипова
Сразу же с первого года моей профессиональной деятельности мне
доверили классное руководство, но мой по-настоящему первый выпуск
был в 2010 году.
2010 год…
Последний звонок, выпускной бал... Повзрослевшие, самостоятельные, красивые, такие разные и такие близкие – мои ученики – еще одна
страница моей жизни.
А как все начиналось?
2004 год…
6 класс. Эта малышня была такой активной, всем хотелось проявить
себя с лучшей стороны. В классе сразу определились мальчишки-озорники, которые не давали мне спокойно дышать. Все девчонки: Муктарханова Адеп, Бережинская Кристина, Чанова Кристина, Занина Оксана,
Мумуканова Айнура, Новановы Анара, Жанара, Гаврилова Марина, Садуова Балжан, Мамуканова Лейла,Новгородцева Таня,Ускембаева Арайлым
-были моей поддержкой и опорой. Мальчишки Омарбеков Азамат и Маулетканов Дастан всегда приветливы и доброжелательны, несмотря ни на
что. Хочется отметить, что ребята достойно представляли нашу школу на
олимпиадах и соревнованиях.
6 лет вместе, как в одной семье, где было всё: радости и слёзы, секреты и ссоры, любовь и дружба… Не скажу, что у меня все шло гладко.
Но я не отчаивалась. Каждый день работы расценивала как шаг вперед. Как многому научили меня ребята! Я часто анализирую свой первый
опыт классного руководства и перекладываю его на сегодняшних учеников.
Мой первый выпуск неповторим. Таких больше не будет — будут
другие.
83
Шаттық ордасы
М. Абраимова
Ұмытылмайтын бұл күндер
Лицейде алты жыл білім алып, мектеп табалдырығын соңғы рет
2011жылы аттап кеткен түлектерім менің ең алғашқы сыныбым болды.
Бұл өте белсенді,бір -бірімен тату оқушылар еді. Əрқайсысының өз
жетістіктері,ерекшеліктері бар. Сабақты жақсы оқып қана қоймай,
қоғамдық іс- шараларда да белсенділік көрсететін,спортта та алда болатын.
Əсіресе ұлдар Муратов Алмат,Базаров Төрехан, Асанов Нұрым, Асылбеков
Сымбат, Мамырбеков Асқар, Зайнулдинов Мирас, Қайратұлы Ерасыл,
Райымқанов Аян волейбол секциясына қатысып, едəуір жетістіктерге
қол жеткізді. Ал Ақберен Тоқтарбаев спорт жағына қатыспаса да, оқуда
алдына жан салмайтын. Соның нəтижесінде
мектепті Алтын Белгіге бітірді.
Бұл балалардың ұйымдастырушылық
қабілеті де зор, жауапкершіліктері де мол
болды. Соның арқасында əр мектепішілік
шарада оларға арқа сүйеп,сенім артатынмын.
Қыздар мың бұралып би билеп,бұлбұлдай
сайрап əн салса,ұлдар өз əртістік қабілеттерін
ортаға салып,талай рет көрермендерді
тəнті еткен. Қыздарым Уалханова Наргүл,
Мусразова Жадыра, Исмурзина Алина,
Нурчитова Шырайлым,Тюебаева Амина,
Мухамедуалиева Сауле,Жамбурбаева Алия
би билеп,
аудан шараларына қатысып,
алдыңғы орындарды жеңіп алатын. Карлова
Айзат,
Ағажаева Анара суретті жақсы
салатын. Жанасыл мен Еркежан деген қыздарымыз жəне ұлдардың ішінде
Алмат өлеңді жақсы айтатын еді.
Бірде, соңғы жылы, шығармашылық кеш өткізді. Өздері сценарий
жасап, би
билеп, əн айтып, түрлі қойылым көрсетті. Олардың
ұйымшылдығы, бір -біріне деген сыйлы қарым- қатынасы осы кеште
айқын көрінді. Сол себепті бұл кешті əлі есімде сақтап жүремін.
Оқушылардың сабаққа ынтасы зор еді. ҰБТ -ға дайындық кезінде олар
уақыттарын бос кетірмеуге тырысты. Күні бойы кітаптан бас аламаған
кездері де болды. Тіпті терезе жуып жүріп те тарих пəнінен сұрақ қойып,
білімдерін тексеріп жатқан кездері де болды. Сол еңбектерінің арқасында
Тоқтарбаев Ақберен, Мусразова Жадыра, Мұхтарбекова Еркежан,
Ринатова Жанасыл Алтын Белгі иегерлері атанды, ал Увальжанова Əлем,
Қабидолдина Аймара үздік аттестатқа ие болды.
Əрине, бала кезінде кім тентектік жасамайды дейсің,бірақ өздерінің
істегендігі
дұрыс емес екендігін түсініп,кешірім сұрауы олардың
жауапкершілігі, тəрбиелі екендігінің дəлелі деп ойлаймын. Ал қазір
84
Школа радости
олар Қазақстанның түрлі ЖОО -да білім алып, бұйыртса, үлкен белеске
апаратын «күректей» диплом алғайы жүр. Өз сыныбымды еске ала
отырып, оларды мақтан тұтамын.
М. Мерғазина
Ұстаз күнделігінен
Ұстаздық-мақтан тұтар киелі мамандық . Мұғалім білім беріп қана
қоймай, əр балаға өмірден өз орнын таба білуге септігін тигізеді.
Менің Үлкен Нарын ауылдық лицейінде еңбек еткеніме биыл 10
жыл болады. «Шəкірсіз –ұстаз тұл», дегендей осы уақытта алдымнан
сан түлек ұшып шықты. Бүгінде олар дүниенің бір-бір кірпіші болып
қаланып, өмірден өз орындарын тауып отыр. Мен үшін үлкен мəртебе,
үлкен қуаныш.Өйткені, бұл киелі білім ордасы- өмірімнің ыстығы мен
суығының куəсі,екінші үйім. Лицейдің 20 жылдық мерекесіне орай, 2009
жылы түлеп ұшқан түлектерім жайлы сыр шерткелі отырмын.
Педагогикалық іс-өте нəзік қасиетті
іс. Ол өте сезімталдықты, балаға деген
өлшеусіз сүйіспеншілікті, бала жанын
бірден танитын қырағылықты қажет етеді.
Педагогикада жазылмаған бір заң дейміз
бе, қағида дейміз бе, ұстаздың жеке дара
сүйетін оқушысы болмауы керек. Бəріне
бірдей қарым-қатынас жасау- ұстаз
міндеті.
2011-2012 жылы 16 оқушы мектеп бітірді. Олар : Абдырғалиев Равиль,
Айдынова Ақмарал, Əбенова Елнура,
Əблекенов Дəулет, Əрмиев Саят, Байгиреева Арай, Ілиясова Жадыра, Көксегенов
Жарас, Қадырова Ақмарал, Қаңтарбаева
Алтынай, Қажанов Едіге, Эльнарова Ақерке жəне 11 сыныпта келген
Ақылқан Жұлдыз, Аусағитова Қымбат, Нұртазанова Ақмарал, Кланов
Мирас. Оқу үздіктері, мектеп белсенділірі, дарындылардың бəрі, шынын
айтқанда, осы сынып бүкіл мектеп абыройы еді. Айдынова Ақмарал,
Қаңтарбаева Алтынай, Əбенова Елнура,
Ақылқан Жұлдыз, Аусағитова Қымбат,
Нұртазанова Ақмарал, Əблекенов Дəулет
өздерінің білімдерімен ерекше көзге
түссе, Армиев Саят, Ілиясова Жадыра
əн айтудан, Байгиреева Арай домбыра
шертуден, Қаңтарбаева Алтынай, Эльнарова Ақерке би билеуден, Айдынова
85
Шаттық ордасы
Ақмарал сурет салудан алдына жан салмай, лицейде, аудан көлемінде
өтетін іс-шараларға белсене араласатын. Саят жоғарғы сыныпқа келгенде
ғана бейне бір жанған жұлдыздай өзінің өнерін ортаға сала бастады. Қазақ
жігіттеріне тəн сымбаттылық пен ұстамдылық Абдырғалиев Равильдің,
Көксегенов Жарастың, Қажанов Едігенің, Əблекенов Дəулеттің, Армиев
Саяттың бойынан табылатын.
Оқушылар ұстаз есінде ерекше қылықтарымен, іс-əрекеттерімен,
білімдерімен қаларлары сөзсіз. Сондай бір оқиғаға тоқталып өтейін. Бала
болғаннан кейін неше сияқты əрекет жасайды ғой. Бір күні өзімнің сыныбымда бірінші сабақ менің сабағым болды. Қадырова Ақмарал сабаққа сəл
кешігіп кіріп, өз орнына отырмақшы болды. Оның орнына сынып серісі
Равиль отырған еді.Ақмарал: -Орнымнан тұр!- деп 2-3 рет айтты да, Равиль қозғалмаған соң, оны отырған жерінен жұлып алды. Равиль өзінің
ұстамдылығын, сыпайлығын танытып, Ақмаралға қарсыласпай, орнынан тұра берді. Ал Ақмарал болса, қайсарлығымен, өжеттілігімен барлық
оқушылардың есінде қалды. Ақмарал осы жерде өз өктемдігін көрсете
бермесін деген оймен Равильге: -Мен сенің орныңда болсам, қарап тұрмас
едім, əрине, бұл сенің ақылдылығың, ұстазыңды, достарыңды,ең бастысы, өзіңді сыйлағаның,- деп едім. Осы сөзден соң Ақмарал өз қателігін
түсінгендей, қып-қызыл болып кетті.
Кейін түлектер мектепке келіп, лицей оқушыларымен кездесу өткізді.
Аз ғана жылдар өтсе де , өздерінің əзілдерімен, ұстаздар мен алтын ұя
мектептеріне деген тілектерін тыңдай отырып, кешегі оқушыларымның
есейгенін көргендей болдым.
Г. Ануарбекова
Самый любимый
Так получилось,что это мой первый и
единственный класс, в котором я была классным руководителем с 6 по 11 класс. Поэтому
он самый любимый...
2006 -2007 учебный год. В шестой класс
отобрали всего 14 учащихся. Самых лучших,
самых сильных. Праздник Первого звонка. Четырнадцать взволнованных «шестиклашек», в
глазах которых читается интерес, любопытство, ожидание чего-то необычного, нового.
Они горды собой, потому что они поступили
в лицей.
Первый урок, знакомство с классом. Ребята оказались такими разными , одни -активными, инициативными:
- ...Я хорошо рисую...
86
Школа радости
- А я умею танцевать, я
сама придумываю танцы...
-Можно я буду старостой класса...
-А я физоргом...
-А можно мне отвечать
за журнал?..
- У нас дома много цветов, давайте озеленим наш
кабинет,-предлагали они.
Другие сдержанно слу-
шали , дожидаясь своей очереди.
«Повезло,- подумала я.-Такой хороший класс. Такие замечательные
дети».
Мне действительно повезло. Почему?
Они ответственные, трудолюбивые, самостоятельные, отзывчивые, исполнительные, дружные. Мы сразу нашли общий
язык . Мне, как классному руководителю,
никогда не приходилось краснеть за своих
детей. Мы понимали друг друга с полуслова. На них всегда можно было положиться.
Любое мероприятие , будь то игра, классный час или школьный концерт готовили
все вместе .
Конечно, в классе были свои группы
по интересам , но при необходимости они все объединялись, чтобы сообща выполнить поставленную задачу. Еще одно хорошее качество моих
ребят-это доброжелательность. За годы учебы в лицее состав класса периодически менялся, одни выбывали, другие поступали. Новичков мы всегда
встречали как родных,их адаптация в нашем классе проходила незаметно,
безболезненно.
Так незаметно пролетело 5 школьных лет. Вот и 11 выпускной
класс. Мы стали еще дружней, еще сплоченней. Чувствовалось , что скоро
все расстанутся, разъедутся по разным городам. Чем ближе было расставание, тем больше времени хотелось вместе провести. Подолгу задерживались в школе, готовясь к ЕНТ, Последнему звонку, Выпускному вечеру.
Со дня выпуска прошло почти три года. Мы по-прежнему общаемся. Кто
-то уже работает, кто-то учится.Верится, что они будущие профессионалы
своего дела. Мой класс-самый лучший для меня.
87
Шаттық ордасы
Б. Ақмурзинова
2013 жылғы түлектерге арнау
Ұстаздық жолымның бастау алғанына он бес жылдай уақыт болса да,
мектеп өмірі мен үшін оттай ыстық, көңіліме жақын. Бала күнімнен санама сіңген қоңырау үні 45 минуттық білім сағатына шақырып тұратын.
Қазір де солай. Бірақ айырмашылығы қиын да абыройлы ұстаз жолында жүруім. Ұстаздық еткен жылдарым есте қаларлық қуанышты да қиын
сəттерімен қызықты өтуде.
Соның бірі алғаш Үлкен Нарын ауылдық лицейіне жұмысқа кірген
кезім. Ол 2007-2008 оқу жылының басталуы еді.Осы жылы мен 2013
жылғы түлектеріммен
бірге
алғаш лицей
табалдырығын
аттадым. Ол кезде олар өте
кішкентай, ұялшақ болатын. Ұл балалардың саны
қыздарға қарағанда көп
болды. Өте тынымсыз
жəне тынышсыз сынып
еді. Сабақ үлгерімдері
жақсы жəне спорттық шараларға бар жан-тəндерімен қатысатын.Мектептің
волейболдан қыздар командасының құрамында біздің сыныптың қыздары
А.Советова, А.Кемпербаевалар ойнады. Олар волейболдан аудандық,
облыстық жарыстарда жүлделі орындар иеленіп, мектептің намысын
бір емес бір неше рет қорғады.Ал ұлдар болса, аудандық КТК-да өз
өнерлерін бүкіл аудан көлемінде ғана емес, облыстық жарыстарда да
көрсетті. Мектепішілік,
аудандық жəне облыстық
олимпиадалар
мен
жарыстарға,
көптеген
іс –шараларға біздің сынып белсене қатысатын.
Сыныбымыздың
достығы
11-сыныпты
бітіргенше берік болды.
Бір-біріне қандай жағдай
болса да көмектесуге
дайын
тұратын.
Концерттік нөмірлерді бір күн қалғанда дайындап шығара салатын.Бұл
сынып ылғи да мұғалімдерді өз пікірлерімен санасудың, өз ойларын
тындатудың ыңғайын табатын.Мектепті 2013 жылы алты ұл бала жəне
төрт қыз бала бітірді.Осы түлектермен өткізген қызықты сəттердің бірі2013 жылғы Жаңа жылды қарсы алған кезіміз. Ол кезде бір-бірімізге есте
88
Школа радости
қаларлықтай сыйлықтар беріп, көптеп фотоға түстік.
Қазіргі кезде түлектеріммен ғаламтор жүйесі арқылы хабарласып,
бір-біріміздің жағдайларымызды біліп тұрамыз.Түлектердің барлығы да
жоғарғы оқу орындарында білім алуда.Ылғи да толардың тілеуін тілеп
жүремін.
Қанаттарың ешқашан талмасын, биіктерге шырқаңдар! Таңдаған
мамандықтарыңның мықты маманы, кəсіпқойы болыңдар!
Алдағы уақытта өмір деген бұралаң жолдан шалыс баспай, білікті де
білімді маман атанып, «Қазақстан» деген сөздің алтын əріппен жазылуына
өз үлестеріңді қосады деген үміттемін.
Биылғы алтын ұя мектебіміздің 20 жылдық мерейтойы құтты, берекелі
болсын. Мектебіміздің ғұмыры ұзақ болып, тек қана өркендей берсін!
Кез келген оқушымен тез тіл табыса алтын, өз істерінің шебері- лицей
ұжымының болашағына толағай табыс, шығармашылық өрлеу тілеймін!
С. Петухова
Добрый след в моем сердце
2006 год и 11 «а» класс запомнился лучше всего, так как это был
первый в моей жизни выпуск. С этим классом все у меня было впервые.
Теперь, спустя почти 10 лет, я вспоминаю о своих первых учениках с
теплом и благодарностью. Я учила их, но и они тоже научили меня многому: понимать детей и очень любить свою работу. Поверьте, это немало!
Каждого из своих выпускников я
до сих пор помню по имени, общаюсь с
ними при встрече и в Интернете. Радуюсь
их успехам и победам. Среди моих выпускников немало ребят, которыми я могу
по праву гордиться.
Мой класс был веселый, отличался
очень активными и способными детьми.
В этом классе было легко работать. Ребята все хорошо учились, были неоднократными победителями районных и областных интеллектуальных
олимпиад, стремились поступить в университет и поступили.
Запомнился мне мой неизменный староста - Дмитрий Зырянов, ответственный ученик, который иногда
даже мог заменить классного руководителя. Были в классе и две влюблённые пары Чельдыбаев Ерлан и Нованова Дана, Коровина Галя и Даулетканов
Чингиз. В каждом классе есть свой любимец девушек, и в нашем классе был
такой – Александр Журавлёв. Наши ар-
89
Шаттық ордасы
тистки, танцовщицы и просто красавицы Письяукова Елена, Зимановская
Виктория, Лосева Валентина, Исаева Дания, Шакиртова Маржан вызывали бурю аплодисментов на школьных вечерах. С теплом в душе вспоминаю и о других девочках-активистах, моих помощницах Коровиной
Галине, Отчегаровой Маржан, Зотовой Анне, Кукловой Наталье. Были в
моём классе ребята, которые не любили суету, но никогда не оставались
в стороне, помогая общему делу класса, - это Нованова Дана, Романова
Юлия, Султанова Зарина и
Самойлов Максим. Нельзя
забыть и самого креативного
ученика Таласпаева Раджана,
он любил играть на гитаре и
петь песни.
Дети этого выпуска оставили добрый след в моём
сердце, все нашли свою дорогу в жизни, покинув стены
нашей школы.
С. Байжуминова
Назад в будущее
В лицей я пришла в первый раз, когда проходила госпрактику в далеком 1996 году. Тогда здание лицея располагалось на первом и втором этажах школы имени В.И.Ленина. Для меня, тогда пока еще студентки, это
было отдельное государство со своими порядками, правилами, необычными взаимоотношениями между учениками и учителями, пирожками и
чаем во время обеденного перерыва, нестандартные восемь уроков вместо
шести, ну и, конечно, неуемное желание учащихся познавать, изучать и чему-нибудь научиться. Уже в августе того же года меня приняли на работу в
сельский лицей, тогда еще являвшийся филиалом городского лицея № 34,
в качестве учителя казахского языка и классного руководителя 5-го класса,
который на тот момент был самым младшим классом в школе. Немного
с грустью, но в то же время с улыбкой вспоминаются недовольные возгласы старшеклассников
в адрес «пятиклашек»,
которые то и дело бегали,
путались у них под ногами, сшибая всех с ног.
Мне все время делали
замечания о том, что на
перемене их нужно завести в игровой зал и занять
90
Школа радости
активными играми, тем более что на тот момент в классе было 25 учеников. Все эти годы я училась у своих учеников и в то же время учила их
своему предмету, хотя как классный руководитель я впервые выпустила
класс лишь в 2014 году.
Я думаю, мои коллеги согласятся со мной в том, что, когда школа делает очередной выпуск, уходит частичка тебя самого. И «моя частичка»
постигает азы наук в ВУЗах Казахстана: в Астане-Кунанбаев Азат, в Алматы-Азирбаева Айым, в Актау-Батырканова Раяна, в Семее-Базашева
Сауле, Камалбекова Акерке , в Усть-Каменогорске-Желудкова Виктория,
Перов Владимир, Мукашева Малика, Медиева Эльмира, Тузикова Оксана,
Амангельдинов Алаир. Это будущие учителя, психологи, инженеры, экономисты и медицинские работники.
С. Касанова
Горжусь учениками
Я счастлива,что работаю в Большенарымском
сельском лицее. И вот мы вместе в преддверии
20-летия нашей школы. Это большое достижение!
Мне сегодня хочется вспомнить коллег, с которыми мне хорошо и легко работалось.
Первой, кого я встретила, переступив порог
лицея, была Отчегарова Маулия Жумакановна.
Мы разговорились,и мне показалось, что в этом
коллективе мне будет интересно и уютно.
Хочется вспомнить моих первых учеников11го класса Надежды Семеновны Нечаевой и моих способных ребят: Салтовскую Алину, Курманбаеву Мадину, Егибаева Азамата, Магауину Ляззат
, Нечаеву Елену. В том же году Салтовская А .по казахскому языку заняла
3-ое место в областной олимпиаде. Это, конечно, заслуга самой Алины и
учителя-предшественника Байжуминовой С.А.
В 2008 году был выпуск Литвиновой Л.С. Я горжусь тем, что я работала в этом классе. Ребята этого класса успешно сдали ЕНТ, в частности
по предмету «казахский язык». Затем в 2013 году выпуск Нечаевой Н.С.
также успешно справился с ЕНТ. Хочу отметить Зотову Е., Дауконова К.,
Рязанцеву К., Рязанцеву Н. .
Желаю нашему лицею дальнейшего процветания , больших достижений!
91
Шаттық ордасы
...Алтын əріп мен болам бала ойында,
Өзі айтпаса, Оны сен оқырмысың?!
Е.Нүсіпбеков
Нам не забыть никогда светлую
школьную повесть…
92
Школа радости
Е. Жыкбаев,
выпускник 1997 года, руководитель отдела ревизионной
комиссии по ВКО, г.Усть-Каменогорск
Спустя 20 лет...
Сегодня, спустя 20 лет, я с теплом в душе
вспоминаю очень много событий нашей «лицейской» жизни: дискотеки, музыкальная группа,
тематические вечера, балы, выезды в летний лагерь, походы , спортивные игры и соревнования,
участие в олимпиадах, чаепитие, торжественные линейки, гимн лицея, дни самоуправлении,
выборы Президента лицея, посадка и сбор картофеля. Особенно памятным для меня остается
наш выезд всем лицеем летом 1996 года на отдых в бывший пионерлагерь возле с.Свинчатка. Я часто разглядываю те памятные фотографии и
вспоминаю ночные купания на нашем «море», песни у костра до утра,
дискотеку, футбол, игры, дежурство в столовой, настольный теннис, посещение сада, поход в горы. Это мероприятие было организовано силами
преподавательского коллектива, а с нашей стороны это приветствовалось
на «ура». Такие мероприятия сближали учителей и учеников, учеников
разного возраста, что впоследствии и приводило к взаимопониманию и
доверию между нами.
Наше лицейское братство мы сохраняем до сих пор. Нурлыбеков Руслан, Абишев Малик, Бакижанов Жамболат, Кисембинов Руслан, Касенов
Олжас, Фальков Женя...Мы близко общаемся и сейчас, дружим семьями,
поддерживаем дружеские отношения со многими девчонками- одноклассницами нашего выпуска. Мне хочется выразить особую благодарность
учителям именно «того памятного коллектива», который выпускал нас в
большую, бурную реку под названием Жизнь. Спустя 20 лет с момента образования лицея мы , его первые выпускники, гордо говорим, что, благодаря нашим учителям, наша «лицейская юность» прошла на оценку «пять
с плюсом», была насыщена учебными буднями и фееричными праздниками , о которых мы рассказываем и будем рассказывать нашим детям с
приятной улыбкой и мечтательным прищуром у глаз...
Л. Куланбаева (Дюсебаева),
выпускница 1997 года, магистр, факультет «Безопасность
жизнедеятельности и защита окружающей среды»
КазНУ им. аль-Фараби
Мои два года
В лицей я поступила в 1995 году, пройдя отбор, проведенный преподователями вузов области. Нас, «иногородних», было немного, но мы, бла-
93
Шаттық ордасы
годаря нашим наставникам, безболезненно «вписались» в новую среду. Конечно, были трудности:
проживали в интернате, скучали по дому. Но все
трудности можно преодолеть, если есть перед тобой цель, ради которой ты способна на все.
Два года в лицее были для меня самыми
счастливыми и благоприятными. Поскольку именно здесь я нашла настоящих друзей, с которыми
дружна и поныне. А что еще нужно для счастья,
кроме семьи, здоровья и друзей?
А. Хамзина,
выпускница 1997 года, главный бухгалтер ТОО
Обо мне…
Родилась и выросла я в с. Большенарымское, Катон-Карагайского района. В 1987г пошла в школу им.Ленина.
Тогда было время Советского Союза
с собственными традициями и воспитанием.Потом мы стали маленькими свидетелями зарождения большой
Республики Казахстан. В 1994г впервые за историю общеобразовательной
школы появились 2 новых класса: физико-математический и гуманитарный. С детства точные науки давались
мне легче, поэтому 9-й год обучения был в физико-математическом классе. А в 1995 г. на базе этих двух классов открылся первый сельский лицей. После школы я поступила в Восточно-Казахстанский Технический
университет им Д.М.Серикбаева в г.Усть-Каменогорске и окончила его в
2002 году в отличием по специальности: экономист –инженер. После получения диплома устроилась бухгалтером в частное ТОО. В данное время
работаю главным бухгалтером на элеваторе в Акмолинской области. Воспитываю дочь.
О лицее…
Мои воспоминания о лицее, о своих однокласниках, об учителях всегда очень теплые. Уроки вели учителя, о которых я всегда вспоминаю с глубоким уважением. Учитель математики- Литвинова Людмила Савельевна,
учитель русского языка и литературы –Танарыкова Нургиза Нурахметовна, учитель химии-Небесихина Екатерина Павловна -это преподаватели
по призванию. Главное для них было- передать все свои знания. В каждый
урок, в каждое дополнительное задание они вкладывали свой опыт, знания
и душу. Если вспоминать все эти экзамены и зачеты, которые мы сдавали
чуть ли не каждое полугодие, то складывается такое ощущение, будто
94
Школа радости
бы лицей был огромным экспериментом и нас тщательно отбирали, тестировали, обучали.Благодаря идее, настойчивости ныне покойного Тайбогарова Серика Зайтановича появление лицея в глубинке стало чем-то
новым, инновационным, грандиозным по тем временам. Вспоминаются
олимпиады, школьные вечера, внеклассные встречи, всевозможные сборы. Я очень рада, что оказалась в истории лицея, став одним из его первых
выпускников.
Ю. Самсонова,
выпускница 1997 года, психолог, учитель русского языка и
литературы КГУ «Солоновская средняя школа»
Давно, а как будто совсем недавно…
Большенарымский сельский лицей! Сколько добрых воспоминаний оставил ты в душах своих выпускников, особенно, наверное, в душах первого набора!
Вспоминая годы своей учебы, трудно мне выбрать какое-нибудь одно воспоминание. Перед моим
взором проходят лица моих одноклассников и наших учителей, в адрес которых хочется сказать много добрых слов. Некоторых из них, к сожалению, нет
уже в живых. Я часто вспоминаю лучистые глаза нашего первого директора- Тайбогарова Серика Зайтановича, который часто нам повторял, что
при упорном труде и большом желании можно сделать даже невозможное.
В самом деле, такой занятый человек успевал совмещать пост заведующего районо, директора лицея и учителя истории. Несмотря на бесконечную занятость, он проводил уроки профессионально и с особым
мастерством. Сейчас, окончив педагогический ВУЗ и имея определенный
стаж работы, я понимаю, что этот человек был педагогом от Бога.
Хочется с особым теплом вспомнить и любимую нами всеми Кашкинбаеву Тамару Берикболовну, на уроках которой мы не просто учили
казахский язык, мы приобщались к искусству казахского народа.А сколько песен мы вместе спели! Хочется отметить и любимую нашу Нургизу
Нурахметовну. Это не просто учитель, это ПЕДАГОГ с большой буквы.
Каждый ее урок – это целая литературная постановка, целый мир, научивший нас мыслить и рассуждать, отстаивать свою точку зрения.Всегда
с доброй улыбкой на лице я вспоминаю Небесихину Екатерину Павловну, как сейчас помню, она представилась нам и говорит: «А между собой
ученики много лет меня называют Катипа». Но у меня до сих пор язык не
повернулся так ее назвать, для меня это все та же веселая, оптимистичная
Екатерина Павловна. Я долго думала о том, что буду медиком, поэтому
95
Шаттық ордасы
особое внимание я уделяла ее урокам и до сих пор с удовольствием решаю
задачки по химии и охотно объясняю своим ученикам трудные вопросы
биологии.
А какие уроки географии были у нас! Отчегарова Маулия Жумакановна была для нас настоящим капитаном корабля, ведущим нас в мир
географических открытий.
Сейчас понимаю, что в лицее не было ни одного случайного человека,
каждый педагог находился на своем месте. Хотя мы и были гуманитарниками, но на уроках математики мы не просто решали примеры и задачи,
мы также спорили и даже ссорились, доказывая правоту своих решений, а
Нечаева Надежда Семеновна только подталкивала нас к этому.
Весь коллектив лицея в то время был одной семьей, у всех у нас был
дядя Толя Азирбаев,завхоз , который помогал улаживать бытовые проблемы, был активным участником всех наших «семейных посиделок», а иначе и нельзя назвать все наши внеклассные мероприятия.
Мне особенно запомнился наш Первый звонок, когда мы впервые
вошли в этот волшебный и чарующий наши души храм науки. Все было
необычным в этот день и даже то, что праздник Первого звонка проходил
не как обычно утром, а вечером. Я помню слова Нургизы Нурахметовны
о том, что мы теперь все вместе поплывем на нашем корабле в огромный
океан под названием Жизнь, и, чтобы наш корабль не превратился в ветхую лодочку, нам необходимо получить прочные знания.
Мне было грустно от того, что я буду жить вдали от родителей, немного страшно вливаться в новый коллектив, но переполняла меня гордость, что я учусь в школе нового типа.
Кем мы только ни были: и дамами высшего света, и педагогами , и разбойниками, да и много еще кем, но мы оставались детьми, и у нас была
единая семья. Сейчас хочется поблагодарить наших педагогов и сказать:
«Мы Вас всех любим и уважаем! Спасибо Вам огромное!»
А. Агажаева,
выпускница 1997 года, эколог, г. Астана
Мои воспоминания о лицее
Мои воспоминания об учебе в лицее самые теплые и хорошие. Мы
были первыми ласточками, первым выпуском Большенарымского сельского лицея 1997 года. Сразу после окончания девятого класса школы
имени Огнева в 1995 году я попала после серьезного отбора в десятый
гуманитарный класс. Помню, что отбирать для учебы в лицее приезжали
педагоги из города Усть-Каменогорска. Моей классной руководительницей была Танарыкова Нургиза Нурахметовна, которая отдала нам всю
свою душу, за что я очень благодарна ей. Нургиза Нурахметовна привила
нам особую любовь к русской литературе и языку, благодаря ей я узнала, что такое четырехстопный и пятистопный ямб. Эти два года учебы в
96
Школа радости
лицее были самыми интересными за мою школьную
жизнь. Особенно запомнились литературные вечера,
которые организовывались нашими любимыми учителями. Вечера, посвященные творчеству С. Есенина, А.С. Пушкина, Абая и другие творческие мероприятия оставили неизгладимые впечатления. Мы
были все очень активными и очень дружными, до
сих пор друг с другом поддерживаем связь и общение в сети.
Помню, что на последнем звонке, в мае 1997
года, нам каждому дали задание, изобразить, кем бы вы хотели стать через
10 лет, я хорошо запомнила, как я изображала, что хочу стать экологом,
активно борющимся за спасение нашей планеты. И эта тогда для меня шуточная сценка воплотилась в реальность. Я с отличием окончила Восточно-Казахстанский Государственный университет, затем магистратуру по
специальности «Экология», и уже на протяжении 12 лет работаю в сфере
сохранения биоразнообразия нашего Казахстана. В данное время я живу
и работаю в Астане, тружусь над экологическими проектами Программы
развития ООН в Казахстане. Замужем, воспитываю сына.
Ш. Курманова,
выпускница 1999 года, директор Катон-Карагайского районного
Дома творчества
Моя счастливая лицейская юность…
О родном лицее у меня в памяти самые незабываемые впечатления. Они ни с чем не сравнятся! Так приятно вспомнить родных учителей, их
трепетное отношение к нам, ученикам, их заботу,
понимание. Я скажу, что самые лучшие учителя
только у нас в лицее! Наш дружный 11 гуманитарный класс, выпускники 1999 года: Берик, Алим,
Аян,Алмабек, Ира, Айым, Аня, Лена, Айжан, Нелли, Люда. И наш классный руководитель Метельникова Н.С., учитель английского языка.
Атмосфера в лицее сильно отличалась от других школ, мы чувствовали
себя не просто учениками, а настоящими
лицеистами. И гордо носили звание лицеист, полные патриотизма и энтузиазма,
пели гимн родного лицея. И действительно наш путь был нелегок и тернист.
Здесь мы узнали, что такое сессия и как
97
Шаттық ордасы
нужно грызть гранит науки. Столько было увлекательных моментов лицейской жизни, если все
рассказывать, сложатся мемуары.
Первый и Последний звонок… Все происходило нетрадиционно, в вечернее время, кропотливая подготовка учителей, отношение с нами
–учениками на равных. Никогда учитель не мог
себе позволить обращаться к нам на «ты» ,и мы
относились к ним с большим уважением. Они для нас всегда Учителя с
большой буквы.
Лицей – это большая семья. В летние каникулы традиционно все классы выезжали в двухдневный поход на берег моря, в лагерь «Лотошное»,
где «снова дружною толпою мы вытворяли чудеса». Так легко и весело
могли организовать свой досуг, по очереди хозяйничали на кухне, вечером
сидели у костра, пели песни под гитару. Это была не жизнь, а сказка!
В лицейской жизни школьных вечеров было очень много. Это и встреча Нового 1996 года при свечах, Литературные вечера, постановка на английском языке произведений Шекспира «Ромео и Джульетта», Чуковского «Муха- Цокотуха» и др. Интеллектуальная игра «Умники и Умницы»,
где, заработав баллы, мы могли получить зачет «автоматом» по предметам. И это удавалось единицам. Это была не жизнь, а действительно борьба за знания!
И самое теплое, о чем я вспоминаю
с улыбкой – это наша группа «Лицей». Ее
помог нам организовать учитель истории
Дюсебаев Даурен Кумарханович, человек
молодой, активный, творческий. Трио девушек с гитарами Ахметжанова Салтанат, Ретивых Ира и я пели песни о школе,
о любви, о молодости и просто о жизни. Были и гастроли - как же без них
- поездка в село Чингистай, в город Зыряновск и участие в мероприятиях
районного масштаба. Это была не жизнь, а счастливая юность!
В лицее мы учились всего 4 года. Здесь мы нашли верных друзей и
мудрых наставников!
А. Аблекенова,
выпускница 1999 года, казахтелеком, служба корпоративного
управления и стратегического анализа, г. Астана.
Лицей, ты многому нас научил!
Большенарымский сельский лицей - уникальная школа с собственным, свойственным только ей миром, традициями. Так вышло, что за 5 лет
моей учебы в лицее он 3 раза менял свое месторасположение, мы учились
в 3 зданиях, кардинально отличающихся друг от друга.
98
Школа радости
Наш классный руководитель Метельникова Наталья Сергеевна всегда держала
нас в особом тонусе, что ты не могла расслабиться и на минуту. Спасибо лицею за
мое вечное недосыпание накануне контрольной или простенькой проверочной
работы. Контрольные, зачеты, лабораторные, сессии до 8 часов вечера ... все это казалось жутью... но, поступив в КазГУиМЯ,
я поняла, что привычка трудиться делает
человека успешным! Я училась на двух факультетах одновременно (французский и английский языки) и работала. Спасибо лицею за мою личную
смелость:доклады, дискуссии, концерты, выступления на научных конкурсах, после чего я поверила в себя. Все это сделало меня сильнее и увереннее.
СПАСИБО учителям лицея за терпение и знания, которые они нам
дали, особенно Наталье Сергеевне, Зое Ивановне, Алмагуль Есимхановне.
Это замечательно, когда тебя не пытаются заставить учиться, а пытаются
заинтересовать, показать, что учиться интересно.
За 5 лет мы с одноклассниками прошли и огонь, и медные трубы все
вместе, одной семьёй.
Лицей затянул меня в омут знаний, а потом и моего брата Даулета.
Пять лет пронеслись, как один. Ни на минуту я не пожалела о том, что
когда-то пришла в лицей из своей школы. Тех знаний, которыми наделил
меня лицей, мне хватило, чтобы поступить туда, куда мне хотелось. Однако, для меня эти знания – далеко не самое главное приобретение лицейских лет. Лицей подарил мне друзей, которых можно назвать самыми
близкими. Друзей, которые всегда помогут и выручат, для которых ничего
не жалко. Друзей, которые плачут на перронах, провожая в дорогу, друзей,
которых я очень люблю.
Лицей! Как сильно он меня изменил! Он помирил меня со многими
науками, объяснил мне, кем я хочу быть, разбудил во мне интерес, любопытство ко многим вещам. Он невидимой рукой подталкивал меня к самостоятельности.
Я считаю себя человеком коммуникабельным. Это качество я тоже
приобрела в лицее. До него я мало общалась со сверстниками, и поэтому
мне особенно было приятно оказаться в компании веселых, одаренных ребят. Ведь никто не будет спорить, что современному человеку очень важно
уметь находить общий язык с людьми разного возраста и положения. По
долгу своей деятельности я побывала в Америке (Силиконовая долина),
Африке, России (Москва), ОАЭ и везде чувствовала себя свободно – считаю, что и это результат лицейского образования.
Лицей воспитывает не только интеллектуальных ребят, но и настоя-
99
Шаттық ордасы
щие личности. Каждый выпускник Большенарымского сельского лицея
проявляет себя в той или иной сфере. Все они успешные люди.
Я очень благодарна каждому своему наставнику за ту особую теплоту
и отношение, которое сопровождало нас все годы обучения в лицее! Благодарна первому директору нашего лицея - всегда молодому Тайбогарову
Серику Зайтановичу за то, что он открыл для сельских детей образовательное учреждение такого уровня.
Р. Клестер,
выпускник 2000 года, владелец Агентства переводов,
г.Гамбург
Gaudeamus igitur!
Gaudeamus igitur! Строки нашего гимна всегда будут вызывать во мне самые тёплые чувства и
воспоминания. Когда почти два десятка лет назад
я поступил в лицей, это событие действительно
стало для меня самым настоящим «гаудеамусом».
Для поступления требовалось сдать ряд экзаменов, далеко не самых простых, но, пройдя огонь,
воду и медные трубы, ты смело мог считать себя
интеллектуальной элитой Катон-Карагайского
района, как бы пафосно это ни звучало.
Но, как оказалось, не всё так-то просто, ведь,
кроме «гаудеамуса», надо было ещё и учиться, а по сравнению с обычной
средней школой учиться было гораздо сложнее, что негативно отражалось
на оценках. Особенно горько было мне осознавать, что даже в математике
я скатился на «тройки», а ведь этот предмет всегда был моим «коньком».
Восьмой класс я заканчивал с нескрываемым чувством обиды и пониженной самооценкой, и даже всерьёз задумался о возвращении в обычную
школу.
Не знаю, что тогда оказало самое большое влияние на моё решение,
но дезертировать я не стал. Наверное, сыграл роль тот факт, что, кроме
математики, литературы и всей остальной школьной программы, нас также учили важным жизненным ценностям, и, в частности тому, что жизнь –
это не лёгкая прогулка из пункта А в пункт Б, а нечто гораздо более сложное. Жизнь полна трудностей, и мы все вместе учились их преодолевать.
Настоящему лицеисту сдаваться и убегать было никак нельзя, и я остался,
о чём ни капли не пожалел впоследствии. Видимо, недаром в нашем гимне
есть строки:
Помни, каждый лицеист,
Путь нелёгок и тернист.
И вот когда нам всем удалось окончательно влиться в процесс обучения и улучшить свои оценки, а наши страхи, связанные с плохой успевае-
100
Школа радости
мостью, отошли на задний план, перед нами во всей красе предстала более
приятная сторона лицейской жизни: тематические линейки, новогодние
ёлки, концерты, дискотеки, спортивные состязания и многое другое. Никогда не забуду, как я, к веселью зрителей, с диким воплем ринулся из зала,
играя разоблачённого Лжедмитрия, или едва не расстелился на полу, совершая пируэт и запутавшись в собственных ногах, когда изображал Пушкина. Порой так и хочется хотя бы на пару минут вернуться туда, в те дни,
и снова испытать все эти необыкновенные и неповторимые ощущения.
Годы, проведённые в лицее, без сомнения, самые весёлые и самые
продуктивные годы моей юности. Но, как известно, all good things must
come to an end. Оканчивать лицей было немного грустно. Хотя, с одной
стороны, уже хотелось пуститься в самостоятельное плаванье, с другой
стороны, было жаль расставаться с ребятами и учителями и той необыкновенной атмосферой, что царила здесь всё это время. Помнится, в последние два года порой не хотелось идти домой после уроков. Вместо этого
играли в мяч, торчали в каморке у завхоза, играли на единственном тогда
на всю школу компьютере, провожали девчонок домой или просто сидели
на лавке во дворе и разговаривали о чём-нибудь. Были, конечно, ссоры и
размолвки (куда же без них?), но, несмотря на это, лицей всегда был большой дружной семьёй, и именно таким он останется в моей памяти.
Спасибо одноклассникам за те весёлые часы и минуты, что мы провели вместе. Спасибо и низким поклон учителям за прекрасную подготовку
к путешествию под названием Жизнь. Спасибо, Лицей, что ты был в моей
жизни!
Е. Желдыбаев,
выпускник 2004 года, старший диспетчер центрального
диспетчерского управления АО «ВК РЭК», г.Усть-Каменогорск
Лицей в моей жизни
Школа - это начало начал. Она, как никто и ничто другое, превращает человека в личность. Именно там мы начинаем раскрываться, делать первую
достойную заявку о себе миру. Школа – это первый
шаг к самостоятельной жизни. Ведь многое происходит впервые: и первый урок, и первая победа, и
первое серьезное поражение, и первая любовь.
Помнится, в 5 классе в лицей мы пришли робкими, застенчивыми и неумелыми. Из рук в руки
передали нас родители классному руководителю
Танарыковой Н.Н. Нам повезло с учительницей
– доброй, мудрой. Она стала нам второй мамой. Нургиза Нурахметовна
учила нас не только грамотно писать, она передавала нам свой жизненный
опыт, воспитывала в нас главные морально-этические качества. Да и все
101
Шаттық ордасы
школьные учителя научили нас преодолевать себя, свою лень, неорганизованность, не останавливаться на достигнутом и идти вперед.
Став старшеклассником, я уделял неодинаковое внимание дисциплинам, делая основной упор на профильные предметы (физика, математика).
Но, спустя годы, пришло понимание, что не зря нам преподавали литературу, географию, химию и другие дисциплины. Тогда-то я и вспоминаю
те «второстепенные» задания, которые всё-таки приходилось выполнять.
В лицее мы проводили большую часть времени. Остались у меня в
памяти также школьные мероприятия: Посвящение в лицеисты, День учителя и другие важные даты, которые непременно сопровождались театрализованными выступлениями, пародиями, песнями, танцами. Велением
судьбы мне довелось учиться в пяти школах, но таких ярких праздников
я нигде не видел.
Идут годы. Мы вспоминаем наш лицей, учителей, одноклассников,
мы будем рассказывать об этом своим детям. Эти воспоминания всегда
будут светлыми, ведь «школьные годы - чудесные». Ежегодно наблюдаю
за рейтингом общеобразовательных школ и горжусь, что наш сельский лицей занимает достойное место наряду с лучшими городскими гимназиями
и лицеями. Желаю продолжать добрые традиции, соблюдать устоявшиеся
ценности и принципы в преподавании, шагать в ногу со временем.
Ə. Талғатқызы
2005 жылғы лицей түлегі
Еркелігін көтеріп əр баланың,
Сусындатып білімнің тұнығынан.
Саған қарыз бар пенде ғаламдағы,
Нəр алып ұшып шыққан қойыныңнан, - деп,
мектеп кездерін тек қана сағынышпен еске аламыз. Алтын ұя мектебімізбен қоштасып, ересек
өмірге қадам басқалы 10 жыл өткеніне сенерсенбестейміз.
1998 жылы лицейде алғаш рет қазақ сыныптары ашылып, 5-сыныпқа 25 оқушы қабылданған едік. «Жақсы мұраптың
артынан су ереді, жақсы ұстаздың соңынан шəкірт ереді» демекші, бізді
соңынан ерткен сынып жетекшіміз – Лиза Құнашқызы болды. Кейін бұл
адам өмірлік ұстазымыз болатынын кім білген?! Лиза апаймен түрлі-түрлі
оқиғалар басымыздан өтті ғой. Уақытынан бұрын шашыңызға ақ түсірген
де шығармыз... «Ұстаздық еткен жалықпас, үйретуден балаға», - деп Абай
атамыз айтқандай, бізді 11-сыныпқа жеткізгенше аянбай теріңізді төктіңіз
ғой.
Біздің лицейде басқа орта мектептерге қарағанда, ішкі тəртібі,
ұстаздардың оқушыға деген қарым-қатынасы, берілетін білімі, тіпті
лицейдің атмосферасы да бөлек еді – бəрі де керемет, өте сапалы еді.
102
Школа радости
Əрбір пəн мұғалімдері де жоғары білікті маман болғандарын есейе келе
түсінеді екенсің. Сөзі маржан, үні əн ұстаздарымды мақтаныш етемін.
Біздің оқу ісінің меңгерушісі, əрі тарих пəнінің мұғалімі – Лəззат
Баженқызы. Сабақта ең тəртіпсіз оқушы тып-тыныш отыратын. Сабақ айтар кезде кіретін тесік болса, шіркін-ай, кіріп кетер едік! Қазір есіме түссе,
еріксіз күлкім келеді. Лəззат апай-өте мықты ұстаз. Сабақ түсіндіргенде
бейне бір кино көріп отырғандай, сол кездің дəуірінде жүргендей сезімге
баурап алып кететін.
Физикадан Гаухар апайымыз білім берген. Ол кісінің шыдамдылығынай! Қанша жүйкесін тоздырдық та. Ақ көңіл адам. 11-сыныпқа дейін осы
пəнді оқытып, ҰБТ-дан талайымыз сүрінбей өттік. Оны айтып отырған
себебім, 11-сыныпта төртінші пəнге көбіміз физиканы таңдаған едік.
Бүгінде Аллаға тəубə, бəріміз бір-бір инженер, белгілі бір мамандық
иесіміз.
Биология жəне химия пəндерінен Бақытжан Мұхтарқызы дəріс берген.
«Химия кіріп шықпайды миыма», - деп жүріп, екі пəннің де қыр-сырын
қалай біліп қалғанымызды сезбей қалдық. Ол кісімен сабақтар қызықты
өтетін.
Назира апай – алгебра, геометрия пəндерінен есеп-қисапты үйреткен.
ЖОО-да сіздің берген біліміңізге рақмет айттық, себебі «матрица» əрбір I
курс студентінің басынан өтеді екен.
Орыс тілі, əдебиетінен сабақ берген Лаула Маратовна, дене тəрбиесінен
– Талғат Ерланұлы, Балтабек аға еңбектен сабақ берген кездердің бəрі
есімізде.
Шіркін-ай, адам қанша жыл өмір сүрсе де, қандай іспен айналысса
да, өмірдегі ең ұмытылмас сəттер болып мектепте өткізген уақыт қалатын
шығар. Сонша асығып бітіргім келген мектебімді қазір қимастықпен еске
аламын. Кейде арқаларына сөмкелерін асып алып, томпиып мектепке бара
жатқан, не алысып-ойнап қайтып келе жатқан балаларды көріп, өзім де
қайтадан сол шақтарға оралғым келеді. Ең қызықты балалық шақтар. Арада біраз жыл өтіп, əрбіріміз үлкен азамат болдық, əрбір ұл-қыздың өз отбасы бар. Бірақ қанша жасқа келсек те, қандай адам болсақ та, балғын
балалық шағымыз өткен алтын ұя – лицейіміз жүрегіміздің төрінде болатыны анық. Біздің сынып өте ұйымшыл еді. Сол əдетіміз əлі де сақталып
келеді. Бойымызға сіңген адамгершілік, жақсы мінез-қылық ата-анамыздан жəне ұстаздарымыздан дарыған. Сабақ оқып жүргенде 45 минут сондай ұзақ болып көрінетін, сағатқа қарап, аяқталуын тағатсыздана
күтетінбіз. Қазір сол 45 минут сыныпта отырып, сүйікті мұғалімдеріңмен
өткізген кездер өмірдің қайталанбас сəттерінің бірі екенін түсінемін.
Əрине, ұстаз жүгі – ауыр жүк. Осы жүкті арқалап келе жатқандарыңызға
талай уақыт болды. Мың алғыс сіздерге, ардақты ұстаздар!
Ұстаз, ұстаз!!!
Осы сөзде жатыр қанша ұлылық,
Осы сөзде таусылмайтын жылылық.
103
Шаттық ордасы
Əл Фараби, Ыбырай мен Ақаңды
Осы сөз ғой қойған бізге ұлы ғып.
Ұстаз шебер қисықтарды жөндейтін,
Тентектерді ақылменен емдейтін, деп, мақтауларды жалғастыра берсек, даналық сөздер тізбегі шексіздікке
ұласады. Осынау мерейлі мерекеге орай талай сəттерді қағаз бетіне түсіре
келе, қайтадан оқушы кезіме оралғандай болдым.
Сіздерге, қымбатты ұстаздар, талмас қанат, таусылмас зор денсаулық,
шаңырақтарыңызға бақ-береке тілейміз, əрбір басқан қадамдарыңызға гүл
бітсін! Аттарыңызды Ай-əлемге паш етер талантты, білімді шəкірттеріңіз
көбейе берсін!
С. Айдарбаев,
Ұстаздарыма арнау
2005 жылғы лицей түлегі
Нарынның самал желін сүйіп өскен,
Достықты жүрегіне түйіп өскен,
Құрдастар кездесуі-қымбатты той,
Жастық пен шын достықтың лебі ескен.
Нарыннан ақ қанатты қағып шықтық,
Туған жерден бұлақ боп ағып шықтық,
Даласынан күш алып көз жетпейтін,
Үмітін туған жердің жағып шықтық.
Алтын ұя – мол білімнің ордасы,
Сенен алдық үлкен өмір жол басын,
Тарыдай болып кіріп, болдық таудай,
Жұлдызымыз жанады бүгін лаулай.
Лиза Құнашқызы- алғаш ұстаз,
Өзіңізбен өткердік талай қыс-жаз,
Лаула апай жырлатып тілдің жырын,
Лəззат апай үйретті тарих сырын,
Гаухар апай, физикаға ғашықпыз,
Əлі күнге бұл ғылымға асықпыз,
Үйреніп қыр мен сырын телефонныңБүгінде маманымын Телекомның,
Химияны Бақытжан Мұхтаровна,
Алғыс айтам сізден мен ұққаныма,
Нəзира апай үйретіп есеп- қисап,
Лаула апай сайратты Пушкинге ұқсап.
Сахнада үйрендік өнер сырын,
Өмірдің білімін ап, əрбір қырын,
Білімінен сусындап, мектеп-бұлақ,
Өмірдің мектебінен өттік сынақ.
104
Школа радости
Лиза апайға
Лиза апай, əдебиет əлеміне,
Үйреттіңіз, үңіліп тереңіне,
Өнерменен ұштасып біліміміз,
Сахна да жарады керегіне.
Сиқырлы сөз əлемі ғашық етті,
Жанымызды өнерге ашық етті,
Баулаған ұстаздың ол шеберлігі,
Берілген білімінің тереңдігі.
Дəлелі жемісті еңбек еткеніңізБасшы етті, міне, туған мектебіміз,
Əлі де жұлдызыңыз жайнай берсін,
Жеңістермен көгерсін көктеміңіз!
С. Айдарбаев,
2007 жылғы лицей түлегі
Ұстазыма мың алғыс
Менің лицейдегі білім алған кездерімді өмірімнің
ең қызықты шағы екеніне қазір ,біраз есейгеннен
кейін ғана көзім жетті. Үлгерімім орта ғана дəрежеде
болған мені ынталандырып, оқуға ден қоюыма баулу
үшін менің мұғалімдерім қаншама тер төкті десеңші!
Көп нəрсені дұрыс бағалауға балалық еркелік бөгет
болған шығар деп ойлаймын . Лицей қабырғасында
жүріп біз оқуға үйрендік. Бізді өмірге икемді азамат етіп тəрбиелеуге байланысты лицейде қаншама
қызықты шаралар өткізілді. Бір тəуірі солардың
барлығы да мені өте қызықтыратын жəне де сол
шараларға белсене араласатын едім. Спорттық жарыстар, би кештері,
«Оқушылар күні», өзін-өзі басқару күні,т.б. лицейдің дəстүрлі мерекелері
соншама қызықты өтуші еді. Ұлттық Бірыңғай тестілеуден ойдағыдай
өтіп, жоғарғы əскери оқу орынын тəмамдадым. Қазір аға лейтенант
дəрежесіндемін. Уақыттың қалай тез өткенін сезе де бермейді екенсің .
Дегенмен менің өмір жолымды дұрыс таңдауыма өз үлестерін қосқан аяулы ұстаздарым Лəззат Баженовнаны, Лиза Құнашевнаны үнемі ыстық
сезіммен есіме аламын. Олардың айтқан ақылдары,берген білімдері,
төзімділігі жанашырлығы менің адам, азамат ретінде қалыптасуыма
үлкен əсер етті деп ойлаймын. Өмірге қажетті тарих,қазақ тілі пəндерін
дұрыс меңгертуге жандарын салып, сабақтарын өте қызықты өткізуші
еді. Менен бұрын лицейді аяқтаған ағайым Саятты маған үлгі ете отыра , ақыл-кеңестерін аямай аялаған осы екі ұстазыма шын жүректен,
ыстық ықыласпен алғысымды білдіремін. Алдарыңыздан əлі де талай шəкірт білім алып, өмірге түлеп ұшар. Сіздердің балаларға деген
105
Шаттық ордасы
жан шуақтарыңыздың азаймауына тілектеспін. Лицейден түлеп ұшқан
оқушыларыңыз сіздерді екінші анасындай құрметтейді.
Р. Тұрсынхан, М. Тұрсынхан
Алғысымыз шексіз
Лицейден білім алған əр шəкірттің жүрегінде алтын ұя білім ордасы мəңгі қалады деп ойлаймыз. Біз
өзімізді «лицеистерміз» деп мақтанышпен айтушы
едік. Лицей оқушысы болу көп міндет жүктейтінін де
сезінетінбіз. Күнделікті сабақтар, қосымша сабақтар
қиындығын ауырсынбай көтеруімізге біздің аяулы ұстаздарымыздың ақыл-кеңесі көмектесіп отырды. Оқушылармен тең дəрежелі қарым-қатынас жасау, олардың талап-тілектерімен санаса білу – лицей
мұғалімдерінің ерекшелігі деп айтар едік. Сырт көзге қатал көрінетін аяулы ұстазымыз
Лəззат Баженовнаның тарих пəнінің тереңіне бойлай
білуге үйреткені, қазақ тілі мен əдебиет пəні мұғалімі
Лиза Құнашевнаның ізденіске баулитын сабақтары
біздің санамызда ұзақ сақталады. Лəззат апайдың
терең білім берумен қатар бала жанын дəл ұғына
білетін ұлағатты үлгісі, бəрімізге айтқан ақылдары
біздің келешек
өмірімізге жарық сəуле болып
құйылса, Лиза апайдың қызықты сабақтары, ізденіске
үйрететін тартымды тəлім-тəрбиесі көңілімізді жайландырып, келешекке деген сенімімізді нығайта түсетін. Бұл кісілердің жеке басының жүрістұрысы, қарапайым қарым-қатынасы біз үшін үлгі болып қалды. Жанымызды мазалаған сұрақтарға жауап таба алмасақ та ұстаздарымызбен
бөлісе білдік. Соның арқасында біз бүгін өмірде өз орынымызды тауып,
өзіміз қалаған мамандық иелері болып отырмыз. Лицей ұстаздарына
деген алғысымыз шексіз. Келешекте сіздердің жемісті еңбектеріңіздің
жалғаса беретініне сенімдіміз. Лицей өмірі өте қызықты жəне солай болып та қалуына тілектеспіз.
Е. Нұрмұхамбетқызы,
2006 жылғы лицей түлегі
Сол жылдар менің есімде
Мектебің мынау-класың,
Осында он жыл тұрасың.
Тарыдай болып кіресің,
Таудай болып шығасың.
106
М.Мақатаев.
Школа радости
Сол жылдар менің есімде. Тоғызыншы сыныпты
бітіріп,аудан орталығы Үлкен Нарын аулына лицейге
түстім. Бірінші күннен жүзінен мейірім төгіліп тұрған
сынып жетекшіміз Гаухар Кайрдолдақызы қарсы алды.
Бізді білім нəрімен сусындатып, саналы тəрбиесін
бойымызға сіңіру жолында аянбай еңбек етіп келе
жатқан, мейірімін бізден аямаған сынып жетекшіміз
Гаухар Кайрдолдақызын ерекше ықыласпен атағым
келеді. Ол кісіні көре сала, жұлдызым оңынан туды
деп ойладым. Өйткені,ол кісінің біз үшін сіңірген
еңбегі орасан зор.Біздің қуанған жəне мұңайған кезімізде жанымыздан
табылып,анамыздай аялаған,сыныптағы бар баланың тілін тауып, жаманын жасырып, жақсысын асыратын, өзінің табиғатына лайық сабырлы мінезімен баурап алатын қасиеті біз үшін үлгі-өнеге. Жарық дүниеге
əкелген, өмір нəрін сепкен анамызға қалай қарыз болсам, қателігімді түзеп,
осынау жарқын өмірге жол сілтеген ұстаздарыма да сондай қарыздармыз.
Мұнда оқи жүре кезіндегі жай жаттай салған
«Оқу инемен құдық
қазғандай» мақалының мəнін де, мағынасын да түсіндім. Өйткені мұндағы
талап пен тəртіп бізді шыңдаған үстіне шыңдай түсті. Ұстаздарымыз да
жан-тəнімен бар білгенін біздің бойымызға сіңіруге тырысты. Олардың
еңбектері еш кетпеді деп сеніммен айта алам. Олай дейтінім,ол кісілерден
тəлім алған талай адам қай жақта жүрсе де, əр салада, əр мамандық иелері
болса да, өз істерінің шеберлері. Өйткені біздің қазақ тілі мен əдебиет
пəнінің мұғаліміміз Лиза Құнашевна,математикадан алдына жан салмайтын Назира Түгелбайқызы, талайды таңдай қақтырып тарихты шежіредей
жаттатқан Ляззат Баженовна, т.б. сынды ұстаздарымыз нағыз білікті мамандар, біздің екінші анамыз, болашаққа айқын жол сілтер ақылшымыз
болды. Біз де 2006 жылы алтын ұямызды артқа тастап үлкен өмірге қадам
басқан едік. Қазір де лицейімізден түлеп ұшқан түлектер əр салада білікті
маман. Сол үлкен өмірде қанатымыздың мықты болуына,қандай сыннан
болсын сүрінбеуге үйреткен алтын ұямыз-лицейімізге айтар алғысымыз
шексіз.барлық ғалым да,шахтар де, президент те, инженер де осы
ұстаздың тəлімімен алға қарай қадам басып,талай биіктерді бағындырған.
Сондықтан сіздердің еңбектеріңізге жеміс тілеймін! «Шəкірсіз ұстаз тұл»,
деп Абай атамыз айтқандай,тəрбиелер шəкірттеріңіз көп,алар асуларыңыз
алда болсын!.Өміріңе жарық сəулесін түсіретін игі істердің иесі ұстаз
атаулы мектеп түлектерінің жүрегінде жаңғырта сақталуы һақ!!! Сүйкті
лицейіміз,мерейтойың құтты болсын!!!!
107
Шаттық ордасы
С. Садыкова,
выпускница 2009 года, магистр факультета
«Информационные системы» ВКГТУ
Лицей - мои лучшие годы
Школа готовит нас к жизни в мире, в котором царит бездна открытий, океан счастливых моментов и
разочарований.
Кажется, что по школьным коридорам убегает самое счастливое время любого человека. И сегодня я с
глубоким чувством тепла вспоминаю отрезок времени своей жизни, посвященный учебе в лицее. Переступая порог дверей родного лицея, до трепета души
чувствуется знакомый запах-запах детства... Детства,
которое мы провели в стенах школы вместе с мудрыми, терпеливыми и
родными учителями.
Старания высококвалифицированных профессионалов своего дела не
прошли даром. Знания, полученные от каждого учителя, помогают мне по
сей день и час.
В каждом учителе я вижу родного человека, ведь он может быть отважен и решителен, словно отец, может быть требователен и строг, подобный старшему брату, а может быть ранимым, какою бывает мама.
Не могу не отметить, что с лицеем меня связывают узы гораздо крепче, чем школьные, ведь там работает моя мама, учитель физики и завуч
Садыкова Гаухар Кайрдолдиновна. Немного строгая и иногда излишне
требовательная, она, наставляя и поддерживая меня , шла со мною по
«школьной аллее» бок о бок до одиннадцатого класса.
Несмотря на то, что прошло более пяти лет , как я окончила школу, я
помню это счастливое время, словно это было вчера.
Б. Садуова,
выпускница 2010 года, магистр, Национальный
исследовательский Томский политехнический университет,
институт физики высоких технологий
На 10 лет назад
Все это было как будто вчера, хотя прошло
целых 10 лет с того момента, когда, будучи «шестиклашкой», я пришла на свой Первый звонок
в лицей. Это было 1 сентября 2004 года. Первый осенний день выдался дождливым. На этом
празднике все принимали нас, новоиспеченных
лицеистов, в свою дружную семью. Помнится, по
старой лицейской традиции нам подарили боль-
108
Школа радости
шущий арбуз с пожеланиями иметь столько пятерок, сколько семечек в
арбузе.
«Длинные уроки и учитель строгий»… Строчки этой песни очень
точно описывают нашу школьную жизнь. Тогда нам казалось, что уроки
слишком долгие, но они были очень интересными. Часто вспоминаю насыщенные уроки географии и биологии Отчегаровой Маулии Жумакановны. На уроках казахского языка и литературы Байжуминовой Сауле
Ануарбековны, Рахановой Лизы Кунашевны мы усваивали мудрость казахского народа. На уроках химии Петуховой Светланы Николаевны мы
постигали что-то новое: помню, как мы учились варить мыло, проводили
интереснейшие лабораторные работы. На уроках начальной военной подготовки Кусманов Алибек Базанович называл нас женским батальоном и
учил маршировать. На уроках английского языка Ануарбековой Гульмиры
Ерлановны учить иностранные слова казалось проще простого. Необычными для меня были уроки истории Сыдыковой Нуржамал Орынкановны,
ведь я очень любила историю. Уроки русского языка и литературы Танарыковой Нургизы Нурахметовны и Зариповой Айсулу Кабдулуахановны
пробудили во мне огромную любовь к литературе и стихотворениям. Уроки физики и математики Нечаевой Надежды Семеновны дали мне путевку
в жизнь. Я связала свое будущее именно с этими предметами.
Лицей был для меня не просто школой, а тем местом, где я смогла
раскрыть свои способности. Благодаря тому, что в школе ежегодно проводился конкурс научных работ, я приобрела исследовательские навыки,
которые помогают мне и сейчас.
Педагоги-организаторы старались сделать нашу школьную жизнь как
можно более интересной. Надолго мне запомнились «Зарница», «Посвящение в лицеисты», «Бизнес- игра» и многое другое.
Наш последний звонок прозвенел 5 лет назад, а я до сих пор слышу
его звон и вспоминаю с улыбкой и некоторой грустью школьные годы. И
сейчас я благодарю учителей за всё, чему они нас научили, благодарю лицей ,который воспитал в каждом из нас личность, способную занять свое
достойное место в обществе.
А. Мұратов,
2011жылғы лицей түлегі
Лицейге арнау
Лицейім-алтын бесігім,
Сенде аштым білім есігін.
Ардақты, асыл ұстаздың
Ұмытам қалай есімін?
Жетелеп əріп танытқан,
Білгенін бойға дарытқан,
109
Шаттық ордасы
Аяулы сол бір жандарға
Қандай күш бізді табынтқан?
Мың алғыс саған, ұстазым!
Жүректе мəңгі қыстадың.
Сен берген білім нəрімен
Өмірге бағыт ұстандым.
Тəлімін алып ұстаздың,
Талабымды ұштадым.
Қиналған кейбір сəттерде
Еске алам сені, ұстазым!
Ж. Біржанқызы,
2011 жыл лицей түлегі
Ұшырдың баптап ұядан...
Саясынан білім алып, бұлағынан қанып ішкен
алтын ұя мектебі туралы əр адамның айтар пікірі
жағымды болатын болса, соның бірі – мен боламын.
Катонқарағай ауданының бірегей білім шаңырағы ол біз түлеп ұшқан ұя. Яғни, Үлкен Нарын ауылдық
лицейі. Мен бұл ордада 6- сыныптан бастап білім алдым. Менің маңдайыма жазылған бақтың зоры, тіпті
бақытымның бастауы осы алтын ұям мектебім десем, артық айтқандық емес. Өз ісінің мықты шебері,
сауатты басшы Алмагүл Есімхановқызы лицейге тек
мықты деген, болашағына нұр, жарқын сəуле елесі көрінетін оқушыларды
іріктейтін. Ол кісінің өзінің мықтылығы да – дарынды шəкіртті жазбай
тануында болатын...
Мектебім десем, ойыма сүйікті ұстаздарым оралады, əрине.
Жасы ұлғайған шағында да сабақ беру үрдіс-тəсілінде бір мін табылмайтын Сəуле Қожахметқызы- математиканың қыр- сырын түсіндірген
ұлы ұстаз. Орыс тілінен сабақ беріп, бізді саналы етіп, сапалы етіп
шығаруға мол септігін тигізген- Лаула Маратовна. Өзімнің қазіргі оқып
жатқан мамандығыма бағдар беруші, өмірімнің тірегі, тіршілігімнің мəні,
асыл анашым Бақытжан Муктарқызы да биология пəні бойынша білім
үйреткен ұстазым. Мен үшін бұл аталған тұлғалардың бəрінің орындары
ерекше. Ал, сынып жетекшім Мергүл Болатовнаның орны- бір төбе.
Мектептегі мəдени-қоғамдық іс-шараларға белсене араласатын
оқушылар сапында жүрдік.
Білікті де , тəжірбиелі ұстаздарымыздың сепкен білім нəрінің
арқасында мектепті Тоқтарбаев А., Мұхамедуалиева С., Исмурзина
А., Мусразова Ж. болып Алтын Белгі, Үздік аттестат арнайы, ерекше
белгілерімен тəмамдадық.
Мектебіміздің өзіндік дəстүрлері болатын. Бизнестің қыр – сырын
110
Школа радости
ұғындыру мақсатында əр сынып өздері бір-бір шағын кəсіп құрып , ашып,
оның жұмысын жүргізіп, бір күн ойынға арнайтынбыз. Бұл сабақтар
бүгінгідей алмағайып нарық заманда икемі бір жаңа күнкөріс көзін
оңай дөңгелентіп əкетуге көмегін берер мүмкіндік болғандығы рас. Ал
ұстаздарымыздың 45 минут тек сабақ беріп қана қоймай, алтын уақыттарын
мектептегі оқушыларына бөліп, сол оқушылармен бірігіп, қыс айларында
ойнайтын «Ұлан» ойыны біздің көз алдымызда, көңілімізде мəңгі тұратын
болады.
Білімді тереңдетіп беру мақсатын ұстанатын лицей атын шынайы, əділ
сақтайтын, сақтап келген менің алтын ұям- менің мақтанышым. Мамандары ерекше қабілет – қарымымен дараланып тұратын менің Үлкен Нарын ауылдық лицейі аталатын ордам – өлкеміздегі теңдесіз білім ошағы.
Осындай киелі шаңырақ бүгінде 20 жылдығын тойлағалы отыр.
Мейрамың құтты болсын, аяулы мектебім! Бауырыңнан саналы
шəкірт ұшыра беретін мақтаулы да , ғұмырлы орда болып, еңсеңді тіктей
бергейсің!!!
А. Қажаев,
2014 жылғы лицей түлегі
«Мектеп-кеме, білім-теңіз...»
Адам қанша жыл өмір сүрсе де, қандай іспен айналысса да, өмірдегі ең ұмтылмас сəттер болып мектепте өткізген уақыт қалатын шығар. Мектеп-білім
айдынындағы үлкен кеме. Осы кемеде он бір жыл
уақытты əр бала өткізеді. Мектеп табалдырығын
тарыдай болып аттап, он бір жыл бойы білім алып,
таудай болып шығамыз. Алғашқыда мектепке келіп
əрбір əріпті, əрбір санды жазып үйрену қалай қиынға
соққан еді? Уақыт өте бəрі өзгерді. Жазуды да, оқуды
білмейтін кішкентай балалар бүгін міне, мектеп
бітіру туралы атестатты қолдарына ұстап, үлкен өмірге жолдама алды.
«Қашан ғана осы мектепті бітіремін?!» деп ойлайтын кездер көп болып еді.
Қазір сол мектепті бітіріп шыққаныма өзім де сене алмаймын. Көзді ашыпжұмғанша уақыт тез өтті де кетті. Соңғы қоңырау осы жылы біз үшін расында да соңғы рет соғылды. Сонша асығып бітіргім келген мектебіммен
қимастықпен қоштасып отырмын. Мектеп қабырғасында өткен қайран
уақытты бағаламаппыз. Мектеп қабырғасында өткізген əрбір күн, əрбір
қырық бес минут балалық шағымның балғын уақыты болып қала бермек.
Мектеп -үлкен отбасы, ұстазымыз- біздің ақылшымыз, анамыз, сыныптастарымыз- жақын досымыз. Мектеппен қоштасу- балалықпен қоштасу.
Мектепте біз шынайы дос табамыз, білім алып, өмірді үйренеміз. Мектеп
бізге тірек беріп, жылулық пен бақыт сыйлайды. Ал ұстаздар болса, бізге
үйретуден еш жалықпас. Мектепте өткен уақыт- адам өміріндегі шаттыққа
111
Шаттық ордасы
толы кездер. Дəл осы кездер есімізде ең жарқын естеліктер болып қалады.
Кейде алтыншы сыныпта оқитын балаларға қарап, өзім де қайтадан сол
шақтарға оралғым келеді. Басымнан қайтадан сол кездердегі қызықтарды
өткізгім келеді. Өз мектебімді шын мəнінде жақсы көремін. Осында
өткізген əр қырық бес минутты сағынатын боламын. Бүгін, мен – мектеп
бітірген түлекпін. Мектебімен қимастықпен қоштасатын түлекпін. Арада
біраз жылдар өтіп, мен, менің сыныптастарымыз үлкен азамат болып, əр
қайсымыздың өз отбасымыз болады. Бірақ арада қанша жыл өтседе, қанша
жасқа келсем де, қандай адам болсам да, балғын балалық шақтарым өткен
алтын ұям-мектебім жүрегімнің төрінде болатыны анық. Мектебім маған
үлкен өмірге жолдама берді, үлкен өмірге дайындады. Енді мектебім мен
үшін жауапты емес, бірақ мен мектебімнің алдында əлі қарыздармын.
Ендігі жолы алдыма үлкен мақсаттар қойып, асқар асуларды бағындырып,
елім мақтан тұтатын азамат болғым келеді. Бұл- менің мəпелеп өсірген
əке-шешемнің, ақылшы ұстазымның, алтын ұям-мектебімнің алдындағы
борышым!
А. Болатова,
2014 жыл түлегі.
Мектептің қызық күндері
Барлығымыздың өмір бағытымыз əрқалай
болғанымен, əрқайсысымыздың қызық пен қуанышқа
толы кезіміз бар. Ол, əрине, бала күндеріміздегі
мектеп шағы. Мектептің қызығын көріп өскен адам
осыған қарсы шыға алмас. Өйткені “алтын ұямызда”
өзімізді дұрыс ұстауға, шешім қабылдауға, аяққа
нық тұруға үйрендік. Əрине, оның бəріне жету үшін
сүріндік те,жығылдық та. Бірақ басы қатты болса,аяғы
тəтті болатынына сеніп, бəріміз Құдайға шүкір,
мақсатымызға жетуге барынша тырысатынбыз.Негізі,əр адамға мектеп
кезі өзінше ерекше болады. Мен үшін де ол солай болды əрине...
Ең алғаш мектептің табалдырығын аттағаным əлі есімде. Алғашқы
ұстазым, алғашқы əліппем, достарым сол кездегі. Иə, бастауыш сынып та
өз қызықтарымен зымырап өте шықты.
2008 жыл. Тарихымда тағы бір өзгешелік байқалды. Енді 1 қыркүйек
күні лицейдің табалдырығында тұрмын. Жаңа достар, жаңа ұстаз, жаңа
ұйымға келіп, жаңадан талай жетістіктер мен биіктерге қол жеткіземін
деп алға қарай ұмтылдым. Алғашқы мектебіміз Қабдөш Дамитов
атындағы қазақ орта мектебінен бірнеше бала болып осында өзімізді
басқа қырымыздан көрсетуге тырыстық. Сынып жетекшіміз Бақытжан
Мұхтарқызы болып тағайындалды. Біз үшін енді ол екінші анамыздай
болды. Алтыншы сыныптан бастап жаман болдық деп айта алмаймын.
Əркімнің қандай сабаққа икемі жақсы екені бірден байқалды. Тоғызыншы
112
Школа радости
сыныпқа жеткенде топты жарып үш озатымыз Ерекше белгімен куəлік
алды. Олар Берістенова Əсия, Асылқанов Ерасыл, Қажаев Азамат болды.
Осы үздіктеріміз сыныбымыздың мəртебесін тағы бір жоғарылатты.Осы
аралыққа дейін бірнеше қызықты сəттер де басымыздан өтті. Жаңадан
балалар да қатарымызға келіп қосылды. Олар: Илясова Тоғжан, Сейтқан
Ерасыл, Қасымхан Əділхан, Сеитов Алдияр. Осылардың ішінде ең атағы
шыққан Сейтқан Ерасыл десем де болады.Оны өз арамызда Ерсін деп те
атап кеткенбіз. Ерсін сыныбымыздағы ең көңілді жəне тапқыр бала болды.
Сонымен қатар, бəрін де күлдіріп жүретін. Ол үшін бала ма, мұғалім бе алдында тұрған еш маңызы болмайтын. Сол сияқты сыныпта жиырма оқушы
болсақ, жиырма түрлі мінезді болдық. Əрине, ренжісу де болды арасында,
бірақ сонда да бір болып жұмылып, тату болып талай биіктерден көріндік.
Тіпті тоғызыншы сынып оқып жүргенімізде “Отбасы күніне” арналған
сынып сағатына қатысып, облыс көлемінде ауданымызды бірінші орында көрсеттік. Бұл шараға біздің сыныптың оқушылары жəне Болатова Айдана, Берістенова Əсия, Ахметжанова Самира аналарымен бірге
қатысқан болатын.Осы сынып сағаты бізге көп шаттық сыйлап,есте мəңгі
қаларлықтай болды. Жалпы, мектепте өтетін мерекелік шараларға белсене қатысатынбыз. Біздің сыныптың ұлдары спорттық ойындарда алда
жүретін. Əсіресе футбол мен воллейболдан. Сейтқан Ерасыл, Асылқанов
Ерасыл, Абдрғалиев Алмас футбол десе, ішкен астарын жерге қоятын.
Ал Қажаев Азамат болса, өнерге жақын болды. Салған суреттері ерекше
сезімге бөлейтін. Сондай өнерімен Азамат марапатқа да бірнеше рет ие
болды. Біздің сынып қоғамдық жұмыстардан да тыс қалған жоқ. Олай
дейтін себебім, біз тимуршылар ұйымы болып соғысқа қатысқан, тылда
жұмыс істеген ардагерлеріміздің үйіне барып, шаруасына көмектесіп,
мейрамда сыйлықтар апаруға тырысатынбыз. Осылай қызықты да мазасыз
күндер өтіп жатты. “Мектепті бітіруге 5 минут қалған оқушыларсыңдар”
деп Гаухар апайымыз айтпақшы, 10-сыныпқа да топ ете қалдық. Өмірдің
ағысымен алтын ұямыздан тоғыз оқушы ерте ұшып кетті. Олар өз жолдарымен маман болуға арнайы оқу орындарына тоғызыншы сыныптан
кейін түсіп кеткен. Оларға сəттілік тілеп, мектеп күндерін біз ары қарай
жалғастырдық. Жоғары сыныпқа келіп, мазасыз күндердің келгенін енді
түсіндік. Алдымызда- сын, ойлаған мамандыққа қол жеткізу үшін бір
қадам қалған. Мұғалімдерден сапалы білім алып, болашаққа ұшуға дайын
болдық. Барлық ұстаздарымызға сол үшін шын жүректен алғыс айтамыз.
Соның ішінде əсіресе Бақытжан Мұхтарқызына,Лəззəт Баженовнаға, Лиза
Құнашқызына, Лаула Маратовнаға жəне де Нəзира апай мен Гүлнафис
апайға. Бұл адамдардың əрқайсысынан алған ерекше əсерім бар. ҰБТ-дан
кейін əрбіреуіміз өз жолымызбен кеттік. Балалық шағымызды артта тастап, үлкен өмірге қадам жасадық. Осылай мектеп кезіндегі сағындырған
күндер мəңгі ұмытылмастай болды. Адам болып, нық тұруыма көмектескен
ұстаздарым мəңгі ұмытылмас.
113
Шаттық ордасы
Ə. Берістенова,
2014 жылғы лицей түлегі
Менің сыныбым
Мектеп бітіргенімізге біздің небəрі бір жыл ғана
болды. Біз мектепте ең шулы жəне ең ұйымшыл сынып ретінде белгілі болғанбыз. Мұғалімдер жəне мектеп ұжымы бізді аса қатты жақсы көрді деп айтуға
қиын. Себебі бір күніміз тыныш өтпейтін. Сонда да
əрбір ұстаз бізбен ашық сабақ жүргізгенді қалайтын.
Біз берілген тапсырмаларға шамамыз келгенше
жауапкершілікпен қарауға тырысатынбыз.
Біз сынып болып 2008 жылы Білім күнінде
құрылдық. Барлығымыз бұрынғы мектептерімізді тастап, Үлкен Нарын ауылдық лицейіне сапалы білім іздеп келген болатынбыз. Басқасын
білмеймін, бірақ мен қалаған нəтижеме қол жеткіздім. Бастапқыда сыныпта 16 оқушы болатын. Сыныпта лақап есім бірінші күннен-ақ бəріне
де табыла кетті. Басқалар түсінбес. 9-сыныпта 20 оқушыға дейін жеттік.
Біздің мектепте бұл- үлкен көрсеткіш. Себебі лицейге кім көрінген оқуға
түсе алмайды. Барлық қалаушыларды арнайы емтихандық сараптаудан
өткізеді ғой. 9-сыныптан кейін колледжге түсушілер көп болып, біздің
сыныпта 11 оқушы ғана қалды. Өзімізді күліп «жаужүрек 11 бала» деп
айтатынбыз. 5 жыл ішінде бір-бірімізге бауыр басып қалдық. Біз жай ғана
сынып емес, бір отбасы болдық.
Мектепте өткізген əрбір күніміз қызыққа толы болған. ЖОО түскен
күннің өзінде де, сол күндерді, бір-бірімізді қатты сағынып, хабарласып
тұрамыз.
Жасыратыны жоқ, қысқы сессияның аяғын достарымызбен тағатсыз
күтіп, ауылға бір -бірімізді көруге асықтық.
Маған өз сыныбымның орны басылмастай, əрқашан бөлек болып
қалары анық.
Ə. Құнашова,
11 «А» сынып оқушысы, Үздік аттестат үміткері
Мектебіме
Қоңырау үні…Балалық шақ…Сабақ үстіндегі қызықты сəттер…
Барлығы мəңгілікке жадыңда қалады. Міне, менің де сол сəттермен
қоштасатын уақытым да жақындап қалды. Атым - Əйгерім. Құнаш ата
мен Серіктей əкенің айдай керімімін. Ең алғаш мектеп табалдырығын
2004 жылы Күршім ауданы Қаратоғай орта мектебінде аттадым. Он жыл
бойы сол мектепте білім нəрін сіңіріп, «үздік» атандым. Он бірінші жылы
ҰБТ қарсаңында мені ата- анам Үлкен Нарын ауылдық лицейіне жіберуді
жөн көрді. Оған себепкер болған менің сынақты жақсы тапсыруым еді.
114
Школа радости
Жаңа мектепке ауысатынымды естігенде, бойымды
қорқыныш үрейледі. «Мені қалай қарсы алады екен?
Қандай достар табамын? Ұстаздары қандай?» Сансаулдар.
Уақыт зымырай келе, жазғы демалысым
аяқталып, жаңа мектеп табалдырығын аттайтын күн
де келіп жетті. Мектепке кіріп, өз сыныбымды таптым. Ең бірінші мені сынып жетекшім Гульнафис
Нұрғожиновна жылы қабақпен қарсы алды. Қыздар да,
ұлдар да жылы шырай танытты. Сабақтың бірінші күнінен бастап өзімді
жайлы сезіндім. Қай сабақ болмасын, барлық мұғалімдер мені бұрыннан
танитындай көрінді. Гаухар Кайролдиновна, Ляззат Баженовна сынды
ұстаздарымның арқасында жатырқап, жабырқауды білмедім. Міне, содан
бері бес ай уақыт өтті. Əлі күнге дейін сыныптастарыммен араздасып
көрмедім. Мектеп өміріне белсене қатысып, сіңісіп кеттім.
Ұстаздарымның арқасында білім шыңына көтеріліп келемін.
«Білетінім бір тоғыз, білмейтінім тоқсан тоғыз». Сол тоқсан тоғыздың
тоқсанына мені лицей ұстаздары жеткізетін сыңды. Енді алдымда үлкен
сынақ. Сол сынықтан сүрінбей өтетініме күмəнім жоқ. Ең бірінші ата- анама рақмет айтамын. Олар менің осындай білімі жоғары мектепті бітіруіме
себепкер болды. Екіншіден, мектеп директоры, екінші анамдай болған Раханова Лиза Кунашевнаға,тарих пəнінің қыр-сырын меңгерткен ұстазым
Қажаева Лəззат Баженовнаға, сынып жетекшім Чекушева Гульнафис
Нұрғожиновнаға алғысым шексіз. Сондай-ақ білім нəрін сепкен өзге де
лицей ұстаздарына көп- көп рақмет айтқым келеді. Менің жетістігім олардың жемісі.
Биыл лицейге жиырма жыл толып отыр. Сол жиырмасыншы жылы
біз лицей ұясынан ұшқалы отырмыз. Мектебіме тілерім, көркейе берсін,
өркендей түссін, саналы да тəрбиелі балаларының жемістеріне куə болсын.
А. Батталова,
10-сынып оқушысы
Мектеп - білім ордасы
Мектеп- білім тірегі,
Ұстаз- оның жүрегі.
Тарыдай болып кіргеннен,
Шəкірті болар тілегі.
Білімнің кəусəр бұлағы,
Ұстаз - мектеп шырағы.
Мейірім мен нұр тамған,
Өзің ғой əлем шуағы.
115
Шаттық ордасы
«Мектеп – кеме, білім – теңіз»,
Сапарға шықсақ білерміз.
Небір белес, асулардан,
Талмай асып келеміз.
Алтын ұя мектебімСен кішкентай əлемім.
Жылулық пен бақытты
Өзіңнен алып келемін.
А. Тоқтарбаева,
Арнау
10 -сынып оқушысы
Ақ параққа жосылтып арғымақты,
Қыран жырды қиядан түлетейін.
Жақсылардың көгінде күні болып,
Жамандардың көкірегін түн ететін.
Ұстаздың бір ғұмырын жыр етейін,
Жыр етейін, жыр кептерін түлетейін.
Шабытты дариядай жел тербеген,
Аққудай айдында түнетейін.
Ойды-ойға жалғастырып өрімдейін,
Даналық жамыраған санасынан.
Ұстаз- өмір өрнегі дара тұлға,
Тəңірім өзі жаратқан, дана туған.
Аяулы жан емес пе ұстаз деген,
Ой салған саналының санасына.
Білімнің алтын қазық діңгегісіз,
Еліме атқан таңдай нұр беріңіз.
Шəкіртіңіз озып сан бəйгелерден,
Жарқырап жана берсін еңбегіңіз !
Г. Бекенова,
10-сынып оқушысы
Мектеп - білім ордасы
Мектеп-білім айдынындағы үлкен кеме. Азамат баласы «өмір»
атты өзенде жүзу үшін,ең алдымен «мектеп» атты кемеге отырады.
Осы білім кемесінде əр бала өзінің он бір жыл уақытын өткізеді. Мектеп табалдырығына тарыдай болып аттанып ,білім алып, таудай болып
шығады. Алғашқыда мектепке үйрене алмай қиналып,əрбір санды
,əріпті жазу қандай қиын еді... Уақыт өте келе бəрі өзгерді . Адам қанша
жыл өмір сүрсе де,қандай іспен айналысса да,өмірдегі ұмтылмас сəттері
мектепте өтті .
116
Школа радости
Мен де оныншы сыныпқа келіп, бір жыл
өткен соң мектепті бітіргелі отырмын .Уақыт
өтіп жатыр, мен өзімнің мектепке қатты бауыр басқанымды, оның маған қаншалық ыстық
екенін түсінудемін Білім кемесінде біз тек білім
алып қана қоймай, өзімізге жақын құрбы ,жан
жолдастарымызды кездестіреміз, ал ұстаздар
екінші анамыздай білім нəрімен сусындатып
, үлкен өмірге аяқ басуға дайындап ,білім мен
ғылымның қажеттілігін түсіндіреді.
Мектеп қабырғасында өткізген əрбір күн
,əрбір қырық бес минут балалық шағымның
балғын уақыты болып менің есімде мəңгі қала
бермек. Білім ордасы бізге тірек болып, жылулық пен бақыт сыйлайды.
Менде алғыс ретінде, болашақ мектептің жас түлегі ретінде ,оқу бітірмес
бұрын мектепке бар күш-жігерімді арнап , лицейімнің жалауы биікте
желбіреп тұруын руына өзімнің аз да болсын үлесімді қосқым келеді .
Лицей оқушыларын да осыған шақырамын!
Ендігі жолы алдыма үлкен мақсаттар қойып, асқар асуларды
бағындырып ,елім мақтан тұтатын азамат болғым келеді . Бұл менің
мəпелеп өсірген əке-шешемнің ,ақылшы ұстазымның , алтын ұяммектебімнің алдындағы борышым!
Мектебің –алтын ұя жарқыраған,
Ұстазың-бұлақ көзі сарқыраған.
Шыңдалып,шыңға қарай қанат қақтың ,
Шарықта ,жас қыраным,ақжол саған!
Д. Тұрарбекова,
6- сынып оқушысы
табыстар тілеймін!
Міне, мен енді алғаш лицей табалдырығын
аттап отырмын. Қазір 6 «А» сынып оқушысымын.
Біздің лицейдің бір ерекшелігі əр түрлі ісшаралар жəне мейрамдар өтеді. Əрбір пəннен
беретін мұғалімдер балаларды оқытып, оларды
биік шыңға жеткізбек. Маған лицей мұғалімдері
қатты ұнайды. Мұғалімдер біздің түсінбей қалған
жерлерімізді кез келген уақытта түсіндіріп беруге дайын. Менің осы лицейде жоғары деңгейде
тəрбиелеп отырған мұғалімдерге алғысым
шексіз. Лицейді 20 жылдық мерекесімен
құттықтап, мектеп ұжымына шығармашылық
117
Шаттық ордасы
А. Зарипова,
ученица 8 класса
Здесь наша пристань,
Здесь наш общий дом,
Здесь мы растём,
не по годам взрослея.
Бывает трудно, но зато потом
Идти по жизни будем мы смелее.
Всё самое важное в судьбе человека начинается со школы. От неё зависит, каким ты будешь в
дальнейшей жизни.
Я учусь в замечательной школе. Уверена, что
именно здесь получу все нужные мне знания.
Здесь самые лучшие учителя, которые, не жалея сил и времени, отдают
себя детям. Моя школа – это не только научные знания, это маленький
мир, где я нашла себя, где мне помогают раскрываться. Победы в конкурсах и спортивных соревнованиях – это не только моя заслуга, но и заслуга
моих учителей. Школе, в которой я учусь, исполняется двадцать лет.
Я очень люблю свой лицей и считаю его самым лучшим. С замиранием сердца думаю о том, что когда-нибудь и для меня прозвенит последний звонок. Но я знаю, что снова вернусь сюда, чтобы увидеть дорогие
лица. Лицей! Милый лицей! Поздравляю тебя с днём рождения! Пусть у
тебя всё лучшее будет впереди! Желаю тебе долгих лет жизни, творческих
успехов и дальнейшего процветания!
118
Школа радости
Алғысымыз шексіз...
Родители с благодарностью...
119
Шаттық ордасы
И. Даулетханова,
директордың тəрбие ісі жөніндегі орынбасары
Отбасы мен мектеп ынтымақтастығы
Баланы жастан бақпасаң,
Жамандықтан қақпасаң,
Қадірден жұрдай қасқа боп,
Кешкенің өмір босқа тек,
- дегендей, баланың ыстық-суығына күймейтін, жақсылығына сүйінбейтін
ата-ана жоқ шығар. Бүгінгі ұл-ертеңгі əке, ол əкеге қарап өседі. Бүгінгі
қыз-ертеңгі ана, ол шешеге қарап өседі, бойын түзейді. Балаға білім,
тəрбие беруде басты тұлға ұстаз болса, оны жалғастырушы, демеуші –
ата – ана. Осы қағидаға сай Үлкен Нарын ауылдық лицейінің ұстаздары
мен ата- аналар қауымының
ынтымақтастығы
əр кез
мықты болған. Олар əрқашан
мектеп өміріне белсене араласып, лицей мұғалімдеріне
көмекші, сенімді тірек бола
білді.
Лицей
қабырғасына
бір емес, бірнеше балаларын ертіп келіп,
біздің
ұстаздар сенім артқан ата- аналарған
ризашылығымыз шексіз. Олар Новгородцевтер,
Челдыбаевтар,
Таласпаевтар, Албаковтар, Мусаиповтар, Смағұловтар, Бірдікшіловтер,
Мусиндер, Болжербаевтар, Отчегаровтар, Зайнолдиндер, Омарбековтар
мен қоса өзге де көптеген отбасылары.
120
Школа радости
Лицей құрылғаннан бері
мектептің қоғамдық өміріне
белсене араласатын атааналарымыз да жеткілікті.
Олар: Н. Фалькова, Н.
Малгаждаров, Г. Жамалиева, Ж. Хамзин, В. Иванова,
Г. Лысова, Г. Нарестина,
Р. Жақсалыкова,В. Дягилева, Ж. Ожарова, З. Катиева,
М. Орлова, Р. Батырқанова,
Т.Айдарбаева, О. Слухай,
А. Базашев, Е.Омарбеков,Э. Омарбекова, Т. Зотова, К.Құрманбаев, Г.
Ағажаева, Б. Болаев, Г. Ахметова, Т. Коренюк, Г. Болғамбаева, А. Турашева, Ж. Карибаева, Ж. Жанкулова, А. Сакенова, Ахметжанов С. жəне т.б.
Мектепте өтетін іс-шараларға, жылда өтетін «Мектепке жол» акциясы аясында ауылдық лицей ата-аналары үнемі демеушілік көрсетіп, қол
ұшын созады. Олар: Шаухин Н.К., Секербеков Б.Т., Атабаева Г. Т, Новгородцев Н.Г. Малғажин А.А., Дюсюпова А. В., Нарестина Г.К., Сапбулатова
А.Е., Алимханов Т.Н., Дюсембек Е. Д, Таласпаева Г.М, Жанкулов А.Ж.,
Канапин Б. Ж., Серикпаев Т. Н, Манакова Е.Г., Турашева А.Н., Даулетханова А.А., Ожарова Ж.К.,Болжербаева Д.Д. жəне т.б.
Лицей əкімшілігі мен мұғалімдер ұжымы екі жақты байланысты
нығайту мақсатында ата- аналарға арналған «Ашық есік күні», «Отбасы күні», «Оқушы күні» мерекелерін ұйымдастырып, ата- аналардың
көңілінен шығады. Аталған іс- шараларға ата- аналар белсене араласып,
мектептің қоғамдық өміріне өз үлестерін қосады.
Құрметті лицей ата- аналары! «Отбасында берілген тəрбие жігеріңді
құм қылып, жерге қаратпасын десең, балаға жастайынан түзу тəрбие
бер,»- деп ата-бабаларымыз айтқандай, бала тəрбиесіне уақытында көңіл
бөліп, еліміздің инабатты, адамгершілігі мол, білімді, саналы ұрпағын
тəрбиелеуге ат салысқандарыңызға шексіз ризашылығымызды білдіреміз.
Ата-ана мен мектеп өзара əрқашан да тығыз байланыста болып, балаларға
бірдей талап қоя отырсақ, тəуелсіз еліміздің ұл-қыздары жан-жақты
дамыған азамат болып шығары сөзсіз.
Б. Секербеков,
Катонқарағай аудандық сотының төрағасы
Мереке құтты болсын!
Менің қызым Тұрарбекова Даяна Үлкен Нарын ауылдық лицейінің 6сыныбында білім алуда. Қызымның бұл мектепте оқып жүргеніне аз уақыт
болса да, лицейдің үлкен деңгейде жұмыс атқарып жатқанын байқадым.
Лицейдің басшылығы мен ұстаздар қауымы оқушылар жəне ата-анамен
121
Шаттық ордасы
тығыз қарым қатынаста. Əр оқушыға
үлкен көңіл бөліп, олардың жеке тұлға
болып қалыптасуына ықпал етуде. Лицей мұғалімдерінің барлығы өз пəнінің
білікті маманы деп айтуға болады. Олар
балаларға сапалы білім берумен қатар,
олардың əр күндерінің қызықты өтуін
қолға алған.
Биыл Үлкен Нарын ауылдық
лицейінің құрылғанына 20 жыл толып
отыр. Лицей директорын жəне ұстаздар
қауымын
мерейтойларыңызбен
құттықтаймын. Лицейдің ғұмыры ұзақ болып, толағай табыстарға
жетулеріңізге тілектеспін. Əр оқушыларыңыз сіздердің ерен еңбектеріңізді
бағалай білсін деп тілеймін.
Г. Оралова,
АББ əдіскері
Ауылдық лицейдің 20 жылдығына тілек
Шырайлы да шұғылалы Катонқарағай
ауданымызда бүгінгі күні 45 білім ордасы бар. Оның бірі-Үлкен Нарын ауылының
орталығында орналасқан ауылдық лицей. Лицей ұжымы өзінің білімділігімен,
мəдениеттілігімен,
тəкаппарлығымен
ерекшеленіп тұрады.
«Мектептің тірегі де, тіреуі де –оқыта
білетін мұғалім,»- деп Ахмет Байтұрсынов
айтқандай,
аудандық,
облыстық,
республикалық, халықаралық сайыстарға лицей ұстаздары, оқушылары белсене қатысып,
жүлделі орындарға ие болып жататынына куə болып, оларды қашан да
мақтан тұтамыз.
Абай атамыз: «Адамның адамшылығы ақыл, ғылым, жақсы ата,
жақсы ана, жақсы құрбы, жақсы ұстаздан болады,»- дегендей, бірін-бірі
қолдайтын, ынтымақтаса жұмыс істейтін ұжым ғана жетістіктерге жетеді
деген сенімдемін.
Құрметті лицей ұжымы!
Мерейтойларыңыз құтты болсын!
Сіздердің дені сау, ұлттық сана –
сезімі оянған, рухани дəрежесі биік, парасатты, еңбекқор, іскер, жаңашыл,
бойында басқа да игі қасиеттер қалыптасқан оқушыларыңыз биіктен
көріне берсін!
122
Школа радости
Р. Батырқанова
Сапалы білім, саналы тəрбие жолында
Əрбір ата – ана өз ұрпағының болашағы үшін
алаңдайды. Мен де өз кезегінде ұрпақ қамын
ойлаған аналардың бірімін. Балаларымның білімді
болып шығуын дүние есігін ашқан күндерінен
бастап армандадым. Сондықтан да балаларымның
сапалы білім алуы үшін жақсы мектептердің болуын аңсадым. Осыдан 20 жыл бұрын Үлкен Нарын
орталығында жаңа екпінмен, жаңа оймен, жаңа
сапамен ауылдық лицейдің ірге тасы қаланды. Сол
кездегі ұстаздар қауымы да жаңаша оймен келгендей еді. Ұрпақ алдындағы жауапкершіліктері өте
жоғары болды. Ата – ана ретінде ауылдық лицейдің жұмысы, ұстаздар
қауымының орасан зор еңбегі мені қанағаттандырды. Сондықтан болар,
мен өз балаларымды осы лицейге оқуға беруге шешім қабылдадым. Үлкен
ұлым Дархан, екінші ұлым Айбек, кіші ұлым Саят- үшеуі де осы ауылдық
лицейдің түлектері. Мектепті бітірген соң, ұлдарым жоғарғы оқу орындарына еш кедергісіз түсті. Бұл да ұстаздар қауымының жемісті еңбегі
деп білемін. Қазіргі таңда бəсекеге қабілетті елдердің қатарына ену үшін
біздің ұрпақтарымыздың білімді болуы қажет. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев өзінің əрбір жолдауында білім саласына өте көп көңіл бөлуде. «Ұлт
болашағы -білімді ұстаздың қолында» дейді дана халқымыз.Білім –сенің
серігін, өмірлік жолдасың. Адам өзінің барлық керегін, ой-арманын, талаптілегін тек білім арқылы ғана қанағаттандыра алады. Білімсіз еш нəрсе
ашылмайды. Білікті болсаң ғана қоғамнан лайықты орынды тауып, атың
шартарапқа тарайды, міне, осы қағиданы берік ұстаған лицей ұстаздары
алдына келген əрбір шəкіртін асқан жігермен тəрбиелеп отырды. Білімдіге
қашанда төрден орын тиеді.Білімді босаға жақта отырғанмен, біртіндеп
төрге шығады. Мектеп - кеме, білім - теңіз» дегендей, лицей ұстаздары
20 жылда мыңдаған ұрпақты білім нəрімен сусындатып келеді. Атап
айтсақ ,осы ауылдық лицеймен бірге жасасып келе жатқан Қажаева Лязат
Баженовна оқушыларын білім нəрімен ғана сусындатып қоймай, оларды
өз балаларындай тəрбиелеп, өмір өзенінде өз жолдарын табуға зор үлесін
қосты.Сондай-ақ қазақ тілі - əдебиеті пəнінің ұстазы, қазіргі лицей мүдірі
Раханова Лиза Қунашевна өз мамандығының асқан шебері екенін көрсетіп
келеді. Білімді де білікті ұстаздар бұл мектепте жетерлік. Солардың
ішінде Нурғалиева Назира Тугельбаевна, Кожикова Бакытжан Мухтаровналарды атап айтқым келеді.Сіздерге ата –ана ретінде еңбектеріңізге
жеміс тілеймін. Шығармашылық шыңдардан көріне беріңіздер. 20 жылда шартарапқа тараған шəкірттеріңіздің еңбектерінің жемісін көріңіздер.
Еңсесі биік егемен еліміздің елеулі азаматтары шаңырақтарыңыздан түлеп
ұша берсін!
123
Шаттық ордасы
А.Какоков
Үлкен Нарын ауылдық лицейіне алғысым
шексіз...
«Атағы алты қырды асқан мектеп,
1995 жылы құрылса да,
Болашаққа сəт қадам басқан мектеп.
Жетістігін жырлайтын ақын болса,
Алпыс күн айтылардай дастан мектеп.
Ұрпақ үшін қызмет атқарсын деп,
Үлкендер бата беріп ашқан мектеп.»
Менің қыздарым Какокова Айжан мен Анар
6-сыныпқа көшкен кезде, мен ешбір ойланбастан,
балаларымды ауылдық лицейге əкелдім. Өйткені
мұнда математика пəнін тереңдетіп оқытады жəне лицейдегі мықты мамандардан білім алатын болса,қыздарымның жарқын болашағына сенімді
едім.
Менің сенімім ақталып, үлкен қызым Айжан лицейді 2008 жылы
«Алтын Белгімен», 2010 жылы екінші қызым –Анар лицейді жақсы
жетістіктермен аяқтап, жоғарғы оқу орындарының гранттарын жеңіп
алды.Айжан Алматы қаласында, ал Анар Өскемен қаласындағы Серікбаев
атындағы ШҚТМУ –ды ойдағыдай аяқтап, бүгінде қалаған мамандықтары
бойынша еңбек етуде. Қыздарымның өмірден өз орындарын табуында лицей мұғалімдер ұжымының да зор еңбектері бар екендігін айтқым келеді.
Себебі ұстаз-ұлы сөз жəне ұстаз-білім нəрін себуші. Адамның
адам болып қалыптасуына ата-аналарымен қатар, мұғалімнің де еңбегі
ұшан-теңіз екені баршамызға аян. Тағылымы мол білім ордасы тыныстіршілігінің күннен-күнге жақсаруына өз көзқарасы мен сеніміне ұлттық
рухы оянған білімді жас ұрпақ тəрбиелеуде талай тер төгіп даналығы
мен парасаты астасқан тəрбие мен білімді ұштастыра білетін аяулы
ұстаздар А.Е.Алыбаева, Л.Б.Қажаева, Л.К.Раханова, Б.М.Кожикова,
Н.Т.Нұрғалиева, Л.М.Азирбаева, Г.К.Садықова сынды ұстаздар арқасында
қасиетті қара шаңырақ өзінің ізгілікті құндылықтарын сақтап, киелі ордаға
айналып отыр.
Лицей ұжымын 20 жылдық мерейтойымен құттықтап, ұстаздарға
шығармашылық табыс тілеп, алғыс айтамын!
Еңбектеріңізді ақтайтын шəкірттер мол болсын! Түлектеріңіз тек қана
биік шыңдардан көрініп, сіздерді қуанта берсін!
Құтты болсын бүгінгі
20 жылдық тойыңыз.
Орындалсын ниет пен
Арман, тілек, ойыңыз!
124
Школа радости
В. Проваторова
С благодарностью к лицею...
В апреле 2015 года Большенарымский сельский
лицей отмечает знаменательную дату – 20-летие со
дня основания. Моим дочерям Коровиной Елене
и Галине, скажу без преувеличения, посчастливилось быть выпускницами лицея. Елена окончила
лицей в 1998 году (это был 3-ий выпуск лицеистов)
и, на мой взгляд, один из самых сильных. Галина
окончила лицей в 2006 году. С огромным чувством
благодарности и уважения вспоминают они своих
учителей- математиков: Людмилу Савельевну Литвинову, Алмагуль Есымкановну Алыбаеву, филологов – Галину Сергеевну
Бузову, Зою Ивановну Шаньшину, историка – Сауле Аркалыковну Кудабаеву и многих других предметников. Хочу сказать, что в первую очередь
педагоги сумели привить детям чувство ответственности к учебе, стремление учиться на «хорошо» (пятерки редко ставили в лицее, особенно по
математике и литературе, говоря при этом «Ваша «четверка» в будущем
будет «пятеркой»). По математике изучали программу ВУЗа и получилось
неплохо. Сколько вечеров просиживали дети, готовясь к зачетам, сессиям,
сдавая их потом на «отлично». Конечно, нагрузка была большая на детей,
но они старались успеть. Нравилось им то, что педагоги обращались к ним
на Вы. А сколько интересных и увлекательных мероприятий проводили
учителя с детьми, где они раскрывали свои таланты и способности. Но
особенно они ждали День самоуправления, когда можно было придумать
пародию на того или иного учителя. Я думаю, что, кроме того, что учителя
давали хорошие знания детям, они еще и стремились сделать их думающими, творческими личностями, учили принимать правильные решения.
Обе дочери получили высшее образование, специальность, работают. Но
всегда они вспоминают лицей, учителей, которые учили их делать первые
самостоятельные шаги во взрослую жизнь…
Г. Карменова
Учиться интересно. . .
В Большенарымском сельском лицее работают квалифицированные специалисты во главе с директором лицея. Главное отличительное
качество педагогов -толерантное , уважительное отношение к учащимся и родителям , без
намека на занижение самооценки детей. Внедрение новых методик , стремление научить
учащихся работать сообща и мыслить само-
125
Шаттық ордасы
стоятельно, по –моему, это кредо лицея. Все это пригодится в жизни нашим детям.Интересны внутришкольные мероприятия с участием педагогического состава школы. Мне нравится, что в лицее активно ведется
приобщение детей к физической культуре. Конечно, хотелось бы, чтобы
улучшилось материальное положение лицея, но это, конечно, не зависит
от директора и учителей. Хотелось бы поздравить весь коллектив лицея с
юбилейном датой и пожелать Всем здоровья и терпения в этом нелегком,
но благородном деле обучения и воспитания наших детей.
Н. Шаухин
Директор ТОО «Нарын Сервис», депутат районного маслихата, «Отличник народного образования Казахской ССР» награжден знаком «Почетный строитель Республики Казахстан», меценат, оказывающий помощь
лицею со дня образования и по сегодняшний день
126
Школа радости
Артық білім кітапта,
Ерінбе оқып көруге...
Для наслаждения души…
127
Абай
Шаттық ордасы
Л. Петухова,
библиотекарь Большенарымского сельского лицея
Сокровищница всех богатств
человеческого духа
Люди перестают мыслить,
Когда перестают читать.
Д.Дидро
20 лет нашему лицею, как быстро летит время. До сих пор помню, как с внутренним волнением вошла в библиотеку – пустой класс, где
отсутствовали не только книги, но и стеллажи.
Все с нуля. Общими усилиями всех, кто начинал
работать в лицее, была создана наша библиотека: это первый директор лицея Серик Зайтанович Тайбогаров, завуч Кажаева Ляззат Баженовна, Шаньшина Зоя Ивановна. Было трудно, но
мы все были воодушевлены созданием нового, ко всему был творческий
подход, сплоченность коллектива была такая, какую я никогда и нигде не
видела до лицея. Учителя и учащиеся были действительно одной семьей.
В настоящее время фонд нашей библиотеки составляет 6887 экземпляров учебной, методической, справочной, научно-популярной и художественной литературы. Фонд библиотеки постоянно обновляется за счет
получения новой литературы через РайОО.
В библиотеке два полноценных абонемента: учебный со своим
специфическим фондом, учетом изданий, справочным аппаратом и 100%
обслуживанием контингента и художественный (с отдельным фондом отраслевой и художественной литературы, разветвленной структурой справочно-библиографического аппарата, системой обслуживания от 70-100%
контингента).
Читальный зал достаточно укомплектован энциклопедиями, словарями, справочниками, научно-популярной литературой, периодическими изданиями на казахском и русском языках.
Одной из форм привития интереса к чтению является выставочный
материал, учитывая, что 80% информации читатель черпает с помощью
зрения, особый упор делается на наглядные формы пропаганды литературы. В библиотеке оформлены постоянно действующие выставки «Процветай, мой Казахстан», «Народный язык – золотой ручей», «Культура и быт
Казахстана», «Возвращенные имена», «Поиск согласия», «Ваши права» и
т.д.
В течение года проводится цикл выставок, посвященных памятным
датам под общим названием «Календарь знаменательных дат», где всегда
найдется материал по свежему событию. Библиотека является структур-
128
Школа радости
ным подразделением школы, поэтому и план работы является составной
частью плана учебно-воспитательной работы лицея и фактически принимает участие во всех проводимых
мероприятиях.
В библиотеке создан Актив
школьной библиотеки, учащиеся
самостоятельно в течение учебного
года проводят рейды по проверке состояния учебников, что способствует сохранению фонда, оказывают помощь библиотеке в нужную минуту.
В школьной среде человек проводит целых 11 лет. Именно в эти годы
он претерпевает различные изменения как личность. Человечество не знает иного пути эффективного приобретения знаний, кроме чтения, поэтому за 11 лет школьной жизни ребенка – программное обучение и самостоятельное приобретение знаний – путь чтения книг. Чтение развивает
человека, активизируя познавательные способности. Отсюда вытекает
первейшая задача библиотеки: привить навыки работы с книгой, уделяет
внимание развитию вдумчивого чтения, самостоятельной работы со справочным аппаратом.
Никакой компьютер не заменит живого общения с источником знаний-книгой. Поэтому ребята любят посещать читальный зал. Цели и задачи разные: подготовиться к политинформации, к предметной неделе,
написать реферат, а то и просто полистать журналы, посмотреть выставочный материал, пообщаться с книгой. Смотришь на это и замирает душа,
видя живой огонек в глазах, удивление и радость от соприкосновения с
неизведанным миром.
И. Даулетханова,
заместитель директора по воспитательной работе
Общешкольная газета «Ковчег»
С целью развития творческих способностей учащихся и улучшения
работы органов самоуправления в 1998 году в лицее стали выпускать
общешкольную газету «Ковчег».
Она выходила раз в месяц. В ней печатались рассказы, стихи, проблемные статьи, например, под рубрикой «Житье мое» была напечатана
статья Тлеудиновой Шынар «Легко ли жить в 16 лет?» и интервью с выпускниками лицея, а также итоги успеваемости по результатам сессии
под рубрикой «Без нотаций». В рубрике «Звездопад» повествовалось о
достижениях в учебе, спорте, общественной жизни школы. Также в
газете была психологическая страничка, где лицеистам предлагались
129
Шаттық ордасы
всевозможные тесты и рекомендации психолога на все случаи жизни. В
памяти лицеистов сохранились изданные рассказы Жумагулова Каната,
Байсариной Айи, Нечаева Алексея «История одного листка» и стихотворения Косачева Андрея, Клестера Романа под псевдонимом «Сэр Люксембург», Брайко Вали «Зима - императрица».
«Мой лицей»
Я не знаю, есть ли на свете
Столь же доброе место, как тут.
Вы, друзья, мне на слово поверьте
Близок сердцу здешний уют.
Вы решайте учиться здесь твердо,
И найдете так много друзей,
Что тогда вы заявите гордо:
«Всех роднее мне в мире – Лицей!»
И весенними теплыми днями,
Когда годы летят все быстрей,
Так приятно мне снова вернуться
В мой любимый и добрый Лицей.
(Косачев Андрей)
«Учителя»
В Лицее есть Учителя
Все знают их: и ты, и я…
Учитель русского порой
За орфографию горой…
Учитель алгебры вчера
Учил нас строить вектора…
На информатике у нас
Компьютер – просто высший класс…
У нас английский также есть,
Я отличаю NO от YES.
Про физкультуру я молчу,
Еще поймает… получу.
В Лицее есть Учителя,
Мы любим их: и ты, и я…
(Роман Клестер)
Газета откликалась на важные события в жизни лицеистов.Так, целый номер
был посвящен памяти трагически погибшего ученика лицея Албакова Хасана. С 2002
года газета стала издаваться и на казахском
языке, называлась «Лицей айнасы». Примечателен тот факт, что, те, кто
пробовал писать стихи в школьных стенах, продолжили их написание и
130
Школа радости
во взрослой жизни. Так, Роман Клестер
в 2010 году издал сборник собственных стихотворений, посвятив его родным, друзьям и лицейским учителям.
Редакционной коллегии предлагалось
выпустить номер о своем классе. В
2002 году 8 «а» класс выпустил номер
под девизом «Лицеисты, гоп до кучи!»,
где в газете в интересной форме были
представлены рассказ о классе и интригующие задания, также было напечатано стихотворение В.Брайко «Зима-императрица».
Взойдет на трон императрица,
Походкой гордой, не спеша
Метелей, вьюг она царица
И белоснежно хороша.
Природа ждет её, томится
И ожиданье, словно век,
Взошла на трон императрица
И подарила первый снег.
Танцуют в воздухе снежинки,
Играют, на землю ложась,
Как будто бы они искринки,
Сверкают, медленно кружась.
Она согрела всю природу,
В одежде дав ей белый мех,
Мы можем слышать в непогоду
Императрицы тихий смех.
Она пришла к нам не навечно
И вновь покинет она нас
Пора зимы так быстротечна,
И трон зима весне отдаст.
Выпуск каждого номера школьной газеты вносил оживление, в классах обсуждались статьи, оформление газеты. Было приятно тем учащимся, которых поздравляли через школьную газету с днем рождения, с
успехами в учебе и спорте. Устанавливалась обратная связь с читателями
путем блиц- опроса «В школьном коридоре», «По свежим следам». Газета информировала, воспитывала, развивала способности.
131
Шаттық ордасы
Тұлпардан тұлпар туады,
Сұңқардан сұңқар туады...
Майқы Би
Вся гордость учителя в учениках…
Д.И.Менделеев
132
Школа радости
«Алтын белгі» аттестатының иегерлері
Берістенова Əсия 2013- Тоқтарбаев Ақберен 2010- Мусразова Жадыра 20102014 оқу жылының түлегі 2011 оқу жылының түлегі 2011 оқу жылының түлегі
Ринатова Жанасыл 2010- Мухтарбекқызы Еркежан Нұршарипов Берік 20092011 оқу жылының түлегі 2010-2011 оқу жылының 2010 оқу жылының түлегі
түлегі
Құмашева Айжан 2007-2008 оқу
жылының түлегі
133
Шаттық ордасы
Үздік аттестат иегерлері
Қабидолдина Аймара 2010-2011 оқу
жылының түлегі
Увальжанова Əлем 2010-2011 оқу
жылының түлегі
Оразов Азамат 2009-2010 оқу
жылының түлегі
Нечаева Елена 2007-2008 оқу
жылының түлегі
134
Школа радости
Халықаралық, республикалық, облыстық
ашық олимпиада жəне байқаулардың
жеңімпаздары мен жүлдегерлері.
Əмір Шабданов - Ресейдегі Омск
Құнанбаев Азат - матемаУтемжаров Ерасыл - Е.Бөкетов
атындағы ҚарМУ-дың фиқаласындағы Ф.М.Достоевский
тика жəне физикадан НЬЮзика техникалық факультеті
атындағы Мемлекеттік
ДЕЛИ (Индия) қаласында
ұйымдастырған оқушылардың
университетінде өткен «Бизөткен халықаралық
физикадан ашық Республикалық
олимпиадасының ІІ дəрежелі
нес-Акула» байқауының бас
олимпиадаға қатысушы, грант
диплом иегері
жүлдегері
сертификатының иегері
Бекенова Гүлім - оқушылар
Кабдрахманов Ернат - Қазақ
арасындағы облыстық «Сиқырлы би
тілі пəнінен Республикалық
əлемі» олимпиадасының І орын, VI
қашықтық олимпиаданың
республикалық «KATEV» қазақ тілі
2-дəрежелі дипломының иегері,
олимпиадасының облыстық кезеңінің,
жазушылар бағыты бойынша ШҚО КТК ойындарының жеңімпазы
«Дарын» ғылыми-практикалық
орталығының жəне қазақ тілі пəнінен
облыстық олимпиаданың ІІІ орын
дипломдарының иегері.
135
Жанкулова Файруза жасөспірімдер арасындағы
математика пəнінен облыстық
олимпиаданың І дəрежелі
дипломының иегері
Шаттық ордасы
Татаринцев Степан жасөспірімдер арасындағы
физика пəнінен облыстық
олимпиаданың І дəрежелі
дипломының иегері
Тоқтарбаева Айымгүл Азирбаева Айым - А.Серикбаев
С.Аманжолов атындағы ШҚМУ-дың
атындағы ШҚМТУ
ұйымдастыруымен өткізілген «Менің
ұйымдастырған «Жас матемаҚазақстаным» жазба жұмыстары
байқауында «Менің өлкем – менің тик» олимпиадасының І дəрежелі
диплом иегері
кіші Отаным» номинациясы бойынша
1 дəрежелі диплом иегері
Жамбурбаева Айнур Елюбаева Диляра - биология
пəнінен облыстық олимпиаданың облыстық «Жас математик» жəне
жасөспірімдер арасындағы физика
ІІІ орын дипломының иегері
пəні олимпиадасының жеңімпазы
136
Мұхамедуалиев Жалғас облыстық «Сəйгүлік»
математика-логикалық
олимпиадасының жеңімпазы, ІІІ
дəрежелі диплом иегері
Школа радости
Эльнарқызы Жансая облыстық«Жас физик»
байқауының жеңімпазы
Оралғазина Қаламқас -
Қрықбаева Марал - Өскемен
облыстық «Мамандықтар əлеміне
қаласындағы А.Аманжолов атындағы
жол ашамыз» форумның III дəрежелі
ШҚМУ ұйымдастырған «Мұғалім
дипломының иегері
болғым келеді» байқауында
«Келешектегі мұғалім» номинациясы
бойынша 3 дəрежелі Диплом иегері
Ускембаева Малика - физика пəнінен Республикалық
олимпиаданың онлайн турының
ІІ дəрежелі дипломының иегері
Батталова Айым - физика пəнінен
Республикалық олимпиаданың
онлайн турының ІІ дəрежелі
дипломының иегері
137
Шаттық ордасы
Петухова Валерия
Благодарственное письмо от руководителя музеяусадьбы Л.Н. Толстого «Ясная поляна» за участие в
международном историко-литературном конкурсе «Л.
Н. Толстой и Казахстан» (2013 г)
Участница национального конкурса, кампания
«Меньше мусора» в Казахстане, реализуемая в рамках международной программы «Молодые репортеры
для окружающей среды» (2014 г)
Диплом ІІ степени Казахстанской ИнтернетОлимпиады для школьников по основам правоведения (2014 г)
Казахстанская Интернет-Олимпиада по информатике «Отличный результат» (2013 г)
Казахстанская Интернет-Олимпиада по основам правоведения «Лучший результат города/района» (2013 г)
Республиканская дистанционная олимпиада для школьников по 4-м
предметам «Отличный результат» (2014 г)
Казахстанская Интернет-Олимпиада по биологии «Лучший результат
города/района» (2015 г)
Коренюк Алина - в областном интеллектуальном конкурсе «Айналайын» заняла 3 место в 2013
году.
Приняла участие в городе Усть-Каменогорск в
областной олимпиаде среди русскоязычной молодежи в возрасте от 14-22 лет на знание казахского
языка «Тіл-халық жанын танудың кілті» по линии
Нұр Отан
138
Школа радости
Спортивные достижения лицеистов
Нурланов Замир-Чемпион Азии, Егорин Сергей - Призер Азии, Даулетханов Ержан- Мастер спорта
Чемпион РК по армрест- Чемпион Казахстан по армрест- по вольной борьбе. Член сборной команды Казахстана, Чемпион РК 2001г.
лингу
лингу
Чемпион кубка РК 2004г. Бронзовый
призер чемпионата Азии 2005 г. г.
Сеул
Сборная команда по волейболу, занявшая ІІІ место в областных со- Қуандықов Алмат - призер Республиревнованиях: Мұратов Алмат, Асанов Абылайхан, Асанов Нұрым, канских областных турниров, соревнований по вольной борьбе
Зайнулдинов Мирас, Армиев Саят,Асылбеков Сымбат, Азамат
Ерасыл,Көксегенов Жарас.
139
Шаттық ордасы
Малахов Александр - чемпион
Занин Максим- победитель Зотова Елена – призер ВКО по зимнему ориентированию 2012 г.
ВКО по лыжным гонкам 2013 г. областных и республиканских
соревнований по вольной борьБронзовый призер РК по лыж- бе, кандидат в мастера спорта по
ным гонкам 2014г.
вольной борьбе
Кемпербаева Аружан- призер
ВКО по пляжному волейболу
2013 г.
Чемпионы района по баскетболу 2010 г.
140
Школа радости
Призеры областных соревнований по волейболу
2013 г.
Толқынқызы Гаухар, Түсіпбек Алишер призеры областных соревнований «Саулетай2014»
Асылканова Асылай, Турашева Айжан, Меримбаева Тахминапобедители областных соревновании по волейболу 2013 г.
Тоқтарбаева Айымгуль - призер
по Президентскому многоборью
ВКО 2014 г.Призер по зимнему,
летнему ориентированию 2012,
2013г.г
Мырзабек Даулет – призер ВКО по
летнему ориентированию 2012 г.
Дюсюпова Гульнара, Зарипова Арай, Манажанова
Камила, Дюзембетова Алина, Касымханова Сауле,
Рахимова Диана- победители районных и областных
соревнований по волейболу 2014-2015 гг.
(тренер Зарипов Ж.Т.)
141
Шаттық ордасы
Лицей мақтаныштары
Тұрарбекова Даяна
Ладейщикова Елизавета
Алимбаева Алия
Ришатқызы Əдина
Жамбурбаева Айнұр
Жанкулова Файруза
Төлегенова Ұлжан
Ускембаева Малика
Батталова Айым
142
Школа радости
Кұнашова Əйгерім
6-8- сынып оқу екпінділері
9-11- сынып оқу
екпінділері
Т. Меримбаева,
Лицей Республикасының президенті
Мектептегі өзін-өзі басқару ұйымы
Үлкен Нарын ауылдық лицейінде оқушылардың өзін- өзі басқару
ұйымы ның жұмысы мектеп оқушыларының ұйымдастыру қабілетін
жəне өзара қарым- қатынас пен жауапкершілікті сезінуі, өз өмірінің
шығармашылығын жетілдіру, өзіндік пікір қалыптастыруға бағытталған.
Біздің ұйым сонау 1996- 1997 оқу жылдарынан бері жұмыс істейді.
2010- 2011 оқу жылынан бастап «Лицей Республикасы» мен «Жас Ұлан»
бірыңғай балалар мен жасөспірімдер ұйымы қатар жұмыс атқарып келеді.
Аталған ұйымдар оқушыларды өзін- өзі басқаруға қалыптастыруға,
мектеп өміріне, мектептің ішкі саясатына, əкімшілік жұмыстарына,
мектепішілік оқу жəне тəрбие үдерістеріне əсер етіп, шешім қабылдауға
ықпал етеді. Мектептің өзін- өзі басқару ұйымында негізгі жұмысты «Лицей кеңесі» атқарады, кеңес құрамы мектеп президенті, премьер- министрі,
143
Шаттық ордасы
білім «министрлігі,
мəдениет жəне
ақпарат министрлігі, əділет министрлігі,
денсаулық жəне спорт министрлігі, қаржы
министрлігінен тұрады. Сондай- ақ лицей кеңесіне 6-11- сынып оқушылары
мүше болады. Лицей Президентігіне
үміткерлер сайлауалды бағдарламасын
құрып, мектеп оқушыларын таныстырып, үгіт- насихат жұмысын жүргізеді.
Сайлау барлық мектеп оқушыларының
жасырын дауыс беруі арқылы өтеді.
«Лицей
Республикасы» -оқушылардың
өз
еріктерімен біріккен ұйымы,
мектеп өміріндегі мəдени ісшаралар мен ағымдағы болып жатқан істерді шешуге
белсенді түрде атсалысып,
мектеп өміріне жайдан-жай
қарамайтын, өзін-өзі басқару
ұйымы арқылы жұмыстарды
іске асыратын, өздерінің
коммуникативті жəне ұйымдастыру шеберліктерін шыңдайтын ұйым.
Ұйым мүшелері мектептің алдына қойған мақсаты мен міндеттерін
жүзеге асыруға белсене араласады. «Лицей Республикасы» мектепте
«Ұстаздар күні», «Өзін- өзі
басқару күні», «Лицейліктер
қатарына қабылдау», «Алау»
əскери- спорттық ойындарын, «Бизнес- ойыны» жəне
түрлі
сайыстар, мерекелік
кештер, «Қолғанат» тобының
жұмысын
ұйымдастырады.
Мектептегі өзін- өзі басқару
ұйымы аясында мектепішілік
«Ковчег», «Лицей айнасы»
газеті басылымға шығып, мектеп оқушылары мен ұстаздардың көңілінен
шығады.
144
Школа радости
Лицейдің қызықты кездері
Ата-аналарға арналған ашық есік күні
Бизнес- ойыны
Денсаулық күні
Ұстаздар күні
«Лицейліктер қатарына қабылдау»
«Лицей Президенті» сайлауы
«Оқушылар күні»
145
Шаттық ордасы
«Қолғанат» тобы көмегі
«Жас Ұлан» ұйымына қабылдау рəсімі
Жаңа жыл кеші
«Назарбаев оқулары»
Əскери- спорттық «Алау» ойыны
Үйірме жұмысы
Бұхтырма су қоймасының жағалауында
Қарттар күні
146
Школа радости
«Лицей
Республикасының»
президенттері
Жыкбаев Ержан - 1996- Серикбаев Аслан 19971998 гг
1997гг
Орақпаева Зарина 2000- Ахметова Сания 20012001гг
2002 гг
Чельдыбаев Ерлан
2003-2004 гг
Шакиртов Мақсат 19992000 гг
Оспанов Сагит 20042005 гг
Армиев Дархан 2005-2006
Таласпаева Анара 2006- Какокова Айжан 2007- Мумуканова Айнур 20082009гг
2007 гг
2008 гг
Зотова Елена 20092011 гг
Асылқанов Ерасыл 2011- Шабданов Амир 2013-2014гг Меримбаева Тахмина 20142013 гг
2015 гг
147
Шаттық ордасы
Лицей бүгінде ...
Лицей сегодня...
148
Школа радости
6 «А» жəне 6 «Б» сынып оқушылары.
Сынып жетекшілері - Б. Кожикова, С. Байжуминова
8 «А» жəне 8 «Б» сынып оқушылары.
Сынып жетекшілері - Д. Уалканова мен Ф. Бахтиярова
149
Шаттық ордасы
7 «А» жəне 7 «Б» сынып оқушылары.
Сынып жетекшілері - З. Балғазина, Н. Нечаева
9 «А», 9 «Б» сынып оқушылары.
Сынып жетекшілері - М. Абраимова, С. Петухова
150
Школа радости
10 «А», 10 «Б» сыныптары.
Сынып жетекшілері - Н. Нургалиева, А. Зарипова
11 «А», 11 «Б» сыныптары.
Сынып жетекшілері - Г. Чекушева, Н. Сыдыкова
151
Шаттық ордасы
Түлектерім – мақтанышым
Наша гордость
152
Школа радости
Түлектер əр салада
Сарсембина Айжан - Министерство
национальной экономики РК.
Руководитель управления подготовки
публикаций Департамента публикаций
и распространения статистической
информации.
Агажаева Акмарал - ВКГУ им
С.Аманжолова, факультет «Экология и
право», магистратура по специальности
«Экология» , КАСУ юридический факультет, работает по экологическим проектам
Программы развития ООН в Казахстане
Ахметжанова Салтанат – КАЗГУМОБакыжанов Жанболат - заместитель
иМЯ имени Абылайхана. Фонд ООН в начальника управления криминальной
области народонаселения
полиции внутренних дел ВКО
153
Шаттық ордасы
Жыкбаев Ержан руководитель отдела ревизионной комиссии ВКО
Миябаев Аян - г. Москва,
директор «Оценочной компании 1
Primula»
Нурлыбеков Руслан Раисова Шынар - директор –консульруководитель управления таможенного
тант по системам менеджмента, по
контроля департамента
бережливому производству ТОО «ИСО
государственных доходов по ВКО
Стандарт Плюс»
154
Школа радости
Касенов Олжас - грант «Болашак»,
учится в магистратуре
Университета Брунель (Лондон),
специальность «Финансы и
бухгалтерский учет»
Қалиқан Дамир - «Үш бұлақ»
ЖШС директоры
Айдарбаев Самат - Аэроұтқыр əскерлері
арнайы мақсаттағы десанттық шабуылдаушы, батальоны командирінің тəрбие жəне
əлеуметтік құқықтық жұмыс жөніндегі
орынбасары -61993 əскери бөлім, Алматы
қаласы
Рамазанова Жанат – Л.Н. Гумилев атындағы Евразия Ұлттық
Университетінің экономикалық білім
магистры. Үлкен Нарын ауылдық округте ЖШҚ «Мүлікті бағалау» директоры
155
Шаттық ордасы
Ансабаев Олжас – главный специалист аппарата акима Катон-Карагайского района. Окончил ВКГТУ
по специальности «Инженер лесного
хозяйства»,магистратуру
Оралұлы Қуаныш- Өскемен қаласы
əкімдігінің КММҚ «Өнер» мəдени бос
уақыт орталығының құрал жабдықтау
инженері
Асқарұлы Əли -«Astana SOLUTION
Compani» заместитель директора консалтинговой услуги бизнесменам.
Балтабек Мерей - НОРТ КАСПИАН
ОПЕРЕЙТИНГ инженер –энергетик
(NORTH CASPIAN OPERATING
COMPANY)
156
Школа радости
Алмуратов Олжас - ВКГТУ им. Серик- Маратов Ануар - магистратура Института
Стали и Сплавов г.Москва
баева, факультет экономики и менеджмента, «Народный Банк» г. Астана.
Специалист залогового отдела.
Мұсағалиева Шынар- ШҚО Білім
басқармасы «Шығыс Қазақстан
өңірлік білімдегі жаңа технологиялар
орталығы» КММ
157
Нүриева Жанар Шығыс Қазақстан облысы Білім
басқармасы
Шаттық ордасы
Байгереев Нұржан Ахметчан Əсет - Ақтау қаласы
«Жағалау күзеті» өңірлік басқармасы «ҚР Қаржы министрлігі Кедендік бақылау
комитетінің Орталық кеден зертханасы»
корабль командиры
ММ
Курманова Шынар Катонқарағай ауданының
шығармашылық үйінің директоры.
Жамалиева Алияпреподаватель Казахстанско-Американского Свободного Университета
158
Школа радости
Отчегарова Роза –
Нурсадыков Думан- ИП «Нурсадыков»
преподаватель ВКГТУ им. Д.Серикпаева
директор
Умитчинова Ботагоз- преподаватель Ка- Миллер Лариса - ГУ «Аппарат акима
захстанско-Американского Свободного Восточно-Казахстанской области»,отдел
информационных технологий и монитоУниверситета
ринга государственных услуг, главный
инспектор
159
Шаттық ордасы
Маратқызы Аяулым Д. Серікбаев атындағы ШҚМТУ
оқытушысы
Аблекенова АйымКазахтелеком, служба корпоративного
управления и стратегического анализа,
г. Астана.
Айдарбаев Саят - ШҚО телекоммуника- Садыкова Арай- «Астана» ЖШС балация дирекциясы
лар бас дəрігері.
Астана қаласы.
160
Школа радости
Андинов Таир- «Құрылыс жəне архи- Токтубаева Асель -ВКГУ, заместитель
декана факультета «Филологии и журнатектура» жеке кəсіпкер, директор
листики»
Омарбеков Азамат - грант на ординатуОмарбекова Арай – студентка 3-го
ру в Медицинском университете
курса Евразийского Национального
г. Сеул
университета, факультет «Международное право», обучается на английском
языке, отличница учебы, прошла обучение в языковой школе в Лондоне
161
Шаттық ордасы
Золотой список выпускников
(Дипломы с отличием)
Агажаева Акмарал - ВКГУ им.Аманжолова, факультет
«Экология и право», магистратура при ВКГУ им. С.
Аманжолова. КАСУ юридический факультет. Национальный эксперт проекта ПРОООН «Программа
развития ООН в Казахстане»
Чельдыбаева Назгуль БатырбековнаАлматинский институт энергетики и связи им.
С. Аманжолова факультет «Экономика».
Областной филиал АО «Казактелеком»
Инженер-проектировщик
Мут Ольга Николаевна ВКГУ им. С. Аманжолова факультет «Экономики и финансы».
Областной информационный медицинский
Аналитический центр Главный экономист
Хамзина Айнур Жомартовна
ВКГТУ им Д. Серикпаева, экономист - инженер
Володина (Гуляева) Ирина - ВКГТУ
им. Д. Серикбаева по специальности
«Стандартизация и сертификация в строительстве» .
ВКГТУ им. Д. Серикбаева, инженер-испытатель строительных материалов и конструкций ,преподаватель.
162
Школа радости
Лысова Наталья
Окончила факультет экономики и управления НГГЮ.
Алматинский институт факультет «Оценка бизнеса».
В данное время работает над кандидатской диссертацией .
Токтыбаева Асель - ВКГУ , факультет филологии, заместитель декана по учебной части
Оракпаева Зарина Государственный медицинский университет г.
Семей, медико-профилактический факультет.
Работает в ГУ «Павлодарский СПИД-центр»,
врач-эпидемиолог
163
Шаттық ордасы
Раисова Шынар - ВКГТУ им. Д. Серикбаева
Строительно-архитектурный институт
Специальность: «Стандартизация, сертификация и
метрология» Квалификация: инженер по сертификации директор –консультант по системам менеджмента, по бережливому производству ТОО «ИСО
СТАНДАРТ ПЛЮС».
Бакыжанов Жанболат - в 2002 году окончил
ВКГТУ им.Д. Серикбаева по специальности
организация дорожного движения.
В 2004 году окончил ВКГУ им.С.Аманжолова по
специальности юриспруденция.
Работает заместителем начальника управления
криминальной полиции департамента внутренних дел ВКО.
Нұрлыбеков Руслан Окончил в 2002 году ВКГТУ им. Д. Серикбаева
по специальности «Таможенное дело», факультет «Экономика и менеджмент». Руководитель
Управления таможенного контроля Департамента государственных доходов по ВосточноКазахстанской области.
Миллер Лариса
ВКГУ им. С. Аманжолова, институт филологии и
журналистики, специальность языкознание, Магистратура ВКГУ им. С. Аманжолова- квалификация
«Магистр филологии», Алматинская академия
экономики и статистики, специальность экономика
и менеджмент. Работает в ГУ «Аппарат акима Восточно-Казахстанской области» отдел информационных технологий и мониторинга государственных
услуг, главный инспектор
164
Школа радости
Исабаев Медет ВКГУ им. С. Аманжолова, специальность
«Финансы». ТОО Корпорация Казахмыс,
ведущий экономист
Нурланова Анна
Семипалатинский Государственный
университет им.Шакарима, специальность
"Инженер-систематехник", Алматинский Институт
международных связей и отношений, специальность
"Юриспруденция".
Ахметжанова Салтанат
Казахский Государственный университет Международных отношений и Мировых языков имени
Абылай хана, факультет английского языка
Университет Международного Бизнеса, Магистр
делового администрирования, специальность
«Финансы». Работает в Фонде ООН в области
народонаселения (ЮНФПА)
Оразалинова Бакыт
ВКГТУ им.Д.Серикбаева
специальность «Экономика и менеджмент»,
Восточно-Гуманитарный Институт,
специальность «Юриспруденция»
Работает в ТОО «Олимпик»,бухгалтер-ревизор
165
Шаттық ордасы
Умитчинова Ботагоз
ВКГУ им.С.Аманжолова специальность
«Таможенное дела», Магистратура ВКГУ
им.С.Аманжолова , специальность «Юриспруденция» ВКГУим.С.Аманжолова, преподаватель
Миябаев Аян
ВКГТУ им.Д.Серикбаева,
специальность "Оценка". г. Москва,
директор «Оценочной компании 1 Primula»
Мухамедов Берик
ВКГУ им.С.Аманжолова
факультет «Исторический», магистратура ВКГУ
им.С.Аманжолова, факультет «Исторический»
Самсонова Юлия - КАСУ, работает педагогомпсихологом в КГУ «Солоновская средняя школа»,
учителем русского языка и литературы
Атанова Айгуль - окончила ВКГУ им. С.Аманжолова
по специальности физика и информатика. Работает
в Усть-Каменогорском колледже профессиональной
подготовки и сервиса
166
Школа радости
Бутакова Ольга - окончила ВКГТУ им. Д.Серикбаева с
по специальности "Промышленная теплоэгергетика".
Работает в ТОО "Казгипроцветмет"
Кауашев АлмасВКГТУ, специальность «Инженер- строитель»
Бутаков Виктор 2003 году окончил ВКГТУ им. Д. Серикбаева
по специальности "Приборостроение".
Ахметова Сания - Шəкəрім атындағы Семей
мемлекеттік университеті.
Мемлекеттік басқару ісі факультеті.
ЖШС Мобайл Телеком Сервис , ШҚО сату
офисінің жетекшісі.
167
Шаттық ордасы
Жакбарова Арай С.Аманжолов атындағы ШҚМУ, экономика
факультеті , мамандығы экономист.
Кунафина Асем Абылай хан атындағы халықаралық қатынастар
жəне əлемдік тілдер университеті. Ағылшын тілі
факультеті.
BPMI international компаниясының бөлім
асқарушысы.
Нұрсадықов Думан Қазақстан –Американдық Еркін университеті .
Юриспруденция мамандығы.
Қазіргі уақытта мамандығы бойынша жеке
кəсіпкер.
Маратқызы Аяулым Д. Серікбаев атындағы ШҚМТУ «Тіршілік
əрекетінің қауіпсіздігі жəне қоршаған ортаны
қорғау» факультеті
168
Школа радости
Талғатқызы Айгерім Д. Серікбаев атындағы ШҚМТУ «Ақпараттық технологиялар жəне энергетика факультеті
«Электроэнергетика» мамандығы
Набиева Айжан 2005-2011 - ВКГТУ им. Д. Серикбаева; специальность - цветная металлургия; магистр техники и
технологии, 2013-2015 - Университет Международного Бизнеса; специальность-экономика; степень
- магистр экономики.
Ахметчан Əсет – Ақтау əскери теңіз
институты , инженер-механик
Базашева Сымбат - Əл-Фараби атындағы Қазақ
Ұлттық Мемлекеттік университеті, философия
жəне саясаттану факультетінің түлегі
169
Шаттық ордасы
Камзинова Арайлым Д. Серікбаев атындағы ШҚМТУ ақпараттық жүйелер
факультетінің түлегі
Зайнолдина Шолпан Д.Серікбаев атындағы ШҚМТУ автоматтандыру
жəне басқару факультетінің түлегі
Рахманғазықызы Раушан
Д. Серікбаев атындағы ШҚМТУ Cəулет-құрылыс
факультеті стандарттау жəне сертификаттау
мамандығы
Садыкова Самал - Д. Серікбаев атындағы ШҚМТУ
ақпараттық жүйелер факультетінің түлегі , жылу
энергетикасы мамандығы бойынша магистрант
Қапашева Маржан - ВКГТУ им. Д.Серикбаева
"Металлургия" , "Казцинк", КАСУ -экономический
факультет, работает в АО "Казпочта».
Главный специалист финансово-экономического отдела
170
Школа радости
Письяукова Елена ВКГТУ им. Д. Серикбаева, факультет «Экономики
и менеджмента».
Работет главным бухгалтером в ТОО «ПОСУК
Титаниум»(завод по производству титановых
слябов и слитков)
Зырянов Дмитрий - ВКГТУ имени Д. Серикбаева,
факультет «Информационные технологии и энергетика. Информационные системы». Работает в
ВКГТУ имени Д. Серикбаева, инженерпрограммист.
Нованова Дана ВКГУ им. С. Аманжолова. «Филологический
факультет», русский язык и литература
Самойлов Максим ВКГТУ имени Д. Серикбаева. «Горно-металлургический» факультет, специальность
- геодезия, землеустройство и кадастр.
171
Шаттық ордасы
Шакиртова Маржан
Казахский экономический университет им. Турара
Рыскулова. Экономический факультет
Заднепровская Оксана- в 2009 году окончила
ВКГТУ г. Усть-Каменогорска по специальности
«Электроэнергетика».
Работает в ОАО «Белгородэнергосбыт»
инженером (г. Белгород).
Катиева Анна -в 2009 году окончила ВКГТУ г.
Усть-Каменогорска по специальности «Электроэнергетика». Работает в проектировочном
институте
«Казгипроцветмет», инженер-проектировщик
Алмуратов Олжас ВКГТУим. Д. Серикбаева, факультет
«Экономика и менеджмент»
172
Школа радости
Шаухин Зангар ВКГТУ им. Д.Серикбаева, «Промышленное и
государственное строительство».
Соңғыбек Самат - С.Аманжолов
атындағы ШҚМУ, кұқықтық психология факультеті, психология
мамандығы.
Оразов Азамат Томск Мемлекеттік Техникалық
Университетінің магистранты
Какокова Айжан - Алматы энергетика жəне байланыс университеті. Радиотехника, электроника
жəне телекоммуникациялар мамандығы
173
Шаттық ордасы
Мусаипов Нұржан - С.Аманжолов атындағы ШҚМУ.
Математика, физика жəне технология факультеты,
агроинженер мамандығы.
Даирбек Құралай Д. Серікбаев атындағы ШҚМТУ ақпараттық
жүйелер факультетінің түлегі,
Қаржы бөлімі. Евразиялық банктің бас менеджері
Нечаева Елена - ВКГУ им. С.Аманжолова,
переводческое дело. Магистрант – переводческое дело, КАСУ
Асанова Дана - Д. Серікбаев атындағы ШҚМТУ
ақпараттық жүйелер факультетінің түлегі , жылу
энергетикасы мамандығы. ШҚО Мемлекеттік
еңбек инспекциясы басқармасының бас маманы
Егорин Сергей – Военно-инженерный
иститут радиоэлектроники и связи МО РК
174
Школа радости
Мазмұны
Оглавление
1. Кіріспе.....................................................................................................2
Введение
2. Лицей жайлы бірер сөз......................................................................... 4
Слово о лицее
3. С.З.Тайбоғаровтың білім саласын дамытуға қосқан
үлесі туралы..............................................................................................13
О вкладе Тайбогарова С.З. в развитие образования
4. М. Оралбаевқа арнау........................................................................... 29
Посвящение Оралбаеву М.К.
5. Мұғалімдердің жетістіктері................................................................35
Достижения учителей
6. Тəлімгерлер естеліктері.......................................................................47
Выпускники в воспоминаниях кураторов
7. «Өтсе де жылдар...»..............................................................................92
«Через годы, через расстояния...»
8. Алғысымыз шексіз.............................................................................119
Родители с благодарностью
9. Лицей мақтаныштары.........................................................................132
Гордость лицея
10.Басқарып үйренеміз..........................................................................143
Учимся управлять
11. Лицей бүгінде...................................................................................148
Лицей сегодня
12. Асқар асуларды бағындырғандар....................................................152
В высоком полёте
13. Түлектердің «Алтын» тізімі............................................................162
«Золотой» список выпускников
175
Шаттық ордасы
Составители книги:
Танарыкова Н.Н.
Садыкова Г.К.
Раханова Л.К.
Зарипова А.К.
Даулетханова И.Г.
Бочкова Т.В.
Выражаем благодарность всем родителям, выпускникам, спонсорам
за финансовую помощь в публикации книги и организации юбилейного
праздника лицея
176
Автор
bslicey
Документ
Категория
Без категории
Просмотров
199
Размер файла
5 980 Кб
Теги
book
1/--страниц
Пожаловаться на содержимое документа