close

Вход

Забыли?

вход по аккаунту

?

Сабақтың тақырыбы:

код для вставкиСкачать
Саба?ты? та?ырыбы:
Ауа ? райы жа?дайларыны?
?сер? тозу, ш?г?нд? т?зу ж?не
тасымалдау.
Саба?ты? ма?саты:
Геологиялы? уа?ыт аралы?ында
?згерулер онда?ы таби?ат
жа?дайларыны? ?згеру?не себепш?
болады.
?Ой ? тол?ау: С?здерд?? ойлары?ызша ауа ?
райы жа?дайларыны? ?сер? ?андай Жерд??
тозу мен ш?г?нд?лер т?зу?не?
?Эрозия, коррозия деген терминдерд?
естулер???з бар ма?
Жер бедер?н?? барлы? п?ш?ндер?н??
?алыптасуына ?сер етуш? к?штер:
??шк? к?штер ? жылу, химиялы? ж?не
радиоактивт?к энергия ?сер?нен тау
т?з?лу мен тербелмел? ?оз?алыстарды
ту?ызады.
Сырт?ы к?штер:
?
Физикалы? ?г?лу-
Химиялы? ?г?лу -
Тау жыныстарыны? химиялы?
Тау жыныстарыда?ы минералды? ??рам-
??рамыны? ?згер?ске ?шырамауы
ны? ?згер?с?
? Жалпы, химиялы? ?г?лу ? минералдар ??рамында?ы
реакция?а тез т?сет?н заттарды? (оттек, к?м?р ?ыш?ылы,
т?здар, ?ыш?ылдар, нег?здер) ауада?ы су буыны?
к?мег?мен ?згеру? ж?не ?зара ?рекеттесу? н?тижес?нде
б?зылуы.
? Сонымен, осындай ?згер?стерд?? туындауына
ауа-райы жа?дайлары: жел, температура,
(?ысым, жа?быр,) ?сер етед?.
Ауа райы жа?дайларыны?
б?зылуынан туындайды:
Геология ?ылымында эрозия м?зды?тар мен суды?
?сер?нен тау жыныстарында?ы минералдарды?
б?зылуы.
Ал, ?нерк?с?пте эрозия металл беттер?н?? механикалы?
жолдармен б?зылуы (механикалы? жолдар ол ауыр
со??ылар, электрл?к ?серлер, жарылулар)
Коррозия - ?орша?ан ортаны? ?сер?нен металл бет?н??
б?л?ну?.
?Геологиялы? цикл
Геологиялы? айналым деп Заттар мен энергия ауысуыны? белг?л?
б?р т?рт?ппен ?айталанып т?руы.
Таби?атта?ы геосфераны? барлы?
т?рлер?нде химиялы? элементтер мен
оларды? ?осылыстары ?зд?кс?з
геохимиялы? айналым?а т?сед?.
Ауада?ы оттек, азот, Жер ?ойнауында?ы
кейб?р кендер (м?най, к?м?р, т.б.) осындай
ауысуды? н?тижес?.
Оттек айналымы:
Таби?атта?ы су айналымы
Суды? К?н энергиясы мен ауырлы? к?ш?
?сер?нен т?рш?л?к д?ниес?н ?амтитын
айналым.
? К?н жылуы ?сер?нен булан?ан су атмосфера?а б?л?н?п
шы?ады. Жа?быр к?й?ндег? б?раз су б?л?г? су
а?ындарына, топыра??а с??ед?. Топыра? ыл?алын
с???рген ?с?мд?ктер оны? арты? б?л?г?н ?айтадан бу
к?й?нде атмосфера?а б?л?п шы?арады. ??рлы? ?зендер?
?з суын те??здер мен м?хиттар?а жетк?з?п, булан?ан
суды? орнын толы?тырып отырады. Ал те??здер мен
м?хиттардан ?айта булан?ан су атмосфера?а т?с?п
айналым ?зд?кс?з ж?р?п т?рады.
Азот айналымы:
? Атмосферада?ы азот (75,5%) электр ??былыстары мен
фотохимиялы? процестерд?? ?сер?нен ?рт?рл? азот
?ыш?ылыны? т?здарын т?зед? де, жа?быр суында ер?п,
топыра??а с??ед?, с?йт?п м?хит суына араласады.Т?йнек
бактериялары ауада?ы молекула к?й?ндег? азотты бас?а
организмдер с???ре алатындай органикалы? ?осылыстар?а
айналдырады. Денитрификаттану процес? (топыра? ж?не
су бактериялары ар?ылы азот ?ыш?ылы т?здарыны? бос
азот?а дей?н ыдырауы) ж?р?п, ?уел? азот ?ыш?ылына, одан
кей?н бос азот?а айналады да, ол ауа?а т?сед?. Ал
нитрификаттану процес?н?? (аммиак пен азотты
органикалы? ?осылыстарды? тоты?уы) н?тижес?нде
?рт?рл? азот тоты?тары (N2O, NO, N2O3,N2O5) т?з?лед?.
К?м?ртек айналымы:
К?м?р?ыш?ыл газыны? т?р? организмдег? айналымы.
К?м?ртект?? таби?атта?ы айналымы т?рш?л?к ?ш?н ?те
ма?ызды процесс ? фотосинтез ар?ылы ?ске асады.
Фотосинтез процес? н?тижес?нде к?м?р?ыш?ыл газын ?с?мд?к
с???р?п, органикалы? заттар?а айналдырады. Олармен
жануарлар, адамдар ?оректенед? ж?не тыныс алу ар?ылы
?айтадан атмосфера?а шы?арады.
?с?мд?ктер мен жануарлар ?алды?тары ?р? ?арай ш?ру
процес?н?? н?тижес?нде, жан?ыш кенге, я?ни тас к?м?р , м?най
ж?не таби?и газ?а айналады.Оларды ?нд?р?п, отын рет?нде
пайдаланып жа??анда т?з?лген к?м?ртек диоксид? та?ы да
атмосфера?а ?айтады.
Саба?ты бек?ту:
?Диспут ??ру: ( о?ушылар п?к?р? жа?а
та?ырып бойынша ж?не фотосинтез
процес? туралы б?л?мдер?н орта?а салу)
?й тапсырмасы:
?Конспект жасау (аны?тамаларды д?птерге
т?с?ру)
?Презентация бойынша о?у.
?Айналымда т?з?лет?н химиялы?
?осылыстарды есте са?тау ж?не молярлы?
массаларын есептеп келу.
Документ
Категория
Презентации по химии
Просмотров
40
Размер файла
2 472 Кб
Теги
1/--страниц
Пожаловаться на содержимое документа