close

Вход

Забыли?

вход по аккаунту

?

«Туткар деч луддымо Онар» (Иван Петрович Петров)

код для вставкиСкачать
Иван Петрович Птров
«Туткар деч луддымо Онар» электронный презентацийын текстше.
1 слайд. «Туткар деч луддымо Онар». Иван Петрович Петровын шочмыжлан –
120 ий.
2 слайд. Марий калыкын историйжым шергалме годым, Иван Петрович
Петровым, Морко район Шенше селаш шочын-кушшо да Марий облисполкомын
икымше вуйлатышыже марте кушшым, шарналтыде огеш лий.
Иван Петрович Петров 1893 ий 14 (у стиль дене икымше) декабрьыште Чарла
уездыш пурышо Шиньша волостьысо Улыл Шенше ялысе кресаньык ешеш
шочын.(Илен-толын, тиде ял Морко районысак Шенше (Шиньша) селашке
ушнен). Ачаже – Петр Михайлович Михайлов ден аваже – Мария Дмитриевна
Дмитриева йорло лийыныт. Марий рвезе кок классан школышто тунемын. Тусо
учитель-влак демократический шонымашан лийыныт, сандене кресаньык-влакын
икшывыштлан келге шинчымашым пуаш тыршеныт. Коло ий эртымек,
И.П.Петров ик туныктышыж дене, Н.Ф.Бутенин дене Марий областной
исполнительный комитетыште пашам пырля ыштен. Иван Петров ялысе школ деч
вара умбакыже тунемаш каяш, педагог лияш шонен. Но йорло илышлан кора
корныш тарванен кертын огыл, ешлан монгысо озанлык пашаште полшен. Яра
жапым муын, чыла нелылыкым сенен, шкевуя тунемын, 1911 ийыште Озанысе
учительский семинарийыште экстерн дене экзаменым кучен. Вара Иван Петрович
Ямбатыр ялыште йоча-влакым туныктен.
3 слайд. Икымше тунямбал сар кайыме годым тудым кугыжан флотышко
налыныт, служитлаш Кронштадтыш колтеныт. Радиотелеграфист лийын, тыштат
чулым улмыжым ончыктен, курсышто тунемын. Унтер-офицер званийым пуымек,
военный преподавательлан шогалтеныт.
4 слайд. Монго портылмек, Иван Петрович Яран лишне, вара Шеншыште,
Моркышто туныктышылан ыштен, илышын нелыжым калыклан умылтарен
шоген.
5 слайд.1918 ий шыжым калык И.П.Петровым уездный Советыш сайлен. Тудым
калык туныктыш полкам, исполкомысо полкам вуйлаташ шогалтеныт.
6 слайд. 1919 ийыште Петровым коммунистический организацийысе уездный
комитетыш кусареныт.
7 слайд. Тиде ийынак Украиныш, Хорольский уездыш, партийно-советский
пашашке колтеныт.
8 слайд. 1920 ий 4 ноябрьыште Совет правительство Марий автономный
областьым ыштыме нерген декретым луктын. Иван Петровичлан Ревком
вуйлаташ ушаненыт.
1922 ий. Февраль. Краснококшайск ола. Кумшо областной партийный
конференцийын делегатше-влак. Покшелне И.П.Петров – Мароблисполкомын
вуйлатышыже.
9 слайд. 1922 ий. Декабрь. Мароблсоветын кумшо съездшын делегатше-влак.
Покшелне, шола гыч визымше И.П.Петров шинча – Мароблисполкомын
вуйлатышыже.
10 слайд. Йошкар-Ола. Карл Маркс уремысе порт. 20-30-шо ийлаште тыште
Мароблиспоком пашам ыштен, Иван Петрович Петров вуйлатен.
11 слайд. 1923 ий январьыште Петровым Москвашке ужыктеныт. Вологодский
губисполкомышто пашам ыштен. А 1925 ийышье СССР ЦИК пелен Марий
правительствын вуйлатышыже лиеш. Тиде ийыштак Москвасе калык озанлык
институтын электротехнический факультетыштыже заочно тунемеш.
12 слайд. 1926 ий, март. Краснококшайск ола. Мароблсоветын кудымшо съездше.
Петров Иван Петрович Москва оласе Марий правительствын вуйлатышыже
семын толын.И.П.Петров покшелне, съездын документшым кучен, шинча.
13 слайд. 1927 ийыште И.П.Петров, инженер-электротехник дипломым налмек,
Марий автономный областьыш портылеш, Мароблисполкомын полкажым
вуйлата.
14 слайд. 1927 ий , февраль. Индешымше областной партийный конференций.
Нылымше радамыште шола гыч кудымшо шинча.
1928 ийыште уэш облисполком вуйлатышылан шогалтат.
15 слайд. 1929 ийыште Угарман (Нижегородский) край ышталтын, тушко Марий
Автономийат пурен. Иван Петрович Петровым Угарман крайисполком
вуйлатышын алмаштышыжлан шогалтеныт. Крайысе промышленность пашам
моштен вуйлатымыжым кукшын аклен, совет правительство 1931 ийыште Иван
Петровичлан премий семын легковой автомашинам, а 1933 ийыште лумым
возыман шортньо шагатым пуэн.
16 слайд. 1934-37 ийлаште Иван Петрович Петров уэш Йошкар-Олаште, уэш
Марий облисполкомын вуйлатышыже. Тиде постыш кумшо гана сайленыт. Шонен
моштышо вуйлатыше семын, уэш чапле туналтышлан корным почын, шочмо
кундемна тузланыже, пеледалтше манын, уло вийжым пуэн.
17 слайд. 1937 ий, январь. Москва, кремль. Черетдыме XVII Всероссийский
съездын делегатше-влак. Шогат(шола гыч пурлашке): Микеркин И.Н. –
Курыкмарий район «Аврора» колхозын вуйлатышыже, Врублевский Ч.И. – Обком
партийын секретарьже, Карачаров А.И. – эл корго пашан наркомжо. Пурла гыч
икымше И.П.Петров – Мароблисполком вуйлатыше – шинча.
18 слайд. 1937 ий, июнь. Иван Петрович Петровым, арам титаклен, калык тушман
семын арестоватленыт.
1938 ий 10 май. Казань ола. Окружной военный коллегийын приговоржо почеш
луен пуштыныт.
Курым-влак эртат эше мыняр,
Йогын семын эркын-эркын ийын,Курымла вошт ошкылеш Онар.
Марийлан пуэн чон корго вийым.
19 слайд. Акилина Андреевна Петрова.
Морко районын шочшыжо. 20-30-шо ийлаште женсоветын пашаенже. Иван
Петрович Петровын пелашыже. Иван Петрович деч вара арестоватленыт, 10 ий
Коми АССР-ысе лагерьыште лийын. 1947 ийыште эрыкыш лектын. 1956 ийыште
чын лумжым портылтеныт. 1976 ийыште умыржо курылтын.
20 слайд. 1993 ий 14 декабрь. Уло Марий Эл Иван Петрович Петровын
шочмыжлан 100 ий теммым палемда. Тиде кугу пайремышке Черкассы (Украина)
ола гыч Иван Петровын удыржо Клара Ивановна ден пелашыже Василий
Васильевич Копыловмыт, нунын удырышт Ирина да Сергей уныкашт толыныт.
21 слайд. Шенше селан ик рудо уремжылан И.П.Петровын лумжым пуымо да
мемориал онам почмо. Мемориал онам удыржо Клара Ивановна почын.
22 слайд. Мемориал онам почмо годым: удыржо Клара Ивановна Сергей уныкаже
да Ирина удыржо дене пырля пеледышым пышта.
23 слайд. Иван Петрович Петровын лумжо, суапле пашаже мондалтын огыл.
Чапым налше кугу государственный деятельым, яндар шум-чонан айдемым калык
эреак шарнен илаш туналеш. Йошкар-Оласе ик уремлан Иван Петровын лумжым
пуэныт.
24 слайд. Шочын-кушмо Шенше ялыштыжат илыме уремже тудын лумжым
нумалеш.
25 слайд. Тиде порт олмышто И.П.Петровын шочмо суртшо лийын. Кызыт тукым
уныкаже-влак илат.
26 слайд. 14 декабрь 2013 ий – Иван Петрович Петровын шочмыжлан
120 ий. Тудым шарныме лумеш Шенше ялеш памятникым почмо.
27 слайд. «Пашат ару, чонет яндар,
Туткар деч луддымо Онар»-
тыге ойлена ме Марий Элын историйыштыже кугу чапым налше уста кугыжаныш
да мер пашаен Иван Петрович Петровнерген, тыге кукшын акла калык тудын
пашажым.
28 слайд. Ончымыланда тау.
Автор
biblmorki
Документ
Категория
Без категории
Просмотров
24
Размер файла
24 Кб
Теги
республика Марий Эл, Моркинский район, знаменитые люди Моркинского района, Онар, Шоруньжа, Иван Петрович Петров
1/--страниц
Пожаловаться на содержимое документа