close

Вход

Забыли?

вход по аккаунту

?

Географиялық сипаттамасы

код для вставкиСкачать
РЕСЕЙ
ФЕДЕРАЦИЯСЫ
http://kzland.3dn.ru/
Географиялы? жа?дайы
?
?
?
?
?
?
О?т?ст?к пен о?т?ст?к-шы?ыста ?ытаймен , о?т?ст?кшы?ысында Солт?ст?к Кореямен , Мон?олиямен ,
?аза?станмен , ?з?рбайжанмен , о?т?ст?к-батыста ?
Украинамен , батыста ? Финляндиямен , Беларусьпен ,
Эстониямен , Латвиямен , Норвегиямен шектесед?.
Ресейд?? ауа райы оны? ?лкен аума?ына байланысты ?р
т?рл?: к?п аума?ы континенталды немесе ?о?ыржай
континенталды, ?за? ?ысымен ж?не ?ыс?а ысты? емес,
со?ан ?арай Ресейд? 3 ?лкен аума?ты айма??а б?луге
болады:
Еуропалы? Ресей, Орал тауынан батыс?а ?арай аума?ты
алып жатыр.
С?б?р, Оралдан Тыны? м?хиты жа?алауына дей?н созылып
жатыр.
?иыр Шы?ыс Ресей?.
Ресей Федерациясы Еуразияны? солт?ст?к-шы?ысында
орналас?ан, аума?ы жалпы ??рлы?ты? 1/8 б?л?г?н
?амтитын, жер?н?? ауданы ж?н?нен д?ниеж?з?нде б?р?нш?
орын алатын аса ?р? мемлекет. Ресей жер? батыстан
шы?ыс?а ?арай 9 мы? км-ге (Калининград облысын
есептемегенде), солт?ст?ктен о?т?ст?кке ?арай 4 мы? км-ге
созылып жатыр. Ел аума?ы 11 са?атты? белдеуд? ?амтиды
Географиялы? сипаттамасы
?
?
Ресей аума?ыны? 1/4-? Еуропада, 3/4-?
Азияда орналас?ан. Оны?
жа?алауларын ?ш м?хитты? суы
шайып жатыр. Ресей Федерациясыны?
шекарасыны? жалпы ?зынды?ы 58,3
мы? км, соны? ?ш?нде те??зд?к шекара
38 мы? км-д? ??райды.
Ресейд?? ?лемдег? е? ?р? материкте
орналасуы оны? экономикалы?географиялы? жа?дайыны? ?олайлы
жа?ы болып табылады. ?йткен?
Еуразияда д?ние-ж?з? мемлекеттер?н??
40%-дан астамы, халы?ты? басым
к?пш?л?г? орналас?ан. Жалпы ал?анда,
Ресейд?? 12 мемлекетпен те??зд?к
шекарасы бар, ал 14 мемлекетпен
??рлы? ар?ылы байланыс?ан. Ресей
??рамына енет?н Калининград облысы
анклав болып табылады, ?йткен? оны?
елд?? нег?зг? б?л?г? мен орта? шекарасы
жо?.
?с?мд?к ж?не жануар шаруашылы?ы
?
?
?
?
?
?с?мд?к шаруашылы?ы
Бидай жинауы
Ресейд?? ?с?мд?к шаруашылы?ыны? басты ??рамдас
б?л?ктерше д?нд? да?ылдар, техникалы? да?ылдар,
к?к?н?с пен ба?ша, ба? ж?не ж?з?м, малазы?ты?
да?ылдар ?с?ру жатады. Онша ау?ымды емес
жерлерде темек? мен шай ?с?р?лед?. Жалпы
жыртылатын жерд?? 56%-ы д?нд? да?ылдар, 5%-ы
картоп пен ба?ша, 6%-ы техникалы? да?ылдар, 33%ы малазы?ты? да?ылдарды? ?лес?не тиес?л?.
Мал шаруашылы?ы
Ресейд?? мал шаруашылы?ында?ы жетекш? салалар?а
?р? ?ара ?с?ру, шош?а ж?не ?ой шаруашылы?тары
жатады. Со??ы он жыл ?ш?нде Ресейде мал басыны?
саны 2?3 есеге дей?н кем?п кетт? (косымшада?ы 12кестен?
?ара?дар).
Мал
шаруашылы?ыны?
?ркендеу?не мал азы?ыны? жетк?л?кт? дайындалмауы,
мал т??ымын асылдандыру шараларыны? ?з
д?режес?нде ж?рг?з?лмеу? кедерг? жасайды.
тарихы
?
Ресей ? сан ?асырлы? тарихы бар ежелг? мемлекеттерд?? б?р?. Орыс мемлекет? ай?ын
ажыратылатын таби?и шептер? жо? аума?та ?алыптасты. Сонды?тан орыс жер? талай рет
сырт?ы жауды? шап?ыншылы?ына ?шырады. Бытыра??ы орыс жерлер?н?? М?скеу
айналасында б?р?гу? XIV?XV ?асырларда ж?рд?. XV ?асырды? 80-жылдарына ?арай татармо??ол езг?с?нен толы?ымен боса?ан орыс жерлер? б?рт?тас мемлекетт? к?рады. Осылайша
болаша?та?ы к?шт? Орыс мемлекет?н?? нег?з? ?аланды. XVIII ?асырда шведтермен бол?ан
со?ыс н?тижес?нде Ресейд?? географиялы? шекаралары одан ?р? ке?ей?п, Балты? те??з?не
шы?ты. Е? бастысы Ресей Батыс Еуропа елдер?мен т?келей байланыс орнату?а м?мк?нд?к
алды. I Петр патшалы? еткен кезе?де ?Еуропа?а терезе ашылуы? ж?не т?бегейл? ?айта
??руларды? ж?рг?з?лу? Ресей геосаясаты ба?ытыны? Шы?ыстан Батыс?а бет б?р?аныны?
белг?с? ед?. Осы кезден бастап елд?? сырт?ы ?ана емес, ?шк? жа?дайына да ?згер?стер енд?.
Орыс м?дениет?
? Орыс м?дениет?н?? ?алыптасу ерекшел?ктер?
нег?з?нен т?мендег? факторлар?а ты?ыз
байланысты болды. Олар:
? к?птеген этикалы? топтар мен халы?тар
мекендеген орасан зор территорияны игеру;
христиан д?н?н?? ерекше тарма?ы ?
православиен? руханилылы?пен д?ст?рл? салтд?ст?рлерге нег?здей отырып орны?тыру;
? уа?ытша болса да ?за? уа?ыт?а созыл?ан батысеуропалы? ?ркениетт?к процестер?нен о?шау
даму?а байланысты ту?ан ?т?йы?ты??а? б?дан ?р?
жол бермеу;
? жеке адамдарды? м?ддес?н мемлекет м?ддес?не
ба?ындыру.
?к?мш?л?к- аума?ты? ??рылымы
?
?
?
?
?
?
?
?
?к?мш?л?к-аума?ты? ??рылымы
Ресей Федерациясы ??рамына те?
???ы?ты федерациялы? б?рл?ктер[13]:
21 республика
9 ?лке
46 облыс
2 федерадиялы? де?гейдег? ?ала
(М?скеу ж?не Санкт-Петербург)
1 дербес облыс
4 дербес округ ?рб?р федерациялы?
б?рл?кт?? за? шы?ару, сот ж?не бас?а
органдары бар. Сонымен ?атар Ресей
Федерациясы аума?ында мемлекетт?к
бил?кт?? б?ры??ай органдары ?ызмет
етед?, жалпы?а орта? Конституция,
б?регей азаматты?, орта? а?ша б?рл?г?
ж?не т.б. та?айындал?ан.
Таби?ат жа?дайы
?
?
?
?
?
Таби?ат жа?дайлары
Байк?л, ?арышты? т?с?р?м.
Васюган ?зен?.
Балты? те??з?.
Ресейд?? таби?ат жа?дайы алуан т?рл?л?г?мен
ерекшеленед?. Ол, е? алдымен, алып жат?ан
аума?ыны? ?те ?лкен болуымен байланысты. Ресей
жер?н?? к?пш?л?к б?л?г?н жазы?тар (70%-?а жуы?ын)
мен 1000 м би?кт?кке дей?нг? таулы ?ст?рттер алып
жатыр. Оларды? ауданы жа?ынан е? ?р?лер?: Шы?ыс
Еуропа (Орыс) жазы?ы, Батыс С?б?р ойпаты мен
Орта С?б?р таулы ?ст?рт?. Оларды? о?т?ст?г? мен
шы?ысын таулар ж?йес? ?оршай орналас?ан. Жер
бедер?н?? ??рылымы шаруашылы? ?рекеттерд?
ж?рг?зуге ?олайлы болып келед?. ?лкен жазы?тар
ауыл шаруашылы?ын ?ркендетуд?, ?зендерд?? кеме
?атынасына ?олайлы болуын, жол ж?не к?п?р
??рылыстарын салуды же??лдетед?. Алайда жер
бедер? ??рылымыны? ?олайсыз жа?тары да
жетк?л?кт?. Солт?ст?кке ?арай енд?к ба?ытта?ы тау
жоталарыны? болмауы арктикалы? ауа
массаларыны? о?т?ст?ктег? тау белдеулер?не дей?н
ерк?н ?оз?алуына м?мк?нд?к берсе, кер?с?нше ?иыр
Шы?ыста?ы тау жоталары Тыны? м?хит ?ст?нен
келет?н ыл?алды ауа массаларыны? тере?деп ену?не
кедерг? жасайды.
Река Васюган в Томской
области, вид с вертолёта.
Таби?ат зоналары
? Географиялы? орны, жер бедер? мен климатты?
жа?дайды? ара?атынасы Ресей жер?нде
мынадай таби?ат зоналарын ?алыптастырады:
тундра, орманды тундра, ормандар (тайга,
аралас ж?не жалпа?жапыра?ты ормандар),
орманды дала, дала, ш?лейт ж?не ш?л
зоналары. Таулы аудандар?а би?кт?к белдеулер?
т?н. Осындай таби?ат жа?дайы ауыл
шаруашылы?ыны? мамандануына, халы?ты?
орналасуы мен ты?ызды?ына, ?нерк?с?п пен
??рылыс кешендер?н?? ?алыптасуына ?з?нд?к
ы?палын тиг?зед?.
Таби?и ресурстар
? Минералды? ресурстары
? Елдег? минералды?
ресурстарды? 70%-дан
астамын отын-энергетикалы?
ресурстар (газ, к?м?р, м?най),
15%-ын кенс?з ?азба
байлы?тар, 13%-ын
металдар, 1 %-ын алмас пен
ба?алы металдар (алтын,
к?м?с, платина) ??райды.
Минералды?, шик?зат ?нд?ру
Ресей экономикасыны?
жетекш? саласы болып
табылады, о?ан ЖЮ
м?лшер?н?? 33%-дан астамы
тиес?л?.
? Жер ресурстары
? Жер ресурстарыны? жалпы
?оры ж?н?нен Ресей
д?ниеж?з?ндег? е? алды??ы
?атарлы ел. Елд?? жалпы жер
?оры ? 1709,8 млн га. Жан
басына ша??анда?ы жер
?лес? ? 11,5 га, б?л
д?ниеж?з?л?к к?рсетк?штен (3
га) ?лде?айда жо?ары.
Алайда жер ?орыны? 1/3-?
?ана пайдалану?а жарамды,
онда Ресей хал?ыны? 95%-ы
?оныстанып, б?к?л
шаруашылы? салалары
??рылымдарыны? 93%-ы
шо?ырлан?ан
?
?
Агроклиматты? ресурстары
Агроклиматты? ресурстар Ресей
жер?нде ауыл шаруашылы?ыны?
барлы? салаларын дерл?к
?ркендетуге м?мк?нд?к беред?.
К?пш?л?к б?л?г? ег?нш?л?кт?
дамыту?а ?олайлы, топыра?
??нарлылы?ы, жо?ары
ыл?алдылы?ы мен ?ар?ынды
температуралар (10°С-тан
асатын) жиынты?ы жетк?л?кт?
?о?ыржай белдеуде орналас?ан.
Ондай аудандар?а Ресейд??
орталы? б?л?г?, Батыс С?б?р мен
?иыр Шы?ысты? о?т?ст?г?н алып
жат?ан орманды дала ж?не
дала зоналары жатады.
?
?
Биологиялы? ресурстары
Ресейд?? ормандары, ?зендер?
мен к?лдер? ж?не те??з
жа?алаулары биологиялы?
ресурс?а да аса бай болып
келед?. ?с?ресе Баренц, Охот,
Беринг те??здер? мен Обь,
Енисей ?зендер? алабыны?
к?с?пт?к балы? аулауда ма?ызы
жо?ары. Ормандарда тер?с?
ба?алы а?дарды? к?птеп
таралуы а? шаруашылы?ын
дамыту?а м?мк?нд?к беред?.
?
?
Су ресурстары
Ресей жер? су ресурстарына да
?те бай. Ресейде 2,5 млн-нан
аса ?зен, 2 млн-?а жуы? к?л бар.
Ресейде б?р жыл ?ш?ндег? жан
басына ша??анда?ы ?зен
а?ынымен ?амтамасыз ет?лу? 30
мы? м3-ге те?, алайда б?л
к?рсетк?ш оны? барлы? б?л?г?нде
б?рдей емес. Орталы? ?ара
топыра?ты ауданны? ?зен
а?ынымен ?амтамасыз ет?лу?
Шы?ыс С?б?р мен ?иыр
Шы?ыста?ы к?рсетк?штен 100
есе т?мен. Ресейд?? е? ?зын
?зен? ? Лена (4 400 км), е? мол
сулы езен? ? Енисей. Сонымен
?атар сумен ?амтамасыз ету
ма?сатында Ресейде 40-тан
астам ?р? су б?гендер? салын?ан.
Е? ?лкен? ? Братск
(д?ниеж?з?нде ек?нш? орында) су
б?ген?. Т?щы суды? аса мол
?оры Бай?алда шо?ырлан?ан
?
?
Рекреациялы? ресурстары
Ресейд?? алуан т?рл? таби?ат
жа?дайы рекреациялы?
ресурстарды? к?рдел?
жиынты?ын ?алыптастыру?а
нег?з бол?ан. Таби?ирекреациялы? ресурстардан
?олайлы ?ойнаулар мен
жа?алаулар (те??з, ?зен, к?л),
таулар мен ормандар,
минералды сулар, таби?ат
ескертк?штер?, таби?и саяба?тар
?те к?п тарал?ан. Ондай
аудандар?а Байкал, Телец,
Селигер, Мещера к?лдер?н??
айналасы, Уссури ж?не ?иыр
Шы?ыс тайгасы, Краснояр
Ба?аналары, Камчаткада?ы
Гейзер а??ары, Алтай-Саян
ж?не Орал таулары, Солт?ст?к
Кавказ бен ?ара те??з жа?алауы,
сондай-а? ?р? езен ж?йелер?н??
к?птеген б?л?ктер? к?ред?.
Хал?ы
?
?
?
?
Хал?ы
Ресей хал?ыны? ты?ызды?ы.
Ресей хал?ыны?
демографиялы? пирамидасы,
2011 жыл.
Ресей Федерациясы хал?ыны?
саны 2008 жылы 142 млн
адамды ??рады. Б?л к?рсетк?ш
бойынша Ресей д?ниеж?з?нде
?ытай, ?нд?стан, А?Ш,
Индонезия, Бразилия ж?не
П?кстан, Бангладеш,
Нигериядан кей?н 9-орын алады.
Ресей ?алымдарыны? болжамы
бойынша, алда?ы онжылды?та
елдег? халы? саныны? ?ыскаруы
одан ?р? жал?аса беред?. Енд?
елд?? демографиялы?
к?рсетк?штер?мен танысайы?.
Демографиялы? к?рсетк?штер
?
?
Демографиялы? к?рсетк?штер
Ресей аума?ында XX ?асырды? 90жылдарынан бер? халы?ты? ?дайы
?су?н?? ?аз?рг? тип? орны?ты. ?аз?рг?
кезде туу коэффициент? 12,1°/00, ?л?м
коэффициент? 14,6°/00 - Тууды? азаюы
мен ?л?м-ж?т?мн?? артуына байланысты
1992 жылдан бер? таби?и ?су тер?с
к?рсетк?шке (-2,5°/00) ие болды. Со??ы
жылдары демографиялы?
к?рсетк?штер жа?сарып келед?. Таби?и
?суд?? о? к?рсетк?штер? Ингушетия,
Тува республикаларында, ХантыМанси АО-де бай?алады. Жалпы
ал?анда, елде адамны? ?м?р жасыны?
?за?ты?ы да ?ыс?арды: 1990 жылы б?л
керсетк?ш 69 жас?а те? болса, ?аз?рг?
кезде 66,6 жасты к?райды.
Сырт?ы экономикалы?
байланыстар
?
?
?
Сырт?ы сауда
1994 жылы Ресей мен Еуропалы? Ода?
арасында сер?ктест?к пен достасты?
кел?с?мге ?ол ?ойылды
Соны? н?тижес?нде Ресей Еуропалы?
Ода? елдер?не ?з экспортыны? ?лес?н
40%-?а дей?н к?терд?. Сонымен ?атар
Батыс Еуропаны? жо?ары дамы?ан
мемлекеттер?мен арада?ы байланысты
к?шейт?п, оны? ?лес?н 50?60%-?а
дей?н ?с?рд?. Ондай сауда сер?ктестер?
?атарынан Германия, Италия,
Жапония, А?Ш, ?лыбритания
мемлекеттер?н к?руге болады. М?ндай
сауда- экономикалы? байланыстар
ТМД елдер?мен де жа?а де?гейге
к?тер?лд?. 2007 жыл?ы сырт?ы сауда
айналымы 578,9 миллиард А?Ш
долларын ??райды, оны? 355,5
миллиард А?Ш доллары экспорт?а, ал
233,4 миллиард А?Ш доллары импорт
?лес?не тиес?л?. Оларды? ара?атынасы
мен басты ба?ыттарына м?т?ндег?
картадан да ай?ын к?з жетк?зуге
болады.
?р? ?алалары
? Хал?ыны? саны бойынша
Ресей ?алалары ша?ын
(халы? саны 50 мы? адам?а
дей?н), орта (50?100 мы?
адам), ?р? (100?500 мы?
адам), аса ?р? (500 мы?нан 1
млн адам?а дей?н) ж?не
миллионер ?алалар?а
б?л?нед?. ?лкен ?алаларды?
ат?аратын ?ызмет? к?птеген
саланы ?амтиды. Ел
экономикасы мен ?леуметт?к
?м?р?нде, ?с?ресе миллионер
?алаларды? ма?ызы зор.
Миллионер ?алаларда елдег?
барлы? ?ала хал?ыны? 1/4
б?л?г? шо?ырлан?ан.
? Ресейдег? миллионер
?алалар, 2008 ж.
(Ресей статистикалы?
аны?тамалы?ыны? деректер?
бойынша)
?ала
Халы? саны,
млн адам
?ала
Халы? саны,
млн адам
Т?менг?
Новгород
1,3
?ф?
1,1
СанктПетербург
4,6
Омбы
1,13
Новосибирск
1,4
?азан
1,1
М?скеу
10,4
Самара
1,13
Екатеринбург
1,3
Челябинск
1,1
Туризм
?
?
Ресей жер? таби?ат жа?дайыны?
алуант?рл?л?г?, ?с?ресе таби?аты
к?ркем де к?р?кт? жерлер?н?? к?п
болуымен ерекшеленед?. Ондай
аудандар ?атарына Солт?ст?к Кавказ
бен ?ара те??зд?? жан?а жайлы
курорттары мен жа?ажайлары, Байкал
к?л? мен С?б?р ?зендер?н?? таби?аты
?сем жа?алаулары, Орал, Алтай ж?не
Саян тауларыны? баурайларында?ы
таулы? турист?к базалар жатады.
Сонымен ?атар тарихи ж?не с?улет
ескертк?штер?, м?ражайлар, ?ркениет
м?ралары са?талып ?ал?ан ежелг?
?алалар мен ?аз?рг? ?ылым мен
м?дениетт?? озы? ?лг?лер?н жина?та?ан
?сем де ас?а? ?алалар Ресейд?? аса
??нды ?лтты? байлы?тары болып
саналады.
Документ
Категория
Презентации по географии
Просмотров
135
Размер файла
2 831 Кб
Теги
1/--страниц
Пожаловаться на содержимое документа