close

Вход

Забыли?

вход по аккаунту

?

Биология жјне экологиялыќ

код для вставкиСкачать
Оспанова Ж?лдызай
Т?леш?ызы
Экологиялы? б?л?м беруд??
ма?саты
Экологиялы? б?л?м беруд?? ма?саты
? жеке адамны? бойында таби?ат?а
деген ?зг?л?к ?атынастарды
?алыптастыра отырып, ?адам-?о?амтаби?ат? арасында?ы толы?
?йлес?мд?л?к рухына т?рбиелеу.
Экологиялы? б?л?м беруд??
м?ндеттер?:
? о?ушы бойында экологиялы? б?л?м
ж?йес?н ?алыптастыру;
? о?ушыларды? ?орша?ан ортаны ?ор?ау?а
деген жо?ары адамгерш?л?к сез?м? мен
жауапкерш?л?г?н т?рбиелеу;
? экология саласында?ы ?ылыми
жет?ст?ктер?нен хабар болу ;
? нормативт?- ???ы?ты? ??жаттарды б?лу.
Экологиялы? б?л?м беруд??
нег?зг? ?станымдары
?ылымишылы?, байланыстылы?,
тепе- те?д?к, ?ызы?ушылы?,
?зд?кс?зд?к, жал?астырушылы?,
интеграциялау, к?рнек?л?к ,
?абылдаушылы? ж?не ?лкел?к,т.б.
?ылымилы? ?станымы- нег?з?нен , о?ушылар?а б?л?м
беруде факт?лер, ??былыстар мен процестер, адамны? таби?ат?а
?сер?, таби?ат ?ор?ау ж?мыстары ж?не экологиялы? апат
жа?дайларыны? н?тижелер? ?ылыми т?р?ыда д?лелденген
материалдар нег?з?нде бер?лу? ж?не пайдалануы ти?с.
Байланыстылы? ?станымы- нег?з?нен, таби?атта?ы т?р?
ж?не ?л? таби?ат пен орта ( топыра?, ауа, су, ?с?мд?ктер,
жануарлар) арасында ты?ыз байланысты? бар екен?н ??ындыру.
Тепе- те?д?к ?станымы- таби?атта?ы биоценоздар,
экож?йелер арасында?ы тепе- те?д?кт?? са?талмауы ж?не
оларда?ы б?р ??рам б?л?кт?? ?згеру? таби?атта тепе- те?д?кт??
б?зылуына ?кел?п со?атынын т?с?нд?ру.
?ызы?ушылы? ?станымы- о?ушыларды? бойында
ел?м?зд?? ?айталанбас с?лу таби?атына ?ызы?ушылы? сез?м?н
оятып, ту?ан ?лкес?н, оны? таби?и байлы?тарын с?юге, аялау?а
т?рбиелеу.
?зд?кс?зд?к ?станымы - о?ушыларды? б?л?м ?орын
балаба?шада?ы с?бил?к кез?нен бастап, бастауыш сынып, одан жо?ары
сыныптар?а к?тер?лу де?гейлер?не ?йлест?ре отырып, ?зд?кс?з дамыту.
Жо?ары сыныптарда экологиялы? жа?дайлар?а ?з бет?нше ба?а
берет?ндей де?гейде б?рте- б?рте жетк?зу.
К?р?кт?ру ( интеграциялау) ?станымы - экологиялы? б?л?м
беруде жаратылыстану п?ндер? мен гуманитарлы? п?ндер?н к?р?кт?ру
ар?ылы о?ушылар?а бер?лет?н б?л?м нег?здер?н жеке адам де?гей?нен
?о?амды? де?гейге к?теру. К?пш?л?кке ?зд?кс?з экологиялы? б?л?м мен
т?рбие беруд? ?нем? ж?зеге асыру.
К?рнек?л?к ?станымы - о?ушылар?а экологиялы? б?л?м беруде
о?у ?рд?с?нде к?рнек? ??ралдар, диафильмдер, киносюжеттер,
кеппеш?птер, коллекциялар, бейнек?р?н?стер, биоидикаторларды
пайдалану ж?не таби?атта?ы ба?ылаулар ( экологилы? со?па?тар)
н?тижес?н пайдалану.
?абылдаушылы? ?станымы - нег?з?нен ,
м??ал?мн?? экология ?ылымыны? мазм?нын
о?ушыларды? жас ерекшел?ктер?не ?арай жоспарлауы,
экологиялы? терминдерд?? т?с?н?кт?л?г?н, ??ымдар мен
за?ларды ?абылдау м?мк?нд?ктер?н ескере отырып,
жаты? ?р? т?с?н?кт? т?лмен жетк?зу.
?лкел?к ?станымдары - экологиялы? б?л?м беруде
т?рмысты? салт - д?ст?рлерд?, ?ала немесе ауылды?
жерлерде т?ру жа?дайларын ескеру. М?мк?нд?г?нше
жерг?л?кт?, айма?ты? м?селелерд? к?теру, о?ан
о?ушыларды? араласуын, ту?ан ?лкес?не патриотты?
сана - сез?м?н ояту.
11 сыныпта ?Адам ?с- ?рекет?н??
?орша?ан орта?а тиг?зет?н ?серлер??
та?ырыбында саба? ?ту барысында
?Экологиялы? тренинг? ж?рг?зд?м.
О?ушылар?а ( ?р топ?а) жыл
мезг?лдер?н?? суреттер? тартылады.
1.Топ ??ру
2.Топ?а ат беру, т?сбелг? та?айындау,
оны ?ор?ау.
3.Топтар суретке ат ?ойып,
проблема тауып, оны? шешу
жолдарын бас?а топтар?а ?сынады.
9- сыныпта
?Антропосоциогенез, адамны?
?о?амдасып ?м?р с?ру
м?н??та?ырыбы.
5. Б?г?нг? к?н? адамны? жер
бет?ндег? орны ?андай?
1. Т?тынушы- потребитель
2. Жасаушы- создатель
3. Жауап беруш?- ответчик
4. Же??мпаз-победитель
5. Са?таушы- хранитель
6. ?ор?аушы- защитник
?р топ?а осы с?здер
таратылып бер?лед? де, топ
м?шелер? ?з ?алауы бойынша
рет?мен орналастырып
?ор?айды.
11- сыныпта о?ушыларды? ойлау ?аб?лет?, т?л байлы?ын
ке?ейту, жеке т?л?аны? ерекше ?аб?леттер?н ашу ма?сатында
??ызыл к?тап ж?не оны? р?л?? та?ырыбында саба? ?тт?м.
Саба? барысында
Жеке т?л?а
?айырымдылы?
Экология
?орша?ан орта
Жан тазалы?ы
Ар тазалы?ы
Адам ?м?р?
адамгерш?л?к
М?дениет?
??. Б?лес?? бе?
1.Таби?ат апаты...
Марал, емен,к?н т?тылуы,??лан, ж?т, сексеу?л, ел?к,
су тас?ыны, ?ара?ай, сел,??йын, а?б?кен, ?рт, от,
барыс, ?к?, б?рк?т, шырша , жер
с?лк?н?с?,??р?а?шылы?, с???ар, к?ктерек,а??у, ?ар
к?шк?н?, ай т?тылуы, ?айы?, ?ара?аш.
2.?ызыл к?тап?п енг?з?лген,сирек кездесет?н
жануарлар.
3.?ызыл к?тап?а енг?з?лген, сирек кездесет?н ??стар.
4. ?ызыл к?тап?а енг?з?лген, сирек кездесет?н
?с?мд?ктер.
Жауап ?лг?с?
Таби?ат апаты: к?н т?тылуы, ж?т, су тас?ыны, сел, ?рт, от,
жер с?лк?н?с?, ??р?а?шылы?, ?ар к?шк?н?, ай т?тылуы.
?зызыл к?тап?а енг?з?лген, сирек кездесет?н жануарлар:
марал, ??лан, ел?к, а?б?кен, барыс.
?ызыл к?тап?а енг?з?лген, сирек кездесет?н ??стар: ?к?, б?рк?т,
с???ар, а??у.
?ызыл к?тап?а енг?з?лген, сирек кездесет?н ?с?мд?ктер: емен,
сексеу?л, ?ара?ай, шырша, к?ктерек, ?айы?, ?ара?аш.
О?ушылар жауап ?лг?с?мен б?р-б?р?н тексеред?. Олар тексеру,
?айталау ар?ылы таби?ат апатын, сирек кездесет?н
??старды, ?с?мд?ктерд?, жануарларды естер?нде са?тап
?алады.
Саба?ты бек?ту ж?мыстары ( ой б?л?су).
?егер с?з таби?ат ?ор?ау министр? болса?ыз, онда ...?
?Егер с?з а?ын болса?ыз, онда....?
?Егер с?з суретш? болса?ыз, онда ...?
Ту?ан таби?атты аялап ?ор?ау, о?ушыны? жалпы
таби?и ортаны? б?рт?тасты?ын т?с?не б?лу?нен
басталады. Сонды?тан о?ушыларды айналада?ы
ортаны? тазалы?ына жауапкерш?л?кпен ?арау?а
баулу ж?не таби?атты ба?ылай б?луге, ба?ылау
н?тижелер?н талдап т?с?нуге, экологиялы?
сауаттылы?ты ба?дарлау керек.
Адамзатты ?орша?ан орта
Б?лар биосфераны? жай ??рам
б?л?ктер? емес, олар б?р ? б?р?мен ты?ыз
байланыс?ан б?рт?тас ?аламшарлы?
ж?йе.
Енд? б?з ?орша?ан ортаны? ?аз?рг?
заман?ы на?ты проблемаларына
то?талайы?.
?аз?рг? кезде б?зд? ?орша?ан ортаны?
ластаушы к?здер?н т?мендег?дей 4 топ?а
б?лем?з.
Физикалы?
Ластану
Химиялы?
Биологиялы?
Радиоактивт? заттар, электромагнитт?к
тол?ындар, жылу, шулар, ж?не
тербел?стер
К?м?ртек ?н?мдер?, к?к?рт, к?м?рсулар,
шайынды сулар, пестицидтер, гербицидтер,
фторлы ?осылыстар, ауыр металдар,
аэрозолдар
Ауру ?оздыр?ыш бактериялар мен
вирустар, ??рттар, ?арапайымдар
Биосферада?ы ластануды? кезе??
Ластаушы заттарды?
таралуы
Ласта?ыштарды?
биомасса?а ену?
Ласта?ыш заттарды?
биологиялы?
жандануы
немесе ?орлануы
ХХ? ?асырда экология немесе ?орша?ан ортаны ?ор?ау
м?селес? ?ол?а алынуда. Себеб? б?зд?? болаша?ымызды?
кеп?л? ден? сау ?рпа? болып табылма?. ?аз?рг?
та?да б?ны ?рб?р адамзат саналы т?рде т?с?нген.
8- сыныпта о?ушыларды салауатты ?м?р салтына
ынталандыру ма?сатында ?Есту м?шес?н??
??рылысы мен ?ызмет?? та?ырыбында саба? ?тт?м.
Елбасымыз Н. Назарбаев ??аза?стан-2030?
стратегиялы? ба?дарламасында ж?не ??аза?стан
экономикалы?, ?леуметт?к ж?не саяси жедел жа?ару
жолында? атты республика хал?ына жолдауында ерекше
экологиялы? саясат ?станымдарын к?рсет?п, жастар?а
мемлекет?м?зд? к?ркейту жолында ?Жасыл ел?
ба?дарламасына бел шеш?п к?р?суд?? ?ажетт?г?н атап
к?рсеткен болатын.
Б?г?нг? саба?та ал?ан б?л?м?м?зд? т?ж?рибемен
?штастыра отырып, ту?ан ел?м?зд??, жер?м?зд?? таби?атын
аялап, ?ор?ай б?лу?м?з керек.
Шы?армашылы? ?зден?с саба?тарыны? о?ушыларды?
т?л байлы?ын дамыту?а, ой ?р?с?н ке?ейтуге, логикалы?
?аб?лет?н жет?лд?руге ы?палы орасан зор.
Документ
Категория
Презентации
Просмотров
91
Размер файла
4 982 Кб
Теги
1/--страниц
Пожаловаться на содержимое документа