close

Вход

Забыли?

вход по аккаунту

?

Слайд 1 - Қызылорда облысы

код для вставкиСкачать
?абиева Гулбариса
На?им?ызы
М. Сиранов атында?ы орта
мектепт?? педагог -психологы
?р адамны? ?м?р?н?? ?иылуы ?з?нен -?з? трагедия. Адам
?з?н жер бет?ндег? е? керемет жаратылыспын деп
есептейд?. Б?л та??ажайып емес, себеб? махаббат, рен?ш
пен налу, кек алу, ж?рекке жылы ?абылдау сез?мдер? адам?а т?н ?асиеттер. Жер бет?ндег? адамнан бас?а б?рдеб?р т?р? жан ?з ерк?мен ?з ?м?р?н ??рбан етпейд?. Ендеше,
?з?н-?з? ??рбан ету - адамзат жаратылысынан болып келе
жат?ан жа?дай. ?аз?рг? кезде ?з?не-?з? ?ол ж?мсау
м?селес? ?зект? болып, о?ан аса м?н бер?л?п отыр. Себеб?
суицид факт?лер? жылдан-жыл?а ?суде, ?с?ресе
жас?сп?р?мдер мен балаларды? ?з-?з?не ?ол ж?мсауыны?
т?ра?ты ?су? ала?датушылы? ту?ызып отыр.
?з-?з?не ?ол ж?мсау м?лшер? ?о?амымызды? ?леуметт?к
экономикалы?, саяси жа?дайыны? ма?ызды индикаторы
бола алады.Адам ?л?м? - жанды т?рш?кт?рет?н ??былыс.
Суицид, ?з?не ?ол ж?мсау екен?н б?ле т?ра ?з ?м?р?н ?ию,
?з?не ?ол ж?мсау ?ст?нде ?з ?с-?рекеттер?не жауап бере
алмайтын адамны? ?рекет? саналмайды,б?л жа?дайларда
кездейсо? о?и?адан бол?ан ?л?м т?ркелед?.
К?ндел?кт? ?м?рде кездесет?н суицид-б?л адамны? ?м?р ?иыншылы?тарына т?теп
бере алмауы,?лс?зд?г?,б?нда еш батырлы? жо?,т?пт? романтиканы? и?с? де
сез?лмейд?.?р адам ?з ?м?р?мен формальды т?р?ыда не ?стег?с? келед?,соны
?стейд?.Реалды?та ол адам бас?а адамдармен ты?ыз байланыста,оларды?
р??сатынсыз ?м?рден кете де алмайды.К?не заманнан бер? адамзат?а суицидт??
к?птеген т?рлер? белг?л?.Жалпы ,суицидологияда авторлар 8-16 т?рлер?н атап
жатады:
1.?з?н-?з? асып тастау;
2.?з?н-?з? ?ыл?ындыру;
3.?з-?з?н су?а батыру;
4.?з-?з?н уландыру;
5.?з-?з?н жа?ып ж?беру;
6.?з-?з?н кесет?н,п?сет?н ??ралмен ?лт?ру;
7.?з-?з?н о? ??ралымен ?лт?ру;
8.?з-?з?н электр то?ымен ?лт?ру;
9.?з-?з?н транспорт,механизм ар?ылы ?лт?ру;
10.Жо?арыдан сек?р?п ?лу;
11.?з-?з?н ашты?пен ?лт?ру;
12.?з-?з?н суы?тан ?лт?ру;
Жалпы ?з?н-?з? ?лт?руд?? басты сылтауы ?леуметт?к-психологиялы?
бей?мделмеу? болып табылады.?з?н-?з? ?лт?ру ма?сатында адам
мына ?иыншылы?тардан немесе ауыртпашылы?тардан ?аш?ысы
келед?:белг?л? б?р ?иыншылы?тардан кету,?ау?пт? ?келет?н ?с?рекеттерден кету,бас?а адамдарды ?з?н?? ?иыншылы?тарына к???л
аударту ма?сатында сия?ты болып келед?.?з?н-?з? ?лт?ру ренж?ткен
адамнан кег?н алу ма?сатында болады,оны ?алай болса да ж?зеге
асырамын деген ?ырсы?тылы? м?нез туады. М?ндай жа?дай?а
т?скен адамны? психикасында ?Мен ешк?мге керек емесп?н, мен
б?р н?рсе ?стеуге жа?дайым жо?? деген ойлар басынан кетпейд?.
Кейде жас?сп?р?мн?? суицидт?к т?рт?б? ел?ктеуге ?кел?п со?ады.
Жас?сп?р?м айналасында?ы болып жат?ан теледидар мен ?р т?рл?
к?таптардан о?ып к?рген ?с-?рекетт? ?айтала?ысы келед?. С?йт?п,
жас?сп?р?м ?л?м ренж?ткен адамды ?ор?ытады деп т?с?нед?.
К?птеген ?лем ?алымдарыны? ойынша, ?з?не-?з? ?ол
салу к?п жа?дайларда адамны? сол мезетте ?з?з?нен т???л?п кету?нде, алдына ?ой?ан
ма?саттарыны? орындалмауы ж?не де сол сия?ты
к?птеген себептер ар?ылы ?з?не-?з? ?ол ж?мсау?а
итермелейд?
?з-?з?не ?ол ж?мсау деп ек? жа?дайды ескерем?з:
Б?р?нш?ден, белг?л? б?р адамны? жеке бас ?рекет?н?? акт?с? я?ни жеке
адамны? ?з?н?? ?м?р?н ?июы.
Ек?нш?ден, статистикалы? т?р?ыдан ал?анда к?пш?л?к, ед?у?р т?ра?ты
?леуметт?к ??былыс, оны? ма?ынасы белг?л? санада?ы адамдарды? ?з
ерк?мен ?м?рден аттануы болып саналады.
?з-?з?не ?ол ж?мсауды? ?леуметт?к аспект?с?:
?йренуш?л?к-т?л?аны? эмоционалды? ортасын сипаттайтын к?р?н?с.
?рейленуш?л?к де?гей? ол -к?йзел?ст?? жеке сез?мталды?ыны? к?рсетк?ш?,
к?птеген ?м?рл?к жа?дайларды? ?ау?п-?атерге толы деп есептеуге
бей?мд?л?г?.
1. Жас?сп?р?мн?? органикалы? ж?не физикалы? ол?ылы?ы.
Жас?сп?р?мдер толы? ?з?мен - ?з? болады,тек ?ана егер оларды ала?датып
бас?а адамдармен ?ызы?тырмаса.?з?н бас?алармен салыстыру
нег?з?нде олар ?здер?н т?мен денгейде сез?нед?,?с?ресе ??рдастары
арасында?ы маза? б?л сез?мдерд? к?шейтед? ж?не ?иын жа?дайларда
м?ндай жеке т?л?а ?з?н?? ??рдастарына ?ара?анда ?з?н ?иын сез?нед?.
2.Баланы? эгоцентризм? ж?не еркел?г?.
Осындай н?тижеге еркел?к те алып келед?.Б?р?н алу ж?не
орнына еш н?рсе ?айтармау ?дет? ?алыптасады.Еш
?иынды?тар?а тап болмай о?айлы?пен арты?шылы??а ие
болу ?м?р стил? болып ?алыптасады.?иыншылы??а тек ?ана
б?р реакция-бас?а адамдар?а талап ?ою.?о?ам б?л
жас?сп?р?мге д?шпан рет?нде к?р?нед?.
3.Жас?сп?р?мд? ?айырып тастау.Б?ндай жас?сп?р?мдер
досты? ынтыма?тасты?ы мен с?й?спенш?л?кке
сенбейд?.?иыншылы?пен кездесе отырып,оны асыра
т?сед?,себеб? оны ешк?м де жа?сы к?рген жо?.
4.Суицидт?к ?рекет.Суицидт?к ?рекетке ая?ына
жеткен ?з-?з?не ?ол ж?мсауды,суицидт?к талпыныс
ж?не суицидт? ма?сат ?ою деген ?рекеттерд?
жат?ызу?а болады.Б?л формалар ?детте феноменн??
к?р?н?с? рет?нде немесе кезе?дер? рет?нде
?арастырылады.
Алайда кейб?р авторлар ая?ына жеткен суицидт?
ж?не ая?талма?ан суицидт? ек? т?рл? ??былыстар
деп есептейд?,оны? себеб? рет?нде,мысал?а,адам?а
кейб?р жа?дайларда жасал?ан зорлы?та я?ни на?ыз
?м?рд? ?июды? ма?сат ет?лмеу?н ал?а тартады.
Ке? ма?ынада ?з-?з?не ?ол ж?мсау-б?л ?з-?з?н
??ртатын аутодеструктивт?к т?р? (?ш?мд?к,темек?
шегу,наша?орлы?,?ома?айлы?).
?олайсыз отбасы:ауыр психологиялы? климат,ата-ана
арасында?ы ?рыс -кер?стер,?ш?мд?кке ?рыну,ата-анадан
айырылуы;
Жас?сп?р?мн?? ?з бет?мен кету?,?лкендер жа?ынан еш
?ам?орлы??а ие болмауы;
Отбасында жа?ымсыз кей?пкер болып еленгенд?ктен ?нем?
к?лк?лер?не ?алу,артынан ?нем? ?ада?алану?а
алыну,?аталды??а душар болу,?лкендер тарапынан оны? кезкелген ?рекеттер?н к?лк?ге айналдыру,н?тижелер?мен
?ана?атсыздану.
5.Жас?сп?р?мдерд?? суицитт?к бей?мделуш?л?к
жа?дайларыны? сырт?ы факторлары.
Достарыны? жо? болуы,топта да алша?тандырылуы;
о?уда ?лгер?м?н?? т?мендеу?,?лкендермен туыстарыны?
?арым-?атынастарды? нашарлап кету?5
6.Жас?сп?р?мдер- негативт?к тол?аныстарды?
к?з?.
Негатив тол?аныстар жина?тала берсе,ая?ы
психикалы? ол?ылы??а ?кел?п
со?тырады.Зерттеуде к?рсеткендей,негатив
тол?аныстар жас?сп?р?мн?? ?йде бол?ан
кик?лж??ге жауабы рет?нде пайда
болады,?с?ресе,ата-ана жа?тан
жазалау,жа?тырмаушылы? ниет
к?рсету,моральды? та?ырыпта жи? ?рсыса
берет?н жа?дайларда.
Индер ауданы бойынша к?м?елетке толма?андарды?
арасында?ы ?з?не -?з? ?ол ж?мсау ?рекет?не
?мтылу,суицидпен ая?талу туралы к?рсетк?ш.
Та?ырыптар
?тк?з?лу ?д?с?
Сынып жетекш?лер ?ш?н
1
О?ушыларды д?рыс тани б?лес?з бе?
??г?ме
2
Зерттеу ?д?стемелер?н д?рыс пайдалануды? ?лг?лер?
??г?ме
3
М?незд? т?рбиелеуге бола ма?
П?крталас
4
О?ушылармен ж?мыс ж?рг?зуд?? жолдары
Анкета
5
Психология ?ылымыны? зерттеу ?д?стер?
Практикалы? ке?естер
Ата-аналар ?ш?н
1
?Бала?ызбен п?к?рлесес?з бе??
Анкета
2
?Бала -б?зд?? болаша?ымыз?
лекция
3
?Бала бос уа?ытында немен айналысады?
Анкета
4
??рпа?ыма ?сиет?м?
Ойтал?ы
5
?Жазалау т?рбие ?д?с? бола ма??
п?к?рталас
6
?Жастарды? та?дырына жауапты к?м?
??г?ме
О?ушылар ?ш?н
1
Суицид о?и?аларын болдырмауды? алдын алу
Д??гелек ?стел 10 сынып
2
??з та?дыры?- ?з ?олы?да?
П?к?рталас 7 сынып
3
??м?р?? ?к?н?шке айналмасын?
??г?ме 8 сынып
4
??м?рмен ?штеспе?
Ойтал?ы 11 сынып
?орытынды: т?мендег?ше ?сыныс етем?н:
? Ал?аш?ы к?мек к?рсету, ал?аш?ы аны?тау
ж?мыстарымен айналысатын психологтарды?
ж?мысы жандандырылса;
? Психологтарды? к?с?пт?к де?гей?н ?нем?
арттыру,керек кез?нде арнаулы институттар
мен университеттерде б?л?кт?л?ктер?н к?теру
курстары ?йымдастырылса;
? Т?р?ындар арасында психикалы? денсаулы?
ж?н?нде санитарлы? -а?арту ж?мыстары,
ма?ала,с?хбаттар ж?рг?з?лсе;.
? Бас?а аудандармен т?ж?рибе алмасып
отырылса.
?Сыйлайы? ж?рек жылуын?.
Ма?саты: Баланы? жан д?ниес?не ???л?п, т?с?не
б?луге, сыйласты?, мей?р?мд?л?к, ?д?лд?к пен
адалды??а ша?ыру, ?арым-?атынастарды жа?сарту
н?тижес?нде жан ж?йес?ндег? т?рл? сез?мдерд?
игеруге ?ндеу- ?стазды? м?ндет?.О?ушы мен атаана, м??ал?м арасында?ы кик?лж??д? болдырмайтын
?арым-?атынас орнату.
?орытынды
Жо?арыда к?рсет?л?п отыр?ан ?з?не-?з? ?ол ж?мсау
себептер?н ты?дай отырып,т?с?нген?м?з б?л
м?селен?? шеш?м? жал?ыз б?зд?? к?ш?м?зде емес
екенд?г?.Б?л м?селе,тек д?р?герлер мен
педагогтарды? назарында емес,оны? тамыры
?о?амда жатыр?аны белг?л?
болды.Ендеше,?о?амны? ?леуметт?к
экономикалы? м?дениет?н арттыру м?селес?
б?р?нш? орында болуы керек.Осы семинарды
пайдалана отырып, мен?? с?здерден
с?райтыным,б?з психологтар ?о?амны? ?ркениетт?
дамуына т?келей ?сер етет?н адам ?м?р?не
жауаптымыз.Адам ?м?р?не ?атысты барлы?
м?селелерд? шешу жолында е?бек ет?п, ?з
?олымыздан келер к?мект? аямай атсалысайы?
дег?м келед?.Адам ба?ыт ?ш?н жарал?ан.
?р адамны? жан-жа?ты гармониялы? дамуы
барлы? адамны? жан-жа?ты адам
болуыны? ал?ы шарты. Тек осындай
жан,?м?рге деген ??штарлы?
сез?ммен,?м?рде ?з ?с?н,?з ?уанышын
бас?аларды? табыстарымен ?осып ба?ыт?а
жете алады.Тек осындай жа?дайда адамны?
жо?ары ?асиеттер?:ма?саты мен м?раты,ары
мен адамгерш?л?г?,бостанды?ы мен
жауапкерш?л?г? ?з д?ниес?нен шы?ып ?р
адам жеке т?л?а болып ?алыптасады.?аз?рг?
кезе?де осы?ан б?р?м?з б?рдей жауаптымыз.
К???Л ?ОЙЫП
ТЫ?ДА?АНДАРЫ?ЫЗ?А
К?П-К?П РАХМЕТ!
Документ
Категория
Презентации по философии
Просмотров
704
Размер файла
1 663 Кб
Теги
1/--страниц
Пожаловаться на содержимое документа