close

Вход

Забыли?

вход по аккаунту

?

Les 3: How to: Overleven in de sloppenwijken - Zuiddag

код для вставки
Les 3: How to:
Overleven in de
sloppenwijken
praktisch
theoretisch
Vakken
Nederlands, cultuurwetenschappen, gedragswetenschappen, PAV, godsdienst, zedenleer
Doelstellingen en eindtermen
De leerlingen:
• illustreren het belang van sociale samenhang en solidariteit (context 7.1: socioculturele samenleving)
• geven kenmerken, mogelijke oorzaken en gevolgen van armoede aan (VOET kritisch denken nr 11)
• toetsen de eigen opvatting aan de verschillende opvattingen over welzijn en verdeling van welvaart
(VOET open en constructieve houding nr 16)
• kunnen originele ideeën en oplossingen ontwikkelen en uitvoeren (VOET creativiteit nr 2)
• ondernemen zelf stappen om vernieuwingen te realiseren (VOET creativiteit nr 3)
• dragen zorg voor de toekomst van zichzelf en de ander (VOET zorgzaamheid nr 27)
Methodiek
• Rollenspel
• Presentatie en groepsgesprek
• Film (optie)
Lesverloop
De bedoeling van deze les is om de leerlingen inzicht te geven over de keuzes waarmee inwoners van
sloppenwijken in aanraking komen. De leerlingen proberen in het spel een zo goed mogelijke situatie voor
hun gezin te voorzien en leren flexibel zijn en omgaan met de gevolgen van hun keuzes. Het rollenspel is
een goede manier om leerlingen kritisch te doen denken over de problematiek van ongelijke kansen. Na
het spel volgt er een discussie over dit thema.
Spelverloop in een notendop
•
•
•
•
•
•
•
De leerlingen worden in groepjes verdeeld van 3 of 4 personen
Introductie door de leerkracht (bijlage 1)
De leerlingen lezen de beginsituatie waarin ze zich bevinden (bijlage 2)
De leerlingen lossen de eerste vragen per groep op (bijlage 3)
De leerlingen maken keuzes per groep (bijlage 4) en kunnen hun keuze verantwoorden
De leraar geeft een korte beschrijving over de werkelijke situatie in de sloppenwijken.
De leraar kondigt aan dat er een ramp is gebeurd + de gevolgen daarvan op de keuzes die ze eerder
maakten. Opmerking: De leerlingen mogen in het begin van het spel nog niet weten dat er een ramp
zal gebeuren, het mag hun initiГ«le keuzes niet beГЇnvloeden.
Les 3: Overleven in de sloppenwijken
• De leerlingen evalueren per groep hoe hun gezin er nu voor staat. Hebben ze de juiste investering
gemaakt? Zijn de familieleden gelukkig, gezond en is er genoeg geld?
• De leerlingen stellen per groep hun gezinssituatie voor aan de rest van de klas.
• Tot slot volgt een algemene reflectie over de les die dieper ingaat op de problematiek van sloppenwijken en gelijke kansen.
I. Introductie (10 min)
De leraar toetst af wat de leerlingen weten over sloppenwijken in het algemeen. Waar denken ze aan?
Waar bevinden zich sloppenwijken in de wereld? Wat zijn kenmerken van sloppenwijken?
Toelichting door de leerkracht: (bijlage 1 om eventueel aan de leerlingen te bezorgen)
Er wonen miljoenen mensen in de sloppenwijken van Caracas, verspreid over verschillende plaatsen in de
stad. Ze worden gebouwd op de helling van bergen en zijn heel slecht verbonden met de rest van de stad.
Sloppenwijken ontstaan meestal omdat mensen van het plattenland naar de grote stad verhuizen om
werk te zoeken. Ze hebben te weinig geld om een huis te kopen en bouwen een �hutje’ uit bouwafval. Het
begin van de ontwikkeling van een sloppenwijk, ook wel �barrio’ genoemd, is bijna altijd illegaal. Soms, als
de inwoners geluk hebben, wordt hun barrio door de overheid erkend. De barrio wordt dan voorzien van
basisinfrastructuur zoals elektriciteit en water. Maar omdat dit heel slecht (of niet) onderhouden wordt,
geraakt dit meestal zeer snel in verval.
Niet iedereen die in een sloppenwijk woont, leeft
in extreme armoede. Er zijn mensen die heel
arm zijn en wonen tussen enkele aluminium
platen, maar de meesten wonen in kleine bakstenen huisjes. In deze families hebben enkele
familieleden meestel een job in de stad.
In de arme families gaat het er vaak erbarmelijk
aan toe. Meestal zijn dit alleenstaande moeders
met veel kinderen. De kinderen gaan vaak niet,
of onregelmatig, naar school en de oudere kinderen moeten hun moeder helpen om de jongeren op te voeden en te ondersteunen.
Het leven in de sloppenwijken gaat gepaard met enorm veel misdaad. De inwoners worden regelmatig
geconfronteerd met geweld en de dood. Het leven is er erg gevaarlijk. Veel jongeren betreden een drugsbende, omdat ze dit zien als enige uitweg uit hun armoedig leven en als een ontsnappingsmogelijk uit
de sloppenwijken. Een mensenleven in de barrios heeft voor veel leden van drugsbendes niet dezelfde
waarde als bij ons. Er worden ieder weekend tientallen mensen vermoord, vaak zonder enige reden. Caracas wordt dan ook niet zomaar �de moordhoofdstad van de wereld’ genoemd.
II. Beginsituatie
De leerlingen worden in groepjes verdeeld van 3 of 4. De leerkracht vertelt dat de leerlingen zich nu
dienen in te leven in de rol van een inwoner van de sloppenwijk. De leraar deelt bijlage 2 uit aan de leerlingen. Hierop staat hun beginsituatie beschreven. De leerlingen lezen de beginsituatie.
Les 3: Overleven in de sloppenwijken
III. Vragen
De leraar deelt bijlage 3 uit aan de leerlingen. De leerlingen vullen per groep één tabel in aan de hand
van de informatie die in de beginsituatie uitgeschreven staan. De tabel gaat over het belang dat de leerlingen hechten aan iedere investering. Er is dus geen juist of fout antwoord op deze oefening.
Voorbeeld bijlage 3:
Investering
Rangschikking
Wat zal verbeteren?
Geef elke investering
een nummer van 1 tot 6.
Geluk, gezondheid en/of geld?
Schoolboeken
Bril voor opa
Moto
Medicamenten
Voetbalschoenen
Gereedschapskoffer
(om timmerman te worden)
IV. Keuzes maken
De leerlingen zullen nu een keuze moeten maken voor het vervolg van hun leven als Juan uit Petare. Ze
krijgen bijlage 4 waarop verschillende keuzemogelijkheden staan. Dit kan ook mondeling door de leraar
doorlopen worden. De leerlingen discussiГ«ren in hun groepje welke keuze ze zullen maken in hun leven
en waarom.
•Keuze 1 = De meeste van jouw vrienden zijn geïnfiltreerd geraakt in drugsbendes. Je beste vriend
is een paar dagen geleden vermoord omwille van een drugskwestie. Je weet dat een bende betreden
heel veel verdient maar ook heel risicovol is, toch kies je hiervoor.
•Keuze 2 = Je hebt gehoord dat er een job vrijkomt in de fabriek waar jouw nonkel werkt. Als je
daar aan de slag gaat, zou je een gemiddeld loon verdienen. Je moet dan wel stoppen met school en
zou geen tijd meer hebben om met je familie door te brengen.
•Keuze 3 = Een derde optie is om jouw tante of jouw zus met hun respectievelijke zaken te
helpen. Je leert snel en kan goed budgetten beheren dus volgens jou kan jij zeker de inkomsten van
een van beide zaken verdubbelen.
•Keuze 4 = Je overweegt om timmerman te worden, zoals jouw grootvader vroeger. Daarvoor zou je
moeten investeren en een gereedschapskoffer moeten kopen maar je zou je wel meer verdienen dan
bij de twee voorgaande opties.
•Keuze 5 = De laatste optie is om zelf op de middelbare school te blijven, met een hogere kans op
een beter betaalde job in de toekomst. Naar school gaan zelf is gratis, maar je moet uiteraard wel
betalen voor schoolboeken, schrijfgerief… De tijd die je doorbrengt op school kan je niet besteden
aan werken en geld verdienen.
Les 3: Overleven in de sloppenwijken
Extra toelichting door de leerkracht over de situatie in de sloppenwijken:
Je kunt in dit spel zien dat infiltreren in een drugsbende een heel aantrekkelijke keuze is. Je verdient er
veel geld mee en kan daardoor goed voor jouw familie zorgen. Veel jongeren in Caracas verkiezen deze levenswijze bij gebrek aan alternatief. De bendes beheersen het leven in de barrios; ze hebben meer macht
dan de lokale politie. Ze zijn ook heel gevoelig aan de afbakening van hun territorium: iedere bende leeft
in een bepaalde regio die de andere bendes niet mogen betreden. Het is vanzelfsprekend een heel gevaarlijke levenswijze.
Juan had ook de keuze om op school te blijven en terzelfder tijd te werken. Dit wordt heel vaak gedaan
in de sloppenwijken. De meeste scholieren werken na de lessen en in het weekend om wat extra geld te
verdienen, bv. als bediende in een supermarkt of in een werf. Wat ze met dat geld doen hangt van de situatie van de familie af. Als ze van een heel arme familie afkomstig zijn gebruiken ze het geld om eten voor
hun familie te kopen, als ze van een minder arme familie afkomstig zijn houden ze het als extra zakgeld
voor zichzelf, om bijvoorbeeld kledij of een gsm te kopen. Heel veel kinderen beginnen te werken vanaf de
leeftijd van twaalf jaar.
V. Gevolgen van de keuzes
De leerkracht kondigt aan dat er een maand voorbij gaat en dat elke keuzes consequenties met zich meebrengt. Afhankelijk van de keuze die ze gemaakt hebben, kunnen ze nu verschillende investeringen doen.
Toelichting door de leerkracht:
Je hebt nu genoeg geld beschikbaar om bepaalde investeringen te maken. Neem bijlage 3 opnieuw bij de hand:
• Als je ervoor gekozen hebt om in de drugsbende te gaan, heb je genoeg geld om de top 4 van je lijstje kopen.
• Koos je ervoor om in de fabriek te gaan werken, mag je enkel je favoriete investering nr 1 maken.
• Als je jouw zus of tante bent gaan helpen in hun respectievelijke zaken, kan je jouw 2 favoriete investeringen aankopen.
• Wanneer je, net als je opa, timmerman bent geworden, kan je nu je top 3 investeringen doen.
• Als je ervoor gekozen hebt om op school te blijven, heb je geen extra geld en kan je nergens in investeren.
De leerlingen beantwoorden in hun groep de volgende vragen:
• Wat kan jij nu kopen?
• Wat is jouw gezinssituatie nu op het vlak van geld, geluk en gezondheid volgens jou?
Extra toelichting door de leerkracht:
De kost van een woning in Caracas is onbetaalbaar voor vele families. Arme families in de
sloppenwijken krijgen normaal gezien ook geen
toegang tot bankleningen. Het is daarom de
norm om geld niet te veel te sparen en de extra
cash aan materiГ«le objecten uit te geven. Zo
kan je veel families tegenkomen die een plasma
TV, een blackberry, een microgolf, een auto, een
grote frigo hebben… Maar dat betekent daarom
niet dat ze veel geld hebben. Sommige families
opteren er ook voor om hun kinderen naar een
privГ©school te sturen (= niet gratis zoals de publieke school dat wel is), omdat de kwaliteit van
het onderwijs er veel beter is.
Les 3: Overleven in de sloppenwijken
VI. Ramp
De leraar kondigt aan dat er een ramp is gebeurd, namelijk een grondverzakking. Dit zal de situatie van
ieder groepje veranderen. In functie van de voorafgaande keuzes bevindt ieder groepje zich in een andere
situatie.
Toelichting door de leerkracht:
Sloppenwijken zijn gebouwd op hellingen. Het heeft de laatste tijd erg geregend en er is een grondverzakking gebeurd. Julie huisje is er erg aan toe. Het staat op instorten en het wordt erg gevaarlijk om er op
deze manier in te leven.
• Timmerman: Je kan jouw huisje zelf herstellen.
• Drugsdealer: Je hebt genoeg geld om het te laten herstellen. De voorraad drugs die in je huis lag is
verloren gegaan. De bende vermoordt je tante Rosita om je te straffen.
• Fabriek: Je hebt net geen geld genoeg om de herstellingen te betalen. Maar omdat je zo goed werk
levert, kom je goed overeen met je baas. Het is een vriendelijke man en je mag een tijdje met je gezin
bij hem intrekken tot je geld genoeg hebt om je huis te herstellen. Je hebt jammer genoeg gezondheidsproblemen gekregen door het harde werk in de fabriek.
• Je zus/tante helpen: Je hebt net genoeg geld om de herstellingen te betalen. Vanaf nu kunnen
jouw zus en tante niet meer hun beroep uitoefenen omdat al hun materiaal beschadigd is.
• Op school blijven: Je hebt niet genoeg geld om de herstellingen te betalen. Je gezin woont twee
maanden op straat. Na twee maanden vind je dankzij jouw opleiding een betaalde job waardoor je
genoeg geld hebt om je huis te herstellen.
Vraag voor de leerlingen is:
• Wat is volgens jou nu de uiteindelijke gezinssituatie op het vlak van geld, gezondheid en geluk?
• Bespreek de mogelijke gevolgen van jouw investeringen en keuzes.
Extra toelichting door de leerkracht:
Grondverzakkingen gebeuren op regelmatige basis in Caracas, omdat de sloppenwijken op hellingen gebouwd zijn. Een grondverzakking wordt meestal veroorzaakt door hevige regen. De grond waar de huizen
van de inwoners op gebouwd zijn wordt modder en verschuift, en de huizen storten bijgevolg in. Naast de
evidente materiГ«le schade kan dit ook de dood van inwoners veroorzaken.
Het voorbeeld met tante Rosita toont aan dat er heel veel moorden en schietpartijen gebeuren in Caracas.
Het is een van de meest gevaarlijke steden ter wereld op basis van de criminaliteitscijfers.
VII. Reflectie na de les
Na het spel volgt er een algemene reflectie in de vorm van een groepsgesprek. De leerlingen kunnen
hun persoonlijke visie over de situatie in de sloppenwijken delen met de anderen. Ook kan de link gelegd
worden naar het project �Embajadores Comunitarios’ waar de opbrengst van Zuiddag 2012 naartoe gaat.
Extra toelichting door de leerkracht:
In Westerse landen krijgen we via de media informatie over gebeurtenissen die ver weg plaatsvinden,
maar het is dikwijls moeilijk om te weten hoe het er echt aan toe gaat. De bedoeling van dit spel was onder
meer om aan te tonen dat jongeren in de sloppenwijken andere keuzemogelijkheden aangeboden krijgen
dan jongeren in de Westerse wereld. Het is niet gemakkelijk om dezelfde dromen waar te maken in hun leven omdat ze niet op hetzelfde startpunt beginnen. De grootste doelstelling van Bello Belgo en Embajadores Comunitarios is om ervoor te zorgen dat iedereen wel vanaf hetzelfde punt kan starten. Op die manier
Les 3: Overleven in de sloppenwijken
willen ze gelijke kansen en meer toekomstmogelijkheden aan alle jongeren aanbieden. De organisaties
proberen aan te tonen dat je via kennis en verbale communicatie meer kan bereiken dan met geweld.
In het spel wordt duidelijk dat tot een drugsbende toetreden zeer aanlokkelijk kan zijn wanneer je geen
uitweg uit je erbarmelijke situatie ziet.
VIII: Film “Hermano” van Marcel Rasquin
Een film over het leven in de sloppenwijken: twee jonge broers die wonen in de sloppenwijken van Caracas
hebben de kans om profvoetballer te worden. Één van de broers is lid van een plaatselijke criminele
bende. De film geeft goed weer met welke keuzes jongeren in de sloppenwijken geconfronteerd worden en
hoe aanlokkelijk het is om in een bende te treden.
Opmerking: Deze film is jammer genoeg moeilijk te verkrijgen in BelgiГ«. Op youtube en in het Zuiddagkantoor te Brussel is de film beschikbaar met Engelse ondertiteling.
Lesmodules
Aanbevolen
informatief
I. Introductie over het leven in een
sloppenwijk - 15 min.
Optioneel
VIII. Film �Hermano’ van M. Rasquin - 97 min
II. Beginsituatie - 10 min
Inleefspel voor de leerlingen - 40 min.
III. Vragen
IV. Keuzes
interactief
V. Gevolgen van de keuzes
VI. Rampsituatie
VII. Reflectie over de problematiek van
ongelijke kansen - 15 min.
Bijlagen
I. Introductie
II. Beginsituatie
III. Vragen
IV. Keuzes
Extra toelichting van de leerkracht na elk
onderdeel van het inleefspel
Документ
Категория
Без категории
Просмотров
11
Размер файла
1 701 Кб
Теги
1/--страниц
Пожаловаться на содержимое документа