close

Вход

Забыли?

вход по аккаунту

?

көшіріп алу

код для вставкиСкачать
Шымкент ?аласы ?7 ?. Спатаев атында?ы
мектеп ? лицей?н?? география п?н?н??
м??ал?м? Утельбаева А?маралды? ?алалы?
семинарда ?тк?зген ашы? саба?ы.
А) б?л?мд?л?к: о?ушылар?а Еуразия материг?ндег?
таби?ат ерекшел?ктер?мен
хал?ыны?
ерекшел?г? жайында м?л?мет беру.
?) дамытушылы?: та?ырып?а ынта ?ойу?а, оны?
ма?сатын, мазм?нын, болаша?ын т?с?н?п, ?с
ж?з?не асыра б?луге да?дыландыру.
Б) т?рбиел?к: таби?атты с?юге, ?ор?ау?а, аялау?а
т?рбиелеу.
Еуразия
материг?не
сипаттама
Географиялы? орны. ?оныстану тарихы
Материкт?? ??жаты: ..................................., S= ........ км2
......... Д?ние
б?л?ктер?нен
т?рады:
.......
Географиялы?
орны
Экватор?а ?атысты (атауы мен
координаты)
Солт?ст?к шетк? н?ктес?
.............
О?т?ст?к шетк? н?ктес?
..............
Бастап?ы мередиан?а ?атысты
(атауы мен координаты
Батыс шетк? н?ктес?
.............
Шы?ыс шетк? нуктес?
.............
Бас?а материктерге
.........................
?атысты
(д?ние
б?л?ктер?
.... 4 м?хит ж?не те??здерге ?атысты ....................
..................... климатты? белдеулерде жатыр
бойынша)
1. С?йлемдерд? толы?тыр.
Еуропа мен Азияны? арасында?ы шекара шартты т?рде ................. тауларыны? шы?ыс баурайымен
.................................... ?зендер?н?? бойымен, ..........................те??з?н?? солт?ст?к жа?алауымен ж?не
.......................... ма?ы ойпатымен ?тед?. Одан ?р? - ................ таулары, ................... те??з, ...................
б??азы, .................. те??з?, ..................... б??азы, ...............те??з?, ................. те??з?, ................. б??азы
ар?ылы ?тед?.
2. Материкт?? ашылу тарихы туралы о?улы? материалын толы?тыр.
? Ежелг? Жерорта те??з?н?? хал?ына оларды? ?здер?нен батыс?а ?арай орналас?ан жерлер:
Еуропа (финикия т?л?нен аудар?анда ?эреб?............................б?лд?ред?) ж?не шы?ыс?а ?арай ? Азия
(?асу?.................................б?лд?ред?) белг?л? бол?ан.
? СИ. Дежнев 1648 жылы те??зш?лерден б?р?нш? болып Азия мен Американы? арасында?ы б??азды
ашты ж?не Еуразияны? е? шетк? шы?ыс н?ктес?н белг?лед?. Ол ?андай н?кте?
? 1868 жылы ?шекаралы?? ба?ан-белг? орнатыл?ан. Б?л ескертк?ш шойыннан би?кт?г? 4 метр болатын
к?шкентай ш?ркеу т?р?нде жасал?ан. Оны? шы?ыс жа? бет?нде ?Азия?, ал батысында - ?Еуропа?
деген жазулар бар. Шекара ?тет?н жота......................................... деп аталады.
Б?дан о??ст?кке ?арай д?л сол меридианда 1960 жьшы ба?ан-ескертк?ш ?ойыл?ан. Оны? жо?ар?ы
жа?ына глобус ж?не оны ?айналып? ж?рген Жерд?? жасанды сер?ктер? мен ?арыш кемес?н??
модельдер? орнатыл?ан.
? Б?л те?дес? жо? ескертк?ш: тастан жасал?ан ?ргетасты? ?ст?не жер шары, ал оны? ?ст?не би?к
та?татас орнатыл?ан. Ол Азияны? тап ортасына - Туваны? (Ресей) астанасы -............. ?аласына
т?р?ызыл?ан, оны? координаталары -...............
3. Т?менде бер?лген м?л?меттерд? ескере отырып, ата?ты орыс те??зш?лер?н?? ?андай кемелермен
ж?згендер?н аны?та.
а) ??улие Фока? осы кемелерд?? барлы?ынан кей?н т?р?ызыл?ан;
э) ??улие Гавриил? кемес? ж?з?п ж?рген уа?сытта М.П. Лазарев пен В.М. Головнин ?л? туылма?ан ед?;
б) В. Беринг ?з?н?? саяхатын бас?а те??зш?лерден б?рын баста?ан;
в) ?Мирный? кемес? орыстын Антарктиканы ашкан Жер шарын айналу экспедициясына ?атыс?ан;
г) Г.Я. Седов Те??з кадет корпусында б?т?ру емтиханын В.М. Головнинн?? немерес?мен б?рге
тапсыр?ан.
(Шынды??а с?йкес келмейт?н н?с?алар бар торк?здерге ?-? ?ою керек, сонда ?ал?ан бос торк?здер
те??зш?лерд?? ?айсысы ?андай кемемен ж?зген?н к?рсетед?)
ТЕ??З
САЯХАТШЫСЫ
М. П. Лазарев
Г. Я. Седов
В. Беринг
В. М. Головнин
??улие
Фока?
??улие
Гавриил?
?Диана?
?Мирный?
Еуразия жа?алауында?ы м?хиттар мен те??здер
1. Кестен? толтыр.
М?хит
Атлант
Солт?ст?к
м?хит
м?зды
Тыны?
?нд?
Жа?алауларын
шаяды
А?ыстар
Жылы
Суы?
Климат
Таби?ат ?оры
Экологиялы?
Жа?дайлары
2. Еуразияны? ж?не д?ние ж?з?н?? физикалы? картасын пайдалана отырып с?йкестер?н тап.
Б?л те??здер ?ай м?хит алабына жатады.......
?ара те??з
?шк? те??з
Солт?ст?к те??з
Е? лас те??з
Жерорта те??з?
Еуропаны? солт. те??з?
Балты? те??з?
?айра?дары м?най мен газ
?орына бай
3. Еуразияны? солт?ст?к жа?алауына
саяхат жаса (Мурманск?ден Беринг
б??азына дей?нг? солт?ст?к сауда
жолымен). Жолы?да кездескен
те??здерд? ата....................................
Солт?ст?к М?зды м?хит
те??здер?н?? ерекше
айырмашылы?ын к?рсет...............
Норвег те??з? ? ????
А?те??з????????
Гренланд те??з?? ???..
Баренц те??з?? ?????.
4. Атласты пайдалана отырып,
Еуразия жа?алауында?ы Тыны? ж?не
?нд? м?хиттары алабына к?рет?н
те??здерд?? атауларын жаз.
1)Шетк?те??здер:??????
2) ?шк? те??здер: а) материкаралы?:
?) материк?ш?л?к:
3) Араларалы?те??здер:????..
5. Кестен? толтыр.
М?ХИТ
ТЕРЕ?Д?Г?
max
НАУАСЫ
ШАРУАШЫЛЫ?
ТА ПАИДАЛАНУ
6. Еуразияны? физикалы? картасына ?арап,
?нд? жэне Тыны? м?хитында кездесет?н
жанартаулы? аралдарды? аттарын
жаз...........................................................
Еуразия жер бедер?н?? ?алыптасу
ерекшел?ктер?
1.О?улы? мэт?н?н
пайдаланып, атласты?
физикалы? жэне тектоникалы? карталарын
салыстыра отырып, Еуразия
жер бедер?н?? ?аз?рг? тип?
мен тектоникалы?
??рылысыны? нег?зг?
т?рлер?н аны?та.
2. Еуразияда бол?ан жер с?лк?н?стер? мен
жанартаулы?
ат?ылауларды?
хронологиялы? т?збег?н ??р_ жэне
оларды?
географиялы?
атауларын
к?рсет.
Еуразия
айма?ында?ы
жанартауларды?
орналасу
за?дылы?тары туралы т?жырым жаса.
? 3. Топыра?ты т?беш?ктермен
?оршал?ан ?ала жер с?лк?н?с?н??
эпицентр?не тапболды. Жер с?лк?н?с?
кез?нде ?атты жа?быр жауып
т?рды.Атал?ан жа?дайларды ескере
отырып, жер с?лк?н?с?нен
? келген зардапты? б?р?н сипаттап бер. Е?
?ау?пт?с?-................... Олар ?зен? дерд? б?геп тастайды да........................
басталады.
4. ?Еуропа мен Азияны? жер бедер?н??
нег?зг? т?рлер?? сызбасын толтыр.
Жер бедер?
Азия
Еуропа
Басым
Ба?а
Еуразияны? пайдалы ?азбалары
1. Физикалы? ж?не тектоникалы? карталарды? к?мег?мен с?йкестер?н ?р?кте;
АСЫЛ
ТАСТАР
МЫС КЕН?
ТЕМ?Р КЕН?
М?най ГАЗ
?алайы
кен?
ТАС К?М?Р
1) Парсы шы?ана?ы ма?ы
2) Скандинавия таулары;
3) Шри-Ланка аралы;
4) ?лы ?ытай жазы?ыны? солт?ст?г?;
5) Малакка т?бег?;
6) Еуразияны? шы?ыс б?л?г?;
7) нд?стан т?бег?;
8) Каспий ма?ы ойпаты.
2. Магмалы? пайдалы ?азбалар?а ?атысты п?к?рлерд? ?ызыл т?спен, ш?г?нд? пайдалы
?азбалар?а ?атысты п?к?рлерд? жасыл т?спен белг?ле.
?Магманы? ?атуынан т?з?лген жыныстар
? Органикалы?
заттарды?
м?хитты?
табанында?ы
ш?г?нд?лер
??рамында
?за?
уа?ыт жатуы н?тижес?нде пайда бол?ан
жыныс
?Кристалл т?р?нде
кездесед?
?Жер ?ыртысыны? тере??нде ?абат т?з?п жатады
Ба?а
Еуразияны? климат ?алыптастырушы
факторлары
1. Е? ?лкен аума?ты ?андай климатты? белдеу алып жатыр?.........................
?андай климатты? белдеу материкт?? ортасына дсй?н ?ана созылып жатыр?
2. Ти?ст? нысандармен толы?тыр жэне ?Еуразияны? климат
?алыптастырушы факторлары?
Еуразияны? климатты? белдеулер?
1.Бер?лген жоспар?а с?йкес климатограммаларды сипатта:
климатограммалар
сипаттама
жоспары
Жыл ?ш?ндег? t-?
?згеру?
Е? суы? айды? орташа t- сы
t-ны? жылды?
амплитудасы
Жауын-шашынны?
жылды? м?лшер?
т?су мерз?м?
Жыл ?ш?ндег? жауын
м?лшер?,t-?
себептер?
Климатты? белдеу
Климат т?рлер?
?згеру
2*. ?з?? т?ратын жерд?? климатына сипаттама бер.
а) ?з?? т?ратын жерд?? климаты ?андай климатты? белдеуге с?йкес келет?н?н аны?та.
?)Ол............ белдеулер?н?? ?ай облысында орналас?ан?....................................
б) Ш?лден?? орташа температурасы -..................................., ?а?тарды? орташа
температурасы -.................,?ай ба?ыт?а ?арай ?згеред? ж?не нел?ктен?............
в) Басым желдер (маусымдар?а ?арай)...............
д) Жауын-шашынны? жылды? м?лшер? мен оларды? режим?.......................
Жауын-шашын к?лем?ндег? айырмашылы?ты ?алай т?с?нд?руге болады?.......................
3. Климатты? картаны пайдалана отырып, 50° с.е. бойынша ?о?ыржай белдеуд?? те??зд?к ж?не
континентт?к климаттарыны? салыстырмалы кестес?н толтыр.
КЛИМАТ
ТЕ??ЗД?К
айлар
ТЕМПЕРАТУРА
ЖАУЫН
ШАШЫ
Н
М?ХИТТЫ? ?СЕР?
АУА МАССАЛАРЫ
м?хит
бет?н??
??рлы? бет?н??
?а?тар
ш?лде
КОНТИНЕНТ
Т?К
?а?тар
ш?лде
Ба?а
Еуразияны? ?шк? сулары
1С?йкестер?н тауып ?ой.
Солт?ст?к
м?зды
м?хит алабы
1)
2)
3)
4)
5)
6)
7)
Атлант
м?хиты
алабы
Брахмапутра;
Висла;
Рейн;
Индигирка;
Печора;
Орал;
Сырдария;
Тыны?
м?хит
алабы
?нд?
м?хиты
алабы
?шк?
а?ыстар
алабы
8) Меконг;
9) Инд;
10) Дунай;
11) Янцзы;
12)Евфрат;
13)Ерт?с;
14) Енисей.
Байкал к?л?н?? жал?асы
Зайсан к?л?
2. Еуразияны? физикалы? картасын
пайдалана отырып, кестен? толтыр.
АЛАПТАР
?ЗЕНДЕР
СОЛТ?СТ?К
М?ЗДЫ
М?ХИТ
АЛАБЫ
Обь
АТЛАНТ
М?ХИТЫ
АЛАБЫ
Днепр
ТЫНЫ?
М?ХИТ
АЛАБЫ
Хуанхэ
?НД?
М?ХИТЫ
АЛАБЫ
Ганг
?ШК?
А?ЫСТАР
АЛАБЫ
Эмудария
Ангара
Лена
Дон
Сена
Сунгари
Амур
Тигр
Ед?л
Тарим
БАСТАУЛАР
СА?АЛАРЫ
?ОРЕКТЕНУ
Т?РЛЕР?
?ЗЕН
РЕЖИМ?
3. М?т?нд? толы?тыр.
?шк? а?ыстар алабы материкт?? .............. ?амтиды................. м?хиты алабыны? ?зендер? ластану?а к?п
бей?м....... м?хиты ала............................?оректену арты?шылы?тарына ие, б?л..........................................
.желдерд?? ?сер?не байланысты.Жаз?ы жауын-шашындарда ?нд?м?хиты алабында?ы......................?зендерд?
?оректенд?ред?. Еуразияны? ?зен ж?йес?н ??руда ы?пал етет?н.......................аума?тар,...............
ж?не......................
4. ??зендер? санды? диктанты. Осы ?зендерд??
БАТПА?
М?ЗДЫ?ТАР
б?р?н?? арнасын аны?та.
1) Дунай;
2) Батые Двина;
3) Инд;
К?Л АТАУЫ
4) Нева;
К?ЛДЕР Т?Р?
5) Сырдария;
ТЕКТОНИКАЛЫ?
Байкал, Женева,
6) Янцзы.
5.
Кестедег?
орындарды толтыр.
бос
М?ЗДЫ?
Онега, Веттерн,
?АЛДЫ?
Каспий,
Арал,.......................................,
А?ЫНДЫ
(картадан аныцта)
А?ЫНСЫЗ
(картадан аны?та)
БА?А:
К?ЛДЕР
Т?ЗДЫ / Т?ЩЫ
?андай ?зен а?ып
шы?ады?
Еуразияны? таби?ат
зоналарыны? орналасуы
1. Ес??ет?с?р! Топыра? деген?м?зне?........................
Топыра? туралы ?ылымны? нег?з?нсалушы-орыс?алымы
д (1846-1903). Ол топыра?ты? ??рамын (т?с?не байланысты) аны?тады ж?не
топыра?ты? зоналар немесе белдеулер ??райтынын ашты.
2. Таби?ат зоналарыны? картасын пайдалана отырып, Еуразияны? таби?ат
зоналарыны? 80° шы?ыс бойлы? бойымен солт?ст?ктен о?т?ст?кке ?арай
таралу рет?н аны?та. Б?лай таралуды? себеб?н к?рсет.
БА?А:
Еуразияны? таби?ат зоналары
?.О?улы? м?т?н? мен атлас картасын пайдалана отырып
керект? м?л?меттерд? ала отырып кестен? толтыр. К?рсет?лген
жерлерге с?йкес жапсырмаларды пайдалан.
Арктикалы? ш?л
Жануарлары
?
Тундра ж?не орманды тундра
?
орманды дала ж?не дала
Жануарлары
Экваторлы? ыл?алды ормандар
2. ?ткен ?асырды? басында?ы ж?не ?аз?рг? кездег? тундраны?
шаруашылы? т?р?ысынан пайдаланылуына талдау жаса. ?Сергек
Субарктика? б?г?нг? та?да ?з?н ?алай сез?нед?? Осы айтыл?андардан
?андай ?орытынды шы?ару?а болады?.....................................................
3. ?Еуразияны? таби?ат зоналары? кестес?нен себепсалдарлы? байланысты к?рсет.
Жауаптары
Таби?ат зоналары
Хал?ыны? к?с?б?
А
Тундра
1
Тер?с? ба?алы а?дарды аулау, мал шаруашылы?ы,
зы?ыр ж?не ?ара бидай ?с?ру
А- ....
?
Тайга
2
Бидай, ?ант ?ызылшасы, ж?гер?, к?нба?ыс ?с?ру
?-...
Б
Далалар
3
Морждар мен итбалы?тар аулау, б??ы ?с?ру
Б- ....
В
Ш?лейт ж?не шел
ал?аптар
4
?ой, т?йе, ешк? асырау, ал ?зен жайылмаларында
- ?арбыз ?с?ру
В-
4. С?зж?ба?ты шеш.
?
?
?
?
?
?
?
?
?
К?лдене??нен.
4. Ш?лде ?сет?н ?атты а?аш.
5. ?р? жырт?ыш а?.
6. С?йек ?абы?ы бар жануар.
Т?г?нен.
1. А?ашта ж?рет?н мысы? тектес
жырт?ыш а?.
2. Ш?лге шыдамды жануар.
3. Бауырымен жор?алаушы.
7. ?ара да?тары бар, мысы?
т??ымдас?а жататын жырт?ыш а?.
8. Есек пен жыл?ыны? туысы,
та?ы а?.
БА?А:
Еуразияны? хал?ы ж?не елдер?
1. С?ра?тар?а жауап бер.
а)Еуразия материг?нде халы? саны
?анша?..................................
?) Еуразия материг?нде орналас?ан
?андай елдер хал?ыны? саны
жа?ынан 1ш? ж?не 2-ш? орында
т?р?...............
2. Еуразия аума?ында халы?ты?
?ркелк?
?оныстануына ?сер етет?н
факторларды
бер?лген т?з?мнен тауып к?рсет.
таби?и
?леуметт?к-экономикалы?
халы?ты? т?лд?к
демографиялы?
мемлекетт?к ??рылымы
тарихи
3. Халы?ты? ты?ызды?ы. ?лем
халы?тары.
Н?с?лдер? картасын пайдалана отырып,
мыналарды аны?та:
а) Еуразияны? ?ай б?л?г?нде халы?ты?
?оныстану ты?ызды?ы ана??рлым
жо?ары?....
?)Еуразияны? ?андай аудандарында
халы?
Сирек ?оныстан?ан?.............;
б) Еуразия материг?нде халы?
?оныстанба?ан
аума?тар бар ма?.........
4. Еуразия аума?ында ?м?р с?рет?н
халы?тарды? астын сыз.
АРАБТАР
АВСТРАЛИЯЛЫ?ТАР
АРАВАКИЛЕР
АМЕРИКАЛЫ?ТАР
ШВЕДТЕР
МЕКСИКАЛЫ?ТАР
ОРЫСТАР
?АЗА?ТАР
?ЫТАЙЛЫКТАР
БЕРБЕРЛЕР
НЕМ?СТЕР
ЯКУТТАР
5. Д?ние ж?з?н?? саяси картасын пайдалана отырып, аума?ыны? ауданы жа?ынан е? ?р? 7 мемлекетт? аны?та.
1 ?.............................................
2 ?.............................................
3 ?.............................................
4 ?.............................................
5 ?.............................................
6 ?.............................................
7 ?.............................................
6. Сызбаны толтыр.
ЕУРАЗИЯ ЕЛДЕР? (МЕМЛЕКЕТТ?К ??РЫЛЫМЫНА ?АРАЙ)
........................
........................
........................
........................
7. Сипаттамасына ?арап, астананы ж?не оны? ?ай
мемлекетте орналас?анын аны?та.
АСТАНА СИПАТТАМАСЫ
МЕМЛЕКЕТ
АСТАНАСЫ
К?шкентай, таза ?ала. М?нда 101 мы? адам т?рады, ол Факсафлоуи
шы?ана?ыны? жа?алауында орналаскан. ?ала те??зден со?атын желден
кор?анба?ан, сонды?тан к?шелерд? бойлай ар?андар тартыл?ан, жаяу
адамдар серуен кез?нде солардан ?стап ж?ред?. Б?л ел сырт?ы сауда?а
?те к?п м?лшерде балы? шы?арады.
Еуропа астаналарыны? ?ш?ндег? е? к?не каланы? б?р?, о?ан 1000 жыл
бол?ан. ?аланы? аты орыс т?л?не аудар?анда ?сауда айла?ы? дегенд?
б?лд?ред?. Те??з айла?ында Андерсенн?? ата?ты ертег?с?ндег? су
пер?штес?н?? тас ?ст?нде ойланып отыр?ан ?ола м?с?н? бар.
Елд?? е? ?р? ?аласыньщ б?р?, ашы? аспан астында?ы м?ражай. Оны?
аума?ында к?нен?? е? ?лкен ??рылысыны? б?р - Колизей, айбынды
Пантеон храмы, Ватикан мемлекет? орналаскан.
?ала Лоэльв ?зен?н?? о? жа?алауында 1000 жылдай уа?ыт б?рын
т?р?ызыл?ан. ?р? портты? б?р?. Оны? т???рег?нде шан?ышыларды?
халы?аралы? жарыстары ?тет?н ?лемге ?йг?л? Холменколен т?беш?г?
орналас?ан.
Б?л ?ала Висла ?зен?нде орналас?ан. Ек?нш? д?ниеж?з?л?к со?ыс
кез?нде ол т?гелге жуы? ?ира?ан. Оны са?тал?ан сызбалар мен
фотосуреттерге ?арап калпына келт?рген. М?нда Николай Коперник
пен Адам Мицкевичт?? ескертк?штер? бар, м?нда Шопен жерленген.
БА?А:
Б?з ... ес?м?зге
са?таймыз!
? О?ы?анымызды?----------------10 %
? Ест?ген?м?зд??----------------------20 %
? К?рген?м?зд??----------------------30 %
? Айт?анымызды?----------------80 %
? Айтып ?стеген?м?зд??------------90 %
?йге тапсырма
С?ра?тар мен тапсырмалар?а жауап
беру.
Документ
Категория
Презентации по географии
Просмотров
301
Размер файла
7 918 Кб
Теги
1/--страниц
Пожаловаться на содержимое документа