close

Вход

Забыли?

вход по аккаунту

?

кайын

код для вставкиСкачать
Башҡортостан Республикаһы
Мәғ ариф министрлығ ы
Яңауыл районы муниципаль районы
И.Ш.Мөҡсинов исемендәге гимназия
Эҙләнеү-тикшеренеү эше:
« Ҡайын ағ асының һәм
миндектәрҙең файҙаһы»
Башҡарҙы:Яңауыл ҡалаһы
МБДББУ И.Ш.Мөҡсинов исемендәге
гимназияның 4-се а класы уҡыусыһы
Ғилмиев Камил
Етәксеһе: Яңауыл ҡалаһы
МБДББУ И.Ш.Мөҡсинов исемендәге
гимназияның башҡорт теле һәм әҙәбиәте
1
уҡытыусыһы Фаршатова Әлфиә Әнүәр ҡыҙы
Яңауыл-2013
Йөкмәткеһе
Инеш
1-2
1. Урман, сихри урман...
3-4
2. Минең яратҡ ан ағ асым
5-6
3. Мунса инеү
6
4. Миндектәрҙең төрҙәре
7-10
5. Ҡайын тураһында ҡыҙыҡлы факттар
10- 11
6. Йомғ аҡлау
12
Ҡулланылғ ан әҙәбиәт
Ҡушымта
2
Инеш
Кеше тормошо һәр ваҡыт тәбиғ әт менән бәйле.Ул кешенең сәләмәтлек,туҡланыу,ғ өмүмән,йәшәйеш сығ анағ ы.
Тәбиғ әт
тарихлы
тигәс,иң
беренсе
,
саф
шишмәләр,бай
һыулы
йылғ алар,күлдәр,икһеҙ-сикһеҙ
йәйелеп
ятҡан
далалар, ҡалын йәшел урмандар күҙ алдына баҫа.
Урманым минең һаҡсым да,
3
Урманым миңә бишек,
Урманым һулар һауам да,
Күңел донъяма ишек.
(Ә.Миңғ азиева)
Урманды ерҙең үпкәләре тип
йөрөтәләр. Урмандарҙы
бөтә кеше лә
ярата, һәр кемдең унда барғ ыһы килә.Сут – сут итеп
һайрағ ан ҡош тауыштары, хуш еҫле еләк,аллы-гөллө сәскә
, үлән еҫтәре кешеләрҙе
тарта.
үҙенә
Урмандар
–
беҙҙең
дуҫтарыбыҙ,
туйындырыусыларыбыҙ.
Урмандың беҙгә биргән һый – хөрмәтенә беҙ бик рәхмәтле.
Әммә
барлыҡ кешеләр ҙә урман байлығ ынан тейешенсә
генә файҙаланып, уны һаҡлай,ҡәҙерләй беләләрме икән
Башҡорт
теле
дәресендә
“урман йырсыһы”
һуң?
башҡорт халыҡ яҙыусыһы
Ноғ ман Мусиндың
“Мәңге йөшеллек”
хикәйәһен уҡығ ас, хандың тәбиғ әт хазинаһы менән яңынан
һауығ ыуы тураһында белдек.Мине урмандың файҙаһы,бигерәк
тә
миндектәр
файҙаһы,уны
нисек
әҙерләйҙәр,ни
өсөн
әҙерләйҙәр тигән һорауҙарғ а яуап ҡыҙыҡһындырҙы һәм ошо
эшкә тотондом.
4
Эҙләнеү эшенең актуаллеге: тәбиғ әтте һаҡлау һәм уны
яҡлау кешенең изге бурыстарының береһе.
2.
Эшебеҙҙең
тураһында
маҡсаты:
Урмандың
уларҙың
һәм
кеше
файҙаһы,
миндектәр
сәләмәтленә
файҙаһы
тураһында мәғ лүмәт йыйыу, кеше тормошонда уларҙың
әһәмиәтен асыҡлау.
3. Бурыстары:
• Миндектәр тураһында мәғ лүмәт туплау.
• Күҙәтеүҙәр,
сағ ыштырыуҙар,
һорашыуҙар,
әңгәмәләр
нигеҙендә миндектәр тураһында йыйғ ан материалдарҙы
берләштереү.
4. Эҙләнеү гипотезаһы:
Минең уйлауымса, ағ астарҙың,төрлө миндектәрҙең кеше
һаулығ ы өсөн роле бик ҙур, эшемдә шуны иҫбатлау.
Эшебеҙҙең планы:
а) эҙләнеү-тикшеренеү эшенең темаһын уйлау;
б)
фәнни
әҙәбиәттәрҙән,
интернеттан
миндектәр
тураһында мәғ лүмәт туплау;
в)
ололар менән әңгәмәләшеү;
д) сағ ыштырыу, анализлау, йомғ аҡлау;
5
е) анкета үткәреү;
ж) эшләнгән эшкә йомғ аҡ яһау.
Урман, сихри урман...
Кешегә эшләргә көс-ҡеүәт биргән, уғ а үҙенең байлығ ын
бүләк иткән, ғ үмер буйына хеҙмәт иткән сихри урмандан
башҡа тормошобоҙҙо күҙ алдына килтереүе ҡыйын. Урман ер
кешеһенең
бөтөргөһөҙ
иң
ҙур
хазинаһы
йәшел
байлығ ы,
уның да
баһалап
- ағ ас. Бер генә төҙөлөш тә ағ асһыҙ
алып барылмай. Ер йөҙөндә беренсе
һыу үткәргес тә
ағ астан төҙөлгән. Мәскәү, Новгород, Киев һәм башка ҡайһы
бер ҡалаларҙың Кремль стеналары ағ астан һалынғ ан.
Урман дымды һаҡлай, ул - кислород һәм озон сығ анағ ы
ла. Урман нисәмә-нисә быуаттар буйына кешегә файҙа
күрһәтеп килә.
Гүзәл дә һуң инде урман! Ниндәй генә ағ ас юҡ! Бында
ҡарағ ай һәм шыршы ла, имән һәм уҫаҡ та, йүкә һәм ҡайын
да бар.Йыһан ҡеүәтен күпләп йыйып, уны йәлләмәйсә еңел
генә
тирә-яҡҡа
таратып,
запастарын
бик
тиҙ
тулыландырыусы ағ астар “донор ағ астар”, тип атала.
Тап шундайҙарҙың береһе –ҡайын.
Минең яратҡан ағ асым
6
.
Ҡайын.
Береза;
мифологизированное
растение,
первопредок, священное дерево. Она связана с кладбищем,
могилой;
является
посредником
между
землей
и
небом. Ҡайын – ҡайғ ылы ағ ас. – Береза – печальное дерево.
Восходит к общетюркскому qajϊη ‘береза’.[4,4]
Ҡайын — беше аҡ туҙ
ҡабыҡлы, эре япраҡлы ағ ас.
Бейеклеге 20 метрғ а етә. Апрель-май айҙарында сәскә ата,
емеше август-сентябрҙә өлгөрә.[4,2]
Ер йөҙөнөң бер гүзәле тиһәк, һис тә яңлышмабыҙҙыр,
юҡҡа ғ ына уны Рәсәйҙең символы итеп ҡабул итмәгәндәрҙер.
Боронғ о
Рус ерлегендә ҡайын ағ асын
Бережней (Һаҡлаусы
Алла ) менән тиңләштергәндәр. Уны бөтә тере йәндәр өсөн
рухландырыусы ағ ас тип иҫәпләгәндәр. Славян халҡында
ҡайын
ағ асынан
яһағ андар.
төрлө
Ә ҡайһы
бер
биҙәнеү
әйберҙәре,
сығ анаҡтарҙа
амулеттар
ҡайынғ а
ҡарата
тиҫкәре фекерҙәр ҙә осрай. Уны “ҡайғ ы, хәсрәт тубалы” тип
йөрөтәләр.
Ҡайһы бер башҡорт ауылдарында өй түренә бер
ҡасан да ҡайын ағ асын ултыртмағ андар.
Әгәр ҡайын
7
ағ асын
ултыртһаҡ,
ҙур
ҡайғ ығ а
дусар
булырбыҙ,
тип
уйлағ андар.
Илебеҙҙең күп билдәле кешеләре: шағ ирҙар, яҙыусылар
С.Есенин, А.Леонов, Н.Мусин, М.Кәрим, А.Игебаев, рәссам
Куинджи
ҡайынды үҙҙәренең әҫәрҙәрендә һылыу ҡыҙ, йәш
кәләш менән сағ ыштырғ ан.
Ҡайын – бик үҙенсәлекле ағ ас.
Бейеклеге
Дауалау
20
метрғ а
етә.
бөрөләре
өсөн
һәм
япраҡтары ҡулланыла. Улар составында фитонцидтар,
микроэлементтар,
витаминдар,
шәкәр
һ.б.
биологик
актив матдәләр бар. Ҡайын дауалары бик көслө, һәр кемгә
килешмәй. Шуғ а ла дауаланыу курсын табип күҙәтеүендә,
уның күрһәтмәләренә ярашлы ғ ына үтеү мотлаҡ.Ҡайын
үҙ
күргән кешеһенең генә күңел тойғ оһон һиҙә. Тап шундайҙарғ а
көтөлмәгән миҡдарҙа энергияһын бүлеп бирә лә инде. Юҡҡа
ғ ына боронғ олар: “Ҡайынды яратҡандар уның янында һәр саҡ
һау-сәләмәт булыр”, – тип әйтмәгән бит.
Мунса инеү
Мунса инеү
борондан
йәшәрәһең"
билдәле.
тип
күп ауырыуҙарғ а дауа икәнлеге
"Ҡайһы
юҡҡа
көн
ғ ына
сабынаһың
әйтмәгәндер
-
шул
ололар.
көндө
Һәр
халыҡтың үҙенә генә хас йыуыныу йолаһы бар. Япондарҙың
мунсаһы "офуро" нимәнән ғ ибәрәт? Мискәләге эҫе һыуҙа
8
таҙарыналар ҙа ҙур булмағ ан бассейнда сайынып ҡуялар.
Финдарҙың саунаһында температура 130-150 градусҡа етә.
Улар шунда тирләп ултырып, организмдағ ы шлактарҙы
сығ ара.
Төрөктәрҙең
мунсаларында
"хаммам"
йыуынырғ а
тип
килеүселәрҙе
аталғ ан
эҫе
мәрмәр
урындыҡтарғ а һалып йылыталар, тәндәрен йомшарталар,
массаж
яһайҙар,
ҡаты
йөндән
эшләнгән
бирсәткәләр
ярҙамында һабын күбеген файҙаланып ышҡыйҙар, шунан
сайып, һалҡын һыу менән йыуындыралар. Рус мунсаһы
менән башҡорттарҙың мунсаһының айырмаһы юҡ кеүек.
Уларҙа ла, беҙҙә лә аҡ һәм ҡара мунса бар. Миндек менән
сабыныу
төрөктәрҙең
массажынан
һис
тә
кәм
түгел.
Ҡышҡылыҡҡа миндектәрҙе төрлө ағ ас япраҡтарынан күп
итеп әҙерләп ҡуялар. [4,3]
Ниндәй сирҙән дауаланырғ а теләүебеҙгә ҡарап,
миндектең төрлөһөн һайларғ а була.
Миндектәрҙең төрҙәре
Ҡайын миндеге
9
Бигерәк тә ҡайын миндеге файҙалы тип иҫәпләнә, ул
нервыларҙы
тынысландыра.
Тире,
тын
юлы
сирҙәре,
быуындар һәм мускулдар һыҙлауынан шифа. Япраҡ араһына
мәтрүшкә, гөлбаҙыян, бөтнөк кеүек дарыу үләндәрен дә
ҡушып
бәйләһәң,
шифаһы
тағ ы
ла
нығ ыраҡ
була.
Июнь – ҡайын миндеге бәйләү өсөн иң ҡулай осор. Халыҡта
“май миндеге — иң шифалыһы” тигән инаныу ҙа бар. Уны
иҫкесә
июнь
башланғ анғ а
тиклем
әҙерләп
ҡалырғ а
тырышалар. Һуңғ араҡ ҡалғ аны нығ ыраҡ, тығ ыҙыраҡ япраҡлы
була.
Сәскә
атҡан,
бармай. Ҡайын
һарғ ая
миндек
башлағ ан
быуындар
ағ ас
миндеккә
ауыртыуынан,
ауыр
эштән һуң һыҙланғ анда бына тигән дауа, ул тирене лә
таҙарта,
яраларҙы
уңалта,
кешене
тынысландыра,
кәйефте күтәрә. Ваҡ бронхыларҙы асып, ҡаҡырыҡты сығ ара.
Япраҡтарҙағ ы витаминдар, файҙалы матдәләр тире аша
ыңғ ай тәьҫир яһай. Ә сәсте миндек бешергән һыу менән
10
сайҡатыу
уны
нығ ыта,
баштағ ы
ҡыуаҡты
бөтөрә,
бигерәк
йәтеш.
тиҙәр.[2,8]
Имән миндеге
Тире
майлы
Сабыртмаларҙы
сабынғ анда
миндеге
ҡан
бөтөрә,
баҫымы
майлы
булғ анда
биткә
матур
күтәрелеүен
тирене
яҡшы
төҫ
бирә.
Еҫе
тотҡарлай.
Имән
таҙарта,
тире
аллергияһына, экземағ а, гипертонияғ а ҡаршы файҙалы
сара булып иҫәпләнә. Имән миндеге көс бирә,тиҙәр.
Йүкә миндеге
11
Баш
яҡшыртырғ а
ауыртыуын
һәләтле,
бөтөрә,
яҡшы
бөйөр
тирләтә,
эшмәкәрлеген
тынысландыра.
Яраларҙы тиҙ уңалта, тәндән һыуыҡты ҡыуа, ҡаҡырыҡты
сығ ара. Йүкә миндеген йышыраҡ һалҡын тейгәндә, баш, бөйөр
ауыртҡанда ҡулланалар. Уның хуш еҫе тотош мунсағ а
тарала, тын юлдарын иркәләй. Ревматизм (быуындар
һыҙлауы) ауырыуы яфалағ анда сабыналар.
Ерек миндеге
Һыуыҡ тейгәндә, быуындар, тән һыҙлағ анда ҡулланыу һәйбәт
һөҙөмтә бирә.
Аҡ шыршы, артыш миндектәре
12
Сайырының
еҫе
лә
дауағ а
эйә,
сәнскеләберәк
тирене
ҡуҙғ ыта, тирләтә, ҡан әйләнешен көсәйтә. Умыртҡа һөйәге
ауыртҡанда,
невралгия,
радикулит
булғ анда
тәбиғ и
массаж булараҡ бик файҙалы. Һауаны таҙарта, йоғ ошло
ауырыуҙарғ а
торорғ а
ҡаршы
булышлыҡ
итә.
Был
миндектәрҙе бешекләгән һыуҙы ҡайнар таш өҫтөнә һибеп,
мунса
һауаһын
тағ ы
ла
шифалыраҡ,
хуш
еҫлерәк
итәләр.[2,8]
Мышар (миләш) һәм гөлбаҙран (пижма) миндеге
Иртәнге мунса өсөн килешә. Улар кешегә дәрт-ҡеүәт
өҫтәп
ебәрә,
тәнде
еңеләйтә.
Кискә
тиклем
арымай13
талмай
эшлә
лә
эшлә
генә.
Кесерткән миндеге
Бил
ауыртҡанда,
тән
һыҙлағ анда
дауа
итеп
ҡулланалар. Быуындарҙа тоҙ, ревматизм булғ анда, халыҡ
электән
уны
файҙаһын
белеп
тотонғ ан.
Ҡан
баҫымын
төшөрә, тынысландыра. Һынғ ан, имгәнгән, күгәргән ерҙәргә
шифа икәне лә билдәле. Кесерткән сағ ыуы — үҙенсәлекле,
һөҙөмтәле массаж ул. Бындай миндекте ҡайнар һыуҙа саҡ
ҡына бешекләп алалар ҙа елпетеп,еңелсә
генә сабыналар.
[2,8]
Ҡайын тураһында ҡыҙыҡлы факттар
Эҙләнеү
китапхананан
–
тикшереү
китаптар,
эшемде
башҡарғ анда
журналдар
алып
мин
уҡыным.
14
Шуғ а
иғ тибар
иттем:
мәҡәлдәр,йомаҡтар,шиғ ырҙар
ағ асым
өйрәнгән
тураһында
тураһында
ҡайын
бик күп икән. Интернетта
ҡыҙыҡлы
факттар
ҙа
таптым.
 Ҡайындың кәүсәһе аҡ ҡына түгел,һары, сейә төҫөндә,
көрән, хатта ҡара ла була.
 Кәрлә ҡайын – төньяҡ ағ асы. Ул билдән юғ ары
үҫмәй, кәүсәһе ҡәләмдән дә ҡалын булмай.
 Ҡайын
бәшмәге
– чага – ағ ыулы
бәшмәк.Ул
ҡайын ағ асына йәбешеп үҫә, диаметры 40 см,
ауырлыгы 5 килограмғ а етә. Ҡайын
бәшмәгенән
рак ауырыуына ҡаршы дарыу яһайҙар.
 Йыраҡ
Көнсығ ышта
үҫеүсе
“тимер
ҡайын”дың
ныҡлығ ы иретеп –йәбештереүҙә ҡулланыла торғ ан
тимер менән тиңләшерлек. 180 –200
20
метр
бейеклеккә
күтәрелә,
йылда
ул
диаметры
61
метрғ а етә.
 Рәсәйҙә ҡайын урмандары 100 миллион гектар
тәшкил итә, уның 40 төрө бар.
 Ҡайын дегете атаҡлы Вишневский мазенең нигеҙен
тәшкил итә.
15
 Ҡайын һыуы менән сайҡатһаң, сәстәр ялтырай,
ҡойолоуҙан туҡтай.
 Ҡайын япраҡтары төнәтмәһе биттәге
һипкелдәрҙе кәметеү өсөн бына тигән сара булып
тора!
Аҡ ҡайын, татар мифологияһында һәм фольклорында
-
изге ағ ас. Яҡтылыҡ, таҙалыҡ һәм
булараҡ,
мифология
ололау
күп
ҡайын
кенә
Көнсығ ыш
системаларында
ағ ас
культына
-
киң
күп
ҡала.
Мәҫәлән,
бурят
символы
Көнбайыш
һәм
таралғ ан.
кенә
осоронда киң таралғ ан тәбиғ әткә
ҡайтып
гүзәллек
Ҡайынды
халыҡтарҙа
ырыу
табыныуҙың бер төрөнә
ырыуҙарында
ҡайһы
бер
йолалар изге ҡайынлыҡтарҙа ғ ына үткәрелгән; Урта һәм
Төньяҡ
Азиялағ ы
йолалар
ҡайһы бер халыҡтарҙың шамандары,
ергә
үткәргәнсе,
ҡайын
ботағ ы
ҡаҙап
ҡуйғ андар.[3,8]
Йомғ аҡлау
Ҡайын – яҡтылыҡ
“пионеры”
тип
тә
яратыусы ағ ас. Уны
атайҙар.
Әрһеҙлеге,
төрлө
урман
тәбиғ әт
шарттарына ла яраҡлашыуы һәм теләһә ниндәй буш
урынды үҙ итеүенә ҡарап та шулай атап йөрөтәләр.
16
Ҡайын
-
шулай
уҡ
бик
шифалы,
файҙалы
ағ ас.
Ҡайындың һәр өлешө тәнгә шифа бирә.Ололар һөйләүенсә,
ағ астан яһалғ ан тараҡтар сәсте үҫтерә һәм нервылар
системаһына
уңай
тәьҫир
итә.
Тәбиғ әттең,
тирә-яҡ
мөхиттең, йәшәгән еребеҙҙең йылдан-йыл нығ ыраҡ бысрана
барыуын,
уларғ а
урмандарҙа
ҡарата
булыуын
рөхсәтһеҙ
кешеләрҙең
күҙәтергә
була.
ағ астар
аяуһыҙ,
Был
һаҡһыҙ
ҡырҡылыуын,
мөнәсәбәттә
замандың
ҡотолғ оһоҙ
мәсьәләләренең береһе. Урмандар юҡҡа сыҡһа, бөтә тереклек
тә
бөтәсәк,
сөнки
йәшеллек,
ағ астар
ерҙең
экологик
ҡалҡаны булып тора .
Ҡайынды кеше нисек кенә ҡулланмай! Меңәр йылдар элек
сыраһы
ҡайын
яҡтыртып,
туҙында
тарих
биттәрен
яҙҙылар, сағ ыу эҙҙәрен ҡалдырҙылар, ҡышҡы һыуыҡтарҙа ул
беҙҙе
йылыта, ҡайын бөрөһө, ҡайын бәшмәге, һуты, дегете,
һағ ыҙы
бик
күп
кәрәкле
матдәләр
туплап
кешене
һауыҡтыра. Ә ҡайынды ҡосаҡлап бер миҙгелгә тынып ҡалыу
кешегә күпме шатлыҡ, ләззәт бирә. Ҡайын күп кешеләрҙең
насар энергияһын үҙемә ала. Шуғ а күрә уны
ярҙам һорағ ыҙ, аралашығ ыҙ
тыныслыҡ
һәм һеҙ
ҡосаҡлағ ыҙ,
күңелегеҙгә еңеллек,
алырһығ ыҙ.
Ә тәбиғ әттә ҡайынды тағ ы беренсе ағ ас (няня) тип тә
17
атайҙар. Сөнки асыҡ урындарҙа беренсе булып үҫә, ә уның
күләгәһендә
башҡа
ағ астар
—
уҫаҡ,
ҡарағ ай,
шыршы
ағ астары иркенләп үҫә.
Эҙләнеү эшемдә үҙемде борсоғ ан күп һорауҙарғ а яуап
таптым. Ноғ ман Мусиндың “Мәңге йәшеллек” әҫәрендәге
хандың яңынан төрлө ағ астар ултыртҡас ҡына,терелеүе
тураһында һөйләнә.Ысынлап та тәбиғ әттә бар нимә лә
булырғ а тейеш,сөнки улар бер-береһен тулыландырып тора.
Эҙләнеү эшемде киләсәктә лә дауам итергә уйлайым.
18
Ҡулланылғ ан әҙәбиәт
1. Толомбаев
алып
Х.А.
барылғ ан
Башҡорт
теле:
мәктәптәрҙең
башҡорт балалары
өсөн
тел
Уҡытыу
рус
телендә
4-се класында
уҡыусы
һәм уҡыу дәреслеге.
– Өфө :
Китап, 2011.
2.
Миндектәр/Г.Ситдиҡова//«Башҡортостан»гәзите,№1232013й.,8-се бит
3. Ак каен нигә тирбәлә // Дастаннарга лаек замана.
Казан, 1990; Манжигеев И.А. Бурятские шаманистические
и дошаманистические термины. М., 1978.
4 . Интернет ресурстар:
http://rudocs.exdat.com/
http://www.ye02.ru/
http://raduga.blagpanorama.ru/
http://ba.wikipedia.org/wiki
19
Ҡушымта
Аҡсалы ағ астар
Великобритания урмандарында «аҡсалы ағ астар » бар.
Был иҫке , киҫеп ташланғ ан, аҡсалар менән тығ ылып
бөткән ағ астар.
Ағ асты күргән, йәки эргәһенән үткән һәр кеше таш
ярҙамы менән бер нисә аҡсаны ҡалдыра ала. Элек, ауырыу
20
кеше бында аҡса ҡалдырһа, терелер тип һаналғ ан .Хәҙер
аҡсаларҙы уңышҡа, йәки теләк теләп ҡалдыралар.
Йомаҡтар
Йәшел, ә болон түгел, аҡ, ә ҡар түгел
Бөҙрә, ә сәсе юҡ (ҡайын).
Кәүсәһе аҡ, яулығ ы йәшел (ҡайын).
Ак күлдәген кейгән,
Алҡаларын таҡҡан (ҡайын).
Мәҡәлдәр һәм әйтемдәр
Ҡайын ағ ас тал булмаҫ, ҡайын һыуы бал булмаҫ.
21
«Ҡайын ағ асы бар ерҙә ауырыу бармы икән?»—тип әйтәләр,
ти,
ҡайын ағ асы юҡ ерҙәрҙә.
Ҡайын туҙы еүеш булмай.
Ҡайын туҙына маһайыр, имән үҙенә маһайыр.
Ҡайын төбөнә тал сыҡмай.
Ҡайындың туҙын маҡта, имәндең үҙен маҡта.
Ҡайыны бар ҡайғ ырмаҫ, тимере бар тилмермәҫ
Мифологик һүҙлектән
Ҡайын. Береза; мифологизированное растение, первопредок,
священное
дерево.
Она
связана
с
кладбищем,
могилой;
является посредником между землей и небом. Ҡайын –
ҡайғ ылы
ағ ас. –
Береза –
печальное
дерево.
Восходит
к
общетюркскому qajϊη ‘береза’.
Ҡайын ороһо. Березовый кап; используется в магической
медицине. Ҡайын
ороһ о
ауырыуҙ ы (Х. Яманһарина). –
менән
Я
ыҫ лап
вылечилась
бөтөрҙөм
окуриванием
22
березовым
капом.
Ҡайын сыҙыҡлары (среднеурал.). Узоры на бересте.
Ҡайын сыҙ ыҡлары Бисмилла ул. Зәхмәт ҡағ ылмасҡа ҡапҡа
астына салалар (СФ). –
Узоры на бересте – это Бисмилла. Бересту кладут под
ворота от
Духов
болезней.
Ҡайын туҙы. Береста; мифологизирована, как вся береза.
Ҡайын
туҙ ына
Аятел
көрси
яҙ ылғ ан,
тапарғ а
ярамай (ЙФ). –
На бересте написана молитва Аятел көрси. Нельзя на нее
наступать.
23
24
Автор
alfiya.farshatova
Документ
Категория
Филология
Просмотров
308
Размер файла
987 Кб
Теги
кайын
1/--страниц
Пожаловаться на содержимое документа